장음표시 사용
331쪽
i Nihilominus dicendum est pri-rub propria inseriora differentiae, V. g. vatis itis, non esse hoc, aut illud rationale, sed indiuidua speciei, icilicet Petrum,S Paulum. Haec conclusio incommunis inter Dialecticos. Et probatur : quia essterentia praedicatur de
pluribus in quale quid: sed rationale nopraedicatur de hoc, &illo rationali in quale quid, sed omninb in quid: ergo
reseeetia illorum non habet rationem disterentiae; &consequelucr nequc ta les praedicationes pertinent ad tertium p djcabile. Maior, & consequentia constant. Minor verd probatur : quia
animal, quod in se genus est, quando pr dicatur de indiuiduis genericis, nempe de hoc, & illo animali, ex modo praedicadi induit conditionem speciei;
non alia ratione, nisi quia tunc praedi eatur de inferioribus ut tota eorum cssentia, quod pr rium in speciei, ut diximus supra disp. c. n. ir. Sed quando rationale praedicatur de hoc,aut illo rationali, praedicatur ut tota essentia talium inseriorum. Ergo respectu corrum induit conditionem speciei,& prpdicatur omninδ in quid : etiamsi in sest disserentia. zo Dicendum cst secundδ differentiam instinam non constitui in esse uniuersalis per ordincm ad speciem, sed per ordinem ad indiuidua: & idem proportionabiliter est de differentiasibalterna. Hanc conclusionem indi-- Iabel. in hoc cap.& defendunt Ona
hic quaest. I. artic. a. noster Didacus,
disput. 8. quaest. r. & late, & optimESanc lib. 3. quaest. 21. qui plures alios adducit. Colligiturque ex D. ThOm. 2. sterio. lecti i3. ubi asse mat dissereaetiam ultimam nullo modo esse in plus quam speciem , quod tamen necessiarium erat, ut esset uniuersilis respectu
speciei. Et tandem id planὸ docuit Porph. in hoc cap. dum definit diffe
rentiam, non in ordine ad unam speciem, scd per praedicari de pluribus inferioribus : de cap. praecedenti, dum cnumerans modos praedicationis diro cita inquit: δε am aut paria de paraἷς, ut
hinnibue de equo : aut maiora de minarLι- tradicemur oportet. Constat autem
proicationes uniuersalium este illas, in quibus maiora de minoribus pridia cantur : ergo aliae prςdicationcs,in quibus paria de paribus Praedicantur, non pertinent ad praedicabilia. Et huius in odi est disserentia respectu speciei, ut patet in exemplo Porphyr. Ratione etiam probatur: quia via, uersale est natura vita dicens ordinem ad plura inscriora : sed species non est quid inferius ad differentiam:crgo disserentia non est uniuersalis respectu speciei. Maior constat. Minor verbprobatur : quia superius ex Arist. in postpr dicamentis est id , a quo non valet subsistendi consequcntia : sed adigerentia ad speciem valet conseque-tia, & econtra: ergo descrentia non est superior respectilip cciei. ii Respondcbis primδ, quod licet Physicὰ differentia sit aqualis cum specie, Logicξ tamen , de inquantii mpraedicabilis, est supcrior ad illam: quia praedicatione formali disserentia pro dicatur, tum de ipsa specie; tum etiam de indiuiduis; cum tamen species prς- dicatione formali, tantum praedicetur de indiuiduis : α hoc siisicit, vi differentia sit uniuersilis respectu specialia sed contra : quia iam sequeretur nullam esse praedicationem aequalis de aequali, Logicξ loquendo, contra dia
etiam Porph. & contra communem sententiam Dialecticorum,qui in libris Posteriorum, non solum leses praedic tiones admittunt, sed cas asserunt aptiores et se ad perfectissimam demo strationem: γ,&c. ν
332쪽
Praeterea: quia uniuersale tantum
est superius LogicEloquendo respectit eorum, , quibus abstrahitur abstractione uniuersali: sed differentia non abstrahitur ab specie abstractione uniuersili , sed iniimm abstractione sor- mali : ergo respectu speciei non est quid superius Logicὸ loquendo. Maior constat, & probauia minor et quia ab illis abstrahitur aliquid abstractione uniuersali, quae immediatξ vnit in una ratione, & in quibus multiplicatur per contractionem sed ditarentia non unitin una ratione speciem cum indiuiduis; neque per contractionem multiplicatur in specie , & indiuiduis, sed truluminindiuiduis, ut patet: ergo,&αχα Secunia, respondebis differentiam, quando pr dicatur de specie, virtute pr dicari de pluribus , quae in Dcie continentur, & ita prςdicatur de specie, aequivalere pluriuus proicationibus de indiuiduis. Sed contra : quia talis virtualis
