De optima legendorum ecclesiae patrum methodo in quatuor partes tributa, ex gallico in latinum sermonem translata, & nonnullis annotationibus illustrata, interprete J.F.R. sacrae theologiae doctore. ... Secunda editio

421쪽

ge usis' Pareum Merbori. 3ysbus a multis hodiernis etiam temporibus seris

Vantur .

Hac nostra tempestate mos inolevit , maxima laude dignus , Editiones Patrum Chr nologicis Tabulis locupletandi , quae plurimum juvant, ut illorum lucubrationes, ata tra'. sertim Epistolae , quae in primis Editionibus

permixtae sunt , atque consulae distiuguantur. secernanturque . Paulus Μanutius , qui probe norat necessarium Chronologicum ordinem

in pervolvendis Auctoribus , qui ad historiam aliquo modo referuntur , proxime superiori saeculo hunc ordinem dare suscepit Epistolis Ciceronis ad Atticum , quae sine hoe rubsidio facile intelligi nequeunt . Eandem in pleris,

que veterum Patrum Epistolis confusionem aegre ferens doctissimus Pamelius , Ecclesiae utilitatis studiosissimus, omnes Divi Cypria. iiii Epistolas ex annorum ordine disposuit. Ino signis hujusce viri exemplum secuti alii eomis plures Critici, accurate notarunt loea, & tem. Pora , quibus Literae , Homiliae , & caetera monumenta ab Ecclesiae Patribus exarata

fuere.

Antiqui Scriptores indices rerum notabili rum , ut hodie fit , nequaquam describebant . Sat illis erat Tabellam , vel Summarium C pirum praemittere , quo Lector dignosceret , quid in toto opere contineretur . Ita se gessit 2 Plinius in Historia Naturali, cujus Liber pri-R . :mus totius operis summam exponit , quem Riμ plures Scriptores Ecclesiastici imitati lunt . Euseae

422쪽

Eulebius mi areensis in tua Ecclesiastica Hi. soria Pullulum diverium iecutus est ordio. nem , nimirim Tabellam capi sum unicuique fingillatim Historiae Libro praefixit . Alii satis habuere Summaria ad margine i apponero iis in locis, ubi Seetiones operis inveniebanis tur : quem ordinem adhibuit Divus Hieronymus in tr aerenda Epiphanii Epistola ad I hannem Jerolblymitanum Antistitem , ut te. statur ipleinet scribens ad Pammachium de et

Indices omnino expungere Vnestat , quam Mrperam describere a si viem rith fiant, pro iunt quam ipturi num . Quamvis enim nor ii sinus , qui Libros in Tabulis legendos esse

pucemus , illarum tamen usus viros eti-i Lahiligentissimos juvat , ut ,ilo uno , vel astero verbo ρes ad inmoriam revocentur , quae in vitam etiam mentem , animumque perlaep setiunt

Extat di alia Indicis forma non levis sa-ve ponder s ih Editionibus Patrum . Colligiae

Scriptur e trica , quibus veseres Doctores in operibus luis elucubrandis utebantur i qua famen Sin re , ut apiis notatu in Oxoniensi Cypriani Fritibne, ab illorn in errore abstinendues, qui Scriptur, loca, non ut extant apua Pactes , qui Graecam LXX. Inserpretationeri sequebantur , sed ut habentur in Vulgata, re ferre solent; 'quod 3c a recta Yatione alienuni

ust , di maxiniam confusionem rarit . Addi. iii

423쪽

goelinae patrum Mettiad. KJulominus posset Vulgata in hisce Tabelli

Graecae LXX. Interpretationi, quo, Lectionum, xarietas magis elucssceres.

t . . .

De commentariis , Anima ersionibus , Duferiationibus, Se holiis, re Notis , quibus Viri in lectione Patrum

Vercitati eorum Monuamenta, id irar

impedimentis , quae ad persectam Ecclerisiae Patrum intelligenti in contendentibus obristant , omnes industriae nervos intenderunt αnullumque non moverunt lapidem , ut illaru operuM locis etiam abditissimis luesm adser rent- iAlii motissima scripserue commentaria , alii prolixas Dissectationes . alii bene mult s Ania madversiones , alii demum , ut paucis omni eomplecterentur , Scholiis tque Annotatio, nibus obscuriora Patrum loca illustrarunt. Quum veterum Thςologorum opera salix ampla snt . Commentariis autem ampliora iasiant m istud iccirco explicandi genu. mlausum loca aptuis esse videtur . minusve copVeri

424쪽

3 s De ope a legendorumniens . Optabilem quidem exitum sperare possultius , Verum periculosa res agitur , saeoptulque operam perdimus , quemadmodum contigit Μendosae, qui in exponendo Concilio Elliberitano , ut explanaret locum, qui ne sex

quidem paginas implet , i pigum volumen iis

solio edidit. Ea ratione Lacerda in Tertullianum se tam immoderate effudit, ut multis jam vulgatis Voluminibus, ad propositum finem nondum pervenerit . Quin & ipse Pamelius , qui suis Commentar; is majorem sibi laudem profecto quam Lacerda comparavit , ingenii lui praestantiam , atque eruditionis copiam

ostendandi libidini plus aequo indulsisse vide

tur.

