Fratris Alfonsi a Castro ... De iusta haereticorum punitione libri tres

311쪽

DE IusTA HAE R E T. PVNITIONE. puniendos, an haeretici CStholicRm fidem deserentes ais gant bene,An male. NOR Puto uiast aliquem Apianum adeo desipuisse,ut dicat haereticos bene agere, Ec ob hereum quam tuentur sine Crimine esse. Nam cum hoesigsit pcim, Sc tam mago iam, ut tUtiuS XPianae structurae euertat fundamentum,COse u enS inde est,ut haereticus pro eo, quod haeresim ampleczitur, re tutatur male Sepessime faciat.Si haere11s mala est, Sc haereticus malefacit ill1 adhaerendo,conisquen S est ut bonum sit haereti cum ab haeresi ad fidem Catholicam conuertere. Poenis autem,&aH1ctionibus UrgentibuS saepe ut experien tia compertum est) haeretici ad fidem catholicam conuertuntur.Bonum igitur, Sc optimum est poenis, Sc abflictionibus haereticos punire, ut illis urgentibus fidem, quam semel in baptismo susceperunt, tueri cogantur.

Nam ut optime quidam dixit) felix necessitas, que nos ad meliora compellit. Praeterea, si quis hominem ex aqprofunda,in quam se uolens ad mortem proiecerat, cotra illius uoluntatem exdraheret ad uitam, benefaceret: et si illum,cum pol se qualibet etiam maxima adhibita uiolentia,a morte eriPe N egligeret.m AlesRceret, Sc mor m is ti S reuS apud Deum haberetur. Nam ut Symmachus mac ἴ Papa Ait) non est grandiS dria, an lethum anseras, uel admittas. Mortem.n. IaDguentibus probatur infligere, qui hanc,cum possit non excludit. multo ergo melius facit iudex. cui ad malefactorum uindictam data est a Deo plas,si haereticos, ut ad fidem catholicam conuerintantur,per poenas quamIabet duras cogIt. IS. n.animam eripit a morte, quae tanto est acerbior corporis morte, quanto anima multis irateruallis corpus antecedit.Ηacar umentationem per locum a minori ad maeus procedentem: qii uehemeter meo iudicio aduersarios urget, ut clarior 1lla euadat,ope pretium fore existimam 1 sauarns eYemplis, 3c similitudinibus confirmare, quς Ru oustinus in epistola ad Eomis caum com1tem de hac re

As s. Ioquens adducit; Molestus est.n. inqvit ille mediciu

312쪽

furenti Phrenetaco, Sc pater indisciplinato filio, ille ligado,iste cςdendo: sed ambo dirigendo Si autem illoS negligaΠr- Perire per transiicta potius masuetudo sal fa,crudeli zRS est. Si.D. equus, demulus,qu1bus Non est iutellectus, morsibus, Sc calcibus resistunt hominibus , a quibus eortam Curanda uulnera contrectandiar, S cum inter dentes eΟΣ Sc calces saepe homines peri citrentur, re a1sqn Uetam Lia non in eos deserunt, donec Per dolo' res,&molestiRS medicinales reuocent ad saltatem: quato magis homo Rb homine, Sc frater afre: Ne ita aeternuperear, non e P deserendus, qui correctus ira telligere Potest,quantum sibi praestabatur beneficium , Wri se persecutionem perperi querebatur Hactenus in Atagustino. Rursum quemadmodum paterfamilias se ne terga ta maliam suam, itR Rex, aut facerdos, aut qui UiS SitUS iudeX circa re tam,aut prouinciam, aut quamlibet rem

publicam sibi subiectam. Hoc. n.docet beatias Augusti anuS super Psalmum quinquagesimum, ubi patremfami in 'has alloquenS, fisc ait: Quo ad nos pertinet ta obiS Io qua in eccle11a,lic ad uos pertinet in domibus tae fcra S agere, Ut bonam rationem reddatis de his, qui uotiis subditi sunt. Haec ille. At paterfamilias tenet fidios, reliquoS 1abi subditos uerbo, Sc flagellis corripere , ta v Uel sic sa Psentiores fiant, re a malo ad bonum conuerti cogunta Propter quod Salomon ait, qui parcit uirgor, odit filia P . suum. EX quibus Sperte colligitur, ut Rex tis reticu ho minem uerbis, Sc flagellis cortipere teneat cir , Ut Uel sical una ad fidem catholicam, quam in baptis octo stas P

