장음표시 사용
711쪽
omnes actionis nostra f. 9 o. pari. I. Theot nati , non Veoro saltem, quemadmodum Illorum , qui hominibus serviunt, ad certas actiones, domino scilicet utiles f. Io96. pari. 7. Iur. nat. . Quamobrem quae de servo valent respectu domini , intelliguntur etiam de homine respectu Dei. Doocet ipsa ratio . servum praestare debere operas prompte ac diligenter, etiamsi dominus nil det nisi alimenta necessaria, immo si vel ipse desit officio suo g. 6 3 r. pari. r. Jur. nat. . Si dominus benignus est in servum. rationi maxime conveniens est, ut ipsum amet & eidem placere studeat. Quamobrem cum norit, pro piam operarum praestationem placere domino, jam non solum eas prompte praestat, ut satisfaciat ossicio suo, sed etiam ut placeat domino. Nee minus rationi conforme est, ut erga benefactores
grati simus. Quods ego servus agnoscit, se nihil habere, quo gratum animum domino sbi henefacienti declarare possit, quam si quas debet operas prompte praestat ἔ nec a ratione abhorret, ut operae debitae prompte praestentur declarandi animi grati causa. Disserentia igitur, quam inter obedient, am , charitatem & gratitudinem assignavimus , rationi mini
g. 476. De in oberi ahi in edietu est, ingratur quoque erga Deum est. Quientia inVr enim inobediens est, is facere non Vult, quod Deus vult titudinis ge' ut faciat l. ii 68. part r. Jur. nat. , quamVis norit Deum
nerrieri velle ut faciat, & se obligatum esse ad obediendum β. I9 . Quamobrem cum inobedientia vitium sit . assi. ,
in vitio autem adfii voluntas constans committendi actionem legi naturae, ideoque voluntati divinar contrariam G. sas. 278. pari. r. Phil. prcst. nutu.); nullis quoque motivis se adduci patitur, ut non sua stet voluntate, sed voluntate Dei I. a. pari. I. Theυl. nat. . Quoniam igitur flustra ipsi repraesentas beneficia Dei, quae vel agnoscere non vult, vel quae ipsi non .siifficiunt ad immutandum voluntatem. Inui'
712쪽
Celebratione Nominis divini O oratione.
multo minus autem sponte sua ponderat beneficia divina, ut in appetitum influant, ingratus vero erga Deum est, qui bonitatem divinam agnoscere non vult, aut ea non Obstante actiones suas pro suo arbitratu, quam juxta voluntatem Numinis determinare mavult . Ia s. pari. r. Jur. aat.); qui inobediens est, ingratus erga Deum est.
Supponit ingratitudo inobedientiam. Ratio enim aliqua adesse debet, cur beneficia divina agnoscere nolimus, aut, si vel maxime ea in dubium vocare non possimus, hoc tamen non obstante iisdem Permoveri nequeamus, ut actiones nostras ad voluntatem Dei componamus. Actiones autem suas ad voluntatem Numinis componere non vult, qui vivere vult, prout sbi videtur. Quamobrem qui fugere debet ingratitudinem , shi cavere debet ab inobedientia, & qui ingratum ab ingratitudine revocare vult, inobedientiam ante corrigere tenetur. Beneficiis tanquam motivis demum locum concedet, qui habet animum obediendi Deo. Servus contumax & retraomitu, domino obedire non vult, nec beneficiis commovetur ad diligentem operarum praestationem, sed plagis adigendus. Vitia dissiculter emendantur, nec quae virtutem alunt ad vitiisum depellendum sussiciuntes.Voluntas eorrupta dissicilius emenis datur, quam nondum corruta bona essicitur I. I sq. para. a. Et h. , & qui vitio uni deditus est, incidit quoque in alterum eum eodem connexum. Qui noVit, quantum valeant late
brae & recessus in animia hominum , dissicultatem istim inti. mitis perspicit, & agnoscit quam sero medicina paretur, nus prineipiis obstemus. Quamobrem in praxi morali probe obsetvanda sunt, quae de voluntate perficienda in parte s eunda Ethicae docuimus.
