장음표시 사용
591쪽
aer confluens ad praedictum vacuum replendum . Confirm. quia si velocitas major illius
motus causaretur ab aere confluente, talis major velocitas non esset naturalis motui, nee
gravi , clim proveniret ab extrinseco , dc de latione rei naturalis sit , quod a principio intrinseco proveniat i sed non est dicendum , quod illa major velocitas non sit naturalis, inin gravi, quam motui deorsum illius s ergo. 9 Resp. neg. consequent. sortius enim move. tur aer confluens ad replendum vacuum derelictum a gravi , quam aer ex adverso gra Vi occurrens , cum motus hujus , & vis illius possit superari ab aliqua causa naturali , & de facto superatur a naturali gra-Vitate corporis descendentis ; at vero motus aeris confluentis , & vis illius a nulla causa naturali superari potest , eo quod virtus totius universi conspirat ad impellendum aerem , quo Vacuum est replendum. io Ad confirmationem resp. concedendo , quod illa major velocitas non est naturalis gra-Vi , neque motui illius , eo quod non ProVeniat a principio intrinseco , seu ab extrinse- eo, neque hoc reputamus aliquod inconveniens; tum omnes idem teneantur fateri ; quis enim negavit , quod velocitas , qua descendit lapis deorsum proiectus, non est lapidi, nec motui illius naturalis' Cuius nequit alia assignari causa, nisi, quia illa velocitas non ab intrinseco . sed ab extrinseco scilicet a proiiciente, proVenit lapidi. Cur ergo, idem non erit dicendum in nostro casu
ιι Pro x. quod inquirit quaestio, dicimus et: motus violentus projectorum ideo est sortior, di velocior in medio, quam in principio ; quia ex successi vis, & continuis impulsibus aeris con
fluentis ad replendum vacuum, dc ex maxima
dispositione ipsius motus projectorum, adhoc ν
592쪽
ut impulsus, tam a projiciente, quam ab aetipsis pxojectis impxessi, sua munera expedii
exerceant , sequitur quaedam velocitas iri idio motus ita mag na, ut exuperet veloci tat quam amittit motus pro ectorum ex re milne, quam pro tunc habet impulsus impressi Projiciente. Deinde, talis motus est veloc
& fortior in medio quam in fine, quia impuimpressus a projiciente in projecto, qui qui
impulsus est praecipua causa illius motus, ccontinue, & succestive remittatur, & sit virti imitatae, post medium valde languescit,& csequenter languessiit impetus, quo aer constiad replendum vacuum impellit a tergo pretum ,&sic etiam languescit motus , &tanc successive omnia haec desinunt esse. Haec cclusio sic proposita est conformis conclusi praecedenti , qua supposita , haec non indprobatione, sed ex ipsis terminis patet. IL Unde rejicitur sententia afferens, caulmajoris velocitatis motus violenti projector
esse , quia impulsus impressus a projicient projecta major, & intensior est in medio, quan principio, &fine. Supponit enim haec itentia , impulsum non produci quoad tolfuam intensionem in instanti, sed successive tendit usque ad medium motus, quod falsest, ut patet ex dictis q. i. hujus disp.dub.ῖ .a videantur ibi dicta: Vel supponit, intensior non per additionem gradus ad gradum s sed majorem radicationem qualitatis in subjeci fieri,cujus oppositum in lib.de gener.patebi g Neque paritas, quae ab aliquibus addTux adhuc supposito,quod impulsus in instet
Droducatur aliquid valet; inquiunt enim,qsumen producitur in instante a Sole in nubitamen successive intenditur, si nubes succesx refiat, eo quod raritas in nube est dispos d lumen intensius recipiendum. Similiter
Sutu si determinatus motus localis est dispoi
593쪽
ad ma)orem, vel minorem impulum i & media pars motus est dispositio magis congrua ad intensiorem impulsum, quam pars prior, di po
i Haec paritas non Valeri quia licet verum, sit quod dieitur de lumine, etiam est verum , quod Sol habet virtutem ad producendum intensius lumen in subjecto magis disposito , &quod tale subjectum in hypothes,est intra laliptam acti vitatis Solis , at vero non probatur , quod projiciens habeat virtutem ad intensi rem impulsum producendum, neque probatur , quod media pars motus sit major dispositio in projecto ad majorem impulsum recipiendum svi licet hoc admittatur, adhue deficit praecipua conditio, scilicst, quod subjectum sit intra sphaeram activitatis agentis, nam projiciens , licet habeat virtutem ad intensiorem impulsum Producendum, & subjectum dispositionem ad Mium recipiendum, non potest illum producere nisi sit debite approximatus per physicum contactum, qui contactus non invenitur inter pro- iciens,& projectum post primam productionem impulsus, cum projectum statim recedat a proji. siente s imo potest projiciens non existere, dum
projectum movetur ante mediu,& in media mo-:Mβ s unde post primam productionem impulsus jam prosectum non continetur intra spha ram activitatis projicientis.Et haec sussiciant pro Octo libris Physicorum, utinam cedant in laudem, & gloriam omnipotentis Dei.