ra redire cogat: Quod si facere neglexerit, Dori eta cnaritate amatori sed Contra charitatem Octor horretici meri Pro.arto Censebitur. Nam ut recte Salomon ait) meII Ora sunt

uulnera diligentis,c, fraudulenta oscula odiEMDS- De m P ut huic primae cauta punitionis malo1 em im Ponamus) si ad emendationem maloν pro C randam num est,ut mali puniantur , consequens e1 Uz idni mςlior iitPctoris alicuius punitio, Quanto pei QS CH Pec

313쪽

DE IVsTA HAERET. PUNITIO M gratum. quod ille comisit. Quia quanto peius est peto tanto melior erit illius emeΠdatio Sc Per consequens tato melior modo caetera sint PRria erit punitio, quae act

men heresis ut siupra clo cuimu S)est pessimum. Optima est ergo lisretici punitio,qus illum ad hyesis reuocatio nem, M abiurationem faciedam quodam modo cogit. Secunda causa,Pp quam bonu est, Sc necessarium maia Iefactores punire est publica, dc cois totius reipublici utilitas,ut uidelicetcsteriS, qui taleS Punitiones conspi

ciunt,incutiRtur timor, qui e S a malo auertere cogat

Horis. Nam ut egregius Poeta ait) oderunt peccare mali fortamidine poens. Postin aut PCtores timore pCens ductat in d esuetudinem malum,illud horrere incipiunt Sc deinde honum ex consuetudine paulatim dulcescit. Vn Augussu per Pi al. I 27. Cum per timorem gehenns continet selio a peccato,st consuetudo iustitis, Ec incipit, qS ci u erat amari, re incipit timor excludi a charitate,& succedit timor castus quo timemus ne tardet, Ne discedat ne eo careamus.Ille ut111s: sed non permanet in Sterniam , ut

iste .Hsc Augustinus. Quapp Christus saluatorno Rersspe peccatoribus durum Dei iudicium , ut 1nferni Dc

Nas minatuS est, ut per timorem gehenns illos a pecca vi S reuocaret ad pniam .Licet. N.melioreS sint,qui amo re ducuntur,plures in stant,qui a timore cogUtur ad B V. MO. num:&hi non mali. Nam timor Dni initium est sapien- Tt. F. tiae,&uiam parat ad charitatem, Propter hanc causam Paulus Timotheo scribera S,ait:PeccanteS Coram omnDhus argue,ut Ec caeteri timorem habeant.Volebat Q in dem Paulus timore prens homineS a malo auertere , Δί ad bonum inducere, M Ob hanc cam rubet, ut pulatice Deccantes coram omnibUS Arguat, ut aliquossi punitio multos a malo deterreat. Si aut pubiace peccantes 1m Dunita relinquerentur, m imam de prestaretur occasio

ad ouaecunq; facinora comittenda. Facilitas siquimuemaeicen inium Praebet delinquendi.Et lap1entissim'

314쪽

salomon ait. Etenim quia non profertur cito cotrama Ecc. 8.1os sicia absq; timore ullo Qq hominum perpetrant ma

stum eis Ut legum transgressoribus poeias aliquo statuatur δ' republica,quatenus per illane mecum homineS ad legum obseruantiam cogantu mustitudo inquit ille) Ar,i3. necessitati potius , quam rationi,&pCeni S, quam honestati paret. Idcirco sunt, qui legumlato teS Oportere censent ad Uirtutem inuitare, ac prouocare honestatiS gra

