장음표시 사용
661쪽
646 Pars III. Cap. VII. De Hiducia in Des
potuisse a se avertere mala, quae sibi eveniunt, & a quibus immunes sunt alii. Ideo cupit habere, quod habent alii β. 387. pari. a. Eth.), & quia haec a Deo non sperat 384. partb. a. Eib. ), cupiditas tendens ad bonum obis obtinendum f. 3 8 g. pari. a. Eib. ipsi insinuat curam de eo obtinendo, unde nunc metus ob dissicultatem obtinendi, quod cupit s 3 9s. pari. a. Eth. , nunc fluctuatio animi ob mediis orum incertitudinem g. 4o3. pari. a. Eth. P. nunc desperatio ob impossibilitatem obtinendi oritur g. 393. partia. Eth. J, & quatenus alterum indignum esse judicat bonis, quibus fiuitur, saltem se non digniorem, invidia concitatur l. 3 39. partia. Eib., Quoniam vero non alias habere pota est dotes naturales, quam quas habet, nec corpus aliam formam nancisci potuit, nee robus majus f. 43r.), neque etiam alium in hac rerum serie locum obtinere potuit,quam quem obtinet g. 4et 9.); ideo fieri nequit, quin haud raro cupiamus, quae impossibilia sunt. ut a nobis obtineantur &omnia nostra molimina irrita sint. Atque hoc modo patet, si quis in providentia divina non acquiescit, Deoque dissidit, eum animum cupiditatibus atque curis vanis inquieta
Quod si ea consequi studet, quae habere cupit, aut vitare, quod sugit, & viribus suis confidens id tanquam obtentu , hoc tanquam evitatu possibile sibi repraesentat, spem illud obtinendi, hoc vitandi concipit β. 384. pari. a. Eth. . Ast quoniam in nexu rerum , per quem Deus hoc
universum gubernat l. 9OI. parti r. Theol. nati , nihil mu- .
tare potest, haud quaquam aliter fieri potest , quam ut carpissime spe sua cadat, consequenter spe inani lactatur. Quod
Denique si quod malum, quod aliis evenit , sibi
662쪽
O Acquiescentia in providentia divina. 647
quoque obtingere posse cogitat, aut quoddam tam imminere sibi videtur evitatu impossibile, quoniam id in se spectat, non vero in nexu rerum, vi cujus Deus id dirigit ad bonum finem f. 9or. 9o a. pari. I. Tries. nat. 3 metu angitur. I. 393. pari. a. Eth. 4. Quod erat tertium. Videmus itaque, quomodo homines in aequiescentia diviisna aequisseere nolentes Deoque dissidentes animum pertur. hent atque excrucient absque ulla utilitate, nee unquam ad eam quietem pereenire Possint , quae maxime optanda , &sine qua felices esse nequeunt, cum, si cupiditates vanas & cuis ras inanes missas facerentia spem inanem & metum ambiguum abjicerent, ab omni tua inquietudine liberi forent. Ne. mo sanus largitur , absurdum esse frustra inquietare animum.
eum quiete situi possis. Praesens igitur propositio motivum est abjiciendi non acquiescentiam in providentia divina & dissi. dentiam in Deo.
cui non confiderat, nihil in mundo feri, qaesecvngste tandem cur homiser id sit, ηθὶ Deo providente, nec ea, qua is potestate sua von sunt, sibi, hoministi, distinetiit ab iis, qua in eadem sunt sibi, hominibus rebuIque bus aliis re- aliis nimium con dit. Qui enim non considerat, nihil in mun- busque uim do fieri, qualecunque tandem id sit, nisi Deo providente, um eοη ubi videt, studio atque labore hominum Opus esse ut hoc, dant. vel illud consequantur , is curae suae unice relictum esse arbitratur, ut sibi provideat. Quoniam itaque sibi persuadet, se solo usu facultatum suarum & rerum aliarum ope hominum.
que auxilio consequi posse quae ctipit, & quia non satis distingvit ea , quae in potestate sua non sunt, ab iis, quae in eadem sunt, quicquid sibi placet cupit g. 38 . pari. a.
Eth. ,), nimium vero sibi, hominibus rebusque aliis confidit, qui isto usu facultatum suarum & rerum aliarum Ope , ho- . .
