Horologiographia, post priorem aeditionem per Sebast. Munsterum recognita, & plurimum aucta atque locupletata, adiectis multis nouis descriptionibus & figuris, in plano, concauo, conuexo, erecta superficie & c

121쪽

anae lineae parallelis describes discernes suis numeris terecto ab ipsa meridiana linea,quae est ho/rae duodccimae, stilo perpendiculari, ad diametri muralis circuli quantitatem , seu quod idem est,

qui interuallum complcctatur trium continuarum horarum, a duodecima hora supputatione facta.

Potest & in eadem altitudine fieri chorda aut ser/rcum silum quod praecise immineat lineae horae duodecimae,& ex nulla parte ab ipso deniet axi. Scio quidcm haec nobis non esse necessaria in regionibus istis, quorum habitatio tam longe distata torrida zona, sed uchementer aperiunt N acueunt intelicetiam, ut si bene memor ia tenueris qui bus rationibus horaria sub aequatore sint par an da, ubi nulla est axis mundi inclinatio seu eleuatio, nulla deniq; aequatoris a etenim deflexio facile imrelligere possis, quo ingenio fabricanda sint horologia in illis regionibus Ibi axis mundi axim ho/rizontis secat, atq; aequator ipse longe a uerticali declinauerit punima. Nullibi enim terrarum horologia minore parantur labore industria quam sub A quatore, ubi sol perpetuo rectis ascensioni/bus horizontem secat & pcrmeab

122쪽

sa H o R ODO G IO G R A P HIAHorologium sub aequatore in superficie concaua,erecta horizontali. .

123쪽

Habitantes uero sub polo, ubi axis perpendiculariter supra horizontem erigitur , parietibus nul lum penitus possunt inscribere horarium,nisi sorate stilum exir a murum. N aequaliter ab eo distam tem,locent,¶llelas quasdam lineas,horarum indices perpendiculariter trahant,quae aliquot horas indicabunt,dum sol gyrando supra horizonta superficiem muri aspexerit. At in plano omnes uiginti quatuor horas ab introitu solis in arietem, enim usq; dum librae principiu occupauerit, tunc sol sese abdere incipit sub horizonte uidere quotidie possunt, habet4 circulus aequales diuisiones& stilum c ccntro perpendiculariter ut diximus consurgentem id quod in sphaera materiali ocula/riter cernere poteris si polum in zenith constitu/as. Coincidit enim in illo terrae lo/co aequator cum ipso horizontei unde fit uisi in

horizontali superficie descripseris circulum liberae magnitudinis,illum Q in uigintiquatuor partes aequales distribueris ,& lineas ex circuli meditullio ad illas diuisiones traxeris , iam paraueris horologium: nisi quod stilus perpendiculariter timstar aκis mundi est erigendus,nulla eiusdem seruata certa longitudine. Quod si in superficie murali easdem horas figurare placuerit, id haud secus fa

124쪽

s HOROLOGIO GRAPHI Acies quam de superficie horizontali,hoc solum eracepto,quod lineas demittes ad perpendiculum,ab qaua quidem matutina usq; ad quartam tantummodo uespertinam. Vix nam eiusmodi horolo gia muralia praeter octo horas integras irradiari Possunt: quacuno etiam parte murus inclinauerit n. s. lineas horae s ptimae antemeridianae& quintae pomeridianae longe a stilo signare uolueris. Tunc enim decem habere poteris horas si murus praecise meridiem aspexerit. Idem est iudicium si

uersus orientem aut occidentem aut aquilonem

uersus fuerit. Porro stilus hic est emittendus a li/nea meridiana iuxta quantitatem semidiametri circuli ex quo haec dimanavit descriptio. Exemplis Ac figuris rem tibi clariorem reddemus, quantum saltem in plano haec demon strari possunt.

125쪽

SEBAS T. ΜVNSTERI. ssAdparallelum Basiliensem,ubi scilicet aequinocti lis Eleuatur gradibus quadraginta duo/bus,minutis triginta.

126쪽

Horologiu horizontale subaequinoctiali cuius stila Eleuatur supra linea horaeduodecimae iuxta qualitate semidiametri a b: uides utraq;horano posseb aberi cu diameter illa sit parallela cum lineac d.

127쪽

Figura horologii muralis miorizontali, sub polo.

Sequitur figura horologii muralis pro regione ubi polus est zenith capitis de eminet stilus aequaliter extra lineam horae duodecimae iuxta longitudinem lineae a b.

128쪽

sa HOROLOG IOGRAP H I ASemidiametri

129쪽

semidiametri horologiorum muralium ex Milonianum quomodo diter inuestigari possunt: caput ιγ.

Sξmidiametros horologioru muralium, ho

rizontalium N aequinoctialium, aliter hoc pacto inuenire licebit. Fac lineam oblongam a b N per eius medium punctum ctrahe lineam orthogonalem dce. Deinde citata d fac centrum & describe super eo semicircu. tum qui porrigatur usq; in punctum c & clauda. turper diametrum s d g parallelam lineae a b. Quo facto diuide quartam f c in nonaginta gradus incipiendo a puncto c. Postea numcra alti/tudinem poli borealis tuae habitationis a punctoc ucrsus D uel elcuationem aequinoctialis ab fiuersus c, non resert meadem sit operatio, dc per finem eius trahe lineam occultam a centro dusq; ad lineam a b N ubi intersecat lineam a b fac notam t. Deinde posito uno pede circini colimmobili in punctum s & alio extenso in centrum d fac cum eo in linea d i prope i intersectioncm seu nota, qua signabis cum litera R. Est aut linea dΚ tota diameter aequinoctialis eius medietasH a semidia.

130쪽

semidiameter semicirculi sc g, ido pro horolo/gio horizontali. Igitur iuxta quantitate mediae lineae d Κ fac semicirculum in linea c e,&diuiso eo in duodecim aequales partes,traduc eas in lineam a b ,&alinea a b ad semicirculum f c p perposit,onem scilicet regulae super centrum d 3c supersingulas notas lineae a b impressas, operanJo non secus quam supra capite tertio docuimus. Pro horologio autem murali non dissimiliter operaboris,nisi quod pedem circini immobilem pones in punctum c alium in d, dc deinde cum eo facies occultam notam seu intersectionem in linea d i, quam signatiis cum puncto K. Quo facto, accipi es medietatem lineae d K 8c describes semicircu/Ium aequinoctialis in linea e e pro horologio murali reduces Φ diuisiones eius in lineam a b ut

iam praecepimus.

Sequitur figurae descriptio.