Illustratio sacri patrimonij seu De bonis et possessionibus Ecclesiarum. Vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, ... Auctore Nicolao Le Maistre ..

191쪽

i s De bonis σροsessionibus Ecclesiarum

accipiat. priusquam eius oratori j consecrationem adoriatur. Hemothea inquit) flustris formina petitoria nobis insit attone suggesiit quod habctur insubditis,intra ciuitatem Cinimmin sim in loco iuris sui oratorium sic pro siua deuotione fundasse,'uod in honorem sanctae Crucis desiderat con crarim ideo frater charisiime in

tuae riuitatis memorata constructo iure consi sit, na tum corpus ibidem constat humatum elle percepta prim edonatione legitima, id est totius facultatis eius, excepta Jamilia, prius mobilium, vel immobilium seque mouentium unciis octo retento si ibi usi rutiluario δι bus et itae suae, gesti lue municipalibus astigatam, praedictam ora Attoginti, torium absilue fis publicis solemniter cosecrabit. Hi nequi bi tota manabat Optimatum arrogantia, qui post quanet condideiat. Dioecesim & oratorium condiderane, non modo arbitrabantur licere sibi, quos vellent Clericos in oratoriis instituere , verum etiam ad superbiae

increme mu m, nitebantur Gleri S Oratoriorum, & facultates eorumdem omnino cognitioni

potestati, tam Episcoporum , quam Archidiaco - 2 c L. norum subducere. Utqucsti sunt patres Concili η' -R abilonensis , ad quorum postulationem conditus est Canon eius Concilii decimus quartus, quo iubetur ut in potestate sit Episcopi & de ordi, natione Clericorum & de facultate ibidem colla ala, qualiter ad i psa oratoria & officium diuinu. possit impleri & sancta Libamina consecrari. Prit ter ista oratoria in praediis magnatum sunt S alia publica quidem, sed in gratiam misticorum c Ostructa. Cum enim rustici extra oppida degen-

192쪽

Liber se a las. - Ι79tes & passim in praediis constituti longius plerum aque a parochia ab eslent nec possent nisi longis itineribus & magno labore ad aed e maiorem &com munem proficisci. indulgentia Episcoporum co-debamur in praediis oratoria sine ullius dotis constitutione , quoniam nulli in illis manebant Clerici. Ideoque cum ad alimoniam & annonam Clericorum maxime dos Ecclesiastica inueta sit, in qua aede Clerici non erant, eam non erat necesse bonis dotalibus exornari De hac oratoriorum forma intelligendus videntur Canon. Vigessimus primus Concili; Agathensis. Si quis extra parochias in quibus legitimus est ordinariusve conuentus, oratorium in ἴφ ό: hagro habere τοluerit reliquis festiuitatibus. Vt ibi misas eis. ii. eneat propter fatigationem familiae , iusta ordinatione

permittimus: Pascha mero, Natale Domin Epiphania, Ascensionem Nomini, PentecostenσNatalem Sancti Ioan

nis Baptistae,vel si qui maxime dies infestiuitatibus habentur , nonnisi in ciuitatibus aut in Parochiis teneant. Clerici vero sit qui in festiuitatibin qua3 pupra diximus, in oratorijs nisi iubente aut permittente Episcopo Missas fa

cere i mu tenere oluerint a communione peliantur. Hic

etenim canon loquitur de oratorijs non dotatis, ad quae nimirum minoribus festis & diebus Dominicis veniebant Clerici ex proxima paroclita admissa, celebrandas, unde animaduerte dum quod ista oratoria, quae erant sine dote & carebant propri s Sacerdotibus nullas plerumque habebant martyrum reliquias, nisi forte tam vicina essent parochiae ut ex ea facile commigrantes Clerici

193쪽

168 De bonis re posset lanibus Ecclesiarum Apud Christianos vero quanadia publice pre

cari,&Synaxes agere nefas erat, certe orat orta do

mestica in usu fuisse quis inficiabitur3Et si locus est

coniecturata. quado sacrum Christi corpus domum comportabant fideles, nunquid illud certo loco ceteris multo religiosiore condebant ubi etiam Dominicum, id est velum, quo sacra pignora a sacerdote excipiebant, mulieres solebant reponere. Quidquid sit de antiquo ritu ; certe sublata necessitate nullus videtur priuatis oratoriis locus re linquendus. Ideoque Plato domesticam Religione,& priuatas ceremonias damnauit, ut est apud Clemente Alexandrinum lib. s. Stromatum. Plato

