장음표시 사용
71쪽
Dissciles, arque spinosae, quae apud Eeclesia
Patres occurrunt, locutiones eorum. auctoritatem ne tantillum
quidem laedunt. um de rebus plerumque altissimis age
rent Μajores nostri, multauue illorum aetate notissma forent , quae postremis Temporibus antiquata sunt, ac demum, quibus utebantur , linguae obsoleverint omnino, multa iccirco apud illos, quemadmodum apud antiquos omnes Scriptores occurrunt spinosa, dis ficilia , intricataque, Griete non omnes sciunt, Latine etiam pauci persecte; cuin enim amplissimus est latinus 1eramo, tum etiam plures pro variis aetatibus mutationes pallus, atque ex patrio, ut ita dicam, solo apud exteras regiones migrare coactus
Vel una barbararum vocum crin tio dissicillima est, quibus tamen familiariter utuntur Scriptores Ecclesiastici, vitiosam , adeoqui obicurissimam loquendi rationem plerumquo conlediantes. Exempli loco sit Tertulliani stylus , qui quum verbis reapse latinis constet ,
singularis tamen adeo est in verborum delectu, atque dispositione, ut Salmasius verbo Grammatici jurare non dubitet . neminem unuir D extare,
72쪽
extare, qui ejus libellum de Pallio probe, atque perfecte cognitum habere possi t . In eo erum Tertullianus stylum assumit Rhetorum antiquorum, quibus solemne erat inauditis sen tentiis uti, vocabulisque phaleratis, quo argumenta proposita maSis augerent , atque a plificarent . in
omnium molestissima res est , atque labo. tiosissima Viro semidocto in lectione Patrum
alienum identidem capere consilium. eorum que notitiam a vocabulariis emendicare, quae didicisse non tam praeclarum est, quam turpe
nescire. Quid me commendatis ajebat olim lepide D. δε Cave amicis de edito latino Glossario gratulantibus quum id unum praestite,
rim , ut barbaras , ineptasque voces, a quibus omnes abhorrent , in unum colligerem Z Et sane Ρater Vavassorius Latini sermonis peritissimus, inquiebat extremis vitae diebus, sexaginta annorum cursu se in id unum incubuisse, ut verbis a D. dia Cange collectis / sermonem suum purgaret: M Non hic Romanae 'neres, nec castita
se loquendio Vincula: tu palmam hanc ludi magister,si habe. Quid, quod & ipsae interpretationes, quae
levandi lectoris gratia perfici solent, quum levationem adferre videantur, scrupulum fra viorem injiciunt λ Insidet enim legentis animo dubitatio, ne eum fallat Interpres ; nam re vera paucissimae extant interpretationes, quibus
73쪽
Eeelesie Patrum Metbias. 3 iomnimoda fides adhiberi possit. Quae ex Graeco
in Latinum sermonem, parum accurataeὶ Quae vero ex Graeco in Gallicum, etiam si propter 1 ermonis analogiam I7 paullo accuratiores , quod tamen numero paucissimae, exiguae omnino sunt utilitatis. Rem omnium utilissimam, faceret Graeca sermoni, ut aiunt aequi aestimatores qui fidissimi exemplar1bus Graecis Gallicam interpretationem adlunberet , qua ut veriori, ac persectiori Graecae linguae exemis Plo , aptius multo, quam Latina, illorum di chionis venustas, elegantia, atque figurae e primi possunt. Neque vero subsidio interpretationum, quam libet accuratae sint , vel perfecta linguarum , quibus scribendo utebantur Ecclesiae Patres , peritia, atque intellisentia tollitur omnis in
xllorum assecutione: dissicultas ; adhuc eri in perscriuanda manet eorum doctrinae natura ;adhuc enucleandae singulares, quas adhibent,
loquendi formulae , quas , Divo Hieronymo teste, dissicilius saepe est omnino peripectas habere, quam quid sentiant, quidve doceant. Epiphanii opera, quod careant perspicuitate, fauci sunt, qui perfecte assequi valeant 1 Hiis arti autem oratio, quum ventosa sit , tumimD x daque,
Haec aurem sermonis autem Latinos sermo , Gl:eci eum Gallico Analo- quamvis e Graeca linquagia, in eloeutionis , sive maxima sui parte dimanet, phrasissimi itudine sta est, propriam tamen singularem quae ex Gallica linguae pro- habet . di a Graeca diver-vcietate proficiscitur. Porro iam elocutionem. Duiliam by Cooste
74쪽
uet De optima legendo, umdaque, a communi recedit loquendὶ rationei quam ob causam in suspicionem venit de pluribus in Fide Christiana erroribus Ιου .Quorumdam Patrum eloquentia, instar fucatinitoris, legentis oculos ita perstringit, ut viotia, quibus icatent in ratiocinando, eaquα graviora plane non videant ; aliorum autem menda apud mediocria , ac parum intenta
ingenia tegit, subducitque corum in disserendo subtilitas. Tandem ignaris , atque infirmis gra vissimum onus est profana eruditio , qua per
multa Veterum monumenta redundant.