ria,Propterea quod ii qui probi sunt, ob consuetudinem

prςcipue obtemperabunt: aduersas autem 1nObed 1eT tes,&hebetiores ingenio,castigationes , Poena cie in sta Tuere,Rr eoS qui curari atque emen clari nequeiaNteX trudere,ctique exterminare. Probrum enim hominem et ad honesitatem uiuentem,rationi obtemp eraturum ei Ieinquiunt . improbum uero uoluptatem affectantem dolore assiciendum esse perinde atq; itam etiam. Haerenus AcistoteseS.Ex hac secunda iume punitionis causis apertusam e colligimus, bonum esse, βί nccinarium horret coS PUrair Ne illo impunitas ali)S anism praebeRt, Πλcunque uoluerint haereses publice praedicZre , dc doce

cias illas , in quibus seuera contra haereticos uiget iusti ii multo plus ab haeresibus esse purgataS,quam Ila nquibus es ata est omnibus concessa Iacents a doceu di,&Praeda candi,quicquid Iibuerit.Huius rei testis fidelissimus est nostra Hispania , ad quam Propter uerbun3 disciplinae rigorem in ea aduersius haereti CUS Uigentem , uix ullus est ausus accedere ad Lutheranam sectam prς dicandam,aut docendam: quamuis natalii α hac pestifera factione per reliquas fere omnes Christiani orba S. uinciaS Peruagen tur. Si uel mediocri aliquo disciplinae rigore aduersus haereticos usa fuisset Germani Hec z rufidei catholicae detrimentum fuisset eXPertR,Nec za mo' testam, re tam periculosiam haeretico ν infestationem

Paxςretur icut nunc patitur. Quia illors elison rem, βο

315쪽

DE IUSTA HAERET. PUNITIONE. nimis estienatam audaci Am timor durae punitioniqth. pressisset . Quibus timore Perterriti si illi correcti &emendati non fuissent hoc faltem ΠOUspernendum e modum inde hausisset Germania, is suae haereseos uitarus,quod mente conce PerRUt, non Hiissent ausi in ponulum euomere, im c NOD t tuS Populus fuisset illo' bestifera doctrina infectus. Μerito igitur sapientissimu,

Pro.1ρ Salomon ait: Uirga,Atque Correctio tribuit sapientiam puer autem,qui d1mittitiar uoltantati suae confundit ma trem suam. Quae uerba interpretariS beatus Hieron Hiero. mus in comen PHrhssuPer Prouerb1R Ait: Puer nanque

quem frequentissime corripiendum,& erudiendum ammonet, populus Dei est, qui si non assiduis monitis, Scincrepationibus facerdotum fuerit castigatus,conia onem generZt ecclesiae, detrahentibuS his, qui foris sunt religioni fidei Christianae.Haec Hieronymus. Ideo igitur Germaniae popuIus Nunc ecclesiam matrem suam confundit: quia suae diriai11US est uoluntati, quis uirga, ct correctione fuit set eruditus accep11 et ab ea ut Salomon ait lapientiam. Eae his Omnibus apertissime colligimus, aut uultum quamlibet sceleratum hominem esse puniendum,aut haereticum eide etiam puniendum: quia honu est,haeretici sicuL Cuiuslibet alterius pctoris emedationem per poenas Procurare, bonum est timorem atqs incutere,ne hereseo S Uenenum, quo popuIus infici possi passim coram illo euomere audeant. Sris,qui in republicam pecca merito puniri potetit, consequens est,

Uth eticus etiam iustissime puniatur: quia li elicus et in republicam peccat. Unde pηssimus Imperator Theodosius in lege, Manichsos. C.de hsreticis,ait: Quod in religionem diuinam comittitur, in omnium fertur iniuriam.Prsterea si Re aut Eps, aut qu is alia publica potestas ualet punire peccanteS in proximum, re in rempuhIicam,consequens est, SI Uecetiarium,ut multo magis Punire ualeat eos,qui peccant in Deum, . in ecclesiam

