Fratris Alfonsi a Castro ... De iusta haereticorum punitione libri tres

261쪽

DE IVsTA HAERET PUNITIONE Sed his omissis ut ad scopum nostram reduca oronξ pro clariori huius rei illustratione,Oportet negoti vhoe trifariam confiderare iuΣtR treS grdduS Per quos ad ii Tetici punitionem solet iudices Procedere. Primo enim haereti S accusatur, RUOcAtur. SecuΠdo Per testes idoneos de haeresi covincitur. Tertio damnatur, S deinde punitur ea poena,aci qua damnatUS fuerat. Si haereticus accusatus, MuocatuS antequam sit de crimine suo conuictus,post ips gratiar pcim suum Agnoueri dico cum

Hostienti illum talem esse cum salutari prata ad miseri, cord 1am recipiendum, si iudex agnoscat illum de pcae praeterito dolere, M de emendatione illius boDam heat spem. Nam hic talis cum non sit uere neque ulla iuris fissitione relapsus,neque possit uere' dici incorr1gibri 1s cuerrorem Bum nulla pertinaci animositate defendatadest cur ad mortem possit damnari,aut iud1ci seculari tradi. Iura siquidem nemine nisi incorrigabile , Ec relapsum iud1ci seculari tradi praecipiunt.Cum ergo iure no sit isti denegata misericordia, intelligitur concessa. Imponet in illi salutaris poenitentia,in cuius impositione , ut plena seruetur iustitia,considerare oportet haerelas, & per sonae quali talem,anuid .licet haeresis illa,in qua lapsius est,sit contra illum fid ei articulum, quem etapresse scire tenebatur. Nam ut ata supra me dixisse memini) no omneSad omnia credenda pari lege tenentur. Si oppolitam fidem non tenebatur iuxta suae perinnae quat state scire,atque ideo constat illum ex ignorantia errasse tuc

cum modestia, dc charitate docendus est de uera fide, quam si statini susceperit, erit cum misericordia, ct sine Ulla infamiae nota recipiendus. Quia cum ille errore suuculla pertinaci animositate defendat, cosequens est ut iuxta Augustini simam 1n cap. d1Yit ApD ) non sit haeremticus censendus,nec uelut talis puniendus. Quod hane Qua illi imponat ad cautelam pnia, ut uidelicet cauta ordeinceps sit in loquendo,leuem illam esse Cporve cum leue aut iste nullum fueritativis peccatum. Si uero er

262쪽

LIBER PRIMUS.rauit circa ea,quae scire tenebatur, tunc tetan dus est, an ex industria,c sciens errauerit,an ex ignorantia . Possi

hile est enim,ut negligens fuerit in addiscedis hs, Q erat obligatus scire: Sc quia negligens fuit in discend oberra Uit in aliquo particulari, putans at Iud , quod ipse credit ab ecclesia catholica credi. Si illum ex ignorAntia eo', quae scire tenebatur errasse constiterit, α de suo errore admonitus statim illum reuocauerit, Sc sine ulla rebe lione ueram fidem susceperit, cum misericordia admi te tua mponetur. illiptita, Sc non leuis : seri aliquanto

grauior praecedenti: non tamen,Ut haereticu S punietur:

sed quia negliges fuit in addiscedis illis quae sub gehennae interminatione erat obligatus scire. Oportet tamen hoc Ioco cautum ei Te inquisitorem, ut bene penetrare UaleRT,An jS, ui errauit circa e quae erat obligatus lasere,etrauerit eX ignorantia: quoniam is, qui ignorat ea,

Us scire tenebatur,oportet ut suam probet ignorantia, si per eam excusari procurat. Si uero coctat illum exin dustri descieritia errasse,quamuis post accusationem Ueniat, admittetur ad misericordiam si haereum itatim abiurauerit imponetur in illi pma, Sc multo grauior, in duobus prscedentibus. Quia ut saluator noster art)ser UUS,qui nouit uoluntatem patris, Sc non fecit scam eius UOIUntate, vapulabit multis.Et quod adducit Archid1 a