λων αγαλμα m. Ciuibus ostendit unum locum ciuitatis ubi eis essent reponenda simulachra:priuatim autem pro hibuit,it nemo haberet D eorum limulachra. Adeoque cum sanctissimi Imperatores animaduerterent domestici oratori j priuilegio plurimos afacris aedibus abduci; Sc sacram hanc Societatem, . cui carmentandae Christus sanguinem impendit,i.a ἡά- priuλra piptatis specie dissipari, sanctissime ediYe-

nouella s7. runt,nequis domesticum oratorium sibi construeret, eoque ad fac ra mysteria celebranda uteretur. Omnibus interdicimus magna huius ciuitatis habitatoribus , magis autem etiam totius nostrae ditionis , in domibus sivis habere quasdam quasi orationum domos, c. PermIt

tit tamen ibidem Iustinianus, haberi loca eius nodi religiosa : modo illic , praeter orationem nihil

194쪽

Liber si unius. Isqeoru ageretur quae ad sacra mysteria pertinerent, quam sitam voluntatem longe solemni oribus, litacet breuioribus verbis expressit nouella centesi

ma trigesnna prima g. si quis. Si quis inquit domi

tuae, aut tu puburbis ; praedixe Ecclesiasticum celebrarem in sterium praesum erit, aut alijs ceti brandum nisi Aetaricis Relato F. locorum D copo seu britis concesserit: Iubemus,m ea domus aut puburbium aut pr. dium, et bi tale aliquid ad milliam fuerit, sacro inciae et o loci Ecclesine perta ei amant f. Episcopum, re oeconomum eires ciuilemquemAPstratum, vindicetur. Qua in parte quae poenam indicit differt nouella i3 I. a nouella 38. alias 17. Nam in priore hac de nunciat fore , ut domus in qua sacra mysteria priuatim celebrata sunt, deducatur in fiscum & aerarium Principis; posterio

re vero, vult ea praedia domo siue cedere in com fimo dum & compendium Episcopi locorum, in quibus scelus priuatae Religionis fuer i admisia

Cum ergo priuata fac ra his legibus cohibuisseti ustinianus, neque ullam reli quisset facultatem in domestico sacrario mysteriis operam dandi, nisi

vocatis in eam rem Clericis Ecclesiae majoris Constantinopolitanae, aut alterius Ecclesiae in cu ius Diocesi Orator ij locus versaretur, contingebat ut potetiores solum Patricii, Nobiles S Senatores, qui sumptus & impenias fac rorum ferre poterant M sportulas in Clericos erogare domi sacella sibi construerent de clandestinae precationis ac sacrifi-- Y

195쪽

. i o De bonis oe possessioniluta Ecclesiarum.

cii beneficio fruerentur : tenuioris vero fortunae homines plerumque Lacris abstinere cogerentur

siue quod sumptibus in Clericorum Ilipendia praestandis pares non essent, siue quod Clerici Dio cessent alibi mysteriis obeundis essent occupati Atque ita fiebat, ut memoria defunctorum plerumq; cessaret, nec ad clementiam Numinis pro eorumdem salute interpellanda, oblationes institui possent . propter defectum Sacerdotis: cum tamen mos vellet defunctorum memorias, maxime in domesticis oratoriis & facellis celebrari. Itaque his rationibus motus Leo Imperator, non modo unicuique, priuatim sibi lararium extruendi, facultate dedit verum etiam quos vellent Clericos L . ies ad in Isξeria obeunda euocandi. Verisimile est in-raxux Cost, qui t) nonnunquam defun tirum memoria instanti, ρω- lentis memoriae diem nullo facio sacrificio elabi, et tindebo

qui hic vivunt, oe quos altera vita tenet, viri que non exiguum damnum obveniat. Statuimus igitur,ut non βο-

tum generatu Ecclesiae Sacerdotes, sed etiam qui ac quacumque aliam Sacerdotum domiι pertinent qμibu sitimque cuiuscumque domus dominis accersitis, accisum ad sacra toria oe sacrarum rerum junctionem dare voluerit , in uise ibit aedibus sacri candi, Deique arcana enarrandi facultatem. Ac ne quid libertati aut potius licentiae sacrorum domi peragendorii deficeret, idem Impetiator nouella i3. constituit, ut sacrum fontem licci et, etiam in oratoriis domesticis habere. & bapti l mum in illis celebrare. Staturmaea igitur quemad