Quia multo grauius hi quam illi peccatioc ob hoc mul

316쪽

LIBER. SECUNDUS. 242 mediam grauius puniri debent.Nam ut ira primo libro t. Re.ERegum ait Elis acerdos speccauerit uir in taint placari ei potest Deus: Si autem in Dominum peccauerit, uis orabit pro eoc Hsretici aut: quia contra ec Cris catholicsdocstanam Pertinaciter sentiunt, credunt CCCIesia ipsam errare. Q i autem ecclessiam credit errare necessarium est, quda credat,aut Deum errare,a' quo illa regitur, Scdocetur,aut Deum ecclesiain suam sic deseruisse, ut illa nec regere, nec docere uolueri contra id, Qta Ocia sese an

te tape promiserat. Quidquid autem non1 cie Deo haeretici sentiant,grauissime in illum,sic sentientes Peccabui: quia per ligc , aut Deum mendacem,auz igra OTAN PC, Rutin promissis minime fidelem faciunt. Cum igittar tam grauem iniuriam Deo inferant hqretici, ODordet Ut gra' uius illi sint puluendi,quam si essent in hominem Alique, aut in totam rempublicam iniuriosi, Noo. o. Ob Aliam causam Principes Romani, ac reliqui omnes Principes Gentiles tam atroci persecutione insectati sitan L AD Osto IOS,ac reliquos martyresmisi quia idola sua D eZi exercit, Missis publice detrahebat. Non persecuti Cianz RPostΟ-IOS PP paca S turbationem, aut pro Pter reip tabli Cς Prodio OHem,aut Propter quguis alia crimina. Quoniam SPostoli fuerunt uiri pactuci,nihil contra rem putili Am terr-tanzra,riemini nocentes,omnibiis brific1. nil bono statui respublicae contrarium, illis tanquam tracti Cis tormbuS Π quam obiectum est sed lutaXat,quia idoliS thura adolere noluerunt,ipsa Guilnpendebant. II CO Princi PQS,ac Reges tanquam suo' falsonide om mesac reS,in QP uindictam eΣarserunt. Putabant quid Em, cic meri'to,Peccata in Deum multo grauius esse punieci S, quam

Peccata in hominem. Ob quam causam no citabiro illOS, si uesit Deum cognouissent, multo acerbitas in haPreti si iv punitionem fuisse exarsuros,quam tunc iri SPQitQ IOS leuieriant.Rursum omnis persona,aut respiatili AEna he S ptatem coactiuam,potest subditos mos obligarς

Ru ςa quae ad pacis, Sc tranquillitatis obsera a tia ἰς

317쪽

DE IUSTA HAERET. ΡVNITIONE necessaria. Siquis autem ilIR PraetermittenS,Pacem tu

hauerit iuste potest illum tutata crimini S qualitate punixe.Nihil est aut quod magiS ecclesiae pacem, Ec unitate tollat quam haere1IS . Quia Per ilISm quisque haereticu, se a' fidei unitate separat. Et Pro Pter harac causam haeretici omnes citar schismatici,hoc est,cliuisoreS: quia fidei, Sc ecclesiae unitatem diuidi in L. Iuste igitur haeretici pu

niuntur tanquam pacis ecclesiasti Cor tUrbatores. Dein

a.ω. is de Paulus ut ipse testatur in Propita habebat ulcisci omnem Corinthiorum inobedientiam. Cur igitur Christianis Principibus non licebit ulcisci haeretico N inobedientiam, Sc rebellionem,qui improba quadam, Sc pertinaci audacia contra eccnae doctrinam insurgunt, Sc illiue uerissimis diccis obedire contentant Insuper haeretici ut a. i. a Paulus ait multum proficiunt ad impietatem:&sermo eOηr,ut cancer serpit: quia uia Otidie magis,ac magis o cupat, S deuorat,& maculat mentes eo qui illos audiunt,M cum illis uersantur. Ne ig1tur licentiosa impunitate audaciores facti amplius gradientur, dc magis quotidie noceant, bonum est duris illos poeniS reprimere, ut metu poenarum exerciti nocere desinant. Accedit adlisc totius catholicae ecclesiae consensus, quae a multis retro actis seculis haereticos puniendos esse censuit,ut ppoenas illos sapientiores faceret, Sc tanquam lupos ab ovibus arceret. Paulus uas electionis quendam pseudoprophetam caecitate percussit eo quo d Sergium Paulilproconsulem auertere quaerebat a fide. Nam ut apostolo' nanat historia Paulus plenus spiritu sancto intuens in pseudoprophetam dixite O plene omni dolo,&Ota ni fallacia, fit 1 diaboli,inimice omnis iustiti non de S

