장음표시 사용
131쪽
quippe sistit in accurato judicio, quod ex qui
busdam resulis, experimento, Optimaque ra tione constitutis, de praeclaris Eruditorum Scriptis serre tuique licet. Quamobrem omni nominis ambiguitate sublata, eaque in antecessum adhibita cautione, ut critice non in Spiritus Sancti senium , quo reguntur Eccletiae Patres traditioni tel imonium perhibentes, sed in res feratur, quae humanae mentis secultatem non superant, non magis peritulosum est Theologiae Doctori operibus suis tritices nomen indere, quam Μedico dies criseos quibus de morborum eventu si dicat, appellare criticos. Pravus quidem AEnnullorum usus odium in ejus nomen concitavit , ea fere ratione , qua Tyranni nomen primitus perhonorificum, posteaquam Tyranni, qui supremi habebantur Nationum Principes , auctoritate sua abusi sunt ad violentiam, & crudelitatem, execra
Atque perspicacissimorum virorum optato est, germanum Critices ulum, quae vires ominnes humanae mentis judicii continet , stant esse in explanandis funditus Auctoribus . in efferendis illorum foetuum virtutibus, vel Viotiis, in secernendis denique legitimis, & ge nuinis a salsis , suppositisque. Veteres Criti cos, scribit Quintilianus, tanta severitate usos suisse, ut non modo notarent calamo , quae arpenda existimabant, quod apud Fruditos pro maxima infamiae nota habebatur verum etiam in Auctores ipsosmet saevientes, ex Li'
132쪽
1 io De optima legendorum iteratorum gradu eos dejicerent, depellerentque
velut indignos, qui in tam idustrem ordinem
In Auctorum lectione omnia expendendΣ sunt, atque examinanda , caute tamen , pru' denterque periculosum enim est vitilitigat rum morem sequi, qui singulis rebus immorantes , nihil unquam probant; vel morolorum, & amentium, qui, quum in libris nihil, praeter obicuriora scrutentur , ea , quae iunge clarissima sunt, videre detrectant. Μ 'vola. eiusmodi ingenia Cardinalis Perronius Versipellium instar uiabet, qui lucem fugiunt, II; lucifugae Scripturarum , ut obscuritatem solumc:2 amant, atque caliginem . Est & aliud Criticorum genus, quorum immoderationem, ac deliramenta sedulo cauere debes. Ακρ .nλκειοι io illi vocantur a vetexibus Iureconsultis propter summam, quam inserendo judicio conlectantur severitatem. Cen tena usque, δέ millena enumerant menda, quae in celeberrimis Auctoribus, quos redarguunt, per sis, 3c nefas reperiri volunt. Sic Μeetiri cus in interpretatione Plutarchi, auctore Ami vo , quater mille recenset errata ; sic Μon
chus quidam Mnedictinus bis mille apud Ba
α δ 1 sus, quais eo nomine voeantur rigidiore censores. , quasi summum ius in ferenda censura con
133쪽
Ecclesiae Pareum Methodo. yrtrim um; alter vero Aristarchus tt) extra 'modum omnem ad sex ulque gravissimorum
mendorum millia, quae apud inclytum huncc annalium Parentem a se detecta gloriatas est , numerum incredibiliter auxit ii . Duplex est Critice , utilis altera, & bona; vitiola altera, & noxia. Haec morbi genus est contagiosi, cujus pestiferum virus , postquam Celtici judicium invasit, in aliorum nomen ,& opera insanabili pernicie grassatur . Illa iavem luminis instar suavissimi, quum mentem, ex qua sumit originem , perfecerit, & Vir rum ingenia, & res ipsas, quibus admovetur, mirum in modum illustrat.
Non Cettieae libri, sed libris critice serviat
oportet, sive non ea mento censura serri debet,
ut reprehendamus, quod nonnisi abjecti anis
mi est , improbique ingenii ) sel quo major
fiat ad scientias progreisio, quo dii pergantur nubes, quo viae ipi notae , atque dimciles e planentur . Quum obscuriora Auctoris loca, atque mysteria inspicimus , non aliorsum acies intendenda nobis est , ne argumento relicto caeco quodam, atque sanatico impetu ducti, lice ter, & effraenate vagemur. Nubes , & inania captant quandoque Critici, ita uv ea non inquirentes,
ii in Nimirum Casaubonus. 11ὶ Qua in ra satis animo non aduerti me videtur Bais Tontum venia di num sulcis, quod viam inierit ignotam, nemine duce, scilicet omnium primus hi si
tis. anmale' In unum corpus compe gerit .