Μajori laude digni sunt, qui omissis Comomentariis , in quibus exiguae quaelibet res,m; nutissimaeque tractantur, Dissertationes in prae ei pua Patrum Ecclesiae loca elaborarunt. Qui ad istud scribendi genus se conserunt , potiori conditione sunt , 'uod obscuris duntaxat qua sionibus , & explicatione dignis intenti, sumamo fruantur otio, ac libertate ad eas landitus Dertractandas , ad eout Lectori divinandum nihil supersit . Quam rem utilissimam esse nem non videt, quum bene multae difficultates Occurrant apud Patres, quae brevissima oratio ne lolvi naudquaquam possunt , & nisi omni sui parte explicentur , nullo modo clariores fiunt a Ut autem probentur omnibus Dissertationes , Argumenta imprimis optime delecta sun. o.

425쪽

Εeetesiae Padium Methodo. 399, exquisita dein eruditione , dilucidaque oratione exponantur , tum Auctor sic in praecipua quaestione consistat, ut inopportunis digressionibus a proposito liberius non abeat. Dis.1ertationes in Divum Leonem editum sub finem saeculi superioris sunt numeris omnibus absolutae, etiamsi nonnullis Censoribus paullatum quandoque discedere videantur a Sumis mi Pontifidis Epistolis , quarum doctrinam exponit Interpres. Qui maximum incommodum anἰmo praeviderunt , quod provenire solet ex Differtationi-hus accurate satis non elaboratis , abiblutisque , Animadversiones scribere satius duxerunt; quae quum medium inter Dissertationes, ac simpliees Annotationes teneant locum , L Horem minus , quam illae saligant , eumque magis erudiunt , quam posteriores. Exemplum' hae in re praebere possent Animadversiones Peritavi n Divum Epiphanium; at eruditissimus

iste vir , quum immenso rerum proserendarum 'pondere premeretur , longius e cursu quando. 'que digressus est. Rigaltius autem methodum secutus est omnium aptismam in suis ad Divum Cyprianum 'Animadversionibus. Optimae etiam existiman.

tur , quas scripsit Ab has m-B IIV in Patres

Graecos ἔ verum quum paullo contractiores 'simi , iis, quibus mediocris est facultas , mi

. . Ad Latinorum Patrum explanatIonem Μa Nilomus in suo δε nudiis Misasteis

426쪽

De optima lemmdstrum ' i tu commendat plurimum Bibliothecam, Epis

Et C stolas , Animadversiones , & Conjecturas Laatini Latinii. De illo tamen magnopere coninuesti lunt Angli, aliique vulgo Proistantes ιε' quod Latinius , Clericus alioquin doctissimus, Viterbit in 1 talia natus , Sacram corruperit. Antiquitatem , patrum opera m uidia rix , ac quidquid demum Catholicorum Sententiae mi nus cohaerere videbatur , audacter iustulerit , Cuius rei in exemplum Proserunt celeberrimam Firmiliani Caelareensis Epistolam i quam in Editione Divi Cypriani typis a Manui io. imoressa rescidit. Bona in omnibus fides procul dubio servari debet , neque vero quid quam periculi iubest in vulgandis sincere veterum Scriptorum monumentis , quae Adve sari s nostris parum plerunque lavent . Aliis quot abhinc annis Novatores vehementer obis strepuere , propterea quod D. Faber Doctor

Sorbonicus Epistolam Divi Chrysostomi ad

caelarium Modachum , qua Tra substantiatio-uli doctrinam everti autumabant , ab operet D. B oi Iustulisset . Verum Harduinus ex ilista Chrysostomi Epistola nullum ab iis subsiὼd um , nullumve pro caula sua: arῖumentum peti posse , monstravit.

Omnium autem, quo, ad illustrandos Eec sae patres adhiberi poli lint , longe accommo. dat illima methodus illa est , quae in scriben-d s Scholiis , sive brevi ulculis Ah notationi bus sistit; multum quippq sublevat Lec rem .

qui in evolvendis Patribus morae impatiens ,

427쪽

Εeelesie Patrum Methodo. 4o Ioecurrentium difficultatum solutionem paucis verbis contentam desiderat. In hoc 1 cribendi genere excellebat Sirmundus, a proposito suo nunquam deflectens, adeo ut nihil ao eo scri intum supervacaneum affirmari possit. Hujusmodi exempla proponere sibi quisque deberet, ut nihil non necessarium scriberet , nihil non perspicuum , ne aenigmata, videantur potius,

quam Annotationes.