continentia non sinicit ad veram pri dicationem uniuersalis: ergo,&c. Pr batur antecedens: quia sicut uniuersale
est simpliciter unum, ita dicit ordinem ad multa, quae simpliciter sint multa; alias non saluaretur propria abstractio,& supelioritas, quam requirit uniue sese. Sed indiuidua prout virtute continentur in specie non sint simpliciter multa , sed potius simpliciter unum; siquidem, teste Porph. participati nest ciet plures h mines sunt vinuhem. r ergo differentia non rotest esse uniuersilis respectu speciei, ex eo quod virtute contineat indiuidua secundb impugnatur eadem solatio : quia quando differentia praedicatur de specie; tune species se aliter loquendo non est praedicabilis, sed subjicibilis , ut constat ex dictis:
ergo, formaliter prout sic, non continet virtute inseriora. Probatur comequentia: quia sicut de ratione praedicati, formaliter prout sic , sollim est continere in potentia subiectum ; ita de ratione subiecti, formaliter promie, solum est actu continere praedic tum : ergo quaelibet continentia potentialis respectu inseriorum est extra rationem formalem subiecti, seu se icibilis. Erso quando differentia ,raedicatur de specie ; tunc species brmaliter loquendo, vel non habet,
vel saltem non exercet continentiam
otentialem indiuiduorum & pecconisequens haec non potest ficere, ut differentia sit uniueritas respectit speciei. 13 Ad sundamentnm primae sententiae res ndetur, qudd sicut uniuersale non solum dicit naturam, seu rationem , quae praedicatur, sed etiam relationem praedicabilitatis ad inseriora ; ira particulare non solum dicit naturam , seu rem, de qua uniuersale praedicatur, sed etiam relationem subjicibilitatisad superiora : & medijs his relationibus raucitas uniuersale, de particulare sint correlativa. In hoc ergo sensu verum cst unum quodque uniuers de habere proprium particulare e quia nimirum unumquodque uniuersale, respicit inseriorali inentia peculiarem relationem subjicibilitatis ad ipsim . Vnde eadem res V. g. Petr- ut relatione subjicibilis respicit totam essentiam, est proprium particulare speciei; ut verb alia rei tione subjicibilis respicit constitutiuum suae es lentiae, est proprium particulare differentiae: viveia alia relati ne respicit naturam quadam profluen tem a sua eslbilia , est proprium particulare proprij : & sic de alijs. Quo
fit, ut diuersa uniuersidia petant diauersa particularia, non materialiter,&in esse rei, sed formaliter, de in esse subjicibilis.
333쪽
sua Distat. VII. De disserentia , III.
1 Ad argumenta secundae sententiae respondetur. Ad primum benξ ibi respontum est: quia ut quaestione . ostendemus nulla disserentia includit genus. Ad replicam autem eodem
modo respondetur, verum esse, qubddifferentia, quatenus tale uniuersale, respicit talia inferiora. Sed sicut per ly, tale iniuersite, importantur duo, scilicet ratio communis uniuersilis, & talitas, seu disserentia contrahens : ita similiter per ly, talia inferiora, importantur duo, scilicet inferiora ut sic,& talitas inferiorum. Quare sicut talitas uniuersalis non includit in se uniuers te ut sic; ita talitas inferiorum non includit in se inferiora ut sic. Ex quo tandem fit, qubd sicut ratio propria differentiae, per quam contrahitur uniuersale ut sic, scilicet esse persectivam, seu constitutivam, sumitur per ordinem ad speciem , quam constituit: ita etiam illa specialis ratio, per quam inseriora ut sic contrahuntur, ut sint propria inseriora disserentiae, attenditur respe- species, cuius differentia est consi,
maior. Si enim sensus sit, uniuersale constitui in esse uniuersalis per ordinem ad ea , de quibus praedicatur immediatE , qua ratione est uniuertae: concedenda est; neganda verb, si pr dicetur immediatε, non ut uniueriale, sed alio modo. Dicterensia autem, qua ratione uniuersalis est, non praedicatur immediase de specie, sed tantum de indiuiduis: &idia quamuis Petru de Paulus sint rationales: quia sint homines , tamen rationale non est uniuers
