장음표시 사용
651쪽
636 Pars III. Cap. VII. De Fiducia in Dra
ctum, quam Deo, atque ideo vanis desideriis torquet animum , nec bonis fruitur, quibus laetari posset, & inani spe eundem Iactat, qua ubi cadit, taediis opplendum. Quis, quaeso, dixerit, in votis istiusmodi nihil incile , quod reprehendi possit' Aecedit, quod absurdum sit optare, quod providentiae divinae adversatur: quoniam enim nihil evenire potest, nisi quod Deus decrevit, ut eveniat, quicquid in deer to divino non cotinetur, idem ut veniat impossibile est. Quod volunt fata , hoc est , quod Deus ut eveniat decrevit, non tollunt vota. Enimvero qui in providentia divina aequiestit Deoque confidit, is omnem gubernationem hujus universipsi relinquit, in qua suo voluntate nihil mutare potest,& judiscio Dei, quem sapientissimum, summe bonum & sanctissimum esse novit, non suo stans nil optat nisi ut eveniar. quod ipse voluerit. Quemadmodum itaque in libera actionum sua. rum directione cf. I79. 4o 90, ita quoque in iis, quae extra potestatem suam sunt, voluntas divina ipsi est Ioco voluntatis propeiae. Atque ita demum. non erit, quod in votis nostris reprehendi possit, cum nec in Deum injuria snt, sed sanctis. mta ipsus voluntati conformia, nec tendant ad id, quod imis possibile , sed ad id quod fieri potest, immo certo venturum.
Neque dantur praeter haec ulla vota, quorum homines comis potes fieri possunt, cetera omnia inania sunsi Cartesias in epist. 4. pari. I. ad E alet u Principem Palatinam uniuseu.jusque beatitudinem consistere ait in omnimoda & persecta votorum suorum ex ratione ordinatorum fruitione: quod si sano sensu explicari debet, non alia admittenda sunt vota, quam ad quae ducit acquiescentia in providentia divina & si. dueta in Deo. Cetera enim omnia non esse ex ratione ord, nata , intelligitur ex iis, quae modo dicta sunt. Fruimur auistem votis nostris, si eventus rerum in salutem nostram eon. vertamu , ut ipsi met experiamur, eos non ossicere selieitati nostrae, sed eidem servire. Ceterum vota hominum abunde
probant, quantum adhuc deficiat acquiestentia in providentia
652쪽
Θ Acquiescentia in pravidentia divisa. 637
tia divina & si dueta in Deo. Insinuant vota cupiditates, quores extra nos positae , quae in potestate nostra non sunt, excitant; sed ea gignere debebat acquiescentia in providentia diis vina & fidueia in Deo a providentiae divinae eonsideratione ortum trahens. Quae enim in potestate nostra sunt, non sunt objectum votorum, sed industriae atque laboris. Frustra optantur , nisi facias quod faciendum, ut ea consequaris. Si qua circa vota oriri adhuc poterat dubitatio, ea tolletur suo loco, quando de praxi officiorum erga se ipsum & erga alios acturi sumus.
g. 44 I. Animus tranquillas dicitur, qui ab affectibus molestis Ouinam ani- omnique taedio liber est: iatus vero, qui voluptate perfun- mus sit travis ditur. ' quilius UNon sussela animum esse liberum ab affectibus molestis, neωμ' simus infeliees; sed necesse est, ut etiam se uamur voluptate, ne felicitate privemur. Absentia infelicitatis equidem requiritur, si homo felix esse debet : non tamen tota selieitas in mera privatione consistit, sed aliquid postivi est, utpote status . in quo voluptas Ustra perdurat f. 636. Poc/. empiri .
Quamobrem natura nos non modo ducit ad aversandum ea, quae Mila sunt, consequenter quae molestiam pariunt f. s9o. 369. Pocb. empir.), Verum etiam ad appetendum ea, quae bona sunt, eonsequenter quae voluptatem creant s. 389. 3 38. N A empis.), dc non minus felicitatem per naturam suam appetunt omnes f. 324. Part. a. PALPωα unsv. , quam infelicitatem aversantur 3 32 s. Part. a. Phil. pracI. univN
cesse igitur ist, ut animus tranquillus sit & laetus. g. 442.