663쪽
648 Pars III. cap. VII. De Fiducia tu Dra
minumque aliorum auxilio se bona sutura consequi, mala vero avertere posse sibi persuadet, quasi nullae sint pro via dentiae divinae in illo consequendo , in hoc avertendo partes I I 9 . pant. r. Jur. nat. θ ; qui non considerat, nihil inmundo fieri, qualecunque tandem id sit, nisi Deo providente, nec ea , quae in potestate sua non sui it, satis distinguit ab iis, quae in eadem sunt, sibi, hominibus rebusque aliis nimium confidit.
Neglectus distinctionis eorum, quae in potestate nostra sunt,& quae in eadem non sunt, cupiditatibus fraenum laxat, nec intra iustos terminos eas coercet: neglectus considerationis providentiae divinae usum facuItatum nostrarum & fiduciam in aliorum hominum auxilio rerumque ope ultra limites suos extenodit, ut quae in potestate sua non sunt appetat, tanquam si in ea.dem euent, & suo studio atque labore, ae rerum suarum ope, R. ubi opus videtur , auxilio aliorum , ea consequi mideat. Nihil sere communius est, quam ut homines sibi , rebusque sui, & hominibus aliis nimium confidant , quod providentiam divinam non satis agnoscant, aut salsas de eadem opinio. nes foveant, cerre de ea parum cogitant & ea, quae consoquenda, aut declinanda sunt, ad se tantummodo referant, tanquam suis viribus S aliorum hominum auxilio nonnisi comsequenda, vel declinanda. Nimia haec confidentia de se, hominibus, vel rebus aliis ad omnia negotia humana sese extemdit , ut exempla ubivis obvia snt, nec facile quenquam repe- . ries , qui ab hujus vitii labe prorsus immunis sit. Dedimus jam unum & alterum, cum nimiam hane de se, hominibus rebusque aliis confidentiam desiniremus cnox. f. II 95. Part. l.
Minoia Quoniam sibi, hominibusque ac rebus aliis nimium Diades , ecinfidit, qui non considerat, nihil in mundo fieri, quale
664쪽
ΘAequiescentia in frovidentia divina. 649
cunque tandem id sit, nisi Deo providente, nec ea, quae hominibus in potcssate sua non sunt, satis distinguit ab iis , quae in ca- rebusque ἰμdem sunt f . 447.), ne quis bi hominibusque ac rebus siliis nimi- is consedentiatim constrat, a se invicem separare debet a potestate sua nullo mora tosiatur. dependeatia ab iis, ad quae ut existant ipse conchrrere debet, εἴ in his discernere, quaeuain si partes sua, quaenam vero a potestate sua minime dependeant, omnia vero, quae potestati suae subjecta non sunt, providentiae divinae in totum coinmittere f. II9 a. pari. I. Iur. nat.), ipse vero quod suum est pro virili agere tenetur.
Sunr quaedam in potestate nostra, quaedam non sunt. In potestate nostra non sunt nisi actiones nostrae liberae, non tamen nostro arbitratu, sed quemadmodum vult Deus, qui legem naturae nobis praescripst . 274. para. l. Phil. pruc .unm. . determinandae I. 97o. Part. ι. Theol. nat. . A potestate nostra exemta sunt omnia. quae ipsi non agimus. Ad haec vero vel nos concurrere possumus , vel etiam ut concurramusne eesse est nostris actionibus, vel ad eadem nihil prorsus eon. tribuere valemus. Exemplum horum sunt tempestates, & ea omnia, quae natura independenter ab hominum opera dc industria agit: pertinent quoque huc hominum aliorum acti nes, ad quas ipsmet concurrere non valemus. Ast illorum exemplum sunt ea omnia, ad quaecum nostris actionibus concurrit natura , veluti larga messis, quae industriam hominis in agro colendo δc tempestatem vegetationi commodam exigit , sunt etiam actiones aliorum, ad quas quomodocunque concurrere possumus, veluti dum favorem patroni nobis conciliamus ad munus quoddam adspirantes. Qui haec probe discernit, nunquam sibi persuadebit, se iis consequendis sufficere, quae consequi studet. Ast ne incautus velit viribus suis plus tribuere , quam in iis est, ct quae extra se sunt potestati suae magis subjicere, quam fieri potest, cupiditate nimia accensus; appetitus moderandus est consideratione Dei bonitate & sapientia sua omnia gubernantis I. 9oa. 9o 3 pari. t.