le : quia respicit hominem, sed quia
respicit Petrum, & Paulum. Valde enim diuersa sunt, quod Petro conueniat esse rationalem: quia est homo, &quod rationali conueniat secunda incentio niuersalis: quia respicit hominem. Primum est verissimum , secundum autem omiud falsum,ut ex dictis
is Ad confirmationem responde tur non omnes praedicationes dilac stertinere ad quinque uniuersalia. sed solum illas, in quibus maiora de minoribus praedicantur,s si caetera necessaria adlint.) Praeter quas constat plures alias esse directas, in quibus paria de patibus pr dicantur. Quae per se pertinent ad praedicabile devito tantiim, ut dixi-ximus supra disp. i. nu. 6. Si autem inquiras : quomodo appellandae sint istae praedicationes, in quibus disserentia , de proprium pr dicamur de sua specie. Respondetur graues Auctores eas appellarc praedicationes crq rra praedicari: quia in illis praedicantur res, quae alias, si comparentur ad inseriora, sunt tertium, & quartum praedicabile. Qui modus loquendi frequens est inter Thomistas, de quo videri potest Sancti. ubi supra. Quidquid
autem sit de modo loquendi, certum debet esse tales praedicationes non esse
tertij, & quarti praedicabilis. QVAESTIO III. cum flectuin
CElebris fuit lixe dissicultas inter
antiquos Dialecticos. Quibus non partitan occasionem prouit Porphyrius, dum in secunda definitione asseruit differentiam praedicari de pluribus disserentibus specie. Si enim nocconuenit omni dinerentiae : sequitur nullam esse , quae cum specie infima
conuertatur : & ex consequenti non
dari differcntias ultimas , scu infimas. Quare duo nobio examinanda sunt. Primum
334쪽
primiam est: an in rei veritate dentur l. tales disierentur vltimae. Dcinde: quid
in hoc senserit Porphyr. & quomodo
siluetur definitio eius. 16 Circa primum multi ex antiquis asserere videntur, non dari differentias infimas, sed omnes esse subalternas; & ex consequenti ad definiendam aliquam speciem infinam ponendas esse duas, vel plures disterentias sebalternas, quarum unaquetque latius pateat quam species definita ; omnesveth simul sumptae cum ea conuerta tur. Pro hac sentcntia Machic seα i. q. c. refert Themistium a. Post. c. 2o. Philoppo n. ibidem cap. rq & Au rum 7. Metaphysicae t tu M. Probatur primὼ cx Arist. r. Post cap. a . ubi agens de definitionibus specierum, se ait: Talia eo et me Itamen junt, mi Que tot fuerint jumpta: --umruoafue inrum quidem pluribus competat; cu Ea autem ut mn adsura sese extendant. Fere idem docet I. T picor. cap.7.&lib.6. cap. 3. Et Eb.r.de partibus animalium, cap. 2. non admittit tot differentias ultimas quot sunt species: ergo,&c. a 'secund5 probatur ex Porphyr. qui . de communitatibus generis, id differentiae sic ait: ominet enim, crdisserentia steries , etsi mn omnes, eas,
qua gen- continet: ratis te enim, etsi non euertia ratiens, ut animal; Deum ramen, ac iamnem , oua sunt flecter
Idippum colligitur ex eo, quod Porph. semper utitur duabus, aut pluribus differentijs ad definiendam speciem, ut rationali, & mortali, ad definiendum hominem. Ex quibus unaquaeque latibs patet quis homo: nam rationale conuenit Deo, & Angelis : mortale vel alijs animalibus , sed . Utraque simul iuneta soli homini. Ergo i I I de Porphyrijsententia non datur da Le- . que veniat ad non dioerentia : tunc a
letia ullam edomessunt subalienis i remi unt decisi Irdis,D t disserentia Tertid probatur ratione: quia per solas differentias substernas simul sumptas sissicienter constituitur species, &distinguitur ab alijs : ergo sise perfluunt aliae differentiae simplices, de
ultimae. Probatur antecedens exemplo, quod adducit Aristot. loco citato ex 2. Poster. nam haec in optima definitio Trinitatis : Trinitas est nume impar primin. In qua tamen singulae particulae in plus se habent, quam Timnitas. Nam esse numerum imparem conuenit quinario, septenario, &c. stamiliter este numerum primum conuenit binario: utrumque autem simul sumptum , nempe eue imparem pri-m um,solhm potest conuenire ternario.
