장음표시 사용
391쪽
geriesiae Pristum Metbodo. 3 6sseribit Augustinus: Charitas, qua Deo jungi
mur , nos edocet, & informat. Revera quidem acerrimum cordis, ac mentis studium 1n Divini Praecepta Μagistri plurimum confert ad prosperos in optimis studiis progressus; neque ktior ulla ratio adduci potest , cur tot praeinantissimi Viri, qui ad Ecclesiae defensionem
hactenus usque scripsere, tantis divinitus beneficiis cumulati videantur. Quanto fuerit emolumento haec meditandi ratio, dum viguit, vix dici potest, aut credi. Verum deficientibus temporis succeta antiquis sontibus, atque una primaevis ingeniis ,
haec mentis contentio paullatim, remittere coepit. Expeditius visum est, atque facilius veterum monumenta Patrum adire, ac debitum illis honorem praebere, quam contemtus peri culo sese committere, recentia proprio marte
fingendi libidine. Itaque, qui posterius floruere Scriptores , leposita meditatione , longissimis se totos dedere lectionibus , sed parum utilibus, quae sitim afferunt, ne dum expleant. Eorum, qui hanc viam inierunt, iacile princeps dici potest Divus Hieronymus, nodos
identidem propositos lolvendi necessitate cominpulsus . Quum enim non ita semner vacuus esset, ut tantum meditationi tempus concederet, quantum opus esse videbatur, Antiquo- .rum doctrinam reserre satis habebat. Divus Augustinus, eam rationem minus crebro adhibuisse videtur, praecipue in Libris Polemicis, in quibus propria ejusdem Augultini medita-
392쪽
36ε De optima legendorumtio pluries se prodit. Verum post Gregorium Papam , qui totum sere exscripsit Augumnum, plerique Scriptores Ecclesiastici, semotis proprii ingenii foetibus , potio m in eo curam posuere, ut antiquos Patres describerent , ac illorum studiis , atque laboribus seuerentur exum scientia non ex novis , ut olim in ven. tis, sed ex uberiori lectione , atque ex mamjori locorum communium copia aestimari cor
Hinc Compendia, & Epitomae, quas Camcellarius Bacco indum Scientiarum Vocat, quod in altitudinem sere depressa non sint . Hinc quaedam opera sub Carenarum nomine , quod in iis varia Auctorum placita de uno , -- ciemque argumento connexa videantur . Inde eriam petenda est quorundam operum origo, quae, quum majori diligentia elaborata sint, nilui tamen continent praeter collectas Patrum sententias potius, quam Verba.
Hoc scribendi genere praestitit Venerabilis Beda, octavo Ecelesiae saeculo; sic enim Antiquos descripsit, ut de suo nonnihil addiderit.
Bedam complures imitati sunt magis, minuive prospero successu, pro majori, vel minori ingenio, ac facultate. Quamvis enim Sapientes deficere viderentur , sublucebant identidem parvae quaedam icintillae ex Veterum cineribus
Sub ea tempora Aiuiquorum document , in ordinem cogi , ac Religionis Dogmata ad suprema quaedam capita revocari coepere, quibus
393쪽
Ecclesiae Patrum Mesiodd. 36 bus velut totidem membris constatum tandem est univeriae Theologiae corpus, quo hodiernis temporibus utimur. Ast dum florerent Com. pilatores , peculiaris studiorum methodus ex cogitata sute, quae tum propter antiquitatem, tum ob Ecclesiae utilitatem pluris faciundata est. In trant cribendis Patrum operibus ea
Vertabatur; quamobrem & multae lectionis limhidinem explebat , & meditationi, in qua a studium fere omne ponebant Veteres, locum praebebat. lis enim pers iasum erat, fore ut iterum, iterumque transeriptos Auctores demum imitari discerent. Demosthenes bis, & vise- sies Thucidi dis opera transcripterat, quo ejus eloquentiam imitatione sibi compararet. An dreas etiam Dudithius Lutheranus. Vir appriα me doctus , qui postremis hisce temporibus Antiquorum exempla sibi proposuerat, ter integrum transcripsit Ciceronem. Aliam instituit Divus Bernardus saeculo duciis, decimo, eamque nobiliorem studiorum rati nem, sive potius antiquam, longo prudentissi morum Virorum experimento probatissimam
recepit. .amvis enim Sanctorum Augustini,& Gregorii Papae volvendis operibus incumiaberet, Sacris tamen Libris studebat inprimis, atque meditatione potius Verbi Dei, quan
Commentariorum lectione veritatem indaga bat. Ita demum res traetare consuevit . unantiquos Ecclesiae Doctores non tam exscribere, quam lcribendo aequare videretur . Saeculo
394쪽
363 De ομι- legendorum Saeculo sequenti eandem iniit viam Doctor Angelicus. Quum enim plurima uteretur lectione , seque totum disputationi dedisset, nunquam tamen ad Christum Iesum , velut ad praecipuum Institutorem suum non revertebatur. Verum Scholastiea Christianas Soholas invadens, immoderatam secum una laxitatem invexit, atque derelictis Scripturis Sacris, necnon Ecclesiae Patribus, Τheologiae studiosi ad inanes speculationes, futilissimasque cavillati nes, quae infirmi potius, quam atris ingenii
argumenta sunt, se totos converterunt.