ONUS ex annotatis mi. I. C. de his qui latro. occul. non

est ad propolJtu.Haeret1cus uero,qui tranis to tPe graeuocatus crimen suum negauit, Ec postea per testeS ido-ΠeOS coui HSPcim suum fatetur,et petit misericordia, est illi concedenda,ut euadat poenam mortaS: sed erit in PetUC carceri mancipandus Hoc apertit a me probatur Per scam cap.EXcomunicamus, paragraPho 11qui Ruta extra de haereticis. Nec obstat cap.Act abolendam,PR ragrapho.Praesenti,ubi dicitur,l seculariS arbitrio pt tis relinquatur puniendus,qui non continuo post deprehensionem erroris ad fidem catholicam redimi. Deprehensus.n.non dic1tur in haeresi Gis qui accusatus est de u

263쪽

Ia: sed ille solum,qui delis si legitime conuictus est mari oporteret, ut Omnis qui de haeresi accusatus est &crimen suum nega esset ante legitimam probationemptati seculari tradendUS: qui H retaru S ille dicit quod Qui post deprehensionem erroris non statam ad fidei cathblicae unitatem recurrit, iudici seculari tradatur ad illiu, arbitrium puniendus. Hoc autem dicere esset absurdissimum. Nec fatis est,ut quis dicatur in haeresi deprehen

sus, , sit per tesites con urct IS,docuisse,aut firm1 ter alia ruisse propositionem aliquam,quae Uere est hyetica sed oportet, quod sit et Per uera argUmenta covictus talem

propositionem esse haereticam. Nam quamuis inhaeresi aliqua persistat ut supra in Isito Primo lib. cap. Io docuimus)antequam sit de ii elisua legitime admonitus,nodicetur pertinax, M per ConsequenS neque haereticus, si paratus sit reuocare haeresim,cu fuerit illi uera fides manifesta. Alioqui oporteret dicere, ut quotiescunque in

quisitor horretico' praeca Peret Alrcia1 praed1catori, aut doctori,ut propositionem aliquam tanquam haeretica abiuraretolle teneretur hoc facere. Nam diceret inquisi tor, nili statim abiuret iuXta cap.Ad abolendam.1ta tim illum tradet curiae seculari. Et ita cogeretur aliqn propositionem catholicam recantare,& absurare.Non est ergo dicendus dephensus: nisi fuerit conuictus.Qualiter autem, quibus Argumentis sit aliqua propositio de haereti conuincenda, supra cap. .aperte declaraui, mus. Et certe ut opinor)eae falsa suius uocis, deprehen sus intelligentia deceptus est Archidiaconus,putanSOmnem,qui tranis Io zPe gpae accusatus accedit esse restciendum, re potestati seculari tradendum. Et D ns Cardinal 1s et1am deceptu S est,qua existimauit oem conui ctum,eciam si ante cOUdemnatione redeat, esse tradendum pia ti seculari: quia ut ille ait non statim, Sc continuo redit. Sed re uera fallatur: quia textus in cap. Ad abolendam. non dixit absolute, nil continuo redierint, sed

diruticontinuo post deprehensionem erroris. Tuc quis

264쪽

dic1tur deprehensus in aIi quo crimine, qn laeti euidena

cognoscitur illum tale crimen comisisse, aut per testes

est conuictus , aut publica sui confessione illud se fectile est cofessus .Quo fit,ut siquis conuictus de hsresi Datim illud fatetur,re haeresim abiurat, dicedus sit statim post

deprehensione erroris abiurasse,5 per consequeUSU, Orisit tradendus 1udici seculari,arbitrio suo puniectus .Quia caP-ad abolendam, praecipit ut arbitrio seculariS Potestatis non tradatur haereticus,qui statim post depreheΠsionem erroris ad fidei catholicae unitatem redire Voluerid. Ed in cap. Excomunicamus,paragresqui aut. prscipitur,ut lim Oi talis , qui postquam fuerit deprehensus re

diem taperpetuo carceri mancipetur.ut igitur quas P cena mortis euadR Non optas est, quo d fateatur Hu crimen

antequam fuerit conuictus: quia etiam si postquam fuerit conuictus,hoc est,in errore deprehensus si tamen an te quam pertiam sit condemnatus,suum errorem fate tu PerpetUO carceri m Ancipatus poena mortis eURdez.