Aequiescentia in providentia divina , Mucia in Deo efficit , Medium ut animo tranqκisio ae lato I per pinus, seu, qui in providentia animi tran- Llli a divi- quilia aοlati.
653쪽
638 Pars III. Cap. VII. De Fiducia in Deo
divina acquiescit S Deo consit, ejus animus semper tranquillas Nutus est. Qui enim in providentia divina acquiescit & Deo confidit, sorte sua β. 438. , ideoque etiam statu suo contentus est, & pro virili agit, quod in statu suo agendum, operam dans ut recte gerat personam, quam Deus ipsi imposuit 3. 4a 6.), curam vero eventus Deo relinquit β. qa 3. , nec aliis invidet bona sua &, si qua sibi eveniunt mala, ea tranquillo animo fert . 438. , neque etiam Vult, ut quae eve niunt, non eveniant, neque malis physicis, nec malo morali alieno perturbatur β. 437.), neque dubius rerum cIentus ipsum angit g. 4aa. . Quamobrem nec cupiditatibus& votis curisque vanis inquietatur animus, nec propter sutura angitur, nec mala praesentia eundem excruciant. Quo
niam itaque liber est ab affectibus molestis Omnique taedio, tranquillus vero est animus, qui ab affectibus molestis omnique taedio liber est 3. 44 i. ; qui in providentia divina acquiescit Deoque confidit, ejus animus semper tranquillus
Enimvero qui in providentia divina acquiescit Deoque confidit, bonis suis fiuitur g. 438 , Deoque obedit
s. 4o9. consequenter cum faciat quod Deus vult i I 64. pari. r. Jur. ηα.2, actiones suas legi naturae conformans aT8. pari. Phil. pram unis legem naturae custodit β.i38. pari. r. Phil. prast. univ. 2. Quoniam itaque ex bonis , si ea cognoscimus, voluptas percipitur I. 338. PDch. empir.), dccustodia legis naturalis felicitas acquiritur &. conservatur β. 396. 39 T. pari. I. Phil. prast. univ.' , hoc est, is status, in quo voluptas vera perdurat j. 636. pari. I. Phil. prad. anm.ὰς qui in providentia divina acquiescit Deoque confidit, ejus animus semper voluptate persunditur. Quamobrem cum animus laetus sit, qui voluptate persunditur j. 44 i. i qui in
654쪽
O Acquiescentia in providentia divina. 63 9
providentia divina acquiescit Deoque considit, is semper
laeto est animo. Quod erat alterum. Rique jam patet, quod alibi monuimus. 8c nos in Philos phia. morali clarius exposituros esse monuimus, fiduciae in Deo & aequiescentiae in providentia divina fructum esse artem semper gauisui not. Illo I. pari. t. Jur. nat. J, fieri auistem non potest, ut animo semper tranquillo & laeto sis, nisi Deo eonfidas & in providentia ipsius acquiescas. Monuimus ibidem, APp sum Autonium de Sirasa, e Societate Iesu, de arte semper gaudendi egregium opus scripsisse. Deducit a autem hanc artem, cum nee aliunde Possit deduci, ex principiis divinae providentiae & rectae conscientiae. Patet vero ex demonstratione propostionis praesentis, custodiam conseienistiae a fidueia in Deum & acquiscentia in providentia divina separari minime posse, quoniam cum fiducia arctissimo vinculo eo. haeret obedientia I. 4o9. , quae sne custodia conscientiae non eoneipitur: id quod satis perspiciturex iis, quae de conscientia g. 437. pari. r. Phil. Pro. uniν. ejusdemque custodia prolixe de. monstravimus .s 97. seqq. para. a. Phil. pract. uniυ. . A proinvidenti adivina vetnit, ne tui bemur eventibus. qui a potestate nostra minime pendent,sed laetemur potius: ast conscientiae habenda est ratio, ne nos perturbent, quae in potestate nostra sunt, sed ut iisdem potius laetemur. Quantum valeat haec ars, ne. mo faeile capiet nisi expertus. Opera vero danda erat, ut quilibet ejus vim in se experiretur. Ceterum me vel tacenis te patet, hunc ipsum fructum fiduciae in Deo & aequiescenistiae in providentia divina praebere utriusque motivum. I. 443. .
