장음표시 사용
601쪽
. - , Dist. I. Ruast. L. 7 6s est eiusdem speciei cum materia sublunarium. Resp. non esse omnino frustraneam potentiam, quae ex sua intrinseca natura est reducibi lis adactum, licet ex aliquo accidenti, seu abextriniatico nequear adactum reduci ue cum ergo indis. serentia, seu potentia, quam materia Coeli h bet ad aliarum Bimarum susteptionem , sith jacitodi, ut patet ex dictis, inde est, non esse Omnino laustraneam. Eo, vel maxime, quia &si ab aliquo naturali agenti nequeat naturaliter reduci ad actum ι bene tamen absoluta Dei in
terveniente potentia, ut n. I. innuebamus.s Dubitabis : An C lam sit animatum ZResp. negative cum Scoto in h. dist. Icl. q. I. secundum Theologos, versBreviser, lub lit. E. infiquit tamen hanc resolutionem esse creditam, Mnon ratione conclusam- ex quo Prael, tuam magis authoritate, quam ratione nisi ι sed tamen, ne absque omni Prorsus Probatione maneat, eam hac, haud inefficaci, ratione osten.
dimuse omnis motus vitalis exigit distinctionem partis per se moventis, di partis per se motae s vivere enim est principium semovendi, & idem secundum idem se ipsum moFere nequit i cum
non possit aliquid esse simul in potentia , dein
actu secundum eamdem rathonem s ergo ut adi- quid se moveat quovis motu locali, exigit diversam partium dispositionem, cujus diversi iatis ratione altera pars se moveat, alteraque ped.se moveatur: sed in Ceelo non est hu 1usmodi diaversit , seu aetherogenea partium dispositio;est anim corpus homogeneum, sicut quodlibet elementum , ut nullus sanae mentis dubitare potest: ergo 'lum nequit moveri, motu vitali spioindeque non est animatum . .
6 Arg contra hoc ex Sacra Scriptura: Ps. 3 3 s..dieituri fecit Coelos in intellectu. Et ibidem
Psal. I 8. Coelienarrantgloriam Dei Et Io. Laud te eum Sol Luna. Et Iob 38. Cum me tau- urent Astra matutina Et Deuter. Audite Cam
602쪽
εo8 Trast de Caela, oe Mundo. Ii, Mia loquor. Et Isai. s. Manus me a tetenderunt Getis, omni militia eorum mandavi. Sed omisnia, quae in his locis attribuuntur Celis sunt operationes vitales , ut singula scrutanti patebit: ergo Cllum est animatum. Deinde Axiit. lib. a. de anim. cap. as. & h. de Celo II. &Gr. docet, Celos esse animatos: ergo &c. Resp. quod in I. Ioeo ly in intellectu, idem est , ac cum intellectu , seu summa sapientia. In caeteris autem invitan lux C li ad laudandum, &audiendum, quatenus nos excitant in laudem , & admirationem. Divinae omnipotentiae: vel sumuntur C li pro habitatoribus Celestis Patriae, cujusmodi sunt Angeli. Ad Arist. dicimus, ibi non loqui de vexa animatione, quae sit per insorma tonem, α unionem animae; sed de animatione per assiste etiam , quatenus scilicet intelligentia juxta imsius sententiam perpetuo assistit C lo, Millud
movet: unde non est contra nos.
