장음표시 사용
601쪽
s86 Parim. Cap. VII. De Fiducia in Deo
fiducia in Deo facilitatur, si perpendamus, Deum Velle
felicitatem nostram. infelicitatem velle non posse, & mala, quae eveniunt, . dirigere in bonum finem.
Nemo est qui nesciat, nos maxime confidere iis, a qui bus nos amari persuasi sumus, propterea quod novimus, eos felicitate nostra delectari s 3. 633. PsyM. empiratque Pro virili eandem promovere g. 63 a. 638. Poch. rm-Fir. . Quamobrem si pro certo habemus . quod Deus nos amet, & nos fellera esse velit; nulli dubitamus , quin
ea nobis sit daturus, quae nos felices faciunt, & aversurus, quae infelices redderent. Necesse autem , est, ut genuinam feIicitatis notionem habeamus, ne nos putemus ins Iices, quando non sumus. fortunam secundam eum festicitare, adversam cum infelicitate confundentes f. 4. II. pari. t.
Phil. practumv), nee statum juundum a selicitate distimguentes g. Io 6. para. a. Bh Et ut voluntatis seriae Nu. minis benignissimi certiores evadamus, consultissinaum est, ut consideremus, Deum nos obligare ad custodiam legis naturae f. 276. pari. r. Phil. pract. univ. , quod unicum medium est consequendi & conservandi felicitatem g. 397. 398. Pura. r. Phil. prata univ. R id a bonitate ipsius proficisci I. 99 a. pari. r. Tris. nat. , ita ut Deus legislator induat personam patris saluti liberorum suorum praeceptis ae prohibitionibus suis eonsulere studentis I. I 89. I, atque
ideo nonnulli sibi persuaserint . praerepta & prohibitiones Dei esse nuda consilia: id quod tamen falsum est f. 993.
Part. I. Theol. nat. . Immo multo lueuientius elucescit seria Dei de felicitate nostra voluntas , quod praeeppta &prohibitiones suas noluerit esse nuda consilia, ita ut arbitriotiostro relinquatur, utrum actiones nostras ad legem naturae componere velimus, an nolimus f. 983. Part. I. Triocnat. . cum pro suo in nos amore saltem nobis signifieare
voluerit, quid sibi videatur de actionum nostrarum determinati a
602쪽
O Aequiescentia m providentia di ηα 38
minatione, utpote omnium optime gnarus, quomodo felices evadere possimus; sed quod pro jure suo. in nos actiones ita determinare possit, nec arbitrio nostro reliquerit, num eas ita determinare, an aliter velinisti
. g. 4O A Deo confidere velimn , ηecesse est ut i quoque obedim De obedien- reus. Qui enim Deo confidit, pro certo habet, ipsium tia eum M providentia sua tantundem mali a se aversurum, quan- ducia eo
tum salva sapientia ipsius fieri potest, & si qua sibi ob- jungradu.
ventura sint mala, in bonum finem directurum β. D86. pari. r. Jur. nat. . Quoniam itaque Deus naturae leges praescripsit g. 8a 6. pari. r. Theol. ηα. , quas necessario observat f. 8a' pari. r. Theol. nat. , ideoque corpora &tota rerum natura agunt, quod Deus Vult g. 969. pari. r. The-OL nat. . praescripsit Vero etiam homini legem naturae β. aT parti. r. Hi prassiuam. , cujus custodia felicitatem eo sequi ae conservare potest g. 396. parti L Phil. praff. iv. , actiones suas liberas quoque determinaturus, quemadmodum vult Deus f. 97 o. pari. L eοι ηα. , consequem ter per easdem rationes finales, per quas determinantur naturales β. sas. parti si nees. nar ne transgressione
legis naturalis infelicem se reddat f. 4os. pari. r. Hi prast. univ. o , nec felicitate privet cf. 4or. pari. LPhil. pract. univ. , necesse est, ut non suo arbitratu vivat, 2d ut voluntas Dei sit ipsi loco voluntatis propriae, cui convenienter determinet actiones sua , nec abula libertatis ruat in mala g. 38o. 7 33. Ta 4. pari. 1. Nees. nat. , a quibus alias immunis extitisset. Enimve
ro qἄ facit quod Deus vult & non facit quod Deus non vult, obedientem 2 ipsi praebet cf. ia 64. .