Si ηοlus persuademus, potuisse Deum nobis cmferre bona, qκi' Cur in proisbus fruuntur alii, nos caremuI, potuille avertere mala, qtiae nobis eve- videntia d niunt. S a quibus immunes sunt silii, praesertim si accedat Uiηio, vina non a quast nos magis mereamur , ut bona nobis c0ηferratur , mala vero quiescamus, avertantur, qvam alii, aut saltem Ποπ minus ; in providen:ia divi-
655쪽
6 o Pars III. Cap. VII. Depiducia in Deo
na acquiescere nolumus , nec Deo consimus, sed disdimus. Qui enim sibi persuadet, potuisse Deum sibi conferre bona, quibus fruuntur alii, ipse caret, potuisse avertere mala, quae nobis eveniunt & a quibus immunes sunt alii; is putat, D um sibi non bene providere, consequenter nec sperandum esse , ut in posterum bona sibi conferat , quibus gaudere poterit, aut mala avertat, quibus perturbabitur, ideoque suae curae relictum esse, ut bona acquirere, mala avertere studeat pro virili. Et si agnoscit, neutrum horum esse in potestate sua, Deum aut res humanas parum curare, aut nostra miseria delectari sibi persuadet. Bonitatem itaque Dei in dubium vocat g. 696. pari. r. Ibeol. nat. , nec iplum bonitate gubernare hoc universum arbitratur.
Quodsi porro sibi persuadeat, Deum non pro merito distribuere bona & mala, id nec sapienter, nec recte fieri putat, cum suo judicio longe aliter distribui deberent, nisi mala pro
sus ex mundo exulare debuissent. Atque ideo in dubium vocat, Deum sapienter atque recte gubernare hoc universum.
Quamobrem cum fieri non possit, ut in providentia divina acquieIcat, nisi qui agnoscit, quicquid Deus facit, id recte ab eo fieri g. 434. , nec ipsi confidat, nisi qui pro certo habet, quod sapientia & bonitate sua provideat rebus omnibus in hoc universo f o . ipsique diffidat, qui se totum
resque suas providentiae divinae committere non vult II 89. pari. I. Jur. ηat. JI si nobis persuademus, potuisse Deum nobis conserre bona, quibus fruuntur alii, nos caremus, potuisse avertere mala, quae nobis eveniunt & a quibus alii immunes sunt, praesertim si accedat opinio , quasi magis mereamur, quam alii, ut bona nobis conserantur, mala avertantur, aut saltem non minus, inprovidentia divina nolumus acquiescere, nec Deo confidimus, sed diffidimus.
656쪽
9 Acquiescentia in providentia divina. 64I
Ex agnitione providentiae divinae nascitur fidueia In Deo& acquiescentia in providentia divina. Ignorantia itaque obstat, quo minus Deo confidamus & in providentia divina aequiescamus, & falsa de providentia divina opinio parit diffidentiam & noluntatem acquiescendi in providentia Dei. Aliud nimirum est non acquiescere in providentia divina, aliud nolle in eadem acquiescere , & similiter aliud est non confidere Deo, aliud diffidere. Ρrius in utroque casu defectus virtutis est, posterius vitii. Ac ideo prius nullam habet causam postivam, posterius autem postivam requirit.Quamobrem in propositione praesenti tam dissidentiam , quam noluntatem acquiescendi in providentia divina deduximus a falsi, de providentia divina opinionibus. Haec autem differentia probe attendenda est in praxi morali. Qui enim providentiam divinam ignorat, eam saltem docendus est: qui vero falsam de eadem opinionem fovet, ei falsa opinio eripienda, falsi. talem principiorum ostendendo, ne assensui reluctentur,quem prinei pia vera elicere debent. Praeiudicatae autem opiniones, quae facultatem appetendi & aversandi corrumpunt, tanto magis ossiciunt docilitati, quod appetitus & aversatio taetre influat in assensum ab errore in veritatem detorquendum, praesertim eum bie influxus pertineat ad recessus & latebras in an, mis hominum, de quibus pauci cogitant, nedum in eas inisquirunt, ut intelliganr, quidnam sit illud, quod assensui praebendo reluctatur, quamvis reluctationis optime sibi sint eonis scit. Tribuunt autem ignari eandem inevidentiae rationum, quibus veritas persuadenda , quam depravato appetitui atque aversationi tribuere debebant, nisi prorsus putent certitudinem opinionis suae niti adversus incertitudinem opinionis alterius, qui veritatem profiterur. Atque haec ita eveniunt non solum in praesenti, sed etiam in omnibus casibus aliis, in quibus veritatis convincendus, qui erroneis opinionibus imbutus est, praesertim quae quandam vim habent ad appetitum & aversationem immutandum, & quae altas in mente radices egerunt.