An Coelisint incorruptibiles 3x π π AEc uuaest. facile resolvetur, suppositri. H dictis in praeced. circa materiam mel xumue sed ut melius innotescat quomodo siti
telligendum , Coelos esse incorruptibiles, hane quaest. hic apponimus s quam per duas concluc resolvemus. Ad quas antequam perVeniamus, Praenotare oportet, quod ri Cllum esset corpus simplex nullatenus proprie corrumpi posset, quia ex hac hypothesi nihil compositi remane-xer , quod necessario roquiritur ad rationem eo xuptionis rigorose sumptae, ut in lib. de Genendi corrupi.Deinde etiam est prenotandum,quod
haec quaest. non procedit cadhuc supposita physica Coeli compositione de potentia Dei abloluta; nequit enim dubitati posse sic formam Coeli C rumpi, ec succedere aliam loco illius in e dem
603쪽
manere nudam ab omni forma; sed procedit tantum de potentia ordinaria., ita ut sensus illiussit: An C lum sit corruptibile pex aliquod uaturale agens, quod possit naturaliter ex illius materia ali a composita generare ΘΗis praenotatis 2 Dicimus i. Coelum secundum se totum est naturaliter incorruptibile, ita ut supposito naturali rerum ordine, qui de facto est praefixus, nequeat naturaliter evenire, quod secundum se
totum corrumpatur. Prob. conclus. nam non
possunt aliquae causae ex his, quae de facto exi. stunt, naturaliter ita *pplicari Clio, ut totum illud corrumpere valeanis neque possunt, . hoc rerum ordine manente, alio applicari modo , quam de facto aliquando sunt applicatae: sed de
iacto non potuerunt tot annorum decursu Hi- quam notabilem Cili partem corrumpere: ergo Eslum naturaliter, isto rerum ordine manente, corrumpi non potest.
a Dicimus α. Cflum de facto quoad aliquam
partem sui non potest naturaliter corrumpi rhoc tamen optime stat, quod ex intrinseca naia tuta sua corruptibile sit; & quod dentur aliquae causae secundae, quae ipsum quoad aliquas sui partes corrumpere possent. Prob. conclus. quoin ad i. pari. nam si Cςlum posset de secta tortum 4 pi naturaliter per aliquas causas secundas, potisent de facto tales caulae applicari: sed si hoc de facto naturaliter evenire posset, est quidem ve-xosimile, quod tot annorum decursu aliquando essent applicatae: ergo si numquam sic applicatae sunt, signum est, quod. de facto nequeant naturaliter sic applicari; & consequenter, quod C lum de facto non possu quoad aliquam pat-tem sui naturaliter corrumpi. Praecedens conis eius sicut di sequentes, magis aut horitate , di aliqua vexo similitudine, quam aliqua efficaci ratione, nititur. Prob. a. pars, quia Coelum
604쪽
6io Trach Io, ct Mundo. eo, quod non applicetur ei de facto aliqua caua corruptiva illius, quae si applicaretur, illud corarumpere posset e sed ex hoc non insertur, illud ex intrinseca natura sua esse incorruptibile ι ne que quod non sit aliqua causa, quae H ei esset ap
plicata, posset illud corrumpere, ut per se est
manifestum et ergo dcc. 4 Arg conix. . part conclus virtus finita in
finito tempore persistere nequit: sed virtus C lorum est finita: ergo infinito tempore peIsstexe non potest, dc consequenter Coelum de facto; naturaliter potest corrumpi. Resp.neg. maj quia Propter eamdem rationem , ob quam Potest pe sistere duobus diebus , v.g. potest de inhniti S, neque facile quoad hoc assignabitur discrimen, maxime cum non sit aliquod agens a quo virtus Csti labefactetux, ut ex supradictis patet. Instab. quod patitur motus contrarios, naturaliter labe.