603쪽
38si Pars III. Cap. VIL De Aducia in Deo
pari. i. Jvir. uat. . Quare si Deo confidere velimus ne
cesse est, ut ipsi quoque obediamus.
Obedientia Deo habenda eum fiducia indivulso nexu cohaeret , ita ut frustra Deo confidat, qui obedire non vult. Nihil sane absurdius cogitari potest, quam velle ut
Deus avertat, quae nos infelices reddunt, & conserat, quae felicitatis participes faciunt, uti tamen nolle mediis ad felicitatem consequendam & conservandam . infelicitatem vero arcendam absolute necessariis. Qui abusu libertatis suae in mala ruit ac se privat bonis , quae consequi quibusque sevi poterat, hoc sibi imputare debet, providentiae di Umae tribuere nequit. Deus salutis nostrae providus ex parte sua nihil praetermisit, quo eidem optime consuleretur, praeser, hendo tam naturae rerum , quam hominibus leges , juxta quas agere debent; ast hominis est, ut quemadmodum natura universa, ita ipse quoque in agendo leges praestri inras observet. Ita enim frui poterit bonitate divina , qua Deus rebus universis atque ipsi providet. Vide, quae su- .Pra de necessario nexu felicitatis nostrae eum obedientia Deo praestanda annotavimus not. f. ao a. . Quod si homo
Perinde ac res ceterae omnes in hoc universo voluntatem
Dei exequeretur, legem sibi praescriptam aeeurare obse Vando , nil quicquam foret, de quo iure conqueri po- erat, aut cur providentia divina ipsi esset suspecta. Ubtia hominum non modo in calamitates , de quibus maximae sunt querelae , manifesto influunt , ut earum causae agnoscantur ab hominibus, ac ideo in proverbium dudum abierit, quod homo homini Iupus sit, verum etiam
occulte . quatenus actiones eorundem malae tanquam actus
physici influunt in determinationem actuum nam g. 84. Co oc), ut sua culpa eandem sibi infestam experiantur.& ad puniendum se provocent , quando nil minuis quam
hoc cogitant. Occultus iste influxus captum nostruin transcendit, cum nexum rerum universalem in hoc universo
604쪽
perspicere nequeamus: ast quemadmodum certo agnoscimus vi .demonstrationian cosmologicarum eundem dari &in systemate Theologiae naturalis ostendimus, quod attributis divinis maxime conveniat & per eum Deus rebus in hoc universo provideat s=. 9ar. pare. r. Tria nat. , im mo in parte quoque secunda Theologiae naturalis eundem
ex ipsa essentia & natura Der deduximus I. 9α σ seqq.S 3 1 S. eqq. pari. a. TDoL nat, ν ita quoque certo constat, omnes hominum actiones influere in determina- tionem a Ruum naturae, etsi quantum influant, & quales hinc prodeant in rerum natura mutationes distincte expit. . care non vaIeamus. Sublimior utique haec philosophia est, quam quae ab omnibus capi possit; qui tamen in nostris operibus metaphysicis satis versatus est, ei obscura non erunt, quae hie dicuntur, nec pro subtili eommento habebit, iquod veritati consentaneum agnoscet. Neque vero existimandum est, quasi abstrusa hujus influxus eognitio ad subtilitates inutiles sit referenda, quibus tuto carere possumus et ut enim taceamus usum , quem ad praxin moralem
asseri , eadem nobis prodest ad quaedam loca scripturae saerae intelligenda , in quibus de actuum naturae a pecca tis hominum depedentia sicino est . sed ab absurditate quo que Iiberat dogmata quaedam , quae viri pii de eadem ad promovendam pictatem ineulearunt, ast quae ab antiscripturariis & profanis hominibus de nexu rerum sapiente Parum cogitantibus deridentur, ut acutiores videantur cereris, quos ablepsiae arguunt. Sed haec TheoIogis uberius discutienda
relinquimus. quorum attentionem excitare voluimus, ne comtemnant tela, quibus ad defendendum quod suum est a L tersus hostes arrogantes maxime opus habe nr. 4IO
Quoniam necesse est, ut Deo obediat, qui eidem con- De in luxu fidere vult cf. 4ov. , lubentissime autem ipsi obedit, qui amoris Det Eeee 3 eum
605쪽
39o Pars In cap. VII. De Fiducia in Deo
ac thnoris eum tiaret g. 3 et s. , & timor filialis ex amore Dei nasciis
stialis in D tur g. 3 3 7. 3 a o. ; qui Deo constire vult, eum quoque amare duciam ac timere debet, consequenter amor S timor stialis influot infuciam.