. 477. Ingratitudo erga Deum vitium est ilirpissimum. Ingratitudo Quale siti erga Deum lege naturali prohibita est g. I a 46. par. r. Jur. t flt iura. IVbisti Elbica Pars III. Titi nat. . titudo. '
713쪽
nat. . Quoniam itaque habitus actiones suas ratione comtraria determinandi, quam lege naturae praescribitur, vitium est I. 3a a pari. 1. Phil. prast. univ.); ingratitudo erga Deum
Enimvero quoniam homo erga Deum ingratus ne quidem beneficiis divinis permoveri potest ut faciat quod Deus
Vult a I s. pari. r. Jur. nat. , consequenter ipsi obediat g. I I 64. pari. r. Jur. nat. , ad quod tamen jam ante qua homo obligatus est g. II 6 s. pari. r. Jur. nat. ω9. 36. pari. I. Phiti prassi univ. , etiamsi non supponatur , Deum nos beneficiis cumulare ; ingratitudo hominem maxime dedocet . a 9 s. pari. r. Phit prassi univ. . Turpe vero cum libbeatur quaerere quod se dedecet, cum nemo non concci
dat ; ingratitudo erga Deum vitium turpissimum est. quod
erat alterum. Ingratitudinem erga homines detestantur omnes boni, etsi multae dentur rationes ejus, quae in ingratitudine erga Deum locum minime habent: mulio magis igitur detestanda est in gratitudo erga Deum, eri cujus parte nulla est ratio. quae id ingratitudinem hominem provoeare possit. Ingratitudo tanto turpior habetur, quo majora sunt beneficia & quo pia ra , quae benefactor in beneficiarium contulit. Nemo autem hominum tot ae tantis beneficiis nos cumulare potest, quorR quanta Deus singulis non dicam diebus, sed momentis in nos consert M. 474. . Ingratitudo ergo in Deum omnium turpissima, cujus maxime pudere debebat hominem. Crissa vero ignorantia eorum, quae de Deo cognosci poterant c debebam, in causa est, ut ejus omnium minime homi nes pudeat, dc quando ignorantia non Obstat, nimia oscitan tia pudorem arcet, quod animum non attendat ad ea, quae te Deci cognoverunt, nec beneficia divina ponderant, quem
admodum debebant. Ast quid juvat Dei cognitio , nis, Dei Diuili by Coost
714쪽
Celebratione Nominis divini ct oratione. 699
Dei & eorum , quae de Deo eognoscis, semper memor su ris ' Poteramus quoque urgere absurditatem ingratitudinis erga Deum. Cum enim ingratus nolit actiones suas componere ad voluntatem Numinis, ea facit, quae ipsum infelicem reddunt ao a. , & quibus fundamentum selieitatis suae subvertit g. 396. opseqq. pari. r. Phil. Iram univ. . Non vero alia de causa ingratus erga Deum est, quam quod Pu tet se tune esse felicem si suo arbitratu determinat actiones .as, ut ideo ingratus esse velit, quia felix Esi e cupit. Velim haec prope Perpendant, qui rationis usum omnem nondum Hurarunt, ut ingratitudinem erga Deum detestentur & fugiant.
Qui Deum invocare vult, perpendere debet, tam boni pra- caenam sentis conservationem S futuri adeptionem , quam mali depalponem perpenderea providentia divina unice dependere. Cum appetitus hominis debeat memnaturaliter seratur in bonum . 9o4. Poch. empiri); si ani- invocaturus. mum attendimus ad bona prassientia, fieri haud aliter potest , quam ut ea conservari velimus , perpendentes varios
dari casus, in quibus eorum jacturam facere possumus ; si
vero mentem convertimus in sutura, fieri nequit quin vel mus , ut etiam in posterum bonorum reddamur participes. Similiter quia aversamur per naturam humanam malum 9o7. P ch. empiri), ut a malis liberemur, futura a nobis
vero si porro perpendimus Deum esse datorem omnis bonis h. sa o8. pari. r. Jur. vat.), & quicquid naturaliter fit, secundum providentiam divinam fieri 93o. . tiram nat. , qua Deus nobis tantundem boni confert g. 933. pari. r. Theol. nat. di tantundem mali a nobis arcet, quantum sarava sapientia ipsius fieri potest I. 934. pari. r. Theol. nat. ἔux Deus bona praesentia conservet, sutura nobis conserat, a Tt it a malo
715쪽
malo praesenti nos liberet, suturum avertat, quin desidere. mus I. Ia II. pari. r. Jur. nat. fieri non potest. Qua obrem cum desiderium hoc invocatio Numinis sit f. iai 9. pari. I. Jur. nat. I qui Deum inVocare vult, perpendere debet, tam boni prasentis conservationem & suturi adeptio. nem , quam mali depulsionem a providentia divina unice dependere.
