장음표시 사용
151쪽
Ecclesiae Patrum Methodo. 229 inque fictili vale repositam mari permittebant, rati, vas illud, nemine juvante, statutis anni diebus Biblos perventurum, ubi a mulieribus Veneri Sacris exciperetur , quae semel repertis literis cessabant a lacrymis , quasi carissumum Venus reperisset Adonidem.
Quid eonferre pust Theologia Scholasticis
Tmologiae Scholasticae nomine intelligendum non est hoc loco subtile quoddam de unaquaque re disputandi genus , molestum , &odiolum, non secus ac exile , aridumque sed vera, sinceraque Theologia ratiocinati nis robore fulta, & in eum ordinem digesta, qui veritati perinde consonet, ac ipsemet primcipia, quibus innititur. ηιNeque vero vertatur illa, ut etatiunt Ha retici, in subtili Fidei dogmatum compositio ne cum tophil malis Aristotelis; sed in continuata doctrinae Christianae capitum serie quae, quum rationi congruat , ex Aristotele demonitrari optime potast; utpote cujus doctrinae ordo ne minimum quidem illi adversatur . Nun. quam enim ea fuit Seholasticorum mens, ut
Aristotelem in Scholas Christianas introducerent singulari illius amore, & observantia.
152쪽
rgo De vi a legendorem 18 sed uno tantum veritatis studio , sno qua vilissimus omnium haberetur , tanquari consilii, & rectae rationis expers. Tum illud non ideo factum est , quod ejus ratiocinandi methodo subtilitas inesse videatur ; qui enitria unius veritatis studio ducuntur, parvi pendunt subtilitatem; nisi forte hoe nomine veniat viovidum, acutumque acerrimi ingenii lumen , quod propositum finem re a attingens, cavit. latorum , atque sophistarum technas solertissio
Nonnullos, eosque non paucos esse Pseudo scholasticos ingenue fatendum; verum sunt Reomplures germani, summaque laude digni , quibus detrahere non sne maxima rationis
injuria poteris, uti liquido constabit, si prima
Fuere quovis tempore in Ecclesia scholae, quibus Sacras Literae traderentur , indeque in Sebouinci cognomentum ad nos manavit, quo veteres Theologi altissimo gradu insigniti sunt. Fortunatus in tertio de Sancti Dionysii mira culis libro vocatur Latinoram Seboiasticusmus , atque sedulius in veteri chronica, quam pro fert du Cave, ad maximam laudem Vis Sta
SI Hine bene multi non gressus seeere , vale diciu- infimae notae Theologi po- tes Aristoteli . seu potius stremis hi e temporibus, Aristotelis sectatoribus,r quibus plures, iique prae- eentiores p losophos ad tantissimi viri novos in Theologiae subfidnim nore rebus philasophicis pro- inseIici eventu accersunt. Distiirco by Corale
153쪽
greusae Patrum Metbodo. Iam vero , etsi ineuntis aetatis Scholas te in Platonem magis, quam Aristotelem propensi videantur, non idcirco tamen putangi sunt.
Certam, accuratamque ratiocinationem dereliquisse, praecipue quum Sectarios adgrede
in veterum Patrum scrἱptis scholasticia. quaedam elucet, seu, ut melius dicam, rati cinandi methodus, quae eum recentiori sth lastica, sive aegumentandi ratione haud qua quam pugnat. Extant hujus rei non pressa leviter, ted fixa vestigia apud Athanasium ,
Basilium, Gregorium utrumque , Nazianete num, atque Nysienum. Logites rudimenta
exaraverat Divus Augustinus; neque inficiari ullo modo possumus , post tertium staculum plerosque Patres Dia lecticos sui me, ex illorumtamen numero, qui, quum prudenti, sincer
que judicio sint, quidquid abjectam cavilla.
tionem , & fallacem subtilitatem sapit, conastanti sti me repellunt. - Nihilo tamen secius, vel invehendae noviistatis amore ducti, vel inventis rebus nonni. hil addendi cupidi alterius aetatis Scholastici, quum animadverterent, multa in antiquis Pa tribus consula, neque, ut pae erat, vistincta , quo illa in aptum adducerent ordinem, topiatarunt Theologiam per artieulos variis sub titulis distributam , ad suprema quaedam ea pita revocare, ut multa illa, & lauta divitia. rum supellex, quae incomposita nullius sermhutilitatis erat, prodesset omnibus in ordinem
154쪽
De optima legendo ν- : digesta : quum ordo cognitionum omnium . atque scientiarum sons sit, & origo. ia Saeculo septimo Tayonus Epit copus Caesar Augustanus Summam Theologiae cι operibus Sanetorum Gregorii Papae, & Augustini colle Etam elucubravit. Consequenti saeculo Johanones Damascenus, qui & mamri ornatus erat ingenio, & multa lectione instructus, opus com fecit, uno volumine comprehensum, sub titulo de Fide Oribodoxa, eruditione, atque doctrina cumulatius; illud autem in quatuor libros trisbuit, quorum primus disserit de Deo , eiusque
essentia, atque attrιbutιs ς alter de creatione mun.