Huic meae Piae fauent non solum glossator DecretaliU, Panormitanus , Sc caeteri, qui alia extremam, Sc mstissimam opinionem tenentised etiam Gotidis saluus de Uilla diego in tractatu de haereticis. Restat nunc terti S gradus examinandus, de illo. f. qui etiam postquam Conui ctUS est,negaui Mideo damnatus est,ut seculariS Arbuerio potestatis pun1atur, Sc post hanc damnationis sen Lenti Am,crimen suum fatetur, cred ens se hac uia miseri Cordiam consequuturuna. Hunc talem Anaissime teneo Dori esse ullo pacto admittendum,ut talis illi praestetur Henia,quae illum a' iudicio secularis potestatis redimat inri h1c talis prgimendus est ficte accedere,nec de illi' emendatione siperadum est. Pro hac re est aperte teNzus Praefati cap.Ad abolendam. ubi praeeipitur,quo es haeretici relinquatur secularis arbitrio ptatis,amma Mertione debita puniendus, nisi continuo post: deprehensione erroris ad fidei catholicae unitatem sponte recurrCre uoluerit. At qui post damnationem uenit, non sponze .sed

265쪽

Cap.ExcomunicamuS PRrΘgrdpho damnati, nulla proesus damnatis datur indulgentia: sed Praecipitur,ut seculari potestati tradantur debita Siaduersione puniendi. Quod aut PanorminatUS arguit Per cap.Accusatus. de haereticis. 11 b. 6.m quo soliS reIZPliS uenia negatur patri mouet. Primo quia in illo caP. non habetur, quod ille ait Illic n. Papa decIaxat, qui sint relapsi diced1,&qihi poena relapsorum in haeresim puniendi,non in exprimit poenam , qua illi debeant puniri. Deinde quamuis illie

solis relapsis negaretur indulgentiA,ΠΟΠ in reliquis omn1bus conceditur,quod erat mamme necessarium,prisertim cum antea fuisset it Iis in multis locis negat ut patet per cap. Ad ab Olerici Am.& cRP. EXCOmumcamus. Primo, M secto. Argumentum etiam, quod adducit, ut opinio sua tan* macior recIP1 Azur per regulam: Odia.

α regulam: In poenis.Nihil valet. Quia regulae illae intuIiguntur in negotio dubio ruri non constat quid ex iure tenendum sit, tunc poena re odia sunt restringenda,quuero iura apertissime disponunt poenaS,Non sunt tunc g. Iae restringendar. Illa et,quae pro ista opinione adducit glo1 Tanullius sunt momenti. Nam illis satis, super pre-sPON detur in cap. sipereo. de haereticis.libr. 6. In illo Dquidem textu declaratur, quo)d ecclesia nulli claudit gremium,ut illi deneget, quod ad aissus falutem uiderit necessarium: ac proinde damnatis, Sc relaplus si contritionis signa ostenderint,pmae,c Eucharistiae sacramenta non negat. Claudit in gremium saepe in his, quae ad cor poris salutem pertinent: qm haec denegata saepe laluti animam prodesse solant. Deinde deceptus est glossator in praefato Paragrapho siqui autem.in uerbo: deprehensi. ubi eaeponit,sic dicens: Publiceata in notonum,uele condem Tati. Haec ille.Fateor quidem condemnatoS dicendoS esse deprehensos:sed non de istis deprehenuSi