Invocationem Numinis ab oratione, sue preeibus distin ximus , ita ut illa reseratur ad actus internos, haec vero adactus externos & simul comprehendat gratiarum actionem I. I 2I9. Iaza. pari. l. Jur. nat. . Preces supponunt invocationem Numinis,lsiquidem moraliter verae esse debent iso. pari. I. Furi nat.) , nec nudus garritus 3. Iaas. Part. t. Iunnat. . Quamobrem qui preces peragere vult, Deum rite in vocare discat necesse est, ideoque nobis ante omnia osten dendum erat, quomodo Per usum facultatum animae invocatio
De volunt Qui Deum invocat, non suo staret debet 'dicio de bonis αμ te Deum in- servandis S conserendis atque malis depellendis, sed omnia volanta- vocantis in ii Dei relinquere. Etenim nOS totos resque nostras Oinnes diuinam ν providentiae divinae committere debemus s. Ir 8 s. pri t. Lolvenda. Jur. ηat. , & pro certo habere, quicquid a Deo fit vel permittitur in hoc universo , id recte ab eo fieri, huicque ju dicio convenienter appetitum & aversationem moderari f.
zOO. pari. I. Jur. vat. , consequenter de honorum praesemtium conservatione & futurorum collatione atque malorum
depulsione non nostro stare judicio, sed omnia voluntati Dei relinquere, qui sapientia & bonitate sua gubernat hoc univcisum f. 9Qa. 9O3. pari. r. Neol. nat. , quemadmodum j - ab
716쪽
Celebratione Nominis divini θε oratione. NI
ab aeterno decrevit f. sas. so4. pari. I. Theoc nato, & qui rectius judicat, quae nobis bona sunt, quam nos dijudicire possumus 4I3. . Quamobrem cum Deum invocans d sideret, ut bona praesentia conservet, futura conserar, malum vero depellat, aut in finem bonum dirigat β. Iai 9. pari. I. Jur. nat.); qui Deum invocat de bonis conservandis & conserendis atque malis depcllendis non suo stare debet judicio, sed omnia voluntati Dei relinquere. Quae Deus sapientissime ae benignissime decrevit, in gratiam nullius mutat i f. Io 9. pari. r. Neol. nat. ), nec ipsum quod decrevit, unquam Poenitet s io. Fart. l. N I nat. , nee locum habent in hoc universo decreta ulla temporaria s9. Os. Part. i. Theol. nar. . Temere igitur homo staret judicio suo, nisi omnia voluntati divinae committere vellet. Absuro dum vero etiam foret desiderare, ut Deus voluntatem suam voluntari nostrae conformet, cum omnia justa & recta sinr. quae Deus secit in prima rerum ereatione , R quae adhuc facit in earum conservatione ac gubernatione g. Io a. pari. l.