665쪽
sso Pars III. Cap. VII. De Fiducia in Deo
Theol.nat. , nec quicquam iacientis nisi quod rectum est .ios curari. I. TMOL nat. , ut a nimia de se, hominibusque aliis atoque rebus confidentia ad fiduciam in Deo adducatur f. 4o . N aequiescentiam in providentia ipsius g. 434. , eonsilio. rum & moliminum omnium suorum frustrationam praevidem.
g. 449. Quoniam sibi, hominibusque atque rebus aliis nimi um confidens ea , quae sunt in potestate nostra, non satis distingvit ab iis, quae in ea non sunt, nec considerat providentiam divinam sese extendere ad omnia , quae in munis do fiunt, qualiacunque tandem fuerint l. 4or. ; fieri haudquaquam aliter potest, quam ut multa appetat, quae consequi nequit, dc in iis consequendis omnem curam adhibeat, ac u-hi videt omnia sua consilia , molimina omnia frustrari, perturbetur ac lugeat, & nunc Deum, nunc homines tanquam sibi infestos accuset. Quamobrem qui sti hominibvsqae ac re-hus aliis nimium confidit, vanis cupiditatibus X curis animum v xat , a quibus liber se poterat, multorum radiorum pericillo sese exponit, quae vitare poterat.
Haec probe eonfideranda sunt, ut a nimia tonsidentia de nobis atque hominibus & rebus aliis abstineamus, nee selicurate, qua frui poteramus, excidamus. Consultum est. ut ea quoque legantur, quae de cupiditatibus & curis vanis metuque futurorum dim sunt, quibus inquietatur animus in providentia divina acquiescere nolentium Deo que dissidentium l. 4 6., quoniam cum his vitiis nimia de se, hominibus & rebus aliis confidentia multa communia habet, & facilis eth ab uno in au verum prolapsus. . 4s .
cui ibi persuadent ab immutabili Dei decreto omnia ita δε-
666쪽
Aequi sentia in promidentia diuina. 6sr
pendere, ut hominibus circa bona consequenda, mala avertenda nihil reli- de Deo eis Eum 1it, aut Deum in tempore decerae re, prout casus tulerit, V ob dentia ori soluta potentia decreta sua exequi. Deo nimium confidit. Qui tuti
enim sibi persuadet, ab immutabili Dei decreto omnia ita dependere, ut hominibus circa bona conlequenda , mala avertenda nihil relictum sit; facultatum suarum aliorumque mediorum usum in iis consequendis , hisce avertendis prorsus negligit, aut remere viribus majora audet, fretus opinione ista pervulgata, quod audaces fortuna juvet, timidosque repellat. Quodsi sibi persuadeat, Deum in tempore decernere, prout casus tulerit, & absoluta potentia decreta sua exequi; Deum facere posse nullus dubitat, quae cupit , & causas secundas ita determinaturum confidit, ut quod in votis habet, consequatur. Non itaque opus esse. ut de modo, quo negotium aggredi debeat, deliberet, ac de mediis, quibus utendum, de impedimentis, quae removenda sunt, & de modo , quo removenda, cogiter. Quamobrem denuo usum facultatum tuarum aliorumque mediorum negligit. Enimvero qui usum faculiatum suarum ali rumque mediorum a fiducia in Deo separat, sibi persuadens
se citra eum conlacuturum tantundem boni, & evitaturum tantundem mali, quantum boni Deus in eum conserre, quantum mali ab eo avertere decreverit, Deo nimium con-ndit f. II93. pari. r. Jur. vati). Qui ergo sibi persuadet, ab immutabili Dei decreto ita dependere omnia, ut hominibus circa bona consequenda , mala avertenda nihil prorsus relictum sit, aut Deum in tempore decernere, prout casustulerit, & absoluta potentia decreta sua exequi, Deo nimium confidit.