Bctatur, seu inhingitur ι sed Coelum patitur
Contrarios motus; movetur enim ab Oriente in
Occidentem, & e contra; ergo, dcc. Resp. disting. maj. si pex tales motus deperdat aliquid qualitatum ipium conservantium, concedo; si enim deperdat, ut contingit in motibus Coeli,
nego ma 1. dc concessa min. neg; conseq. Praedicti enim Cliorum motus non terminantur ad inducendum ire illos aliquas qualitates ipsis contra,rias; unde per tales motus nihil deperdunt, nec in aliquo labe Mitur. 1 Arg. a. compertae sunt aliquae substantiales mutationes in C los ergo. Prob. ante . qui sanno Is I. apparuit in C lo nova stella magna quidem valde in initio sus apparitionis, εc multo minor post aliquot dies. Alia simina refert ex Varrone D. August.lib. 2o. de Civitat. cap 8. sed haec necessario innuunt substantialem mutati nem in Est in ergo& Resp.quod i n relato, dc similibus eventibus nulla substantialis mutatio filiti C lo, sed solum persectiva, deaecidenta ..'quatenus scilicet Deus intendit in Celo ali-
605쪽
Disp. r. Ω M. q. fi II quam partem lucis, quae oculis instar stellae a Iareat i n alicujus notabilis rei suturae ostentum. ic in plurium PP.sententia,Cslum in die quarta a mundi creatione ex formatione Solis nullam substantialem passum est mutationem, sed eadem lux, quae primo die fuerat facta, quarta die novam i utensionem recepit i & sic Sol suit formatus absque aliqua substantiali Celi muta.
6 Dubitab. hici An C lum in die judicii sit
corxumpendum Resp.cum communiori sententia , C lum non esse corrumpendum substantialiter, sed accidentaliter tantum, ut V. g. P1Oa1 influentias, quibus in haec sublunaria modo in-siuit . Non tamen desunt, qui affirment Clios tunc substantialem mutationem esse passuros, Mrenovandos esse. Pro qua sententia plures adduiscunt S .authoritates, quae id assiimare videntur.
Ad quis ΑΑ. primae sententiae, esse intelligendas, de C lo aereo, quod sacra pagi na Celum nuncupare solet . Vel quod si de sto sidereo loquantur sunt intelligendae de accidental,
transmutatione. eo quod tunc majori claritate fulgebunt. Cum tam praesens dubium aliqua efficaci ratione resolvi nequeat shoc enim dependet a libera Dei voluntate, & cum pro utraque parte, nempe tam affirmativa, quam negativa ἐplures sint Patroni, hinc est, quod 'ti vis rati
nabili ter defendi potest . Alia plura dubia hue
spectantiasolent hic proponi, tam Cirea num tum C lorum,quam circa numerum Astrorum,
di alia lus simi lia , quae quia parum, aut nil aflnostrum institutum eonducant, di quia apud A A. Belle videri possunt, omittimus in praesen ti .
606쪽
3 DRo faciliori hujus quaestionis decisione,
A praesupponendum est, ut titulus illius supponit, Csium non quiescere, sed moveri.Sic Arist. hic lib.2.usque ad 9.quem fere omnes Philosophi sequuntur. Ratio est ipsa ocularis experientia s videmus enim Solem mane exurgere in Oriente; &rotare in Occidentem; &similiter omnes Planetas, & Stellas, & hoc perpetuo,&invariato ordine: ergo Cςlum movetur. Nec valet quod aliqui respondent, nempe, Solem, Planetas, & Stellas non moveri ad motum c Plestis spnaerae, sed proprio illarum motu s jinamque autumant, Celum esse fluvidum, omniaque Astra in eo vagari, admodum, quo pisces intra aquam stagni immoti, & quiescentis.
Non quidem valet hoc 3 falsum enim est, C los esse fluidos; nam Iob g . vers. 18. dicitur: Tu se sit an cum eo fabricatus es selos, qui solidissimi, quasi ara, fusisunt. Et hoc idem patet ratione I quia si Astra non essent Celo affixa inseparabiliter, saepe per ipsum moverentur, modo huc,m do illuc, & consequenter non semper fetvarent eamdem proximitatem, ac distantiam inter se, sicut pisces in flumine et sed hoc contrariatur Astronomiae, di evidenti oculorum experimen to , quo cognoscimus in Cqlo sidereo aequalem
distantiam, aut indistantiam semper habere: ergo ideo est, quia Celum est solidum, di Astraei inseparabiliter assixa. 2 Secundo supponendum est, quod Celi mu'
607쪽
non moventur primo modo; quia non animantur, ut tu. 2. n. .manet ostensum s neque secundos alioquin enim illorum motus esset illis naturalis , quod est falsum, ut videbimus insta: erago Coeli a seipsis non moVeniux.3 Tertio supponendum est, quod neque m Ventur Coeli ab aliqua substantia materiali vi.
