장음표시 사용
701쪽
est gratitudinem erga Deum aequirere, aliud eandem promoavere, seu acquisitam perficere. Ad gratitudinem jam dispo.
situs esse debet animus, quando gratias agimus, cum grati . rum actio non concipiatur sine significatione voluntatis prae standi ossicia debita I. ia II. parti t. Fur. nat. . Ast cum gratiarum actio memoriam grati animi conservet, & quod eundem Deo promiserimus memores simus g. 467. ; ut actu grati simus erga Deum, ea nobis adjumento est . sicque ad eos actus concurrit, quibus gratitudo tanquam habitus pedificitur. In actionibus hominum & habitibus moralibus acuis te sngula disternenda sunt, s omnia penitus cognoscere vel, mus . quae in praxi attenda sunt. Qui contra suum proposi. tum agere non vult, ejus semper memor esse debet I. 43 a. par
a. Phil. pract. -iv. . Ea vero memoria retinemus, quorum
ideam saepius in nobis reproducimus t . I 8 r. PIFeb. en uri . . Ecquis vero est, qui nesciat, non simplici vice per diem nos gratias agere, saltem agere debere, ut nonnisi culpa nostra omittatur gratiarum actio, veluti mane, dum evigilamus, M. spere , dum cubitum imus & tam post coenam , quam pranodium , ut taceam casus emergentes, in quibus gratiae Deo sunt agendae
q. 47 a. dium cui gratus erga Deum esse vult inque non Ore saltem , sed gratitudinis toto sinimo gratias agere ἰ bona, qua natura habet, vel quomodo. erga D um cunque consecμtus est , o quae ipsi eVeniunt, mala, quibus caret, e fati, aut qua ob ipso depulsa sunt, si repraesentare, Devm horum omημrtim actionis. um autorem HKoscere V eadem benesciis divisis accensere debet
Qui enim erga Deum gratus est prompta ossiciorum praest, tione eidem placere studet, ob bona a Deo colatia , vel mala depulsa g. I a 33. pari. r. Theol. nat. & qui Deo gratias agit ob bona sibi collata vel mala a se depulis eum celebrat & voluntatem propterea praestandi ossicia significat j. sa D. pari. 1. Jur. ηat. Quamobrem cum per se Pateat
702쪽
Celebratione Nominis diuini ct oratione. 687 pateat, Deum homini nihil debere, quia nulla fingi potest
ratio, cur quid debeat, nec nos quicquam habeamus, quod Deo retribuere valeamus; ideo& gratis confert bona, & gratis mala depellit j. I 8. pari. δ. Jur. nat. 9, consequenter &bonorum collatio, & malorum depulsio beneficium divinum est . a I. pari. δ. Jur. ηat. . Quicquid vero homo na
tura habet boni, & quicquid quomodocunque acquirit, id
omne Deo datori acceptum reserre debet . I a o8. pari. l. Jur. nat. . Quodsi ergo gratus erga Deum esse velit, nec saltem ore, sed toto animo gratias agere; necesse est , ut hona, quae natura habet, vel quomodocunque consecutus
est, & quae ipsi eveniunt, sibi repraesentet, una cum malis, quibus caret, aut quae ab ipso depulsa sunt, & ut agnoscat, quod bonorum sit particeps, a malis liber, id Deo unice esse tribuendum , quodque haec omnia beneficiorum loco habenda sint.
Beneficia divina , quae partim in bonorum collatione, partim in malorum depulsione consistunt, motiva sunt 3c gratitudinis erga Deum, dc gratiarum actionis, ita ut sne istis nee velle posti homo se Deo gratum praebere , nec gratias agere. Beneficiorum consideratione in appetiitu sensitivo excitatur a Dfectus f. 377. para. a. Iul. , qui in amore benefactoris consistit f. 789. Poch. empiri, Assectus iste tendit ad bonum bo. no referendum & gratias agendum g8 I. para. a. Eth. , de
se consideratione beneficiorum commovetur voluntas ad vio
eissim benefaciendum benefactori, &, dum deest oeeasio, desunt vires, hanc suam voluntatem eidem declarandum. Quamoobrem cum homo non habeat , quod Deo dare possit, nisvoluntatem suam, dum non eam, sed divinam in agendos quitur; ideo beneficiorum divinorum consideratione gratias agens hane suam voluntatem declarat g. IIII. part. ι. Jur. t. & gratum se exhibens studet, ut prompta ossiciorum.