Qui Deo nimium confidit. providentiam divinam agnoin scit & se totum resque suas eidem eommittit, dc hactenus M Nnnn a ne Dissiligoo by Gorale
667쪽
6sa Pars HI. Cap. VII. De Fiducia in Deo
ne agit g. l I 86. I 87. Part. t. pr. nat. . Ast non agit pro vitili, quod suum est, curam saltem eventus relinquens Deo, quemadmodum facit, qui Deo considit g. 423. ideoque ulum facultatum suarum aliorumque mediorum in consequen dis bonis de avertendis malis negligit, R in eo male agit II94. Puri. I. Iur. nari, Fiduciam vero in Deo labe inficit duplex de providentia divina falsa opinio. Altera nititur deincreto Dei aeterno absoluto: altero absoluta potentia, qua Deus exequi putatur decreta temporaria. Qui prima opinione imbuti sunt, putant Deum pro liherrima sua voluntate dedisse homini dotes naturales & decrevisse omnia ipsius fata certo ventura, quicquid tandem homo agat. Et hunc errorem. nintavimus in Turcis. qui propter fata Iem , quem statuum, ubrae terminum a Deo decretum loca contagiosa non vitant, Rin hortis suis arbores sine cultura sibi permittunt l94. Part. . Iurinat. . Asthi, quos tenet altera opinio, sperant
Deum saluti ipsorum prospecturum, etiamsi ipsi ignavi snt atque inertes , quasi Deus frustra homini dederit facultates, nec causas secundas instruxerit viribus, ut agant finibus a se intentis & ab hominibus intendendis convenienter, neque a se invicem in agendo eaedem dependeant. Et hunc errorem notavimus in Neo.Pharisaeis, qui habitus infusos solis precibus se consequi posse considunt, & intellectum verbi divini per enthusiasmum quendam expectant noti g. cit. . Ute que error subinde tacite sese insinuat in mentem eorum, qui Deo confidere decreverunt, & fiduciam in Deo labe quadam inficit. . . 4 I.
Quoniam Deo nimium conflit, qui sibi persuadet ab immutabili Dei decreto omnia ita dependere, ut homini circa bona conkquenda , mala avertenda nihil sit relictum, aut Deum in tempore decernere, prout casus tulcrit, & ab-
668쪽
ct Aequiescentia in 'ovidentia divinet. 63 3
soluta potentia exequi quod decrevit g. 43 o. ), is docendus
est, qui De i co frit,etim agere debere quod suum est, curam vero eventus Deo relinquere 3. 423. , S Ueram dare, Et perfoam, qu*n Deus ipsi imposuit , rei te gerat g. 4a6. , Deum mundo providere
per nexuin rerum j. 927. pari. I. Theol. nat. , in quarum namero
etiam sint hominum voluntates, a quibus pendet facultatuin i is con- desarum usus, non vero per miracula continua f. SIO. CUG0L , cum
per miraculum non faciat, quod naturaliter seri potest 489 pari.
i. Theoc nat. . Non est, quod excipias, si omnia in hoc mundo.eveniunt , quemadmodum Deus decrevit, in decreto Dei etiam contineri neglectum usus facultatum , quem homo facere debebat. Etenim cum hic pertineat ad malum morale s . 374. part r. TMol. nat. , quod Deus velle nequit T. 68 I. Part. t. Theotnat.); in decreto divino non continetur nisi tanquam permittendus fg. 38 s. pari. r. Theonnat. & ad bonum sinem f. 68 o. para. l. Theol. nat. , tandemque manifestationem glo
I. Theol. nat. . In nonnullis negotiis adeo obvium est, fiduciam in Deo non patrocinari segnitiae atque socordiae, ut absurditas neglectus eorum , quae ex parte nostra requiruntur, statim in oculos incurrat. Ita nemo est , qui non absurdum
putet sperare a Deo largam messem absque debita agri cultura, aut habitum infusum lingva exotica loquendi eidem ediscendae nullam impendendo operam. Atque hinc enatum est pervulgatum istud : ora & labora , fiduciam in Deo cum dilistentia nostra conjungens. Et ideo quoque nemo sanus in dubium vocat, eum, qui vult finem, velle etiam debere media f. 94I. Ontia.). Si incendium oritur, ut restingvatur nihil intentatum relinquitur, quod in potestate est. Absurdum, dicent omnes , si quis suaderet, ut flammam feralem saevire sinerent, cujus furori Deus in decreto suo immutabili praestri pserit limites, quos transi ire nequeat: neque enim limites Nniin 3 Prae-
669쪽
pars m. cap. VII. De Fiducia in Deo
praescripsit sine respectu ad diligentiam in restinguendo adhi.