Venti. HuIus ratio est: nam motus Coelorum, utpote uniformis, continuus , di constans, exigit
Principium movens simili uniformitate , perpetuitate, & constantia, ut per se patet : sed nulla substantia vivens materialis gaudet hujusmodi unisermitate, perpetuitate, & constantia ue quia quaevis substantia materialis, dum movet, seu agit, necessario repatitur, de satigatur, ae demum absumi lux r exso Caeli non moventur ab aliqua substantia materiali viventi. 4 Quarto denique supponendum est, Caelos non moveri a solo Deo. Hoc colligitur ex D. August. lib. 8 r. quaest. 9. ubi ait: Unaquaque res visibilis in hoc mundo habet potesatem Angelieam sibi praepositam. Et Orig. tom.6. in Ierem. Omnibus robus Angeli prasident. Sed hoe non ita eL set, si Deus A solo chlos moveret , ut patet sergo, &c. Deinde hoc amplius constabit ex immediate dicendis num. sequenti. His siti positis.s Dicimus i ad quaestionem di Cqli movemtur ab aliqua intelligentia. Sic Sintus in . dist. 48. quaest. 1. g. in ista quasione. Probatur primo ex cap. 6. Job. ubi dicitur e Deus, eumς ira nemo resistere potest , sub qua curvantur qui pomeant oνbem . Quae verba sic exponit D. Gregor. Mag. hic : Intelligendi sunt autem portare o bem coelestes spiritus , quorum ministerio tota eo poralis creatur divinitus proturatur. Deinde probatur rationes nam non est dubium,quin Angeli, seu intelligentiae possitnt Celos moveressed magis congruum est, ut Deusper eos hoc faciat, quam per. se solum ; ut sic ut in universo m
gia pursista s.boidiastio quoad omnes p xiοβν dum
608쪽
614 Trad . de Gelo, Mundo . dum corpora sublunaria celestibus, haec cre: xis spiritualibus, ac iste denique Deo subonantur ; ergo Celi ab Angelis, seu intelliger
5 Arg. l . plura corpora sublunaria minlissecta, quam O luin, habent in se virtutem moti Vam , ergo etiam concedenda est UcResp. neg. conseq. Ratio discriminis est; iillis corporibus sublunaribus est utilis talistus loco motiva ex eo, quod possunt esse e suum locum naturalem , ut tali virtute in ilredire possint; C lum autem , neque ad holque ad aliud, tali virtute propria indiget,ique non est ratio , ob quam illi sit concedes Vel potest responderi, quod gaudet Celum tute propria Ioco- motiva, ita quod, si almodo e stet extra proprium centrum, nati motu in ipsam pergeret. Arg. 2. Angeli semper sunt in EmpDeum videntes, & ipso fruentes s sed si ab moverentur Celi, essent simul in Empyrecin Celis inferioribus, tamquam in duplicii quod repugnat; ergo non moventur Celi ab
gelis . Resp. conc. m M. &ad minorem dicit esse omnino salsiim, quod repugnet, Anssimul esse in Empyreo ,&iu in serior bus Ctamquam in duplici loco , ut ex dictis in Ph
aperte constat.Deinde,quia Angei semper in lo Deum videntes ,& in terra hominestodientes, juxta illud Matth. c. I g. Aneeli min Criis semper vident faciem Patris mei, p
lis est . ubi aperte exprimitur, Angelos et Cqlo , etiam dum in terra homines custodi Quid ergo mirum, quod sint in Empyreo vites Deum, & simul in Celis inserioribus moventes' Utrum autem illa praesentia, qbabent Angeli in Empyleo,dum movent Cnomines in terra custodiunt, sit physica, QSum substant iam ,nec ne, non est nW-ntia institvit exami nate, sed ad tract
609쪽
de Angelis, tamquam ad proprium hujus dissucultatis locum, spectat. Did tu, ,.motus Celorum non est ipsi Πg