Patrum , & Conciliorum studia jacuerunt omnino , atque mos inolevit, ut nihil eorum addisceretur, praeter pauca, quae in Scholasti- eorum Summis, & Iuris Canonici Peritorum operibus collecta reperiebantur; Magistri vero compilatorum errata, & hallucinationes velut . oracula, atque inconcussa axiomata bona fide tradebant. Ultima tandem , eaque maxima perturba tio allata est, quum scriptis praecepi a tradendipemicio mus mos invaluit : tunc enim autographa Antiquorum monumenta omnino neglecta sunt. Quum primum Aristoteles in Parisiense Lyceum invectus suit , nonnulliduntaxat ejus Libri legebantur: progressu au tem temporis quaedam a Magistris Scripta
tradi coeperunt, quibus non tota contineretur
Philosophia, sed solae illius praelusiones , ac paucae quaestiones , quae Protegomena dictae , quum ad solvendas difficultates conducerent , ad
395쪽
Ecclesia Patrum Methodo. 369. ud yhilosophiae studium adolelcentum ingenia
Excrescentibus in dies Μagistrorum Scriptis improbari coepit haec docendi methodus , ac Professores , vulgo dicti Lectores quod
antiquitus Scripta legerent solummodo, non autem diaarent jussi sunt a dictando abstinere , totumque tempus in legendis, ac viva voce explicandis antiquis Philosophis insumere. Prisci Ecclesiae Presbyteri, teste Clemente Alexandrino , a scribendo abstinebant , ne tempus meditationi necessarium, vel tradem dis praeceptis destinatum alio impenderent . Viget ea consuetudo etiamnum iu nonnullis Societatibus, ut omissis Scriptis, sbia Antiquorum lectio adhibeatur. Non inficior quidem, Scriptis memoriam juvari, iisque Auditores de plurimis rebus , quae attentissimos etiam , diligentissimosque fugiunt, fieri certiores. At experientia tamen
liquet, hac methodo segnes reddi potius, a inertes, quam doctos Viros, qui Reipublicaetrosint, mediisque Scriptis, quae nunquam fere eguntur, non scientias adquiri, sed scientiarum speciem , & umbram, ut inquit eregie
Plato. . Verum quia contra torrentem niteretur ,
qui conluetudinem in omnibus hac tempestate Athenaeis receptissimam condemnaret , praeci pue quum defensoribus suis, suisque comm di S non careat , poterit quisque singillatim recentium quorundam. Eruditorum exempl. - . i. ' Α a Scrip
396쪽
3 o De optima legendarum Scripturas Sacras adire , Concilia. & Patres, atque optimos inde fructus altiori, graviorique meditatione colligere.
Collectionum . P more positum erat apud Graecos, atque
Latinos ad ea, quae probanda, vel improbanda videbantur, notas apponere . Suetoniux Notarum Collectionem ad hunc usum conseceis rat; Diogenes Laertius de Annotationibus i quitur, quae tua aetate Platonis adhuc operibus appositae legebantur, atque ad indicandas peculiares Auctorum opiniones, graveS lentenistias , ac quidquid demum emendatione, mu tatione , vel detractione dignum est , a Criticis adbibebantur. Quidam Aristophanis In terpres Notarum ealculum exhibet, quibus Poetae, publicae praecaeteris censurae obnoxii, distingue santur. Aristarchus Homeri flagellum peculiares scripserat Annotationes , sive potius jam inventis . pro libito utebatur. Atticus miniata cerula notare solebat, quae in Libris Ciceronis reprehendenda existimabat. D. Hieronymus Asterilcos memorat, & obelos , quos adhibebat
Origenes , & adhibuit ipsemet post Veteres Grammaticos Scholiis tu Sacram Scripturam ὐ
397쪽
Εccisae Patrum Methori. 3 c Λpud Divum Epiphanium , & Isidorum UHispalensem nomina extant, & signa veterum Annotationum, una cum earundem exposisti ne . Duplex illarum genus agno sicit Sixtus Senensis: Nota Literat , O Notae Iuiperatae. Priores'
selectae sunt alphabeti literae ; posteriores au tem signa ex industria facta, quibus , ut lubet, uti quisque potest. Haec omnia manifestissime ostendunt, quanta olim diligentia , & accuratione legerentur Auctores , nihilque Veterum censuram effugisse; neque enim satis habebant illi res omnino malas suggillare, dubia praeterea, sequi
Voca, obscura, supervacanea, mutilata , lupinposita, transposita, necnon afflata notabant. Nonnulli hodiernis temporibus atramentum, rubricam, vel alium colorem eodem fine adhibent. Verum, qui libris suis pro arbitrio uti queunt, omissis coloribus hisce, vel aliis, ut Ilacet, inventis signis, Annotationes suas i
icare poterunt. Itaque , quum notata rete