703쪽
hoe est actionum voluntati divinae conformium praestatione Deo placeat Ia Ias. pari. r. Jur. nat. . Manifestum ita. que est, quod , qui Deo gratias agere & gratum habere ani. mum erga ipsum vult, beneficia divina ponderare debeat. s. 47 3. Si Deum tanquam omnis boni datorem erga nor summe bonum
nobis repraesentare velimus; perpendendum es, nos V essentiam L94. pari. a. Theol. vat. , is existentiam a Deo habere 3.aa 3. pari. I. Theol. nat. , Deum nobis in hac rerum serie hunc tribuqtie lorum , quem ut haberemus psibile erat l. 4 9 . , vires agendi largiri . 876. 'part. L Theol. nat. , neque hanc mundum , neque rem ullam in eo g. 337. pari. r. Ibrol. vat. , potuit facere aliter, quam se-cit j. 3 7 6. pari. 2. Ibeul. nati , eundem nobis providere per nexam rerum in hoo universo g. 9 a T. parti 1. Ibeol. nat. U quacunqunaturaliter fant, secundum providentiam divinam feri g. 93 o. pari. I. Theol. nat. , causis secundis dependenter a Deo , voluntati i lareonformiter agelitibus l. 969. IIa o. parti 1. Theol. vat. P. Quodsi enim perpendamus, nosῆ essentiam. & existentiam a Deo habere, cum ratio omnis eorum , quae nobis natura inlata
& quicquid a nobis acquisitu in se possibile est, in essentia
contineatur β. 168. Ontolinde agnoscimus, quod Deo acceptum ferre debeamus, quicquid boni nobis natura inest, & cur impossibile non fuerit, ut aequireremus, qui quid boni studio & opera nostra acquirimus. Quodsi perpendamus, Deum nobis hunc in serie locum tribuisse, quem habemus, & vires agendi largiri, cum a circumstantiis, in quibus constituti sumus, dependeat, ut ea acquirere valeamus, quae per essentiam acquisitu possibilia sunt; inde porro agnoscimus, quod Deo acceptum ferre debeamus, quicquid boni studio di opera nostra acquirimus. Quodsideni-
704쪽
Celebratione Nominis divini ct oratione. 689
denique perpendamv, quaecunque naturaliter fiunt, secum dum providentiamdivinam fieri, causis secundis dependenter a Deo & voluntati ipsius conformiter agentibus; inde agnoscinius, quod, quicquid boni nobis evenit, sive absque omni nostro studio atque labore, sive ad quod actuandum opora &industria nostra non lassiciebat, id Deo acceptum ferre debeamus. Enimvero quicquid boni habemus, id aut natura habemus, aut studio & labore nostro consequimur, aut eo solo obtinere non poteramus, aut denique absque ulla nostra cura, industria & opera accipimus. Patet itaque nos Deum agnoscere tanquam omnis boni datorem , si perpendamus, nos & essentiam & existentiam a Deo habere, Deum nobis in hac rerum serie hunc tribuisse locum, quem habemus, & vires agendi largiri, eundem nobis per nexum rerum in hoc universo providere, di quaecunque naturaliter fiunt, secundum providentiam divinam fieri, causis secundis dependenter a Deo & voluntati ipsius conformiter
Quodsi jam porro perpendamus, Deum hunc mundum & rem quamlibet in eo non potuisse aliter facere, quam secit, nec alium tribuere in serie rerum locum, quam quem obtinuimus, nihil in mundo actum consequi posse, nisi cujus causa in serie rerum, ex qua constat, continetur β. 9 LOγμM. ; hinc agnolcimus, Deum nobis tantundem boni conferre, quantum salva ipsius sapientia, qua existentiam hujus mundi decrevit, fieri potest, quemadmodum quoque iam in systemate Theologiae naturalis demonstravimus f.