196쪽

Liber secundus. 47 Iipiam in qui libet scro oratorio quibusI;et phraxere licitum sit, me. An Vero potuerit Imperator unicuique

priuati lacri facultatem indulgere, viderint eruditi& probi omncs. Quid enim est aliud domesticisceremoniis fraenum laxare nisii Religionem quam in scrinio pectoris Pontifices gestare oportet arbitrio inconsultissimae plebis, & inanibus superstitionum commentis sacra optima corrumpentis

permittere. Sic pietas quae ad animos ciuium colligandos plurimum valet in discordiarum ac rixa rum semen vertitur: dum quisque ritibus suis prς sdium quaerit,& mauult sua sententia falli, quam aliena sapere. Imo vero quis tam pure ac innocen ter fia cris domesticis, quam publicis interesti Au diunt de domi declamante in vitia sacerdotem, de

suos mores duro ungue carpentem C Iericos quasi seruos admittunt, nec honestius plerumque tractant quam artifices qui ad opera conducenda spe mercedis inuitantur. Adulari Sacerdotes in soloniati & incompositae familiae necesse est,& eodem ore quo Christi corpus conficiunt, lasciuiam & petulantia Matronatum fractis oculis libidinem & in sanos plerumque amores meditantium collata dare. Hare sunt aliquando in priuatis sacellis

tremendorum mysteriorum initia, his ceremoniis Clerici utriusque notiae compositi, ad aras temere prosiliunt, precamur Virtutem, dc mentis sanitatem illis,quorum vitiis fauent, veniamque iis dari tacita prece a Deo suppli cant , quos non audent in tanta scelerum licentia,peccarlares nominare.

197쪽

i L De bonis Opossessionibus Ecci Gru m; i Sic ad infame seruitium descendunt , 'quos suli dignitas supra Angelorum sortem evexit. Vbi

domum venerui, & Dominas salutantesquid aliud

animo versant, quam Vt earumdem gratiam foeda adulatione mereantur. Sit esse cutis, matronae sanitatem, si speciosus rubor iuuentutis florem , si flagrantia oculorum noctis quietem, de molles tranquillioris somni inducias prodit continuo ingeniosis acclamationibus risuque meditato bo-nς valetudini applaudunt; laudant colorem sori dum ub cuius fallacibus inuolucris vitia. delitescunt, mens arro se vitiis, ac scelcrum sentitia putescens, callidissime caesa tur. Ita Clericorum do mellica illa liturgia, in ordinis contumeliam cedit : dam corum obsequiis aicorum superbia insatur, qui vilissimo stipendio Sacerdotum adulatione cinentes, iam incipiunt eos inter vilissima mancipia numerare, quibus aequum est etiam coronata capita famulari. Iam vero quid honoris, &gloriae priuatis eiusmodi sacris Deo quaeritur3Tu

multuaria Religione, praeceps familia relictis aegre operibus, ad pulvinar priuatuconquit. illic indecenti cultu glomerata palpitantibus buccis, ore tremulo, nescio quid incogitatum balbutit, de si quid silent ij, si quid pietatis ac reuerentiae asser

tur. illud ancillares animae, fion tam Deo quam Dominis reddunt, quorum vultus, & frontem longe curiosius ac religiositus quam sacra myste- ita trementes serui resplaiunt :& de eorum be-c uolentia quam de Numinis pace perplexiori-bnus curis augurantur.