quatur ille Paragrapi, si qui aut quia de istis,qui P coa

266쪽

LIBER PRIΜVS. M demnationem sunt deprehensi d1ctum fuerat eodem ciparagr. Damnati Alioqui si de Oibus deprehensis intelligatur par. fiuci aut. apertissime erit contrarius secedenta.PRIAg.DamnRU. Tal1s aut contruietas in eiusde cap. contetatu non est imaginanda. u contrarietas facillime

tollitur si aduertamus alios esse praeter damnatos , qui iure dicuntur deprehensi. Sunt enim deprehensi, qui mipsa perpetratione criminis sunt captiam puta quia uisius est lic praedicare,aut docere, Ac qui per testes idoneos sunt conuicti, re qui publice ruaudicio cramen suum cofessus est. De nis igitur, Mnon de damnatis intelligitur paragraphi' siqui autem dereliquiSuero,qui per iudicis ecclesiastici sententiam fiunt condemnati,intelligitur paragraphu Damnati. Quam uerborum disserentiam, si bene aduertisset glossator, non sic fuit Tet deceptus. Su perest adhu ut de al1o hgreticorum genere differamus, de illis uidelicet qui errorem suum larentur: sed illum deserere nolunt,quoniam antΠΟΠ esse errorem sed uera fidem. Sed de hoc inferius lib. secundo disputabimus, quem totum huic negotio tribuemuSmunc enim in hoc primo libro de illis solum haereticis disputamus , qui post tenebras ad lucem redeunt, Sc erroribus suis desertis,ad fidem catholicam reuertuntur. De apostatis,an sint etiam cum ad eccles m redierin:, benigne, o

eum misericordia uelut caeteri haereisci recipiendi. Cap. a .

Quamuis de omni haeretico iam dictum sit, illum si

congruo tempore sui delicti poenatu erat, mre ad m1 sericordiam recipiendum,ut a' poenR mortiS Iiberetur: aliutamen de apostatis dubitant,an siΠt etiam eadem men sura metiedi,ut etiam illis si ad fidem cathol1cam ultro redierint,sit indulgentia praestanda.H iUS autem dubitationis causa inde oritur, quddrUS ciuile non eandem tribuit benignitatem,et misericordiam SPOstatis,quam caeteris haereticis.Nam in Iege,hiqui. C.de apostatis. cipit linperator,ut apostatae, eciam ii ad fidem catho licam redire uoluerin ultima Pana Puniantur: cum tri

267쪽

DE IVS ΤΑ ΗΑERET. PUNITIONE. alios haereticos non dicat PCena mortiS fore punied6jPro huius uotiis desinitione oportet in primis ad messib Uam reuocare id RUOd supra cap- - huius primi libri di Σ1mus Apostatas sub nomine ii fretico' compreti di nec esse aliam differentiam inter apostatam, Sc haereti cum: n11i eam,quae est inter sipe caem,&genuS.Nam ut

illic ex beato Thoma docuimuS Apostasia species est infidelitatis,quae sub haeresi comPrehendunt, re nihil iupra haeresim addit: nisi quandam speciem aggravante, quae est totius fici ei oppugnatio , cum aliae haereses non totam fidem : sed solum partem OpPugnent. At si apotastasia est haeresis species, Mno alio modo ab illa distin Cra,consequens necessario est,Ut Apostata sit etiam quidam haeretici species,&nullum aliud habens cum horetico discrimen: Disi quale est inter speciem, S genus.