Quoties vero contigit, ut Ecclesiae Patres Veritatem , cujus partem aliquam defendebant acerrime, ob nimium, quo serebantur, animi aestum , ex altera parte periculo exponerent suum in haeresim proterendam nituntur , eo saepius impetu alteri omnino oppositae ansam praebent ci9 . Quocirca lumma opus cst menis
4 tis 18J Tot tamen , tantisque laudibus celebratur ab eru
de Instit. Divin. p. 11.1 ct Hieronymo eluribus in locis , ut omnis de sum
evanes at . Quod autem subobseura sit illius 'ratio, duo in causa sunt. Primo, quod de rebus alti simis Raeret, iisdemque dissi illim: . Secundo. quod quum linter latinos seri perires rim- l
iam piimus contra Aria- lnos disputarit , a Glaecis Patribus multa desumere coactus fuit, ut notat ariposte D. Hieronymus in epist. 40. ad Paulinum, ubi alth Sanctiis Hilarius Galibri canoCothurno attollitur;
, dum periodis involvitur, si & a lectione fratrum sim- ,, pliciorum proeul est. sim Hae in re non levitex
halluci natur Auctor operis, atque censura ι qua notat hoc
75쪽
Eoolesiae Patrum Metia A. 3 rtis acie , aequissimoque judicio, ut haec omnia perspicue, placideque expediantur.
In Polemicis veterum Doctorum operibus praecipua controversiae capita ab iis, quae lolius 1unt accessionis , causam ab eius argumentis
sejungere, infiniti laboris est. His adde civilium , & Ecclasiasticarum cujuivis laeculi con
hoe loco Sanctos Patres , aliud profecto non est,quam
teterrima calumnia ab ad vellarii a sanctorum Patrum inventa . Nusquam enim melius, accuratius, atque
nervosius Fidei mysteria exposuere, quam ubi acerrimam illius defensionem susceperunt, quam quum in proterendas haereses totis viribus nisi sunt . Equidem contingit .aliquando , ut alteram veri . tatis partem defendentes. alteram eius puriem periculo exponere prima fronte videantur , revera tamen nusquam exponunt. Quod autem eam periculo exponere videantur, non nimio,
quo feruntur animi aestui, non illorum inconsiderantiae, sed portus mysteriorem cibscuritati, vel etiam quandoque leventis perver- stati tribuendum . sic tam involuta res est dostrina Ecelesiae de aratia Christi S humana libertate , ut
is gratia, negari videatur se liberum arbitrium se inquit Auetustinus lib.de Graistia Cbrim Cap. 43. . Hinc
occasionem arripuere Semi-elagiani doctrinam Auguini, velut M nicheam tra dueendi; quum tamen ab
huiusmodi Sectariorum deliramentis distet toto Coelo Augustini systema . Nine
Ecclesia, penes quam summa reside mysteri rumintelligentia, id genus considiaria parvi pendens , cunctis Fidelibus e rumpraecipue Patrum doctrina
credendam proposuit, qui aliquod Fidei dogma d
findendum acerrime susceperunt, qui in aliqua iri haeresim proterendam totis viribus nisi simi, ut A ha-n .isi contra A imus, Curilli contra Nei orion 3s ,
fer . si lube hae: Atic cirisve iba cum Cap. s. partis 3.