Recens inventum non est Scholiorum usus. Haec principio illorum ars erat , qui propter altissimam rerum Originis , & antiquitatis c gnitionem Antiquaria vocabantur . Notas ad Librorum marginem apponebant ut plurimum,

quo Auctorum sermonis , & styli perspicuitatem , quae desiderari videbatur , hac explicandi ratione perficerent , eo quippe fine adinhibendae s ni Annotationes. Sunt inter eruditos nonnulli, qui magna sermonis obscuritatem consectantur , non ,

inquam , ridiculam insulsi illius Literatoris, qui apud mintilianum a jebat se praestantiss-- mum illud est, nec ego quidem intelligo; - led

musticam quandam obscuritatem illius fere similem , quam sectabatur Heraclitus , dum per Mnigmata loqueretur, ut a vulgi captu

1e se subduceret, unde a Graecis coaevis σκοτειν nomen accepit.

Ad eam quandoque accessisse videntur primi Fcclesae Patres, quum Religionis nostrae Μ steria tam involute exponerent, ut qui eorum C c DOα

428쪽

4ox De optima legendorum Doctrinam aliunde notam non habuisset, ponitus illa percipere non valeret.

Quum ae obscuriori hoc dicendi genere jam

alias actum sit, non est cur in eo diutius imis moremur. Caveant interim Interpretes , ut ejus causas adducant , ubi postulet occasio, ne sorte Lectores, quemadmodum Haeretico. rum mos est, ex ejusmodi obscuritate conseiactaria Fidei, perpetuaeque Ecclesiae Traditioni contraria colligant.

Verum est & aliud obscuritatis genus apud

Patres, quae quum omnium, qui scientias d cent , communis sit, quippe in vocabulis unicuique scientiae peculiaribus versatur, diluci

da explicatione indiget in illorum fratiam, qui priscae Theologiae parum periti nosce loquendi modos lucis tantum filiis notos ignori

rant.

Nonnulli vero Patres obscuri sunt, propterea quod nimium sermone concisi, ut Divus Ambrosus, qui plura ponit, quam dicat: alios obscuros facit nimia vocum exquisitarum con sectitio , vel prava Regionis, in qua nati sunt, loquendi consuetudo , quam confidenter se

quuntur.

Quorundam autem obscuritas ex insolito,& peculiari, quod sibi proponunt argumento, originem habere potest. Ejus generis est Tractatus de Paulo apud Tertullianum, ad cujus intellectum perfecta plurimarum rerum . . squae nos hodie latent , cognitio requiritur.

429쪽

Eeelesiae Patrum Methodo. δοῖ Quamobrem de hoc Opuiculo illud dici jure posiet, quod olim alebat Visenarius de Ste. nographia Trithemti, icilicet interscindendum eme quemadmodum olim interlectum fuit Poema Cassandrae auctore Lycophrone I ut i

. trospiciatur, quod extus non apparet. aeterum eruditos 1olummodo Criticos spectat, & acri judicio praeditos, qui de se, vel

de auctore tuo magnifice non lentiant , dilucidandis Patribus operam dare; qui enim m dioeri solum est facultate, multa illum facile fugient, quae expendenda forent, ac multa viis cillim det1nebunt omittenda; qui vero minus acre judicium habeat , licet non indoctus , eruditionem suam male collocabit, vel falsa ex tuis principiis consectaria deducet; demum qui excellentia quadam proprii ingenii elatus 'tit, auctoris loco haberi volet, vel si Auctois

rem altius, quam par est, extollere, eiquet splendorem animadversionibus tuis addere conis tendat , ejus errores vel praetermittet , vel

contra fas omne tuebitur.

Petavius, qui ab hoc vitio summopere abis horrebat , contraria prorius Μethodo Divum

Epiphanium , quem Notis illustrat , deprimendum sulcepisse videtur . Libera & inincorrupta haec ratio , quam tenuere Salmasius in Solinum, ac D. Simoia in tuis ad Iesu itae Dandinii Itinerarium Ennotationibus , iis non dii plicet, quos in Literarum, non secus ac in Romanorum Republica identidem vidi me Cc a de-

430쪽

4 De optima legendorum delectat audaces , atque magnanimos Uiros , qui Scipiones deprimebant , ut Imperii gloriam, splendoremque magnificentius augerent 4

CAPUT IX. Vocabularia colligere, quae ad antiquorum Ecclesiae Patrum intelligentiam conduiscunt, illorum es solummodo qui in eorundem Lectione diu, multumque re fati fuere. ibus ea non est ingenii facultas , unEcclesiae Patres Commentariis, Differta- tionibus, Animadversionibus, Scholiis , atque An notationibus illustrent, in id operam

suam conserre poterunt, ut Vocabularia conis

ficiant , quibus Lectori plurimum levaminia

assertur.

Tertulliani essatum est a recta ratione proinfectum , intelligentiam Sententiarum ex vo cum cognitione pendere, quum verba sint e sitationum imagines ; si Fides nominum est antelligentia Sententiarum is . Quibus Tertulistiani verbis quanta sit Lexicorum necessitas, satis dignoscitur, cognitio quippe vocum tam late fere patet, ac rerum scientia. Quamobrem in Editionibus Patrum inserenda forent ad initium, vel valcem Operis vocum minus se