Patet itaque , quomodo fiducia Deo habenda eum amore Dei ae timore filiali cohaueat indivulso quodam nexu, ita ut fiducia defietat a rectitudine sita, nisi haee ossicia in eandem i fluant. Ac facile intelligi ur, eum influxus istorum ossiciorum in fiduciam non eareat suo effectu, longe alium sore statum animae, si ossicia ista in fidueiam influant, quam si abost iste influxus. Hane ipsam autem diversitatem rectius sen-
ire, quam verbis explicare valemus inexperto. Nihil hie requirimus, quod non ultro admittatur in aliis, quae sensu pe eipiuntur. Nonne saporem tibi adhuc ignotum rectius gustu percipis , quam verbis tibi explicare poterit eundem in se expertus δ Et nonne in eundem censum reserendae sunt qualitates sensbiles promiscue omnes' Nulla igitur ratio est, cur in mo- eationibus animae non admittendum sit idem, quas, modo attentionem nostram desiderari non patiamur . non minus interno quodam sensu confuse percipimus, quemadmodum e ιρrno patent qualitates sensibiles rerum mateiasium.. f. 40 De eertitu- Qui Deo eonfidit, certar est , quomodocisque in posteram e diae quod dant res suae, semper eventarum, quod ex pote sua melius. Qui
semper even- enim Deo confidit, pro certo habet, ipsum providentia sua turasnt, qua tantundem boni in se collaturum, & tantundam mali a se ex parte n aVersurum, quantum salva sapientia ipsius fieri potest. de fistra meliora. qua ipsi obventura sint mala in bonum finem directurum β.1186. pari. r. Junnat. , & quia Deo obedit f. 4o9. 2, consequenter facit, quae Deus vult, & non facit, quae non vult
9. 164. pari. r. Jur. ηat. , qui lege, quam nobis praescripsit, saluti
606쪽
OAcquiescentia in providentia divina. S9I
saluti nostrae consulere voluit ἔ.i 89 , non minus certus est, quod non propria culpa se in mala praecipitem det g.
72 3. ροὶτ. I. Theol. nat. , aut si ex infirmitate humana hoc contingat g. 37 o. pari. I. Phil. praP. univ. . Deus pro bonitate sua l. 733. part r. Theol. vat. J etiam haec mala ad bonum finem sit dire rus . 6 8 o. para. i. Theol. nat.). Quomodocunque igitur in posterum cadant res suae, certus est, semper id eventurum, quod ex parve sua melius. . 'Pendent haec ab agnitione bonitatis divinae , quae nos ducit, ad agnoscendam providentiam divinam 6 . , fiduciae Deo habendae fundamentum 3. 4o . . Concitat autem provideri. tia potissimum fiduciam , quatenus ea nititur bonitare divina, quae bona a Deo nos sperare iubet s. 696. para. t. TMol. nar. . Necesse vero est, ut bonitatem Dei recte agnoscamus , nec eam ultra sapientiam ipsus g. 698. para. r. Theon nat. , aut prorsus ultra id, quod possibile extendamus f. 344. 34 .Part. 1. Theri. nat. . Velle enim, ut Deus faciat, quod sapientiae ipsus repugnat, insolens est, cum eam venerari debeamus: velle ut faciat contradictoria, absurdum. s. 4 a.
Quoniam qui Deo conuit, certus est, quomodocunque lassicim dein posterum cadant res suae , semper eventurum , quod eX eo, quod no- parte sua melius g. 4ii. ; judicium de eo, quod sibi boηum est, bis bonum Deo relinquit, , qua cunque Issi eveniant, sive secunda, flve adversa, est, Deo re--shi bona esse, seu ad salutem suam facere nullus dubitat. linquendum. . Adversatur omnino fiduciae Deo habendae , si quis suo tu.