698. pari. r. Theol. nat. ,- Quamobrem cum summe bonus
sit erga nos, qui tantundem boni in nos confert, quantum physice ac moraliter possibile est g. 697 .part. I. Theol nat Deum vero tanquam datorem omnis boni nobis repraesen- blbi Ethica Pars III. Ssss temus,
705쪽
69o Pars III. Cap. VIII. Detemus, si ea perpendamus, quae in parte prima demonstra.
tionis sum simus, per μοUrat. n. i. si ea Paeterea perpendamus, quae in hac altera demonstrationis parte sumimus, Deum n bis repraesentamus tanquam datorem Omnis boni erga nos
summe bonum. Quod erat alterum. Videmus utique, s quia penitus cognoscere vesit, Deum
esse datorem omnis boni erga se summe bonum, ita ut pIenainrie convictus agnoscat, se nihil habere, quod non a Deo acceperit, & tantam esse Dei erga se bonitatem, ut eadem non esse contentum absurdum, immo impium sit, necesse omniano esse, ut, quae de Deo demonstravimus in Theologia nais uirali, ipsi sint penitus perspecta, nec sine sensu certitudinis subeant memoriam ipsius. Quamvis vero Me nimis arduum videatur, ut a quovis postulari nequeat, cum tamen omnium intersi, ut agnoscant . se nihil prorsus honi habere, quod non aeceperint a Deo, & absurdum esse, si bona majora importune appetamus, nec iis quae Deus nobis confert, contenti simus ; non tamen propterea existimandum est, minime eonsuli posse infirmitati hebetiorum, quam ut tot deis
monstrationum concatenationes capere possint. - Scientiae enim
desectus suppletur, si veritares universales , quae hominibus
demonstra fionem capere nescientibus scitu necessaria sunt, adsensum communem reducantur 3. 422. para. l. Et/.), & veri- rares morales ad sensum communem redueendae sunt l. α 6.
pari. r. SA) : quod quomodo fieri debeas, ea iis intelIimur. quae alibi de hae reductione demonstravimus & annotavimus 3. a 4 a. σμει pari. r. Eib. . Per se autem patet, eas adsensum communem reduci non posse , antequam cognoscano tur, R ex systemate, in quo demonstrantur, hauriendis esse, ne de eertitudine earum ambigi possit. Has nos Palesaeimus per demonstrationes ι reductionem ad sensum communem aliis relinquimus. Ceterum fi quis propostionis praeseruis deis . monstratio m Probe Perpendit, eum non latebit ratio , eue
706쪽
Celebratione Nominis divini ct oratione. Gr
tot homines non agnoscant se nihil boni habere . quod nouacceperint a Deo, & sbi persuadeant, quasi Deus sibi minus honus sit, quam aliis , quibus bona majora confert, aut a quibus mala avertit, quibus nos urgemur.
q. 474. Qui benescia Dei agnoscere volt, is perpendere debet omnia quomodo bona animi, corporis S fortunae, quorum particeps fastus est, q γ bene eia dia
modo ea consecutus fuerit, num mera fortussa , nsm opera S issis vina a νηο- Iria sua, num utroque concurrente, utvsim immediate, an medianti sean ar.
bus certis malis ph sicis, vel moralibus, , quomodo malis istis uti potuerit ad sui emendationem, vel in bono perseverationem, S porro eooderare debet mala , quibus obnoxii sunt alii, a quibus vero ipse liber est, S quibus obnoxius feri poterat sub circumstantiis aliis, quam praesentibus, quaenam mala imminentia aversa fuerint, , a quibusnam, quibuι urgebatur, liberatus fuerit. Quoniam enim Deum agnoscere tenemur tanquam boni omni S datorem, quale cunque tandem suerit, sive id natura habeat, sive quomodocunque acquirat . t aO8. pari. r. Juri nati θ, absentia vero mali etiam bonorum numero accensenda g. 7 4. pari. r.
Jur. vat. , & bona omnia, quorum participes fieri possumus, bona vel animi, vel corporis, vel sortunae sunt f. ss6. PDeb. empir. ; qui beneficia Dei agnoscere vult, omnia bo- .na animi, corporis & fortunae, quorum particeps factus est, perpendere deber, omnia quoque mala, a quibus liber est, vel liberatus fuit. Quoniam vero etiam in modo, quo bona consecuti sumus, insunt beneficia divina, quatenus actus eorum dependet a circumstantiis , in quibus a Deo costituti sumus g. 737. pari. r. Theol. nati), quatenus nobis certum in s rie locum tribuit . 4a 9. , & ab usu facultatum, virium& rerum nostrarum, quas .Deo acceptas restrre tenemur q.