198쪽

Inde vero seras peracto scena mutatur; δ complicatis aulaeis longe aliud a Religione cogitatur. Illic plerumque, ubi Deus stabat rerum humanarum arbiter, theatrum lasciuiae , & vanitati conburgit: Christi altaria invadit Daemon , ubi Angelorum Hymni insonuerunt; ibi insolens ludio, aut lyrista delicatus molle carmen incinit, de quo loco negligenterReligionem exceperant,illic mancipia vitiis &sceleribus Dominorii studiosissime famulantur.Taceo caetera. Nam & pauca ista, quae iaculi corruptelam notant, iustus dolor extorsit, omnino vero nihil sanctius Deoque gratius quam homines ad pietatis officia colligi, & in templa commeare, ubi Imperium erexit, ubi Maj e statis inlignibus lucet, ubi aemulis feruoribus Religionis studia incalescut,ubi sanctioribus admixti peccatores,iacilius coelum exorant,& qui innocenter vivunt iunctis precibus, maiora, & ampliora beneficia promerentur.

Merito itaque quasi speciem schismatis priuatos conuentus antiquitas exhorruit, & sine Episcopo in lucernarium quidem, vespertinas horas celebrare permittitur. Nec tamen omnino interdicta priuata. oratoria agnoscit Balsamon ad Ca- τό Σ'nonem trigesimum primum Trullanae Synodi. ς ' Nam Anti mensorum usum institutum ad priuata solummodo oratoria refert, non enim in maioribus Ecclesiis opus erat Anti mensio. Cum earum altaria essent solemni ritu inaugurata. Eit

autem Antimensium panni genus, quod altari

199쪽

1 i. De Onis 'myo Dyonibus Ecclesiarum, non consecrato solebat imponi ,' cuius 'conficiendi ritum habent in Graecorum Eucliologio me inpecum Pontifex Templum dedicasset pannum humi stratum,& mensae circumuolutum in partes discindebat. Sacerdotibusque distribuebat, ut cosacras mensas tegerent inter sacrificandum: quandoquidem absque eo panno nefas erat in locis, &aliaribus minime dedicatis sacrum celebrare.

De dote Oratoriorum. Oratoria duplicis generis publica, sir priuata. Oratoris a magnatibus nefas erat sine dote construi. ibus in Oralariis, erant, vel non erant reliquiae sanctorum. De Oratoriis oe Capellis Monachorum.

DVbium esse potest, an oratoria ad res, & bo

na Ecblesiae pertineant, di an ante condita oratoria, necessarium fuerit iis dotem condicere. Quod ut innotescat, aduerte dum oratoris nomensium i duobus modis, vel pro priuato sacrario , de quo antea locuti sumus, vel pro publico, nempe extra aedium s epta, quo uniuersis liceret coquere Dii ii. Oratorium priuatum inter res Ecclesiae numerari μ - non potest: non enim proprie est res sacra neque rite dedicata a Pontifice , & ut ait Iuris contuitus aliud est esse sacrum locum,aliud sacrarium iacer

200쪽

Libe, secundus. ' a slocus , est locus cosecratus. Sacrarium locus in quo sacra reponuntur quod etiam in aedificio priuato esse poteth, l. sacra loca g. de reri diuisione. Itaque ad hoc oratorium construendum nulla dote opus erat, sed sit quando in ea na domum ad sacra facitida Clerici aduocaretur, necesse erat stipendia, de sumptus a Domino domus praulari, ut ex Nouella Leonis quar mapparet, &ex Nouella

Iustiniani.

Oratorium vero publicum,uel a potentioribus, & magnatibus erigebatur: vel certe a tenuioris fortunae hominibus. Oratoria magnates extruebant ambitionis plerumque caussa , & nominis conciliandi ergo, ut in aedibus etiam sacris nobili Oratoris itatis suae notas ,&vestigia insculperent. Solebant magna ibu autem ea oratoria codere, vel in urbibus . vel extra LYrbes,in praediis nempe, ac villis: quocumque ve- g ro loco placeret magnatibus oratorium extruere,

compellebantur ab Episcopis ad dotem condicendam. De isto oratoriorum genere intelligendus est Canon trigessimus tertius Concilij Auri. ἡ ω n. lianensis quarti . Si quis in agro fluo, aut habet, aut po- 'fulat habere Dircesim, primum terras ei deputet suffcienter , Clericos qui ibidem siva o ficta impleant, ut

sacratis locis reuerentia condigna triluatur. Na Dioece- sis nomine intelligit oratoriu,cui certus Clericorun umerus adscriptus est. Quamobrem Gregorius

Magnus, lib. i. Epistola 9 ad Ariminensem Epit copum praecipit, ut ab Hemothea illustri foemina,

quae oratorium condidit dotem congrue.ntem