134쪽
quirentes, quae Auctor scripsit, sed qua sertis
bere potu i sset, per ignotas regiones, vel 1 alatem ab Auctore valde alienas discurrant. Hoc vitio laborasse Salmasium putat Dodu. vellus; perraro enim contigit, ut conscribenda diu , multumque versaret animo . Istud des rime monstrum horribιle tenacissima memoria,N.HA. felicissimoque ingenio praeditum , vi mentis abripiebatur persaepe; atque non omnia cons
naria , quae inde duci possent, prospiciebat . His adde illum libidine quadam in deliciis
habuisse insolitas opiniones ab omnibus rejectas , nulloque fundamento innixas tueri mordicus , atque defendere.
Labuntur etiam saepe Viri praestantissimi res inauditas dicendi studio, cuius rei exemplum apertissimum dedit eruditus alioquin Rigaltius, qui, ut majorem insolitae eruditionis pompa sibi laudem compararet, in id omne studium
suum convertit, ut quidquid specie tenus Romanae, in qua vivebat, Eccletiae ritibus contrarium ei obviam veniret, diligentissime notaret: periculo religionem committere non veritus ob nimiam gloriolae cupiditatem, quae
nec illis quidem , quibus favere videbatur , probata fuit. --. I. Res oleae plena est justo subtilius disjudicare velle, quoil notarunt Eruditi in eodem ML Rigallio, qui in quintam decimam Sancti Cypriani epistolam fidenter adfrmat , ea solum
mente antiquos Patres docuisse, decedentes in martyrio statim aeternae Beatitatis participes
135쪽
Eeelegia Patrum Metiari. II 3 ieri, ut Christianos ad martyrium sortius se.
heundum excitarent. Quae quidem annotatio Ecclesiae Patres gravissima assicit contumelia tquali vero Politicorum regulas masis, quam praedicandae veritatis normam secuti fuerint . Eodem aestu abreptus, ex loco Tertulliani ab ejus Exhortatione ad cassitatem desumto, temere
aggressus est laicis in necessitate Eucharistiam conlecrandi jus adscribere; quod perniciosissimae dii putationi Catholicos Romanos inter, ac Novatores viam pandit, quin & ipsos invicem Novatores commisit. Omnia non raro corrumpit, qui nihil accipit, nisi emendatum; atque, ut res serventueantiquae icrupulosissima religione , praetentes perlaepe dit pereunt. Optima in omnibus moinderantia . aequitas enim postulat, ut regulae , ruae successu temporum obsoleverunt, immo
erata vi non restituantur , atque humanae infirmitati liberaliter nonnunquam detur Ueni a.
Subtilius fastidiosum esse, ac in aliis reprehendendis modum non lervare , cuina non vacat
puerile etiam est, ineptumque delecta errata, quamvis turpissima, quae OS iter notasse sustiisciat, molestius , & ad ravim usque urgere . Ad rem facit, quod narrat Suetonius, Graminmaticum Pomponium Μarcellum , quum diseputaret contra Cassium Severum , eum Iolce-cismi , qui iii. aestu disputationis exciderat , merito, & jure reprehendisse. Verum bonum illum hominem ob id tantopere obstrepuisse toties prolata censura, ut caulam dederit ad-II versario
136쪽
tr4 De optima legendorum versario eum vicissim irridendi, tanquam h minem a proposito aberrantem , suaeque causis oblitum, ut rem nullius momenti prosequeretur redarguendo. Ridendi denique sunt , qui menda excusatione digna notare audent , quum gravissima ipsi committant; quae res concipit Salinasio in Solinum, ut notat Petavius , & Calau bono in suis contra Baronium annotationibus; ominnium autem stultissimi, qui nodum in scirpo quaerunt, atque ad caecitatem usque temerarii, qui ea condemnant, quae vitio carent , sive
se sola res bona sit, sive ob adjuncta probatii debeat.