Sur. nat. & Deus rectius judicet, quae . Obis bona sunt, quam nos dijudicare valemus, ipsique competat ius nobis imponendi personam, quam gerere in mundo debemus 3. 413. , immo nec impossibile sit . ut agnoscamus, quam fallax si ju-judicium nostrum, si putemus Deum nobis non bene providere, nee statu nostro contenti smus g. 4I3. v seqq. Patet itaque, quam ardua supponantur, si quis Deum rite invin
cio de bonorum conservatione & adeptione malorumque Demnes a depulsione, sed omnia voluntati Dei relinquere cg. 479. , quiescentia qui vero se locum resque suas providentiae divinae commit in procide
717쪽
amoris ac ti. moris Dei ii invocati0
7or Pars. III. Cap. VIII. Detit, Deo considit β. i 86. pari. i. gur. ηat.) di qui pro certo habet, quicquid a Deo fit, vel permittitur in hoc universo, id recte ab eo fieri, huicque judicio convenienter
appetitum & aversationem moderatur, in providentia divina acquiescit s. si 99. pari. i. Jur. nat.); sducia in Deum Sacquiescentia divina in Numinis invocationem insuit, seu, qui Deum lavocare vult, in consdere S in providentia divina acquiescere te
netur. Invocatio Numinis versatur circa bona conserenda & m la depellenda f. Ial 9. para. t. Jur. uar. J , qu etiam Objectum iiduciae in Deo sunt f. ii 86. pari. . Iur. nar.), in quam influit acquiescentia in providentia divina I. 39. Deum invocare, ipsi considere , in providentia ejusdem acquiescere ossicia erga Deum sunt, quae urget lex naturae I I 87.12OI. II O. Part. r. Jur.nat. . Ea igitur sibi invicem contrariari nequeunt, sed una eorundem concordia est, eoncen tus unus. Quamobrem qui Deum invocat, nihil commitistere debet, quod fiduciae in Deo & acquiescentiae in providentia divina adversatur.
q. 48 I. Quoniam Deum invocaturus ipsi confidere & in providentia ipsius acquiescere debet f. 48o. 2, qui vero Deot confidele , consequenter etiam in providentia ipsius acquiescere vult 3. 439U, Deum I quoque amare ac timere debet 3. 4io.); Qui Deum invocare vult, eum quoque amare ac
timere debet. Invocatio Numinis supponit agnitionem non modo bonitatis, sapientiae & sanctitatis divinae, verum etiam ceterarum perinfectionum divinarum et id quod abunde patet per ea. quae in anterioribus demonstrata sunt. Deum amare idem est ac per
718쪽
Celebratione Nominis divini or oratione. 7o3
Fieri ergo nequit, ut Deum in veritate invocet, qui habet animum amore Dei vacuum. Ab amore autem Dei timor filialis inseparabili g. 31 . . Cum invocatio Numinis lege naturali praecepta fit f. Iaao. Part. r. Jur. not. 3c Deus Velit, ut ipsum a licemus I. Iaa I. Part. l. Iur. r.); tio
mor quoque fit Aarit sollieitudinem animi, ne Deum inis
Vocantes quicquam committamus, quod voluntati ipsius ιdversum cI. 1 III. Pan. ἐ. Jur. not.
I. 48 a. Amor erga alios exivit, ut Deum quoque pro aliis invocemus insορο in gratias agamus. Cum enim . alios amare debeamus tan- eationem Uquam nosmet ipsos g. 6 I9. pari. r. Jur. nat.), animus quo pratiarumque noster dispolitus esse debet ad voluptatem percipien 'actionem pradam ex aliena felicitate, quemadmodum eκ propria β' 33. vis exigas PBA. mpiri , consequenter non minus Velle debemus, ut amor erga Deus in alios bona conserat, quam in nos, & mala de- alios. pellat ab aliis, quam a nobis, Deumque celebrare non minus ob bona aliis collata, quam nobis, & ob mala ab aliis depulsa, quam a nobis, cumque quicquid boni aliis obtingit, id tanquam proprium spectemus, Deum quoque pro bonis in alios collatis promptam ossiciorum debitorum praestationem spondere debemus. Quoniam itaque Deum invocat, qui desiderat, ut bona praesentia conservet, sutura conserat & mala depellat g. iar 9. pari. r. Jur. vat. idc gratias eidem agit qui nomen divinum celebrat ob bona nobis aliisque collata, vel mala aversa ac sublata, cum significatione . voluntatis praestandi ossicia debita I. iari. Pari. I. Jur. vat. I amin erga alios eXigit, ut Deum quoque pro aliis invoccinus & gratias eidem agamus.