Ergo hae diuerentiae sebalternae sima sumptae sulficiunt constituere numerum ternarium , & distinguere eum ab alijs , & ex consequenti sieerficit alia differentia ultima. 18 Nihilominus dicendum est pri-mb praeter disserentias sebalternas verEdari differentias ultimas, S simplices.
quae cum specicbus convcriantur. H cconcluso est communis inter Dialech cos, illam docet D. Thom. a. Pota lect. is. & 7. Metapho lcct. D. B. Alb.
Alexand. Simp. Allic. de alii , quos adducit, & sequitur Mas. ubi supra, de
Tria loca Arist. adducit D. Thom. lere r3. citata pro hac lententia. Primus est ex T. Metaph. text. 42. bidocet possibile esse, qubd definitio ex
duobus constituatur, quorum unum sit
genus, & aliud differentia. Quod eraplicans Boec. in lib. de diuisionibu , constanter affirmat, qudd si non esset
penuria nominum, nulla definiatio h beret plures, quam duos terminos. Item text. 3. sequenti inquit Arist. At sic semper vult pracedere , donee μι-
335쪽
3oo Di luit. VI. De digerentia, III.
rentiarum, donec diuidens veniat ad non
disserentia, idest , ad ultimas disserentia rua non diuissuntur ulteriin in alias dio rentio : in tune tot erunt steries pedis, tάsserentiae. Tandem idern colligitur ex lib. 8. Meth. text. 6. ubi dicitur disse-xentiam correspondere formae. Ex quo loco sic probatur ratione conclusio : quia disserentia in rebus matcrialibus sumitur serma, sicut genus 1 materia: sed in qualibet re malotiali est propria serma, per quam vitia ob constituitur in suo esse : ergo in qualibet re materiali etiam debet esse differentia , per quam ultimb constituatur. Cum autem quaelibet talis forma sit unica.& simple non composita ex pluribus sermis, planξ sequitur Aebere illi correspondere differentiam infimam,&simplicem. Qu9dargumetum proportionabiliter habet locum in Angelis,& in accidentibus: nam etiam illud quosumitur in eis differentia, est quid simplex, & indivisibile : ergo talis etiam debet esse differentia. Confirmatur: quia differentia sub alterna est quid simplex : ergo etiam
differentia ultima. Antecedens conceditur a contrarijs. Consequentia ve-rd probatur: quia si a gradu impersecto M potentiali, que tribuit forma, sumitur vera differentia simplex:potiori ii rE a gradupersecto, & actuali sumetur vera, & simplex differentia, quae sit vltima, de specifica. confirmatur sc
db: quia propriae passiones, quae consequutur gradus insipos, & specificos, sunt simplices,&alijspersectiores ergo tales etiam debent esse differentiae, a quibus radicaliter dimanant. 29 Ad argumenta. Ad primum ex Arist. respondet D.Tho.2. Post.lea. u. qubd quando in eadem dcfinitione si- mimus plures differentias quarum sin gulae latius patent quam definitum; iunctae verb cum illo conuertuntur: t les differentiae verξ sunt accidentales, samptae ex aliquibus accidetibus cona munibus ad declarandam ultimam, de ellentialem diffrientiam, qua ignor mus. Et proptere sepE dirimentiae istae dicuntur stibilantiales, seu elisentiales: ruia scilicet inducuntur ad declarat am sibilantiam, seu essentiam rei; sed re verassent accidentales. Et de huius modi differeniijs loquitur Arist. locis in argumento adductis. Quod adeb verum est, ut ex 'differentijs sibalternis, quae sunt verE, &substantiales differentiae, quantucum plures iungantur, nullo modo possit
cosici propria definitio speciei. Nam
vi bene argumentatur Suar. disputa II. Meth. icct.Ir. num. 23. si rationale, de mei tale, essent differentiae sibalternae:
nunquam ex earum coniunctione c5stitueretur homo. Cuius rationem tangit optime Macvbi supra ad ra Tam vel differentiae subalternae sunt constitutuuae duorum generum, quorum unu sub alio non continetur: & tunc repugilat
iungi in una definitione, siquidem sunt incompossibiles 't patet: vel sitnico
stitutivae generum , quorum Vnum continetur sibilio;& huiusnodi dis ferentiae, etiamsi omnes iungantur indefinitione alicuius speciei intimae, a huc numient alijs speciebus; ac pr indξ definitio non critbona. 3o Ad secim lum ex Porpii constabit insecunda parte dissicultatis. Verba autem adducta eundem videntur habere sensum,ac loca Arist. Quamuis enim erraucrit existimans dari animalia in mortasia, tamen in constituendis disserentiis ultimis filii proculdubio Peria
Ad tertium iam patet, qubd difforent substernae, siveia sint essenti lehnoii possunt constituere sp clam in
336쪽
2 vput. VIL De disserentia, III.