dieio stare velit in iis, quae sbi conducunt, aut saluti suae ad. versantur. Fiducia enim niti debet providentia divina, Deus. autem eum sua sapientia provideat rebus omnibus arque homini g. 9 agi pari. r. TMot nat.), hominis non est praescribere, quomodo sbi providere debeat. Immo si hominis hoe
607쪽
s9 2 Pars III. Cap. VII. De Fiducia in Deo
esse deberet, mere contradictoria inde resultarent, quae nec a Deo fieri posse constat I. 343. pari. a. Neot nat. 3. ΗOmines bonum sibi judicant. quod sbi utile, &, si ipsorum judi.
cio standum, ea semper contingere deberent', quae cuivis ut, Iiora forent. Iter faciens tempestatem mallet esse serenam, nec calorem solis nimis ferventem; agricola, qui semen terrae commisit, desiderat pluviam . aut, s messis instat' aestum solis, ut fruges maturescant. Hinc viator tempestatem sibi faventem bonam Vocat, iquam malam dicit agricola. Talia quidem quam snt contradictoria statim in oculos incurrunt: sed da tur alia. quae magis abscondita latent, etiams ad nos solos referantur , prouti ex sequentibus elucesct f. ψ33ο
iudicium Deus rellius judicat, qua nobis bona sunt, quam nos dijudic Dei de eo re possumus, o ipsi competit jus nobis imponendi personam, quam ge- quod nobis rere in mundo debemus. Etenim Deus omnia cognoscit distin-
bonum S cte, quae praeter ipsum cognitu possibilia sunt, nihil consula
jus imponen- I. 3 36. pari. I. Theot nat. ), consequenter etiam nos qua anidi personam, mam & corpus penitus perspiciens , quaenam extra posita quam gerere nobis inserviant ad nos perficiendum. Quamobrem cum ea, debemus. quae ad nos perficiendum faciunt, bona sint β. 334. Poth. empiri ; Deus ab omni errore prorsus immunis g. a 9 4. pariar. Theol. nat. , penitus perspicit, quaenam nobis revera bona sint. Enimvero qui novit, quaenam ad sui cognitionem requirantur, tum qua animam ex Psychologia, tum qua corpus ex Anatomia,& quantum lateat in latebris atque recessibus in animis nostris β. I a. S seq. pari. 1. Eth. , nobis inscrutabilibus g. 7s. pari. r. Eth. , & quaenam requirantur ad profunditatem intellectus, qua notiones distinctas in alias simpliciores analysi notionum convenienter g. 339. PDch. empir) resolvendae is ago. PDcb. empiri , ut notiones adaequatas . Diuiligeo by Corale
608쪽
O AEquiescentia in providentia divina. S93
quatas consequamur I. 343. Ps A. mpis.) ; is dubitare haudquaquam poterit, quod Deus multo rectius nos cognoscat, quam nos cognoscere nosmet ipsos valemus. Quoniam itaque judicium de eo, quod nobis bonum est, supponit cognitionem sui, quatenus nimirum extra nos posita faciunt ad nos perficiendum β. 3 3 4. PDcb. empla.); deficiente sui ipsius cognitione sufficiente nos hallucinati contingit, quando de iis, quae extra nos posita sunt, judicium ferendum , utrum nobis bona sint, nec ne. Deus itaque rectius judicat, quae nobis bona sunt, quam nos judicare possumus. Oaod erat
Deus dominus noster est g. 96. pari. r. Theol. πα. , ideoque ipsi competit jus de nobis disponendi pro arbitrio suo f. 93 9. pari. r. Theol. vat.). Quamobrem cuin Deus omnia sapientissime decreverit g. 643. pari. 1. Theol. nato, ideoque velit, ut ad persectionem totius universi, quae in aptitudine patefaciendi persectionem Dei summam consistit l. 673. pari. r. Neoc nat. , actiones nostrae dirigantur g. 9ao. pari. 1. Theol. nat.) , propter finem ultimum, quem per existentiam hujus universi intendit f. 629. pari. I. Theol. nat. I ipsius est, nobis imponere personam. quam in mundo gerere debemus. Patet itaque Deo comis petere jus nobis imponendi personam, quam gerere in mundo debemus. Quod erat alterum. Quae hie demonstrantur, ut ad convictionem pateant, pluo rima omnino supponunt, ideoque contingit, ut, quamvis vulgo dieatur, Deum melius nosse, quae nobis bona sunt, quam nos dijudicare valemus, R ipsus esse. ut nobis imponat perasonam , quam in hoc mundo gerere debemus, pauci ramensitis intelligunt, quod dicunt, multo minus persuasissimi sunt
609쪽
Pari III. cap. VII. De Fiducia in Deo
non opinime, sed ad veritatem. Attamen maximum momen.