Itaque, quum lector adeo insolitas offendit apud Patres loquendi rationes, ut earum no-Vitate percellatur , judicium cohibeat necesse est, donec constet, quo fine , quibusve de causis ii praestantissimi Viri ita se gesserint . Exempli gratia Graeca --σ- vox , quam adhibuere Nicaeni Concilii Patres ad exprimendam in mysterio Trinitatis consubsantialitatem Filii cum Deo Patre, si mihi fastidium pareret, antiquitatem iptam adirem , atque intelligerem prosecto , hanc vocem principio non a Nicaenis Patribus invectam, sed ab Eusebio Nicomediae, factione Ariano, qui, quum ea psoprio marte i 3 usus suisset in epistola
, ad I13J Non pr prio marte eam l bene nosset eam esse sam vocem ηκοωia finxit, adhi- i ctorum Praesulum mentem, baitque Eusebius, sed quod i ut illa vox ultirparetur ad
137쪽
melesiae Parrum Methodo. II sad. hoc Concilium inscripta, Nicaenis Patribus occasionem dedit eadem contra illos utendi ,
cniendam eous flautialita Din Filii eum Patre. Conia suli potest hxe de re epistola D. Athanasi de Nicaenae synodi deeretis, ubi ait, Episcopos plura colla-gisse Seripturae Sanctae ora Cula , quibus Filius Dei
tura potentia , imago Parris , similis Patri , indemur a binis per omnia , in convertibilis , aeternus, re
ἰ-vivisus in Patre subsistere dieitur. Ista quidem, inquit, ab Eusebianis accepta. ita tamen , ut deprehenderentur inter sese mus stare, nutus conferre, oculisque sibi invicem applau de re, quas illud , simile se, ct in eo esse , ct eius
Potentiam ese , communia Filio nobIstum essent Tum vero Episcopos cons derata
fritie. eoaEtos in i sti seribere Filium eo ubssa tia-ιem esse Patri, ut non solum similem similitudine, sed eundem ea voce, qua dicitur esse ex Patre , 6-pniqearent . Non itaque Eusebi ut eam vocem inve nit. sed inventam a Patribus adhibuit. Neque vero D. Ambro. sus au 'rem iacit illius socis Eusebium. En ejus verba l. t. de Fide cap. 7. is Secundum impietatem, is igitur suam postum subis stantiae verbum recipiune se Ariani e secundum pie- ,, talem autem Fidelium
M & resutant. Nam quia ,, est aliud , cur ὀμάσιον is Patri nolunt pilium diisse ei, nisi quia nolunt v eis is rum Dei Filium eonfi- ,, teri ἔ se ut auctor ipso is rum Eusebius Nicome-- diensis epistola sua pro-- didit, dicensi Π vertimis Dei Filium, s in ratum is dicimur , ὁμοή νιον cum
is Patre ine0imus eonfiter .is Haec eum lecta esset epi- ,, stola in Concilio Niexis no , hoc verbum in tr
,, Patres . quod ici videruntis iaversariis esse formidiis ni, ut tanquam evagi is nato 4 3ce. is Haee autem verba adhibitam solummo do probant, non vero i ventam ab Eusebio vocem
ὀμούσιον . Equidem in Iliabro de divinitare Filii iselius vocis inventor dieitue Eusebius ; verum liber odioinita e Filii genuinusnnn est Ambrosi foetus , sed suppos rus 4 ut convenit inter Eruditos.
138쪽
α qui eam praebuerant ,, ut tanquam evaginato in is ipsis gladio , ipium nefandae Caput haeresis
Praeterea nihil interest, quod nova sint veris ba, dum antiquam , veramque dochri nam nervose exprimant. Fatetur ipsemet Calvinus, iniquam suisse Arianorum criminationem, qua
Ecclesiam derelictae Fidei antiquae insimulabant , propterea quod ad explicandum Tri-
mysterium novis vocibus uteretur quanis do temere non inventa sunt nomina, cavendum is est, ne ea repudiando superbae temeritatis aris Quamur.,, Itaque in dogmate Eucharistico non sine improba temeritate Novatores Vocem tram
sub unitationis reliciunt; quamvis enim non sit fortasse vetustissima, mysterii tamen, quod conis 'tinet, Fides pervetusta est , perinde ac ipsi met Ecclesia.