o. m de praedem uatione ; tertius autem , Sequartus de M teriis Trinitatis Incarnationis, paucis de Resurrectione mortuorum adjectis. ιNouum istud inventum illustres fecit aditus recentiori Scholasticae, quae tamen apud Latinos undecimo solum saeculo exeunte lucet .
aspexit, auctore Divo Anselmo, qui de doramatis Fidei scribere suscepit . Quod en in
nonnullis placet , ejus originem petendam a Lantsrauco Anielmi magistro, omni veri specie caret , siquidem ex operibus ejusdem Lantsean-ci , quae Iuperlunt, judicandum sit. Operta vero Divi Anselmi eo, quo dii posuit ordino Pater Gersteran Congregationis Divi Μauri , amplillimum Theologiae corpas constituunt quo hodiernis etiam temporibus sapientissimi Scholastici , tanquam fundamento uti notia.
155쪽
Teelesie Pirerum Methodo. 133. Saeculo au tem proxime inferiori Petrus Lominhardus Parisiensis Antistes , Ecclaliae suae Pastor, inaque Doctor Theologus quales omnes esse deceret Epitcopos, si antiquitatis jura serva- ventur in quatuor libros , secundum Petri, Abae lardi methodum, Theologiam ex Scripturis Sanctis , & Patribus,: ac praesertim Au gustino desumtam edidit, quod magnum illi, praeclarissimumque Magi ri sententiarum nomeneomparavit. Non ea erat Petro mens, ut Venerem eliminaret scholasticam , quum illa veluti fundamento operis sui uteretur , neque ut noVam ab eli prorsus alienam induceret ;sed hoc unum sibi propoluit, quod & perse-cit , nimirum aptiorem veteri Theologiae se mam praebere , & studiosorum ingen 1 a certo quodam ordine moderari, cui inhaerentes non aberrarent 'in scientia dogmatum , quae apud antiquos Patres obscura erat, atque inVoluta. - Paullo ante Petrum Lombardum Hugo Uictorinus idem opus conficiendum sulceperat; erum Hupone, atque Abaelardo sapientior Petrus, vel felicior, communi omnium conis sensu palmam retulit ; plerique enim Schol stici eius Sententias vel 1 equi, Vel commentari magna contentione aggressi sunt adeo ut , Sacris exceptis Bibliis , nullus sit fere liber majori, quam . opera Lombardi, Commentariorum numero illustratus. Ea ratione Scholastica disciplina , quae primo in quarundam sententiarum, ex Scripturis, S. Patribus tele-Aarum compositione sit erat, brevi Theo. . si I 3 logorum
156쪽
3 34 De optima legendorum logorum annotationibus magnopere excrevit,
junctaque Dialectica, & Μetaphysica Aristo
telis, novam omnino formam induit. Opus ablolvit Divus Thomas, iuberti Μa.gni uticipulus, atque , quod alii tremul; veluti manu adumbrarant, sortitςr ipse, strς nueque persecit. Post multas disputationes . nnotationes , di scripta , doctissimus iste Seholasticus Summam elucubrare caepiῖ , quae omnium ejus Scriptorum epitome., opus Omnium persectissimum est , dc mira ingenii vi elaborarum , supra quam post invedium in Scholas Aristotelem, visum unquam suerit. Verum, quum ea sit infelicissima rerum omnium conditio, ut vix ad summum perducta, statim relabantur, Schol stica, principio tam laudabilis, in turpissimam cavillationem, Scholarum Christianarum majestate prorsus indignam, turpiter abiit. A Qttamobrem inquit
doctissimus quidam Episcopus Gallus Sch
si lasticos recentiores subtilitati rerum magis, si quam firmitati studentes, Divum Thomam is superandi cupidos, veritatem, quam illustrari re susceperant , omnino turbasset , Script ,, rarum, Patrum, ac Conciliorum studia si sus deque Vertisse, depravasse ingeni , sua- is que eXplicandarum rerum exilitate pietatisse spiritum in animis Fidelium paullatim ex- ,, tinxisse cly , Μelchior
si qJ Animum intendit D. l verba t. ad Thesi. G s. μω ad illa Apostoli l piritum nolite icthroere..
157쪽
Eeelisa Patrum Methodo. I 33Melchior Canus in opere de Loris Theologiaris hocce insortunium miro prorsus modo con queritur. Neque vero dubitat dicere , Cacodaeis monis arte iactum esse , ut Scholastici Sacrae Scripturae, & Sanctis Patribus valedicentes , nec nisi vanas, sutilesque subtilitates ex disputandi prurigine subortas inepte consectantes, contra Haereticos in arenam descenderint, non ancipiti gladio , quem tantopere commendat
Apostolus , sed puerilibus arundinum armis inhructi. Laudabile quidem esse fatetur ad Theologiae expositionem uti Philosephia; verum illud religiose cavendum monet , ne νTheologia undique Peripatetica, humanae ῖan. rum ratiocinationi subnixa in Scholas in-
Nihilo tamen minus, quemadmodum prae cipuae Imperii leges contemnendae iccirco non
sunt, quod in illud abusus irrepserint; ita neque ob Scholarum cavillationes repudianda Scholastica, cujus ignoratio litigiosa est, nequa, quam vero scientia, ut inquit Cicero, lo'uens de Jure Civili. Et sane Scholastica, si l sola spectetur, nihil non habet laudabile, praesertim eo, quo reperitur ordine apud Dιvun .