gent loca , copiosissimos brevi tempore laborum suorum fructus percipient . Haec via est omnium brevissima , eademque tutissima. Quum enim suo quaeque loco sita maneant , iacilius multo explanantur dubia, si quae occurrunt, quam si in unum collecta forent; nam si proprio loco amoveantur. I gre admodum inrebliguntur, propterea quod iis, quae in toto
opere antecedunt, vel consequuntur , connexa nequaquam sint. Hinc bene multi suis , vel aliorum Collectionibus unice freti Scrip-
398쪽
3 a De optima legendorum turis saepe Sacris, Ecclesiae Patribus, atque Auctoribus, alienam prorsus ab eorum mente interpretationem assinxere. Fieri quippe vix
otest , ut a proposito non deflectat , qui a solum expendit a propria libri sede
sejuncta. Praeter Annotationes in usu etiam erant apud Antiquos Collectiones. Plinius Senior, ut a Iuniore refertur, una simul adnotabat , excerpe-ώatque . Seneca Philosophus ex iis , quae legerat, optima quaeque colligere consueverat;
quod & Augusto familiare fuit , qui factas
Collectiones amicis benigne, ac liberali ter imis
Erudiendis filiis suis Noctes Atticas elucucubravit Aulus Gellius, quas ex optimorum Auctorum lectione , atque illustriorum amicorum collocutione collegerato sim . Divus Clemens Alexandrinus Stromata
sua commendat , appelIans si sepositos Com- se mentarios , quasi viaticum senectutis , Sc. ,, obliVionis remedium; ut inquit sint non bis imago quaedam , & species adumbrata si essicacis illius, animataeque doctrinae, quam si a Viris beatis, & commemoratione prose-- Eho dignissimis audire meruimus. Horum ais alter in Graecia Ionicus, uter in magna se Graecia fuit . . . . Alii autem in Oriente vixe- ,, runt, dcc. i P. Quum
399쪽
Εessae Patrum Methodo . 37 3M Quum aliquid memoria dignum accepἰς
sent Veteres , quod per tempus 1cripto man- Iri dare non possent , ponebant segna ; scilicet L generalibus quibusdam observationibus adia,, instar analysis illud notabant, ut omnes illius
M partes memoria tenerent, quum per Otium
se literis consignare liceret. Id genus adnotationes Philosophi vocabant ἀπο- - is , & Plato in quodam Theetetis loco appellati , ubi Euclides Terrsioni roganti de colloquio, quod habuerat cum a. amico tuo, respondet , difficulter omnino ejusmodi confabulationem viva voce describi posse: Verum , inquit, domum reversus nonnullas Anis notationes in habitum colloquium exaravi , deinde vem, quum liceret Per otium , adj ctis observationibus meis illud scripto consignaVi. Ad illarum, ni fallor, exemplum fiunt hoe saeculo Collectiones, quibus memoranda pra stantissimorum Virorum dicta ab oblivione
serventur. Ast, ut verum fatear, multum, Misdue adprime necessarium desideratur in illorum electu judicium. Eadem fere dici possent de multis, quas legendo plerique factitant, Collectionibus. Earum L.F. Cap. ra. i lle est A Pan- ,, taenus Philosophus, qui, i ut ait idem Eusebius Cae..,, 1 .ὶ Alexandrinae praefuitis Scholae, ubi partim vivam voce , partim seriptia is Divinorum Dogmatum
poribus Clementia Al xandrini .
400쪽
374 μ optima Mendorum r, rum usus magnopere commendandus est ; astita plerunque indiligenter, & incons derate fiunt, ut noceant magis, quam utilitatem ullam adserant. Ut vero non inutiliter fiant, ea inprimis aetate suscipiendae non sunt , qua mens suam maturitatem nondum assecuta, admirari obvia quaeque apta est, - potiuS quam
sedulo dijudicaret, vel , si ea aetate suscipiantur, Μagistro duce, qui singulari doctrina , exquisitoque judicio praestet , sunt perta
Deinde nihil omnino ab Auctoris cujuscunisque libro excerpendum, antequam totum , &quidem pluries perlectum fuerit, ne fucatonitore quis deceptus nugis, atque quisquiliis intentus, a proposita testione deflectat . Ea quidem vigebat antiquitus consuetudo, ut qui trant cribendo librorum studiis vacarent . ad calcem uniuscujusque paginae , dum atramen. tum siccaretur, Collectiones suas apponerent. Verum otium, quo fruebantur Amanuenses, ad res optime ueligendas , digerendas u , illius methodi vitium supplere videbatur. Tereio loco tam apte disponere , eoque ex ordine suas collocare oportet Collectiones, ut in illarum usu mixtum inveniatur utile dulci.
A plerisque enim ita factitari solent Collectiones, ut res continenter, atque ut ante
oculos illis obvertantur, scribere satis habeant, ea tamen mente, ut tabellis postea recorrigant, atque ad vocabularii formam redigant.