ruralis, nec violentus ; sed tantum neuter. Sic Scotus in 4.dist. 48. qu.2.6.ad argumenta principlia, vers. Illas autem a subliti.N.& aliis in locis. Prob. quod non sit naturalis s tunc enim motus est naturalis alicui sub ecto, quando hoc habet determinatam inclinationem, vel exigentiam ad terminum talis motus; exempli gratia, motus lapidis deorsum est illi naturalis, quia habet inclinationem determinatam ad esse deo sum , & ibi quiescit, sed Cslum non magis ineli- natur ad unum ubi, quam ad aliud s nihil enim magis emolumenti in uno, quam in alio, recipere potest, ut per se patet; ergo talis motus non est illis naturalis . Advertere tamen oportet, ruod in hac conclus. loquimur de Cςlo , secunum se considerato; si enim attendatur, quatenus est pars totius universi, tenent aliqui,talem motum esse naturalem. Hoc tamen, esto verumst, non est contra nos, licet etiam talem dicendi modum impugnet noster Pont. de Cqlo disp.
tus; nam sicut Cllum ex praedicto motu nihil emolumenti habet, ita neque aliquid detrime ii , ut est perspicuum; ergo non est contra naturalem ipuus inclinationem;& consequenter non est ei violentus, sed neuter; quia motus, qui nec est juxta, nec contra inclinationem subjecti , est illi neuter , ut Cepe dicebamus Hoc latius vid ri potest apud praecit.Pont.
tit, quod C lum habet aliquem motum n turalem , eo quod est ens habens naturam; sed alium motum non habet praeter circularem; ergo hic est naturalis illi. Resp. I. talem motum posse dici naturalem secundum quid, nem re qua enus, convenit rei habenti naturam,quo sensu inteΙlim
610쪽
616 Tract. de Coelo , Mundo. gendus est Arist. cum inquit, motum circularem esse naturalem Cςlo. t. respond. quod ad hoc, ut aliquid dicat ux naturale alicui subjecto, non est praecise necessarium, quod actualiter moveatur, sed sufficit,quod habeat in se principium alicu jus motus naturalis s & hoc quidem habet Coelum s nam si aliquomodo extra prinprium centrum poneretur, naturali motu perge-xet in illud. p. resp. Coelum habui se moturn na. turalem, cum materia illius coelestem recepit formam ,& totum Coelum recepit quantitatem, qualitatesque ipsius conservativas, sub quibus modo quiescit. 4. denique res p. Celum de facto
habere aliquem motum naturalem, non autem lationis, redalterationis, quatenus nempe novam Iucem actualiter recipit a Sole. De quo socitassis motu loquitux Axiu. ibi.
II Arg. z. Omne ens naturale habet naturalem propensionem ad propriam operationem,&sui persectionem : sed propria C l i operatio, &perfectio est circularis motus: ergo habet naturalem propensionem ad illum s proindeque est Ipsi naturalis. Resp. dist. min. motus circularis
est propria operatio, aut persectio C li secundum quid , re absque aliqua ipsius exigentia, transeat; absolute, & illi debita juxta ejus exi, gentiam, nego min. &conseq. Verum quidem est, quod talis motus est aliquomodo C li perfectio; quia tamen haec illi non debetur, nam nullam exigentiam dicit ad illam, sicut neque aer ad lucem, quam in se recipit, ideo non dici tur naturalis ipsi. ix Rogab. ad quid C li moventur ab Angelis, si illis nulla utilitas provenit ex tali motu λResp.ad hoc los ab Angelis moveri, ut ex tali
motu plures naturales generationes in subluna-xibus fiant;unde,quamvis talis motus nihil emina menti ipsi C lo afferat,est tamen valde utilis, eseliarius rebus sublunatibus . Ubi observa