657쪽
6s Pars III. Cap. VII. De Fiducia in Deo
Ceterum veritatem propostionis praeIntis confirmat experventia ubivis obvia. Cum enim perpauci snt, qui Deo recte confidunt , non vero dissidunt, multo autem plures, qui in providentia divina acquiescere nolunt; in rationes saltem inisquirendum est, cur Ddo eonfidere & in providentia ipsius acquiescere nolint, & extemplo patebit , eos salsas de providentia divina, aut eidem adversas fovere opiniones. Quae
autem in propositione praesente sumuntur, Parumper alte tum doeent , quomodo in opiniones istas sit inquirendum, ut in apricum Producant .
, 444. euomodo Quoniam in providentia divina acquiescere noIumus, non ac ale. Deoque dissidimus , si nobis persuademus, potuisse Deum feentiam nobis conferre bona, quibus fruuntur alii, nos caremus,ptividentia potuisse avertere mala, quae nobis eveniunt & a quibus im-disina , munes sunt alii, prassertim si accedat opinio, quasi nosmmdndentia iugis mereamur, ut hona nobis conferantur, mala vero averis Deo tolla- tantur, quam alli, aut saltcm non minus; ideo ut evertam lux. tur opiniones tam absurdae, tamque nocuae, convincendi sumas necestaris , immat ilitatis essentiaram f. 3 39. 19 . pari. r.
658쪽
O Aequi Dentia in 'rovidentia divina. 643
sapientia Y bonitate 'Oa. 9o3. pari. r. TDoL nat. , quod na ius -ο habere posit alias dote naturaley , quam quas habet, nec corpus aliam nancisci formam , nec robur g. 43ι. , nee tisius homo alium in hac serie locum obtinere queat, quam quem obtinet 4a9. P, quod Deus homini pro obedientia prastita nihil retribuere
obligetur , bonitari ejus unice acceptum ferendum , s eam bene ciis compenset . I 8 r. Whomo obedientiasbi consulat ro6.
IO T. pari. I. Theol. rati , inobedientia noceat g. ao a. . Qui haee omnia perspicit . quam absurdae sint quamque
nocuae opiniores, quibus homines fascinantur, ut in providentia divina aequiescere nolint Deoque dissidansi penitus aeno.scet. Necesse autem est, ut haec omnia intime perspisciantur, si a non acquiescentia in providentia divina & disside tia in Deo purgari deber animus. Quodsi dicas, haec nimis ardua esse , quod ardva sint non dissiteor et ast nostrum nota est fingere veritatem pro arbitrio 3. 29 a. pari. I. THH. nat. , quae a Deo est , omnis veritatis aut re 3. 29 o. Pan. l. 3. I p. para. a. Πιοι. nat. , & ne libertas quidem voluntatis divinae in ideas rerum 3c veritates universales influit I. 28 r.