subuertere uias domini rectasM Dunc ecce manuS cum super te, Sc eri S caecus ora uideras solem usque ad F Et confestim cecidit in eum caligo, α tenebrae, Ad cistaien S quaerebat qui ei manum daret. Si tanta seueritat:

usus est Paulus in pseudoprophetam, eo quod pro Pp sulem quaerebat auertere a' fide credendum est illum

318쪽

LIBER SECUNDUS. I 43to maiore seueritate fuisse usurum contra Lutherum, Scesios huiuS temporis ligreticos,qui Non solum unum Γ consulem: sed muItos proconsules UCes,marchioneS, Episcopo S,Archiepi opos,multRS Ciuitates, multas

prouinci RS auerterunt a'nde.Ιnnocentius primus huius Innota

nominis PCnt1fex Catha phrygas eMIao damnauit. Ge- primus Iesius Papa Manichsos in urbe rePertos elatio punivit. Gεlas Recharectus Hispaniarum Rex olim Arrianos omnes in Recb. His anta eae stentes militia priuatait. Nec ullum I1beri hom1nis m us illos obire permi11t. ImperatoreS Theo Thoo dosius 3 lati 1 a13 us uarias contra haereticos 1sAtuerUt Mari. poenaS UUs habentur in codice Ius tiniano titu. de hsret. Constata am apertissime ut opinor maxime illos erra re. qui Pro lisretico' impunitate contendunt: dc ipsistis reticiS, Uibus impunitatem Cptant, esse multo peiores: quia ansam illis prsbent,ut omnes, RUas uelint fisreses libere prsdicent,&doceat.Vnde De At US GregoriuS e

ponens illud Iob qci de diabolo sub nomine Behemoth

loquitur dicens: Protegunt umbrs Umbram eiUS,sic Rit: rob. . Umbri quippe sunt diaboli,omneS irii qui qui dum 1 mi- ω'tationi iniquitatis eius inseruiunt, QUAE ab eius corpore imaginis speciem trahunt. Sicut autem umbrs eius sunt Pyr reprobi, ita 1singulariter umbra eius est unus qui peccator. Sed dum doctrinς iusto In mali contradicunt, dum ab eis iniquum quemlabet co Trigi non Permittui, umbra hehemoria istius, umbram ei S protegunt: quia PeccatoreS qui linquo sibi malestarit conscia, in eo Malium peccantem defendunt.Vmbrs Umbram eius protegunt,dum nequishmorum facta , nequiores peruersis Patrocinijg tuentur. Et paucis interpolitis subdit sic fit, ut summa criminum dum defenditia augeatur: Sc un1usculia 3 nequitia eo sit ad perpetrandum facilis,quo di, facilis ad puniendum. Scelera qui P Pe peccaUtium tanto maiora incrementa percipiunt, Qta Anto per defensio nem Potentium diu inulta tolerantiar. Sed tRles qui in , istu extra seu intra sanctam ecclesiam esse uide Antur,tan

319쪽

DA IVsTA HAERET PUNITIONE to se apertiores Dei ho S eXhibet, quato maiores sunt patroni ultiorum. Hactenus Gregori.

Respondetur obiectionibus eorum, aut pro bἀreticorum impunitate

contendunt. Csp. g.