ltimo,&specifico gradu; si verb suerint accidentales , 1olum possJunt esse, signit propriae, dc specificie differcntiae,
quanao simul iungui mir. Quod sacere licet, cum ultimam differentiam ignoramus, ut contingita in definitione adducti numeri ternarij. Non enim ambae
differetiae ibi assignatae sint essentiales: nam cum idem genus semel tantum possit in species diuidi; si numerus una diuisione adaequast diuiditur in imparem, & parem, & alia in primum, &non primum : neccssarium est aliquas ex his differetilijs esse accidentales. N SECUND/ DEFIN ITIO
3t N secunda parte quaestionis, circa A mentem Porph. non est cur nimis seliciti simus: in senserit dari differentias ultimas. Eas tame ipsum admisisse, colligitur ex lib. de interrogationibus,
ct responsionibus c. 3. Ubi, reserente Macloco citato,sic interrogat: Cum dixeris asserent iis ae plurib- steraniue ferri r nunquid rem, ut ira se se habet,
explicasti 'Et respondet: mn ita plane, vitierumpis esse cans euit: repcrau tur enim alma, quae ste eἷm adaeriuantur, cro. Quibus verbis planε concedit differentias vltimas. Quas licet videa-.tur in aliquibus specicbus admittere, in alijsve non : sollim tamen intendit non semper esse nobis notas. Ex quo
patet, subd quando loco supra in a gumento secundo adducto , ait differetiam continere plures species, loquitur, vel de differentia sibalterna, vel saltem de aliquibus differentijs accidentalibus , quae intra aliquod genus infimum selent. conuenire pluribus speciebus talis generis, sed non omnibus. Quare autem in definitionibus
Guar Porphiri aliquando pluribus
differentijs,iam diximus num. 29.in explicatione verborum Arist. 3Σ Hinc ergo exurgit non parua
difficultas: quomodo hoc tertium pro dicabile defitituit Porph. per praedicari
meri id inquirunt Dialectici : an praedicti definitio conueniat etiam differentijs infimis. 3 Ratio autem dubitandi est: quia ex una parte ipsa definitionis verba indicant illam tant imconuenire differentijs substernis; ex alia verb id non videtur consonum intentioni Porphyrij definientis differentiam, prout est tertium praedicabile, ad quod non solum pertinet silbsterna, sed etiam infima. Prima sententia affirmat dictam definitionem conuenire etiam differe-tijs infimis. Auctores tamen eius non eodem modo explicant verba definiationis. Quidam enim, tcste Avie. Bea. Alb.trach.s. c. s. sic intelligui definiti nem , qudd differentia praedicetur de pluribus disserentibus specie, non inter se, sed ab alijs : vi ratis te praedicatur de Petro, & Paulo, qui licci inter se non differant specie, differunt tamen specie ab equo, & leone. Haec tamen subtilitas nimis crati aest, ut rectὶ inquit Sanch. lib. 3. qu. 2 .& explicatio est extorta, ut benE inquiunt Albcri. & Auic. citati. Neque enim talem sensum pollunt reddere illa verba: nam haec prorositio, Petr-, c
paulin differunt i ecie , sic exponitur: Petrus est alleuius speciei, & Paulus similiter : & Petrus non est eiusdem speciei, cuius est Paulus. Quod autem luc sit legitimus eius sensus patet ex
definitione generis : ubi eadem verba sic intelliguntiar es, omnibus. Quare,rz-licta hac explicatione, aliisque, quae
adducit, & impugnat callese hic com
33 Secundo alij oponunt di torv
337쪽
ns Dissut. VII. de disserentia,
definitionem, allerentes illam conuenire per non repugnantiam differentiis vltimis, non inquantum sint vltim sed inquatitum sint differentiar: ut rationali, inquantum disserentia est, non
ranat praedicari de pluribus diise