pari. a. Theot nat. P. Et quia arduum est atque dissielle ista omnia intime perspicere, ideo non est quod miremur , euenon aequiescentia in providentia divina & dissidentia in Deo adeo commune vitium si, ita ut, si vel maxime rationibus suasoriis adductus quis fuerit ad considendum Deo , facilitia me tamen in utrumque vitium incidat, immo longe plurimisere indies in prius incidant. Cui, quaeso, ignotae sunt que
relae, quod homines Deo tantummodo confidere ae inprovidentia ipsus aequiescere velint rebus secundis, sortuna autem adversa animos eorum statim in transversum agat ' Si intellectus regere debet facultatem appetendi, ut a deviis in re. 'ctam viam redueamur, necesse est ut veritatem agnoscamus& ejusdem convincamur. Et philosophi non est acquiescere in rationibus suasoriis, quae utcunque satisfaciunt vulgo imis M mmm a perito,
659쪽
perito, vel etiam iis, qui intellectum nondum adeo perseeerunt , ut eodem recte uti possint, quemadmodum in parte prima Ethicae ostendimus; sed convincere eos , qui acumine pollent ad veritatem dijudicandam lassiciente , ut voluntas fit constans & perpetua , quemadmodum assensus firmus atque immotus. Non tamen quoque est, quod dubitemus, verbiate intime perspecta rationes suasorias eligi posse in dato east magis convenientes. Accedit, quod veritares quoque at duae ad sensum communem reduci possint I. a 42. Useqq. pari. r. Eth. , ut defectus scientiae suppleatur, quando homines demon strat ionem capere nequeunt f. 42 a. pari. I. Bh. . Atque hoe est illorum, quibus amplior est facultatum usus f. III. Part. r. Dr. nat. . Hi operam dare obligantur, ut verblatis intime perspectae convincantur, & deinde aliis eandem persuadere studeant optimo modo. Quod si huie ossicio sa- tisfacerent, doctrinam solidam cum virtute, quantumlibet a dua , in vulgus propag rent. Plura enim fieri possent, quam fieri solet, siquidem rectam studiorum viam ingrederentur, qui studiis operam navant, nec docentium numero importune sese ingererent,qui subinde vix cum laude discentium subsellia occupare debebant. Ast ipsim et non aequiesceremus in providentia divina, nisi ea quae imurare non possumus, providentiae divinae in totum relinqueremus. Veritatem prostemur & iscundum semen spargimus; fructum hinc sperandum Deo committimus.
qtur fico is sititim Etenim non acquiescentia in providentia divina se prRU i aci. reta. pari. i. Jur. nat. θ & dissidentia in Deo lege dentio divis naturali prohibita est I. II9o. pari. r. Jur. nat.). Quam ob ηο Uiu rem qui in providentia divina acquiescere non vult, De Gytio νης que diffidit, actiones suas aliter determinat, quam vult lex Vitis naturae. Quoniam itaque habitus actiones suas aliter determinandi, quam lege naturae proscribitur, vitium est 3α a.
660쪽
O Aequiescentia in providentia divina. 64
pari. I. phil. prassi uvis. ; non acquiescentia in providentia divina & dissidentia in Deo vitium est.
Cum ad virtutem requiratur constans & perpetua v Iunias non committendi actiones, nisi quae legi naturae conformes sunt g. 328. pari. r. PHL pract. univ. ; qui rebus se cundis Deo saltem eonfidit & in providentia ipsus acquie scit . quando Deus annuit votis suis dc eventus rerum cupid, datibus suis vel eonveniunt, vel saltem non adversantur; ejus fiducia & acquiescentia in providentia divina nondum recta est, sed non acquiescentiae ac dissidentiae intus conelusae labe contaminatur. Hoc autem inde venit, quod nondum rectas teneat de rerum essentia & mundo atque providentia Dei opiniones: quae quomodo corrigendae sint, in propositione praecedente ostendimus. Quemadmodum vero supra d monstravimus , ' acquiescentiam in providentia divina peculiarem esse virtutem, a fiducia distinctam g. 436. pita quoque non acquiescentia in providentia divina peculiare vitium est, quod a dissidentia manifesto differt. Atque haec disserentia patet ex differentia, qua acquiescentia in providentia divina a fiducia dissert. Cum omnis actio legi naturae contraria peccatum sit 3. 44o. Part. ι. Plit pro I. unis.), quantum t he sua utrumque vitium , quod tacite influit in tot hominum actiones, easdem inficiar, facile patet , quamvis vulgo non agnoscatur. Quamobrem qui puritatem animi curae cordique habet, quemadmodum habere debemus omnes f. 6o . parsia. DA , ab utroque sibi cavere debet I. 99. Parrb. a. Exh. .
l. 446. Qtii tu providentia divina non acquiescit Deoque dis fidit, cu- Essessus non
piditatibus atque curis vanis animam inquietat , nunc spe inani la- acquiescen-ffatur . nanc υero metu malorum angitur. Qui enim in provi- tia in provi
dentia divina non acquiescit , is putat, Deum sibi potuisse delitia Dei conferre bona, quibus fruuntur alii, ipse autem caret, vel Udio u-