594쪽
BREVIS TRACTAT LIn Libros Arist. de Coelo, & Mundo
Postquam Arist.principia corporis natur: in genere,ejusque affectiones per octo libPhysic. exposuit, ad species ipsius corporis tu talis descendens, alios, quorum in scri Iest de Caelo, Munda , subjungit: cujus ornem , & nos imitantes post praecedentem elidationem circa octo pnysic. libros pro viri traditam, modo de Coelo & Mundo agredintractatum; brevem quidem, tum quia aliqua, quibus hic post et dii ceptari,in 8.tib. Phys madisputata: tum etiam quia plura, quae hic tra xi solent, non ad Philos sed ad Astrologos sprie spectant f tum denique, ne a veritate sat deviemus; majori enim facilitate in errorem, salsi talem quis dilabitur , quum res, quam cotur indagare, dissicilius cognoscitur ; hujusidi est Coelum c de quo in praesenti est serta Omniaque alia , quae in eo esIe experimur P.Sap. Vers. I 6. inquit sapientissimus Salomi Docile astimamus ea, qua in terra sunt, o in pro pectusunt, invenimus cum labore , qua Caelissunt autem, quis inυestigabit Z Ob haec tur, & ut prolixitas vitetur, omnia ea, de qui Per tot lib. Arist. egit, nos duplici tantum input. discutiemus, ea dumtaxat examinando, ad Philosophicum institutum Scholastico mcontrovertere spectant. Igitur sit
II Ex hoc nomen Caelum nil aliud in nraes
595쪽
Di p. I. Ω- Τ. r. soreas, quas e terra videmus, residentes. Coelum igitur in veriori etymologia originem ducit ab hoc verbo Graeco, Coelo, quod idem significat, ac Latine verbum hoc sculpo, eo quod Coelum obsiderum varietatem, quibus ornatur, c latum , sive sculptum apparet. Circa hoc ergo aliqua solum, ut dictum est, examinabimus, caetera apud
A A. si libuetita sese videnda relinquendo. Pro illis ergo sit
An Coelum sit corpus simplex, an eo
i TOn-prssens controversia circa simpli- citatem, compositionemve integralem sest enim ipsa luce clarius, Coelum partibus integralibus constare, proindeque esse integraliter compositum. Nec item est difficultas circa compositionem Metaphysicam, quae ex genere,& disterentia, seu praedicato, si ve forma litate , per quam cum aliis conveniunts & praedicato, seu formalitate, per quam ab illis differunt, aliqua constat s non enim potest esse dubium circa
huiusmodi compositionem s siquidem Coelum per aliquid sui convenit cum aliis entibus; repet aliquid etiam sui ab illis differt. Unde tantum est dissidium circa Physicam C li compositionem, an scilicet constet materia , di serma , quae sunt partes Physica 3 Quo praenotato x Dicimus I. Coelum non est corpus physice simplex, sed compositum ex materia , &forma substantiali. Sic communiter Philosophi & si aliqui oppositum teneant cum Aristoti hic lib. I. cap 9. text.9s. ubi sic fatuis Caelu- autem est quidem eorum, quasingularia faeni, eorum, qua ex materia sunt; sed nulla potest naturaliter dari materia absque serma substantialis ergo. Deinde idem 1. de generat. cap. s. Cursus Philos Tom.II. Cc text.