Vix ullum est tam apertum mendAciUm, quod non possit ab eo, qui mentiri, α decipere optat quadam Ueritatis imagine adumbrari.Sic etiam non desunt his qui hereticos impunitos esse uolunz, argumenta quς da qua uis falsis,quibus suu errorem aliquo ueritati S colore athssuadere conantur. Vt igitur catholica ueritas clario de firm1or maneat,opus esit eo' obiectionibuS Occurrere, Ec argumenta, tribus catholicam ueritatem oppugnat ProrsuS euertere Primo ergo obhciunt Deo non place

re coacta seruitia: sed uoluntarie esse illi sacrificandum, atque inde colligui neminem ad fidem, aut aliqct aliud honum esse cogendum. Nemo enim ut aiunt ad id cogendus est,eΣ quo nullam pol consequi utilitatem. EX bono autem, Quod quis coactus facit,nullum meretur iDeo recipere prςmium. Nam apostolus cu Corinthios z. reny eleem O NAS hortaretur,ait: Unusquisque det prout destinauit in corde io,non ex tristitia, aut eX necessatate, lirlarem enim datorem diligit Deus. EX quo datur intelligi,quord qui inuitus da S rem perdit, meritum. lugu . Huic obiectioni rndet beatus Augustinus sic inquiens: Si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare monetur pater in scripturis sanctis filium durum non solum uerbis corripere: sed etiam latera eius iudere,ut ad honam disciplinam coactius,ac domitus diriga Pre. r3 tur c Unde idem Salomon dicit: Tu percutis eum ui

ga,animam autem eius liberas ti morte. Si aut mala uoluntas suae semper permittenda est libertati, quare corri Ex 24 pi Untur negligentes pastores,& dicitur eis: Errantem non reuocaitis, perditum non inquisistis c Et vos oves

Christi estis,characterem dlii cum portatis in lacro,ς accepistis: sed erratis, M peritis. Non ideo displicea'

mus: quia reuocamuS erranteS, Sc quaerimus perditos

320쪽

LIBER SECUNDUS. 144 melius enim facimus uoluntatem domini monentis , sitios ad ovile eius redire cogamus, qHAm consentiamUS uolutati errantium,ut perire u OS permittamus. Hsc Augustinus. Et ponuntur hSc uerba in CRD displicet. 23. q. a. Sed quia in his uerbis Augustinus ab Golute, M sine ut Ia d11cinctione loqui uidetur,ut omnis sine ullo disci imine possit ad quodlibet bonum cogi, nequis eae uerbis iI Iius male intellectis decipiatur, admONere decreui lecto rem,ut intelligat non omnes iuste potae cogi ad fidem :sed con derandam esse illius,qui cogitur quaIitatem.

Siquis nunquam fidem Christi suscepit in baptismo, secutitit Iudaei,aut Sarraceni,RUt Pagani,is certe non est

minis,& terroribus compellendus ad fidem: quia credere uoluntatis est. Siquis uero fidem iam Lemel in bapti mo siuscepit, L postea eam deseruit,RUeadmodum apostatae, M reliqui haeretici faciunt,is merito compellen dus est,ut fidem quam semel suscepi urneat. Ratio aut huius discriminis est:quia iure naturae Ralso obligatur', ut quod semel prom1si reddatare sic ex eodem iure oritur, ut pias publica possit illum cogere ad promissa se Uanda. cecin. cu1 l1be sit AIiquid Promittere,uel nopromittere: tamen postquam illud promisit, iam no est in eiuS potestare seruare promissis ,rael non seruare. Naper promissionem suam se subdidit potestati publicς, ut

possit ab ea adseruandum promissum compelli. Idem prorsus dicendum est de uoto,&redditione uoti .Voue vesiqui de libertatis est,reddere autem necessitatis. Ad Primum quidem nemo cogitur,ad alteast uero iuste Quisque compellitur Iudaeis, Sc SarraceniS,α ceteras insidelibus libent est fidem uelle suscipere,uel Ton suscipere. Libent dico no quidem ad beatitudinem consequenda. ita ut sine fide possint uitam cosequi sempiternam sicut Cum ea: sed libeυ dico quo ad publicaem humanam potestatem: sed quia tion sint in hoc pubIice potestati subre i, ut possint ad fidem catholicam sitas Cipiendam compelli Postquana aut iam fidem in baptismo susceperutr