Thomam. Quamobrem ejus Summam diligenter evolvisse non inutile fuerit , ut inde Pa. trum lectioni penitus quisquam incumbat . Nam licet alia saere . quam Scholae via ineunda sit , ut veteres illi Doctores intelligantur ,
methodus tamen Divi Thomae, ut accurato,
quo carem in primis sontibus, ordine coli . I 6 centur,
158쪽
i3 6 De optima legendorum , centur, juvare plurimum potest. Quum enim probe nosset Angelus iste Scholarum, extare apud Patres ordinem divinitus inditum, quamvis occultior illa sit , assiduis meditationibus indagare nunquam cessavit, donec inventum, apertumque in uarissimam lucem proserret. Supervacaneum non fuerit addere in eoru trigratiam , qui scholasticam facultatem positivae 1 ungere vellent, duplici ratione perlegi posse Divum Thomam . Primam illi sequuntur, qui ejus Summam obiter, & inconsiderate lectitant, eo sere modo , quo scripta in Scholis tradi solita, pravo nimirum, atque perniciosissimo. Quaestionis illi titulum feligunt, articulos per currunt, ac velut ab improbo debitore , ii lucro deputant, quantulumcunque acceperint. Quod si forte sortuna res bene succedat, adeo ut dissicultatem Logicam percipiant, aut unum, vel alterum, disin uo, enodςnt, vel ad Diale fices regulas syllogismum conficiant, epini- Cium canunt, jamque se in praestantissimorum Theologorum numerum reserendos arbi
Altera minus crebra, minusve Acilis, multumque judicii, acuminis, atque attentionis postulans eo tendit, ut Divi Thomae doctrinam funditus assequatur , ejus originem , &sontes in Sacris Codicibus, & Sanctis Patribus scrutetur, inspiciatque, quo pacto in proprium transtulerit usum, ut suo lystemati vim omnem, qua pollet, conciliaret. Causam quoque inuemgat, quae insignem hunc Theolo.
159쪽
gum impulit , ut Aristotelem in scholasti eis dii putationibus adjutorem sibi conjungeret ;demum expendit, num recta ubique sit Divi Thomae ratiocinatio, atque ex praejactis principiis legitima consecutione declucta. D. Veritis Doctor Sorbonicus , a jebat, Di
Vum Thomam, quum nervosam in omnibus ratiocinationem instituere nitatur , ita quan doque Metaphysicum evadere, ut e conspectu
e Volet, atque perraro revertens , eodem in
loco consillat, unde digressus est. Qualiacumque tamen ea sint, si eo, quem dela ripsimus, modo legeretur Divus Thomas , innumeris sortasse difficultatibus intercluderetur aditus , quae inaniter ingenia torquent; seditiosae quoque factiones comprimerentur , finem haberent inutilia commentaria, atque incredibilis
altercationum numerus componeretur, a qui
bus Angelicus Doctor perinde alienus est, a Sol a litigiosis Philolopnorum dii putationibus de quibuidam effembus, quos iple nullo modo
Quum vehementia inflammantur ingenia , scintillas nonnunquam emittunt, quae medi . cribus insolita lumina videntur; & quoniam, posteaquam vires ipsi suas superarunt, recipere teste, nostroque loquendi modo, quamvis rudi , & imperfecto te accommodare , Vel novum excogitare coguntur, ob exiguam , quae interest inter illorum cogitationes , & verba similitudinem , offunduntur tenebrae, quae licet arullius reapse momenti , innumeriS tamen
160쪽
r38 m optima legendorum difficultatibus , atque dilceptationibus origionem praebent . Hinc jure, meritoque optabat Galenus , ut sine verborum subsidio scientiae tradi posIent; quum enim verba inchoatam duntaxat , obscuramque cogitationum nostra. rum speciem reserant, homines ignari, atque imprudentes de verbis solum disputant, do rebus autem nusquam conveniunt.. CAPUT X. Quam necessaria μ ad intelligendos Ecclesae Patres Sacra Scriptura lectio. Quisquis Patrum Ecclesiae fidissimum
praestare laborat discipulum, attentissime Divinas Scripturas pervolvat oportet , nec eas unquam e manibus dimittat. Diuturna exercitatio laborem minuit, facilioremque parat intelligentiam, ac mira demum suavitate, atque delectatione persunditur animus , cum oecurrentia Patrum loca statim, nulloque sere negotio, quem in sensum reserantur, perci pere valet. Ne autem error obrepat, videndum inprimis, ex quo Seripturae libro testimonium, quod sub oculos cadit, desumtum fuerit; & num liber iste, vel ejus locus in Iudaeorum , vel Christianorum Canonem relatus . Μultum