Qui prosanis assueti scriptoribus inquit
Hieronum us) novitatis nos arguunt, nostram que dictionem abjectam irrident, meminerint, amabo, Ciceronem in suis quaestionibus academicis propter operis ordinem, atque, ut ea, quae ex Graeco in Latinum transferebat se monem, facilius intelligerentur, verbis eatenus
usque inauditis, ac Romanae genti incognitis uti coactum fuisse. Haec nisi caveat, qui iesit Ecclesiae Patres, pluribus se se implicabit dissicultatibus , nec ullum a laboribus suis fructum percipi et .st δε o Grammatica inquit eleganter praestantissi-
frq si mus quidam Epitcopus fines suos praeter Sredi
139쪽
Eeelesie Patrum Matiari. II se gredi non debet , neque Sacrarium adiri is divinarum Scripturarum, Auchorumque Ec- is clesialii corum, ut supremam in eo citctatus, nam exercea L, ut quidpiam pro libito addat, is vel detrahat, ut suas conjecturas, vel etiam is quandoque deliramenta sundat , tanquan is oracula, quae ab omnibus sint excipienda. Novatores etiam, quum illis Patrum o ponitur auctoritas, hanc adhibent artem , nimirum ad vitiosam eriticen, velut ad scaenicum quoddam numen confugiendi, ut ab iis,
in quas coniecti sunt, dissicultatum nodis callide, fraudulenterque sese expediant. Re qui
dem vera tantopere in suis controversis artem Grammaticam religionis negotiis miscuerunt, ut nisi maxima , eaque diuturna adhibeatur diligentia, in hisce tantis Grammaticorum tricis verum a salso vix , ac ne Vix
quidem secerni queat. Nullum non moverunt lapidem Calviniuae, ut verba Eucharistiae pra- um in sensum pertraherent , suumque quo- 'xidie torquent ingenium Sociniani, ut dili inguant, quo relativa Sacri Codicis pronomina referenda sint. Duplicem ingredi possumus viam ad expendenda Auctorum Scripta , nimirum auctoritatis, & conjecturae ; tutior prima , Praeceps
altera, & lubrica, quam fidenter sequi valde periculosum est. δε Correctores inquit lepide ,α
Iustus Lipsius, vir doctissimus hoc dissicissi-
ω mo rei literariae tempore, utibiles, necessa- is riosque esse, non eos tamen promiscuos . H a non
140쪽
st 3 De opsim legendorum is non indoctos, Rupices , Petrones, sed qui is consilio, reque apte juvare Scriptores priis is scos possint.
se Ea re Senatui placere . uti lex anuaerisis tervetur et neu quis minor viginti quinque is annis correcturam petere, gerere possit: qui. is que aliter petierit, gesserit , vitio creatum se videri , & correctiones ejus in acta non
si In senibus depontanis , quique majoresse annis lexaginta lirempse legem esse: utiquo se Centores Μ. Fabius Pomponius , Atticuso alter, ambove de doctrina, deque moribus se Peritorum cognoscant, statuant, judicent , ,, quos hisce admiserint probos esse, quos reisse jecerint repullos, & reiculos. si Si quis e libris bonis, fiditque eorrexerit, is laudi temper esse; si quis e conjecturis no- se Xae, nisi eae clarae, liquidae, eertae sint. si Qui alitercumque divinationibus usus, in is eo leges veteres, & edicta de Μathematiis cis valere: Porcias, Fabias, Seinpronias te.
8es non valere. , Itemque , quoniam duplex morbus eor-
rectores pleros teneat, litigium, & prurigo iis utrique rei Senatum prolpectum , praecau- D tumque velle.
si De litigatoribus uti quicunque post huneis diem cum altero velitari, praeliari verbis. se scriniisve ausus fuerit, eum, eosque in ludiis gladium damnari, uti proximo munere colligati inter se pugnent fine missione.