76쪽
64 De optima tegendreum .exudinum notitiam , titulorum etiam , qui officiis, & dignitatibus Ecclesiae , & imperii inditi erant, plurimarum denique rerum, quas 1cribendo denotabant; quae omnia, quum ab aetate nostra longissime distent, probe cognomstere difficillimum est, indeque veteri The logiae plurimum obscuritatis aceedit.
Quae hactenus dicta sunt , dilucide simul ,
ac nervose proposita continent adversariorum argumen a , pdeo ut jam conqueri non possint, illorum vim reticendo a nobis declinari. Quo tamen validius urgentur , eo qnfirmiora redduntur ; nihil enim inde manifesto colligi potest , nisi omnes naevos, qui in Ecclesiae Patribus, velut gravissima menda reprehenduntur , cum omnibus profanis Auctoribus, quorum explanatio in multorum delieiis est, illis esse
si enim ob multas, easque spinosas , quae apud Patres occurrunt, dimeultates, omnem ilia auctoritatem amittant, sintque deserendi. non solum humanis scientiis, Pnilosophiae, &Μathematicae, verum etiam Seholastieae Theo. logiae valedicendum erit,' omnisque fides veteris, & novi Testamenti libris deneganda.
77쪽
CAPUT X. Eliam si Patres Ecclesiae non-lla ex scrip. turis Sanctis loca falso protulerint, in aliis etiam incuriose se gesserinsisarta tamen es , o integra illorum in rebus Fidei
auctoritas. am levis momenti sit accusatio in Eo clesiae Patres conflata de falsa Sacri Textus prolatione, ejusque verborum mutatione, vel una invicte persuadet veterum Scriptorum consuetudo, quibus familiare fuit, ac recepti stimum loca ex antiquioribus Auctoribus , ut eis in mentem venit, proferre, nulla Ver- horum , sed sola sensus habita ratione L ao J .Eccur enim id non praestiterint Patres, quod in proferendis Scripturis facere consueverunt Apostoli, ac Evangelistae' ut enim ait Hieronimus is in multis testimoniis, quae Evangeli. o stete . vel Apostoli de libris Veteribus assumis serunt, curiosius attendendum est, non eos
ueris raoJ Eiusmodi veterum Setirtorum conluetudinem securus fuisse videtur Auiamrhuius operis, qui ex antiquis monumentia saepissi . me loca profert . ut in linentem ipsi venit, nulla lverborum , sed sola sensus habita ratione. Quamobrem veniam dabit lector . si multa osendet Uererum Ioea aliis ab Autographo Exemplari verbis expi essa. Diqiligod by Gorale
78쪽
36 De ostiima legendorum M verborum ordinem lecutos esse , sed sensum. Scripturas aliquando Patres amplificant paraphrali, quandoque contrahunt; ut plurimum vero non iisdem referunt, sed similibus verbis,
quibus tamen illarum i nius patefiat, ac magnopere illustretur. Quod autem a junt , illos in operibus suis apocrypha quandoque monumenta licentius adhibuisse, i utile prorsus est, & inane. Quum enim Apostoli illa ulurparint ad defendendam
Veritatem a I , aliqua saltem auctoritate d narunt , ut inter sapientiores convenit Theo
logiae Doctores aa . Nonnulli etiam libri, licet apocryphi ta Patribus proserri potuerunt , donec Ecclesiae judicio res finiretur, quippe quae successu temporis
epist. v. x . , ubi inquit , aurem, re de his septimur ab Adam Henoch
Iaal Non ita facile convenit inter sapientiores Theologiae Dinores de Auctoris n/,stri sententia. qua putat libros ab Apostolis prolatos, aliqua salaem auctor itate
maxima est inter Ecclesie Patres, cx Theologiae D ea de re dissensio. Omnium autem tutissima via est, quam monstravit Oricenes praefatione ad lCmmmentarios in Cantica, lubi ait, Apostolos divino lSpiritu afflatos erito nosse it quid ex eiusmodi monuis mentis desumi , quidve