Diximus modo, ossiciorum, quae urget lex naturae, unam esticoncordiam cnor: 3. 48o. ita ut sororio vinculo inter se con-
719쪽
nectantur. Praecipitur ea lege tam amor hominis cujus nisque . 6ι9. pura. t. Iur. nat. . quam invocatio Numinis β. Iaao. pari. r. Iur. nat. , &'gratiarum actio f. rata. Part. l. Fur. nat. . Quamobrem tam invocatio Numinis, quam gratiarum actio amorem alio excludere nequit. Imismo si quis hominem quemcunque'. λ amat tanquam sei p. sum, quemadmodum urget lex naturae I. 619. pari. r. Brinat.); nec fieri poterit, ut Deum saltem pro se invocet atque gratias agat, non vero etiam pro aliis & promiscue pro hominibus omnibus. Ita Deo amorem, qui sincerus esse debet, declarat, ae sese ipsi obedi item praebet. Qui sui sal.
tem rationem habet, alios parum curat, nisi adsint rationes singulares, cur ipsa cupiat s vacuum amore omnium hominum universali adhuc habet animum.
l. 483. Semo exprespui dicitur, qui verbis clara voce prolatis, ut ab adstantibus percipi possint, constat Tacitus autemiae id vocatur sermo, si demissa Voce verba proferimus, ut ab adstantibus percipi nequeant, vel in conatu per organa loquelae sormandi verba subsistimus.
Nemo est, qui nesciat, quando loquimur nos non modo verba clara voce proferre posse, sed etiam demissa. Etenim elara voee loquimur, si aliis loquimur; submissa autem, quanis do loquimur nobis, veluti dum Ore profero verba, quae jam scribo. Quod vero etiam Elauso ore, voce summissa per na. res protrusa, loqui possimus nobis ipsis conatum tantummodo verb i formandi adhibentes, quilibet in se experiri potest. Ser. mo itaque tacitus duobus modis fieri potest, dc mox patebit, si orationem penitus perspicere Velimus, eJus disserentiam, quam hic exponimus, probe attendendam esse.
Quomodo β. 484. tite, qhe se Quoniam in sermone tacito verba saltem proserunturhisheat respe- voce demissa, aut in conatu loquendi saltem subsisti in us .nu i ei. a 33. De semove
720쪽
Celebrat one Mininis divini O Oratione. troy
a 83. , Deus autem omnia, quae fiunt, cognoscit I. a s I. pari. i. Theυι nat. 9, dum fiunt l. 939. pari. r. Theoc nat.); Deus non minus e noscit sermonem tacitum, quam expresum, seu si Deo loquimur, sermo tacitas expressis aequivalet.
Sermo, quo eloquimur verba cogitationes nostras fgnisi cantia, a voluntate nostra dependet. Deus, qui novit omnes cogitationes nostras , novit quoque omnia verba , quae ore Vel proferimus, vel proferre conamur. Qui novit , Deum esse omni scium f. go a. para. r. 2 ιοL nat. ; is de eo minime dubitare potest s=.3o I. Part. l. Thesei. Nat. .
g. 483. Per Devotionem intelligimus attentionem ad ea, quae cogitamus & loquimur ad Deum precantes: per Ardorem vero precandi animum affectibus inter precandum commotum.
Quando preces fundimus, aut attentionem ad ea, quae coisεitamus & loquimur, asserimus , aut animum ad ea non a tendimus. Nemo dicet eum devote precari ad Deum, qua saltem ore profert verba precantis, de rebus vero prorsus aliis cogitat, aut non intelligit, quid verba sibi velint, aut de veritate eorum , quae iisdem significantur, minime convictus, aut persuasus est: tum enim sermo eius nonnisi garritus est LIII S. Part. I. Iur. nar. . Udsi ergo quis non modo attendit ad verba, quae Ore Profert,c verum etiam ad significatum eorundem, mentem a Vocans ab Omnibus aliis cogitationibus, eum devote ad Deum precari ut dicamus, nemo facile refragabitur, qui perpendit per devotionem denotari mentis statum per actus internos animae discernendum . consequenter per actus, qui reseruntur ad facultatem cognoscendi, eum devotionem distingvere velimus ab ardore precantis, qui resertur ad statum animi per actus appetitus & aversationis diis sternendum. Ardorem animi in genere definivimus per actum