Hoc igitur praemisse,aliqua prius iaciam firmissima fund amenta, quibus inniaea nostra huius uonis ita, contra omnia ad uersariorum tela constans, re firma pernaa-Deat. Primum fundamentum. De crimine haeresis nul Ius iudicare aliam potest: nisi solus ecclesiasticus iudex. Hoc fundamentum probatur per capit linquisitioni. de haereticis . lib. 6. ubi expresse inhibet Papa omni potestati seculari, ne quomodolibet de haeresi cognoscat, aut iudicet, Sc causam assignet, quia crimen haeresis est mere echlesiasticum. De nulla enim re mere ecclesialisca, secularis rudex definire al1 quid ualet, quod si attentare quis praesumpserit eius definitio irrita est, Sc inanis,

Ut patet eXprede in cap .Eene quidem.96. distet in cap. Ecclesia sanctae mariae.eYtra de constitutionibus Elppeandem causam cognit1O, Ec iudicium in causia matre moni) sunt iudicibus secularibus prorsus inhibita,&so lis ecclesiasticis iudicibus reseruata: quia matrimoniaeo,qct' est facrRmctum,censetur res mere ecclesiastica.

Praeterea seculari S iudex non pol de haeresi inurere, nec de illa iudicare,hoc est,non potiudicar an lisc, aut illῖ

assertio sic haeretica, an catholica, ergo non Pores ta

268쪽

Hud crimen aliquem punire. Collemo est manifesta:

quia iniustum est, ut quis potissit iudicare in crimine, de quo non potest cognoscere . Quod aut secularis iudeN non possit de fide aut haereti cognoscere, apertissime couincitur ex his, quae supra capsi. daium US. EzΓbatur ut tra. quia secularis pias ab eccna est illuminanda,et ab illa doceri debet, re non econtracio. Nam ut dicitur in c. solitae. de maiori. M ob.)ecclesiastica pias est uelut sol, seculariS uero comparatur lunae, quς lumen siuia a solerecipit. Deinde in lege ueteri non Reta RUt PriΠCePS, aut Leu. 1sDu aut medicus: sed solus facerdos habebatius leprgin picie dete, Sc dignoscendar, S ille soIuS leprosos vidicabat, re ex illius iudicio pendebat quidquid circa Iepro funal ex facienda esse iubebataergo eodem modo i lege nova fieri oporter,ut non Rex aut PrincePS, RUt quaevis alia potestas secularis: sed solus sacerdotaliS ordo, fit resis dignoscenda Sc iudicanda: ptatem licat. Nam te pra ut lacri doc tores interpretantur qusdam fuit e se sissima haeretis figura. Vnde Aligustinus libr. Σ. Onum Euangelica',Cap. 4o. disserens de dece leprosis a Xpo saluatore Dro mundatis,ita ait: Nullum eo Eucibus figc Aus. corporalia beneficia praestiti,inuenitur millime ad facerdotes,nisi leprosos. Nam Millum AlePramund Auerat,

cui dilat: Vade, Tondete sacerdotibus, Scoffer pie sacrificium, quod praecep1t Moyses in testimonium is lis. Et post pauca siubdit: Quaerendit igitur est quid ipsia

Iepra significet. Non. n. fanati sed mudati diari qui ea catatuerunt.Coloris sppe uitium est,no ualetudiniS, aut in tegritatis sensuum, at membro Ist. L eProsi ergo non

absurde intelligi prat,qui scientiam uerae fidei no licites,

HariaS doctrinas profitentur erroris. Non.U. uel Abscor

duntam peritiam suam: sed .s summa Peritia pserunt in IIcem, et iactatia sermonis ontant. Nulla porro falsa doctrina est,u non aliqua uera intermisceat.Uera ergo sal sis in ordinate permista in una disputatione, uel narratione homanisaanis an unius corporis colore Pare