iuvare posset; caeteros aurem Scriptores, divinis illis subsidiis destitutos, neci certo noscere, nec sine pericul uti posse. Quamo
rem Saerorum Scriptorum exemplo excusari haud quaquam possune Eeelesiue Patres, apocrypha monumenta proserentes, nisi sorte argumenta . ut aiunt, .rd homιuem inde promere,
S urgere vellent . Quidquid tamen sit, illaesa manet illori maucioritas, quae nihil commune habet eum hac operum genuinoruM prolati ne, Disiligis by Cooste
79쪽
Εcelesie Patrum Met do. 37poris quasdam Scripturas in Sacrarum Cano nem retulic , quas ante , ut divinas solum . Scroturas, Vel, ut ajunt Patres Graeci , divinos sermones γραφας Fidelibus proponens , illarum censui adlcribendas non esse putabat 23 . Atque haec causa est, cur Divus Hieronymus librum Tobiae, quem alibi traducit apocryphum, nonnunquam Sacrum appellet; cur Origenes iis solum accenseat, qui legebantur Cainecumenis; Concilium vero Carthaginense, mut Rufinus expungendum credat, in libros Cnonicos reserat.
Ejusdem generis sunt libri Estheris , Sapien
tiae , Ecclesialtici , Machabaeorum , necnolia Baruchi, si tamen in unum cum Ieremia v
lumen redactus ea aetate non erat. Haec enim
volumina primis Ecclesiae saeculis ut pia solummodo , atque ad populorum institutionem aptissima censebantur, posterioribus vero Divina , atque Canonica.. Plerique Veteres, ut ait doctissimus quidam Criticus non alios habebant Cano-M nicos libros, quam ab Hςbraeis acceptos, a ,, quibus pri lci laederis Canonem mutuati sue- ,, rant. Verum multi post Esdrae Canonem a
es Iudaeis Hellenistis conscripti, ad Ecclesiam
I a3 I Haec autem Ecclesiae lvarietas in accipiendis , luel repudiandis quibusdam lScripturis non de universa lEcclesia intellistenda est , i uippe quae se ut in Fidei lcogmatis, ita in statuenda llibrorum canonicitate erra Te , vel mutari non potest; sed de peculiaribus qui sidam Ecclesiis, quarum aliae citius . aliae serius saera
80쪽
s tima Iegendorum se transmissi sunt, atque apud priscos Fidelesse eundem honoris gradum obtinuerunt, quem is eateri in Graeca Lxx. interpretatione comis tenti. Deinceps vero Fidelium complures, ,, quibus , Hebraeorum census innotuit , , , dubitare coeperunt, num par utrisque inesset ,, auctoritas ; neque invicem aequare ausi sunt: is aliis contra traditione nixis, eos divinitus is inspiratos reputantibus - Res in eo statu mansere, donee Africanais Eeelesia postremos hollae libros Canoni, memis consecit , Scripturarum inseruit. Poste: ,, enim, quum diligentius quaesita aliarum Ec-- esesarum traditio in eandem sententiam conveniret, generatim accepti , atque in se omnium Ecelesiarum Canonem relati sunt is Ilinc plane liquet eum esse divinae Providentia ordinem, ut quemadmodum orbem universum, ita Ecesesam variis lucis gradibus
illustret, neque st tim, & illico, sed pauli
tim, & pedetentim, quae tenenda sunt, edoceat ; quam ob causam varietas opinionum apud Patres, non ab errore, sed ab accurataveritatis in cuistione, quae lentius, ac matum
ius fieri dedet , prosecta est : nam Ecclesiae Patres prudenti, sinceroque judicio non minus in dubiis traditionibus accipiendis circumspecti sunt, quam in certis, atque universalibus defendendis acerrimi, fidissimique. Pergunt adversarii, atque audacius illis ex. probrant , quod alii aliorum sententias sibi tacite adjudicarint. Verum quid inde derivari' potest