hendam. Ea omittenda non sunt, quae sunt in potestate nostra , s Deo considimus g. 4 et 3. : sunt autem in potestate nostra actiones nostrae, sed nihil eorum , quae extra nos posita sunt not. g. 48. . Nostrum igitur est, ut agamus. quod possumus, cetera relinquenda sunt providentiae clivinae, ne huic tribuamus, quod culpae nostrae imputandum. Ne vero parum considerati velimus, ut Deus per miracula nobis
Provideat, quae fieri nequeunt nisi potentia ipsus absoluta sI8. CVisoL ; probe considerandum est, Deum nobis pro vi.
dere per nexum rerum s . 927. pari. e. Theol. nat. , ita ut tota rerum natura voluntatem ipsius exequatus f. 969. part l. Theol. nat. , consequenter potentia sua Ordinata, quae non excludit causas secundas. Ne vero quis Putet, miraculum
non esse , s Deus causas secundas absoluta sua potentia deinminet ad agendum , quid sibi velit miraculum recte truti. nare debemus =. s Io. Cosmia. . Inter naturese & superis naturale non dari medium , alias jam monuimus not. g. 6 Io. μοI. . Qui itaque supernaturale distinguunt in ordis narium & extraordinarium, ut significatum miraculi faciant reis strictiorem, non attendunt entia distinguenda esse per notas i trinsecas, minime vero per extrinsecas. Quicquid autem Deisus facit. id vel immediate saeit,vel mediate, seu vel sine causssecundis. vel per easdem , ideoque in hoe universo nihil fieri posse concipitur, nisi quod Deus facit vel sine causis secundis , vel per easdem. Et sive supernaturale aliud dicas ordi narium, aliud extraordinarium, ac illud miraculum dici nolis , sed nomen hoc tantummodo huic reserves; de utroque tamen eadem omnia valent . quae de miraculis demonstravimus I. 6 Io. 4 seqq. αμοι , dc non minus frustra expectain his a providentia divina , quod supernaturale ordinarium a Papellas, quam quod miraculum vocas. Quodsi ergo displieeat nomen miraculi, pro eo in praesenti substitue, me non reis pugnante, supernaturale ordinarium; de verbis nemo rerum
670쪽
O Aequiescentia in movidentia disina. cri
petitus ieeum litigabit. Ieratur error in hebetioribus alisque infirmis, modo non vertatur in praejudicium veritatis. quod virtuti nocet ac ineautos in semitam vitiorum trahitiquod cum facIle contingat, tanto majore cautione opus est. Vera de re tenenda opinio, si vel maxime in verbis dissentias, quamvis praestaret sicuti in re, ita etiam in verbis esse consenusum , praesertiin in casu praesente, ubi tam multi in nimiam . de Deo confidentiam incidunt vocabuli illusione, quod err ri suo tegendo accommodant.
qui Deo nimium confidit, jacturam facit bonoram, Porum Moti mparticeps seri poterat, ta incurrit in mala , quae evitare poterat, abjicendi ημDeoque tribuit, qua culpa sua imputare debebat. Q am mi eoas. agnoscit, poenitentia excruciat animam. Qui enim Deo nimium dehtiam d. confidit . usum facultatum siuarum & mediorum in conta Deo.
quendis bonis & evitandis malis negligit sibi persuadens DN
um sibi citra usum facultatum suarum tantundem boni cotitaturum & tantundem mali aversurum , quantum decreverit I93. pari. I. Jur. vat. . Quamobrem cum qui Deo confidit usum facultatum suarum atque mediorum in bonis consequendis & malis avertendis negligere non debeat I394. pari. I. Jur. nat. t, fieri omnino potest, Deo per nexum rerum in hoc universo, in quo etiam continentur actu ones nostr , nobis providente g. 927. pari. I. Theol. nat.
ut jacturam faciamus bonorum , quae evitare poteramus, si tuum facultatum nostrarum fecissemus, quemadmydum sacere potuissemus, aut mediis usi fuissemus, quae in potestate nostra eranti Patet itaque Deo nimium confidentem iacturam facere bonorum, quorum particeps fieri poterat, &incurrere in mala, quae evitare Poterat. auod erat primum.