596쪽
rerum sensibilium: sed Coelum est quid sensibule, ut per se patet: ergo, & quid compositum ex
.materiaci serma substantiali. 3 Prob.conclus ratione: nulla est dabilis sub. stantia corporea, & completa omnino simplex rised Coelum est substantia corporea, & completae ergo non est omnino simplex, sed ex materia, dc forma physice compositum. MaJ. patet s nam materia & se a , quae sunt substantiae corporeae sunt, utpote paries physicae, quid physice incompletum, ut in lib. Physic. manet ostensum . Prob.min.nam Coelumen ens per se, cum nuIli, tamquam subjecto, inhaereat: ergo est substantia: sed non spiritualis, cum accidentibus corporeis snempe quantitate, luce sensibili, & motu localisit effecta: ergo est substantia eorporea. sed non est incompleta, eum non sit assigrabile aliquid, ad cujus compositionem Oxdineturiergo Coelum est substantia corporea completa; ac proinde ex materiae, & Brma physice constans.. 4 Arg. r. ex Phil. hic lib. i. cap. 3. & 4. docente, elum non haberecontrarium: sed juxta i sum lita de long.& brev. vitae, omne quod habet materiam, etiam habet contrarium, ergo Est umnon contat materia, & krma. Et s. Physic. c.' inquit, materiam primam esse subjectum privationis , & hane respicere prius, quam tarmam , eoqivid privationem habet ex se s Hrmam autem inagente; sed in Coelo non datur privario, curri in eo aullus sit trinsitus ab una subitantiali Erina tu aliam: ergo dec. Resp. au i. quod Ari R.
tantum intendit excludere a Caelo de tacto conis Irarietatem. substantialem quae importat generationem anicis, & cornuptionem .lterius , non mitem accidentalem contrarietatem, Gelum enim moti x murrariis movetur, & cum id , quod motu quantitari vo movetur, necessario sit M utum, de omne quantum materiam includat.
597쪽
hinc est, quod Coelum confiat materia, licet de facto motibus substantialibus contrariis non moveatur. Ad 1. resp. ibi Philos. solum loqui de compositis sublunaribus, ut in ipsius textu
videri potest. Deinde, etiam est falsum, quod in
elo non fit privatio ; constat enim materia, eiusdem speciei cum materia sublunarium, ut infra ostendemus.s Arg. a. ideo colligimus, corpora sublunaria eonstare materia, quia experimur , ea substan. tialiter transmutaris sed in Coelo nullam experimur substantialem transnutationem : ergo non est ratio, ob quam illud constare materia, dicamus. Confirm. qu ia ideo asserimus etiam, haec sublunaria ex materia, & Arma componi, quia agunt, & patiuntur, agereque convenit fatione Hrmae, pati autem ratione materiae s sed Coelum, & si in haec interiora agat, non tamen patitur aliquid ab alio: ergo non constat materia . Resp. ad arg. esIe quidem verum, quod ex substantiali sublunarium transnutatione sensibiliter, &manifeste insertur, ipse ex materia, de
Arma componit hoc autem non est unicum caput, ex quo talis compositio colligitur, cum sint plara alia, ex quibus deduci potest, ut numer. 3. ostendebamus. Ad confirm. resp. sat esse, quod Coelum in haec inferiora agat, ut inseratur, i pium constate materia; agit enim per lucem sentibilem, & successivum motum, quorum neu trum sine quanti tale, ac proinde sine materia, naturaliter esse potest. Deinde, quia si pati con-Venit ratione materiae; ergo & moveris quia moveri est pati s sed Coelum movetur; ut est ma. ni festum i ergo & patitur sconsequenterque habet materiam, ratione cuius patiatur.
6 Arg. g. illud, quod ex materia, & Dimaeonstat, est corruptibile; sed in nostra,& vetioli
Fententia infra statuenda, Coelum est incorruptibiles ergo, dcc. Mai.patet; quia cum persectic mum omnium compositorum ex materia, α
598쪽
6o Tract. de Coelo, m Mundo. forma sit homo, qui corruptibilis est, Coelum, quod minus persectum est, si materia, & forma
constet, necessario corruptibileexit. Resipdist. min. Caelum est incorruptibile , ab extrinseco
tantum, concedo; ab intrinseco, neg. minor.&conseq Hoc amplius ex quaest. sequenti consta. bit. Ad prob. dicimus esse quidem verum, quod persectissimum omnium ex materia, & Hrma sconstantium, quoad ad sormam, est homo, siquidem informatur anima rationali, quae omnibus aliorum compositorum formis longe persectiox est 3 cuius hominis persectioni non obstat ipsius hominis corruptibilitas s haec enim etiam convenit Caelo ab intrinseco, ut dicemus quaest.seq.& si de talo per accidens, &ab extrinseco non
An materia Coelisit ejusdem rationis eum mate-
ria sublunarium ξx Icimus ad quaest. materia Caeli est ejus-1 dem omnino rationis specificae cum materia sublunarium. Sic Scotus in a. dist. I 4.q.