269쪽

mana corpora uarian rem,atin m a C lantem .Hactenui

Augustinus.In quibuS uerbiS id annotandum est, quacum dixerit solos leproso S eXHS,RUOS sanitate corpotit ps donauerat ad facerdoteS fuisse ab illo missos post ea dirit leprosos baeretico IV figuram portasse. Exqui, satis aperte colligitur,necessurium for ut quemadmo dum tunc soli sacerdotes eXaminabant Mindicabath prosos ita nunc solus facerdotaliS OTd hoc es eccha Ricaptas examinet, Sciudice L haereticos.Scdm landata mentum . SeculariSiudex cum Punic haereticos,hoc fatacit uia permissionis, Sc traditionis ab eccnastico iudici facts cum uideIicet eccriasticUS i deae expleto omni eo qcr circa haereticum exercere potera relinquit illum ttradit p tati laicali,p ermitten S illi,ut circa illu faciat qluiderit expedire.Hoc hr eXPme in ca EXcoicamus. para.damnati primo Jc secundo, extra de haereticis. Ex his duobus fundamentis fatis aperte coIl1gitur laicampi Diem non posti quolibet haereticum punire, anteqi ab eccliastica plate sit illi permisium. πertium fundames tum. IuS Canonicum Nun in statuto aliquo prscepit apostatam a fide qui ad eam siponte redierit, tradi iudici se culari illius arbitrio puniendum. Ex quo manifeste septur ptatem scitarem non posse apos Patam, qui sipote aifidem catholicam redit,morte punire. Naapostata ut prςdiximus)uere est haereticus. At ligreticum homipem l aris pias punire non potest:nisi cum sibi ab erenam ca Plate est traditus . Ecci iactica pias nondum tradidi piari laicali ap ostatas,u spora te redire uolunt ergo piulaica non potest illos morte punire mo nec de illis iud care.EX quibuS omn1bus infero diam Ioannem Nicolai Arelatanum errassequi in suo libello de haereticis . No

tabili. 4.mordicus tenet apostata et sponte redire ust lentem 'a On esse ad ueniam admittendum,motuS v

prslata lege, hi qui. C. de apostatis. Illa. n.I ex nullius c momenti: quia etsi nulla esset specialis lex canonici q

270쪽

de apostatis statueret contrarium, fatis est super. fatis ad illius euersionem 1l Iagrialis canonica phibitio, qua iudicibus secuIaribus prohibetur ne quolibet de haereticiS cognoscere,aut iudicare presimari t. multo ergo melius qua Arelatanus iste sensit Gundis aluus a Villa Diego,quem isse oppugnat, qui in suo libro de haeret1cis

ΣΟ. censuit apositatas eadem Ieg qua horreticos iare an hac parte iudicandos.Praeterea Ut krtius meam cons mem si iam)ius canonicum non solum non statuit apo 1tatas sponte redire uolentes esse plati larati tradedos, imo eΣpresse praecepit contrarium in CAP. contra

nos de hsreticis.Itb.6.Nam in ilIO cap. Papa pcipit eos, qui ad ritus redierint IudaeoN,'ine Uel Ut lisreticos punicdos.At haereticos cum sponte ad fidem redeunt, ut Γ-Σime praecedenti capite diximus) ius canonicum cor cedit indulgentiam, Scillos ad misericordiam recipit Dontradens illos prati seculari ad illius arbitriu puniendos :ergo eodem modo etiam apostatas si sponte redierint. quemadmodum haereticos recipere oportebit. Id autequod pro se adducit Villa Di ego,ut hanc finiam confir mel re t tu cap. Quidam. e tra de RPORALIS. payς aut nihil huic proposito seruit. Nam iIIi,de quibus Inmo centius tertius in 1llo cap.loquitur , ΠΟΠ erSTt Apostata: ta Ies,quales hi de quibus nunc loquimur, Illi. D.de qu1b' Papa loquitur in illo textu non in uniuersum fide catho Iicam deseruerant, neq; ob hoc A summo Pontisice rep henduntur: sed quia sis cum fide baptismi,Iudaeoni titus obferuabant. Nampina ad Is Osit dam Ndtionem, ad diadit illic Papa ex sacra scriptura,maledicitam esse holem, terram duabus vijs ingreditur, duas uias appellans ianismum Ec Iudaismum. Aperstatae Uero, de qu1b' nunc loquimur totam fidem catholicRm deseruerunt et de istis est qo krmata. de patet textUm illum L Uilla Da ego citatum paIst suam siniam confirmare. Sed caput

salam confirma ut nihil apertius dici ς ossit. Nam illud