tum habet qon modo in fiducia Deo habenda . 4ia. , verum etiam in aliis philolaphiae moralis capitibus, ut veritatissmus certi. Quamobrern non inconsultum ducimus, ut haec uberius explicentur. Vera hominis bona sunt, quae ipsum qua animam & corpus perficiunt g. 637. Poe/ empir. . Quae extra posita sunt. & in se spectata bonis .rtunae ae- censentur s=. 336. Och. empir. , respectu nostri bona diei nequeunt, nisi quatenus inserviunt nobis perficiendis, ut ideo contingat uni esse bonum , quod alteri malum est, &quae in se spectata , seu quatenus in genere ad statum hominum reseruntur, nobis videntur mala, revera bona sint, cum pro conditione nostra faciant ad vera bona consequenda. 3c ex adverso vera mala arcenda, quorum absentia itidem bo. norum numero accensenda s. 7s6. pari. l. Iur. nat. . Pendet igitur a nobis, ut ea, quae eveniunt, nobis bona,
vel mala sint, ideoque nostrum est, ut, quae potestati nostrae non subsunt, antequam eveniant, eidem subjiciantur. postquam evenerunt. Deus, qui possibilium combinatione id. eam hujus seriei, quam mundum dicimus f. ss. Cin II Produxit loo. Part. l. Theon nat. , unicuique homini eum in eadem tribuit locum . quo per antecedentia ad actualitatem perduci possunt g. 89. Osenes. , cumque nihil eorum , quae ad hanc rerum seriem spectant, decreverit nisi respectu sinis , ob quem deerevit existentiam totius universi c=. 6o6. part. r. TMOL nar. λδc omnes fines particulares subordinaverit ultimo I. 63x. Para. . Theri. nat. , vi sapientiae suae unumquemque hominem in eo seriei loco constituit . ubi actiones ejus liberas sue bonas . sive malas ad hune finem dirigere poterat,
ut eundem ex asse consequeretur. quatenus actiones externae
physice spectatae eodem modo consequuntur, quo bonae M. 372, paro. 8. Theia. nat. , ideoque eodem modo in determinationem actualitatis sequentium influunt, quo actiones corpo
610쪽
O Aequiescentia in providentia divina. 39s
rum reliquorum f. 89. Comes. . Facit vero hoe jure suo utpote totius mundi dominus f. 96 s. pari. r T H. 'nat. , quod exercet attributis suis convenienter f. 38 s.
Quoniam Deus rectius judicat, quae nobis bona Ad quod κοιiunt, quam hos dijudicare valemus l. 4I3. ; qui hoc impellere δε- pro certo habet, judicium de eo, quod sibi bonum est, beat agnitio Deo relinquit, & quaecunque sibi eveniunt sive pro- veritatis i spera, sive adversia , ea sibi bona esse nullus dubitati uti
Quamobrem cum quae nobis eveniunt bona dici nequeant , nisi quatenus faciunt ad nostram persectionem ss7. ' cb. empir. ὰ ς vobis incumbis, ut tam prosperis,
quam advess utamur tanquam motivis determinandi actiones η
fras juxta legem nat a , quae praescribit actiones ad perinsectionem nostram tendentes j. Is a. pari. r. Hic prachariv.), seque is nobis ipsi experiemur , quacunque nobis even stat sve prospera, flve adversa , vergere in bonam nostram ,
Deo providente vobis evenire. 'Cum Deus velit, ut actiones nostras iuxta Iegem naturae determinemus c 278, pari. r. Phil. Pract. Mum s tam prospera quoque, quam adversa hominibus immittit, ut iis utantur tanquam motivis actiones suas legi naturae eonum, enter determinandi. Atque ita non solum facimus rerum, quas nobis Deus largitur, rectum usum, quem lexigit vera seinlicitas nostra , sed & adversa nobis prosunt, dum nos vela vitiis avocant, vel quo minus a proposito bene ae recte agendi declinemus impediunt. Bonitati ergo divinae non modo accepta ferimus bona , quibus bene utimur; verum etiam mala, in quae incidimus ad salutem convertentes in beneficiorum divinorum numerum referimus. Hoc mo-