I. g. resepondeo, vers. aeuod si dicatur, subiit. A.
ubi expressis verbis dicit , esse inconveniens , quod sint duae materiae primae alterius, & alte-xius rationis. Quod assumptum ostendit ex eo, quod non sunt duo fines primi, nec duo eisicientes primi alterius , di alterius rationis ; ergo similiter neque duae materiae primae divellae rationis. Haec Scotus, qui tandem concludit, dissicita videri, Posse assignare, unde sit ista alteritas xationis in hac materia, & in illa. Scotum si quuntur omnes sui Discipuli contra Thomi. stas, qui communiter oppositum tenent. Quae conclus omissis sacrae paginae authoritatibus , quibus suaderi solet, sic probatur.Ratio ob quam adversarii ponunt materiam Caeli specie di stinctam a materia sublunarium est, ut incorrupti-
599쪽
Di p. I. Ruaε. 2. 6os bilitas Cςli salvetur; 1ed haec ratio non convincit: ergo non datur talis materia specie distincta a sublunari . Patet conseq. nam absque aliqua urgenti ratione non sunt multiplicanda specifice entia . Prob. min. quia & si materia Celi sit specie distincta a sublunari , posset illam
Deus leparare a forma C li, cum ab hac illa nullatenus dependeat sitque realiter distincta,ut ex dictis in lib. i. Physic. late constat ; ergo talismatexta est ex se omnino in distexens ad hanc, re illam laxmam s ac proinde est ejusdem rationis specificae cum materia sublunatium, quae sic in-di sterens est.2 Nec valet, si contrarii respondea at, talem materiam non esse sic indifferentem, neque eiusdem rationis cum sublunari, quia illa materia est omnino satiata tali forma cflesti ; non autem sic ninteria sublunarium.Nun quidem valet hocsnam vel ideo dicunt materiam C li esse sati
tam, quia habet formam inamissibili modo , vel quia talis sorma est valde persecta ; sed propter
neutram horum I ergo &c. Prob. min. quoad I.
pax t. quia habere formam imamissibili modo non est esse materiam satiatam intrinsece , sed extrinseces huiusmodi nam De in amissibilitas, seu incorruptibilitas non provenit materis C liab aliquo intrinseco, sed ab extrinseco, ut dicemus quaest. sequenti . ergo manet intrinsece non
satiata , consequenterque ex se inditatens ad quamlibet formam. Min. eadem quoad 2. partem probatur ; quia quaevis anima est perfectior forma coelesti, sed haec recipitur in materia sublunari ,& eius capacitatem, aut appetitum non satiat, ut in comperto est apud omnes: ergo perfectio sermae cς testis non est ratio, ob quam illius materia sit satiata, ac per consequens non est unde colligatur specificum discrimen intexmateriam C li, & materiam sublunarium.. 3 Arg. i. C lum eth in corruptibile: sed hoe non ita e siet, si constaret materia eadem lata
600쪽
6o6 TracZ de Coela, Munao .cifice cum materia sublunarium e ergo. Imin. quia radix cor xuptionis entium subirium eli materia prima, qua constant, oblappetitum ad plures formas: ergo si in cest materia ejusdem rationis cum illa , Conon esset incorruptibile. Confirm. nam prixea sublunaria sunt corruptibilia, quia conmateria non determinata ad aliquam sorti sed indifferenti ad omnese ergo si Coelum stat materia ejusdem rationis cum illa, eri ruptibile. Respon. ad arg. disting. maj. CC est incorruptibile, de potentia absoluta, irrinsece, neg de potentia ordinaria, & in Orad causas secundas, secundum ordinem raum uni Verso, concedo. Sic etiam distingi min. non esset corruptibile hoc secundo mnego ; primo modo, concedo , & nego coDisting. etiam antec. probationis: radix ciptionis sublunarium est materia prima , pcliter, conc. totaliter, neg. Horum enim coisilorum corruptio oritur, nedum ex materima, quae diversas appetit sermas, verum eo, quod habet formam exigentem dispones , quae habent contraria, ii quibus natura eorrumpi possunt hujusmodi quali tates, qubeant contrarium, aut agens aliquod natua quo possint corrumpi , non habet Coeideoque naturaliter corrumpi nequit. Adfirmat. res p. neg. antec. non enim ex eo prquod materia sublunarium non est ex se cminata ad aliquam formam, composita snaria sunt corruptibilia, sed propter rati cassignatam in solutione ad praecedens argu
4 Arg. 2. frustra nee admittitur potentia non reducitur unquam adactum; sed potmateriae Coeli ad suscipiendas alias formas Quam reducitur ad actum ς ergo talis pote seu indifferentia in materia Coeli ad alia mas non est admittenda s ec consequenter