707쪽
33O8. pari. I. Jur. nat. I ideo quoque beneficia Dei agniturus perpendere debet modum , quo bona, quorum particeps factus, consecutus est. Quamobrem cum constet, bona alia nobis natura inesse , alia vero acquiri opera & industria nostra, alia nobis obtingere sola rerum naturalium operatione, alia denique rebus naturalibus aut hominibus aliis ad facta nostra concurrentibus; ut beneficia Dei, qualia sint, penitus perspictainus, haec omnia probe perpendenda sunt. Et quoniam Deus mala dirigit ad bonum finem 68 o. pari. I. TheoL nat.), & haec directio bonitati divinar tri- tribuenda j. 733. pari. r. Nes. nat. 9, nec minus bonitatis divinar est , si Deus mesa physica homini immittit, ut adversius malum morale praemuniatur, ideoque etiam ut in bono periistat, vel ut a malo desistat 734. pari. r. Theol. trat. D, necesse quoque est, ut beneficia divina agniturus perpendar, quomodo bonorum particeps factus minime fuisset, nisi mala quaedam praecessissent, & quomodo mala , quibus oneratus fuit, vel quae evenerunt, uti potuerit tanquam motivis ad sui emendationem , vel perseverantiam in bono. Denique cum bonitati quoque divinae acceptum serendum sit, si homo in iis ponitur circumstantiis, quibus S mala physica , de moralia, quibus sub a Iiis obnoxius fieri poterat, avertuntur . 736. pari. r. Theol. nat. ; beneficia divina agnit rus considerare debet ma Ia, quibus obnoxii siunt alii & a quibus ipse liber est, tum etiam quibus poterat fieri obnoxius, si alius esset rerum simum status. Patet itaque, si quis hc neficia Dei agnoscere voluerit, eum ea omnia perpendere debere, quae in propositione praesente urgentur.
Multa sunt beneficia, quae singuIis momentis a Deo accipiamus, sed quae non agnoscimus, propterea quod animum ad ea non attendimus , atque ignoramus , quaenam in numerum
708쪽
Celebratione Nominis divini O oratione. 69 I
beneficiorum divinorum referenda snti Quamobrem cum tam eratitudo eret Deum, quam gratiarum actio& celebratio nominis divini requirar, ut beneficia divina aenoscamus Iarao I 2I3ὰ pari. l. Iur. nat. ς ideo nobis ostendendum erat, quomodo beneficia divina agnoscere possimus. Reclusimus jam sontes honitatis divinae, unde manant beneficia divina, in systemate Theologiae naruralis f. 78 3. e Gq. pura. Theol. nat. .' inde igitur in praesenti haurimus , quae stim beneficia divina selendi cupidi restingvere possunt. Non tamen inconsultum est , ut quilibet sontes istos adeat, ut inde porσro ipse hauriat , quae ad restinguendum sitim suam necessaria judicaverit. Legenda quoque sunt, quae supra de bonitates divina optime nobis providentis dicta sunt ἔ. 41 3. qq. . Ita nullus dubito fore, ut beneficiorum divinorum multitudinem agnoscamus, & iri eorundem numerum reseramus , quae
vulgo pro beneficiis divinis non habentur di id quod amorem Dei plurimum inflammabit . a 28. , R ardorem celebrandi Deum accender ac studium ipsi placendi ardentius faciet,quem admodum ex anterioribus haud dissiculter colligitur. Multa hominibus videntur mala, de quibus conqueruntur, sed quae ipsis apprime bona sunt, ut de iis gauderenr, s ea cognoscerent plurimis vero a Deo mactantur beneficiis, quae ignorant. Di- .scant igitur, quomodo beneficia divina agnoscantur. Id ve vero per se patet, nos hic supponere, quod bona vera ab ap. parentibus discernere valeamus: id quod ex alibi passim tria sis satis notum estis
47s. Gratit uso erga Deum peculiaris virtus est As ad eam gratia- gratitarum assio pertinet. Cum enim gratitudo lege naturali praeci' δε eroa De piatur I a I 4. pari. r. Jur. nat. , habitus autem actiones umsirtus
suas legi naturae conformiter dirigendi virtus sit 3,3 Ι lari, peculiarissi.