us specie, alias id omni differet tiae repugnaret. Quae explicatio,& sententia antiquissima est, ut tradit Tolet. in hoc e . Eamque illustrem secerinitcaiet. ibidem, & Sol. luc, quassi unica ad 6. reputantque probabilem Tolet..& Gallet. ubi supra , & Arai . lib. Metaph. quin. 4. art. Probatur ratione : quia plures sunt definitiones , quae necessario explicandae sunt per non repugnantiam: ergo haec similiter potest explicari. Probatur antecedens : quia definitio ab Arist. s. Metapnysic. scilicet ilistinue in ea, in it , me. licet positive conueniat
pluribus rebus, ut ligno, & linidi; alijstamen conuenit negatiuὸ sol im, &Pcr non repugnantiam rationi communi, ut coelo, quod quidem, quatenus tale est, diuidi non potest, cum sit incorruptibile ; ac proinde conuenit illi definitio quanti ex eo sel im, quod uatenus quantum est, non repugnatii diuisio. Item licet minimum
maturale, quatenus minimum est, non
possit diuidi : quia tamen quatenus. 'uantum est, non repugnat ei diuisio; absolute tribuimus ei definitionem quanti. Ergo similiter licet differentia vltima, quatenus ultima est, non possit praeditari de pluribus differetibus specie : quia tamen id non repugnat ei, quatenus differentia est, absolute dicemus pr dictam definitionem conuenire etiam differen ijs vltimis. 3 Caeterum hic etiam modus dicendi falsus est. Nam si semel admittimus definitiones per non repugnantia. ii rationi communi, in plura deueniemus manifesta absit Ua r iam enim haec esset bona desinito equi:
Nam licet equo, quatenus equus est, repugnet esse rationalem;id tamen non repugnat ei, quatenus animal est, ut.
patet. Et generaliter si hic mossus definiendi esset bonus , definitio unius speciei conueniret alteri; siquidem disserentia constitutiva unius speciei non repugnat alteri propter rationem commune,&genericam , sed propter rati nem propriam,&specificam. Ergo neque etiam est asseredum definitionem differentiae stabalternae conuenire per non repugnantiam differentis: infimae.
4 autem praedicta absurda sequantur patet: quia sicut rationale, dchinnibile sint rationcs es lentiales o
solitaris sic esse subalternam, de infima,
intrationes accidentales oppositae, α repugnantes: ergo si harum oppositio non obstat, quo minus desinitio diffserentiae subalternae conueniat infimis per non repugnantiam ; nec etiam oppositio rationum essentialium obsta
bit, quin definitio unius speciei possit
alteri per non repugnantiam conueniare. Per quod excluduntur Glutione quae silent adduci in furorem Caiet. vi consideranti constabit. Videatur Vincentius Iustinianus libro 1. dialectici institutionum cap. 6. ubi optimξ it pugnat proictum modum definiendi. 31 Dicendum est ergo dictam definitionem Porphyri non conuenire dissereniijs infimis , atque ita illum silii in definii se subalternas. Haec conclusio communis est inter Dialecticos. Q rum non pauci aD firmant eam esse D. Thom. In quo
tamen expres iam non inuenimus.
neque inuenire potuit Gallego , ut ipse fatetur. Reperitur tamen quid simile 2. Poster. lect. 13. ubi explicans
AristoteL asserentem, Obd differentia
338쪽
est in plus quam species, inquit, sollini
loqui de differentia substerna, nou ari'tem meminisse infimatum: quia incognitae sunt. Et ita hanc sententiam sequuntur communiter Titomistae Iabel. α Mercat. in hoc cap. Sancti &Ara . Vbi supra Mas liac seist. r. quaest. T. Vicentius Iustinianus iam citatus, & plures alij, quos refert,& sequitur Gallego controeers. II. Qitibus etiam coiissem iunt Scot.quo. i7. in Porphyr. Tolet.
Fonsec. & alij quos adducit, & sequitur Rub bic qu.'. Ipseque Caietan. & Sol. approbant hiac sententiam. satis patet ex verbis definitionis, & impu
Inquires tamen: cur Porphyr. agens de tertio pr cabili, quod complecti-ctur utramque differentiam, specialiter definiret stoalternam. 3s Restondet primo cum Budeo, quem adducit Masquaest. 7. citata ad i. qubd sicut Porpbyr. o. praecedenti plures adduxit definitiones species, quarum aliquae conueniunt species infimae,&subalternae, aliae verbioli species infimae: ita etiam in hoc cap. adducit inquas definitiones,quae conueniunt virique differentiae, ut sunt r. 3. ' M F. Sariam, quae selum conuenit differentiae subalternae,scilicet hanc secundam . N que id illi vitio vertendum est,cuiuslnstitutum erat, non ta examinare, quam referre ea, quae ad categorias Aristi po
Seondb , de melius respondetur cum Mas Rub.& aliis, idcb Porphrr. Glam differentiam si alternam desinisse: quia eius usus in definitionibus, diuisionibus, & disputationibus stequentior est. Sicut econtra cap.sequen ii sollim definiuit proprium insimum: cum tamen proprium subalternum v xὶ sit proprium: in quia proprietatibus specificis ti equenti is, quam subalternis utimur. Iis utroque Arist. imitatus, quii cet differentias ultimas concedat, ut viilimus num.28.tamen quando ex Pr esto agit de disserentia in ordine ad demonstrationes, vel argumenta prob 1ilia, solum meminit subalternarum,
ut patet r. Poster. cap. I . IJ.& I6.5c I. Topicor. cap. 3. cum tamen econtra
agens de proprio, silum definierit inimum, ut patet primo Topicorum c pite tertio. 3 Ad argumentum pro seruentia
Caieta negatur antecedens. Ad cuius ,robationem respondetur, quod
γ,secundum quod tale est positiuE conuenit indivisibilitas: & sic omne quam
tum prout sic est positiita diuisibile. d autem diuiso ipsa sit quasi im-γedita, nec possit exerceri in coelo, aut minimo naturali, prouenit non ratione
quantitatis , sed ratione subiecti, in quo eae Vel secundb respondetur,& sortὶ melisis, propriam passionem quantita tis non esse diuisibilitatem naturalem, seu realem,sed Mathematicam,sive per designationem. d docuit Sol. I. Physic. qu. & colligitur non obscurE
qu. t. r. ad s. & alibi saepξ. Constat autem talem Ἐuisibilitatem positiuEconuenire corporibus coelestibus, aut minimo natuiui. Iricterquam quod definitio alicuius diuisi posset conuenis re uni membro diuidenti per solam non repugnantiam; de qubd sic c9ntingeret in definitione qilanti respectu coeu; inde tamen non hcet in serre, definiti nem unius membri diuidentis posse alteri conuenire per non repugnantiam; siti sequerentur abs uda supra enum rata. Hoc autem contingeret in pro ii , si definitio differentiae stibalteria conueniret infimae per non repugna
33 Ex dicta insertur, qudd cum
339쪽
Si put. VII. de disserentia, IV.
disserentia sit species infima uniuers quae diuisione accidentis in subiem di
uiditur in infimam,& subalternam, ut explicatum est : omninb per accidens se habet ad intentionem constitutivam huius pr dicabilis, qubd nariu a, quam denominat, praedicetur de pluribus disserentibus solo numero , vel de di ferentibus specie. Vnde, sublata hac particula a definitione Porphyrij, manet optima, &adaequata descriptio huius praedicabilis dicendo: Dis rentia est, praedicatur de pluribin inruale quid.
3ο C Ensiu dissicultatis est formalis,
O de procedit de differentia secundum perseetionem illam, seu gradum, quem semialiter significat nam insensu materiali , & identico non est dubium distentiam infimam includere subalternas, & ipsa genera, cum quibus realiter identificatur. Quaerimus ergo : an rationale verbi gratia, Drmaliter prout significat perfectionem illam, iea graiam, per quem homo distinguitur ab alijs animalibus, &tatione cuius homo excedit animal, ita sit conceptus simplex ; ut non selum non sit aggregatum plurium differentiarum, ut quςsiione praecedenti si tutum est; sed neque etiam includat in sta ratione formali aliquam disserentiam sibalternam, ex qua, ct pro pria ratione intelligatur componi , ad eum modum, quo species componiciu ex genere, &differentia. Cum hac autem qu ilione coincidunt aliae, scilicct: an. differentia subalterna per se praedicetur de infima: & an genus in- Vadatur in disseren es vli ista dam dem an per se praedicetur de digerentiis , per quas diuiditur. Quarum omnium eadem est solutio, ut consideranti patebit.