1. Phil. pratio univ. A, gratitudo erga Deum virtus est. Quod
709쪽
Enimvero qui erga Deum gratus est. prompta omciorum praestatione eidem placere studet ob bona collata, vel mala depulsa I a I s. pari. r. Jur. nati , consequenter praestatio ista spectatur tanquam actus, quo voluntas enixationum bono referendi declaratur, liquidem in p testate nostra foret , Deo benefactori bonum bono referre ipsique offertur voluntas nostra non quemadmodum no bis , sed quemadmodum Deo videtur determinanda, quam solam Deo dare possumus β. ι79. . Quamvis itaque etiam Deo obediens promte facit quae Deus vult a I 64. Fri. i. Jur. nat. , consequenter ossicia debita praestat Ias. 278 pari. f. Phil. pract. univ. , S qui Deum diligit, ea facere studet, quae ipsi placent I. a 4r.J, consequenter eadem Oscia proin te praestat β. a 37. ; quoniam tamen in obedientia actio spectatur tanquam ossicium Deo debitum l. 173o in charitate tanquam factum, quod ipsi placet talia gratitudine tanquam signum enixae voluntatis bonum bono reserendi per demoustrata; gratitudo tum ab obedientia, tum acharitate distinguitur, Quamobrem ea peculiaris virtus est.' quod erat secundum '
Ast cum gratiarum actione quoque significetur luntas praestandi ossicia debita ob bona collata & mala d pulsa , seu beneficia a Deo accepta . r a 3 I. part L Junna, V 47 3. h. ; gratiarum actio ad gratitudinem pertinet
a I 3. pari. I. Jur. nat. . Quod erat tertiam. Quoniam Ossicia erea Deum omnia praestamus eonsideratio ne eorum, quae de Deo cognoscimus I. I. , virtutes quoque, qui sunt habitus ea praestandi s . 3ar. para. r. Phil. Priat. uuire , sibi invicem admodum cognatae sunt, quatenus eorun dem consideratione concitamur. Enimvero cum hare ipsa diver
simode considerari possint, pro diverso respectu diversas quo
710쪽
Celebratione Nominis divini ct inlatione. 69 3
que gignunt virtutes a respectus enim iste variat motivum, quo
voluntas determinatur , quemadmodum ex demonstratione partis alterius propositionis praesentis patet. Hoc tamen non
obstante eadem actio ex diverso habitu simul fluere potest, cum in determinanda voluntate eadem spectati possit tanquam debita, tanquam Deo placens & tanquam senum enixae voluntatis honum bono reserendi, squidem in nostra sciret potestate. Neque vero est , ut tibi persuadeas , cum actio sit debita, non posse eam hae intentione committi, ut Deo placeas, aut ut Ostendas, te Deo velle Iubentissime vieissim dare, quod habes, quia tibi benefecit, squidem haberes, quod
dare posses. Dubium enim , quod te angit, protinus evanestit, si eonsideres servum beneficia domini agnoscenteni. Servus debet domino operas perpetuas, quas dominus ab ipso exigit pro alimentis, quae ipsi dar, immo ut det necesse est, si velit servum sibi Praestare operas 3. Io 8O. Part. 7. Jur. t. . Quodsi benignus in ipsum si & benefieus; servus beneficiorum agnitione ad amorem domini commovetur I. 63M. VFebrioni ν.) & ad gratitudinem c 3. 377. pari. a. Bb Amor eum impellit ad faciendum, quod domino placet g. 299. part Eth. , gratitudo ad bonum bono referendum & gratias agenis dum g. 38 I. pari. a. Bb. . Quoniam vero quicquid servus per operas suas acquirit, quas dominus pro lubitu ab eo exiis gere potest fg. IIo 3. pari. 4. Iur. nat. , id domini est 3. I Iop. para. 7. urinat.); ideo nihil habet, quod domino retriis huere possit. Quis vero in dubium vocaverit, benignitatem domini ips benefacientis eum impellere posse , immo debere ad operas debitas diligenter ae prompte praestandas, tum ut fgnificet gratum in dominum animum, tum ut eidem placeat. Praestat igitur servus operas, quas se debere agnoscit, non solum ea intentione, ut faciat, quod sacere debet, sed etiam ut d mino plaeeat, & ut se gratum eidem praebeat. Sumus nos servi Dei in eodem prorsus quamvis latius extenso fgnificatu I. 967. 968. Porr. . Tisia. nas. λ cum servitus extendatur ad