o Pro parte affirmativa reseruntur communiter Nominales, quatenus constituunt rcctam lineam in dis ferenti js, non minus ac in generibus,& speciebus. Quam etiam sentcntiam defendit Soncin. 7. Metaphys quaest. 3 7. Sed exerciti j gratia, ut ipse ait: contraria enim plus illi placet. Probatur autem primδ ex Aristor. 7. Metaphysic. text. M. ubi tria dicit. Primum: quod differentiae sit periore chauduntur in infima: & ideb nihil re seri, siue in definitione ponantur illae omnes, sue ista sela. secundum: quda differentia infima est tota rei substantia; de ideb ea posita in definitione, non licet aliquam sit periorem adiungere alias committeretur nugatio, qualis esset, si hominem definiremus esse an mal rationale sensibile. Tertium est, quia ad inueniendam ultimam disi Lentiam procedendum est per diuis nem disserentiae seperioris in inseriores, quae sint per se diuisuae eius; ut si. habens pedes quae est differentia animali, in diuidatur pedi habere pedes si M. ves non fissos: hae enim sunt differet tiae per se habentis pedes. Nam M. inquitὶ pedum, alis se te. lito est. Ex quibusomnibus necessarib sequi vid tur differentias infimas includere sul
Secundb arguit Soncin. quia conceptus disserentiae infimae esset simplici- tersmplex, si non includeret subalternas : hoc autem est salsiun: ergo, &c. Minor patet: quiae concentus differcntit infimae, non est simplacior conceptu generis gencratissimi ; qui tamen non est simpliciter simplex : cum stluatur in duos , scilicet concellum en
340쪽
uela vect probatur : quia conceptiuifferentiae infimae iam non esset res lubilis in plures conceptus, si non ii cluderet substernas : ergo iam esset conceptus simpliciter smplex. Tertio: quia rationale verbi gratia, est Cibstantia : ergo vel corporalis, Vel
Diritualis. Ergo iam aliqua disserentia Libstemia praedicatur se aliter de in-sma : & sic, &c. Confirmatur: quia haec est bona consequentia in da- rapti. Omnis homo eth sensibilis: --nis homo est rationalis: ergo aliquod rationale est sensibile. sed in praemissis
maior, d minor extremitas includuntur, de praedicantur formaliter de medio: ergo in conclusione maior extromitas , scilicet sensibili includitur , &praedicatur se aliter de minori, scilicet rationali.
i Nihilomihus dicendum est differentias infimas non includere sebab. ternas, & consequenter neque gen
ra; sed esse conceptus simplices; ac proindE de illis neque genus , neque differentias saperiores posse sormni- aer, & per se praedicari. Sic sentiunt
communiterTnomistae Capreolffland. IAA Fcrci Tolet. & alij, quos reserunt , dc sequuntur sanctio libr. 3. quaest. 28. Mas hic sech. a. quaest. 3. &Rub. quaest. 7. Quibus etiam consentiunt Scot. in . distinct. ii. quaest. 3. δύ . Metar hysc. quaest. II. Anton. Ana eas ibidem qua .is. α communiter Doctores. Estque expressa sententia Aristoti Topicor. cap. 2. Gentis: omne ouad particip ty- ; vel species, , t individuum est. Disserentia autem,
mi' individuum, nerue species. Man f um stitur, quod non participat gendisserentia. Idem docet s. Metaphysici text. I o. De quo videri potest Diuus Thom.ibidem lcist. 8. lib. s. lcist. 12. de
ente, & essentia, cap. 7. & I. contra gentes cap. 17.
Probatur prinid conclusio ratione , ex eisdem locis desumpta : quia disserentiae sint omnino diuersae, idein, se totis differunt, quod est in nurulo conuenire : ergo non includunt in se genera , neque disterentias stiperiores. Consequentia est euidens: quias illa includerent , conuenirent incis, ut patet. Antecedens verb , prae, terquam quod est Aristoti 5c Diuus Thom. probatur : quia si non sint omnino diuersae ; ergo differunt aliis differentiis. De quibus inquirendum erit: in sint omnino diuersae: vel diseserant alijs differentijs: & sic vel dabbitur processus in infinitum , quod est absurdum, vel peruenietur ad aliquas omnino diuersas, seu quae se totis differant, & in nullo conueniant: quod iam
2 secundo: quia genus, &disserentia formaliter 1umpta comparantur ut actias, & potentia, scit ut contrahi bile , de contractivum , siantque partes in compositione Metaphysica. Sed extra rationem potentiae, seu contrahibilis est actus, seu continetivum,&econtra: & generaliter quaelibet pars in quacumque compositione praescinἀit is alia, ct excludit eam. Ergo extra rationem generis cst dissorentia, dc econtrai & ab inuicem excluduntur. Quare cum teste Diu.
Thom. I. contra gentes cap. I . non
soldiu gcnus, sed etiam disserentia sib-
alterna contrahatur per differentias ubtimas, & habeat rationem potentiae r
spectit carum, utpotE quae constituit genus in quodam gradu essentiae pintentiali, & ulterius persectibili: planes uitur non selum genus, sed etiam differentias sit balternas esse extra est met
Tertio tandem: quia inde Aristot