장음표시 사용
351쪽
D IVsTΑ ΠΑERET. PUNITIONE Ipso 1ure omnibus talih' rebus Privatus est sicut a te decernitur in capitulo finali. extra de haereticis. Sed quia multa circa remum illum notHtri digΠR Occurrui: decre in uerba textus in medium DP ONere, ut hi, qui legerint rei dissicultatem animaduertere possin re quae circa il- Ium textum dixerimus,no talia digna esste intelligat. Da illius capituli sic habet: Abssolutos se nouerint a debito sidelitatis,dn , Sc totius obsequn, Uicun laplasmanifeste in ligresim aliquo pacto, uacunq; firmitate ualla to tenebantur astricti. Hactenus ira illius finalis capituti,de hqreticis. In uerbo, Absolutos, aperte ondit smam esse a iure latam,&non a iudice inferendam. Non.n.incipit ut absoluatur: sed ipsis Ob Iigatis dicit,ut nouerint se absolutos. Quo fit,ut ad hac poenam sustinendareus an conscientia obligetur, etiam ante omnem aliam iudicis striam,sicut supra diximus de prauatione csteroNbo non Per hoc qd d1oit,ti debito fidelitatis,ondit aperte illuna, Qui custodit depol tum ab lirretico sibi ad cust, diam conati sum non debere reddere hqretico depositustuna petenti. Nam etsi lege naturs teneantur omnes in reddendo depositum,sideI1tatem seruare ab hac mob-I1gatione fidelitatis liberatus est quisquis ab hyetico depositum accepit, Ut iam post illius manifestam fisre fim,non teneatur illud hqretico reddere. Quo fit,ut filis retico per ecclesiam damnato,siscus bona 1llius apud ἱμIium sub lacro fidelitatis d eposita, apphendere uelatos qui depositum custodiebat teneat illi dare , nec possit a Non reddendo per exceptionem depositi,aut fidelitatis se excusare: qmiam ab hoc deh1to fidelitatis est per eoclesiam absolutus.Eadem ratione praeses alicuius oppi di,aut arcis munite, qui sub fidelitate,&1uramento si Iud ab aliquo domino accepit, si talis dns factus fuerihereticus non lecebatur 1ll1 castrum aut arcem restitu re nec ad mandatum 1llius al1 cui alter1 reddere, prstes quam fisco, cui iure ipso comperit talium reri nium. Multa etiam sunt, quae domino tenetur reduc
352쪽
re quisquis illi fidelitatem iurauit, uidelicet, incoliam estutum,honestum, utrie,sarit possibile: quae omnia referuntur, Sc declaratur in cap. de forma fidelitatis. 22. -
Ab his omnibus fideIitatis partibus ipso iure absoΙutus est quisquis ad fidelitatem alteri seruandam,obligaba tur postquam ii Ie,cui tenebatur , factus est si elicus Nisi forte in aliquo casu ad aliquam illant reddendam iure obligaretur diuin o S per ius h umanum tolli Π ΟΠ
potest. Credo.Π.humanitatis iura in cassi extrems Decestitatis etiam haeretico esse iure diuino debita . NecessitaSenim non est subdita legi Propter hanc eandem absolutionem a debito fidelitatis coniuκ fidelis non tenetur coniugi haeretiro debitum reddere: quia per l,sresim alterius ipse ab hoc fidelitatis debito liberatus est . Non in ab omni: sed solum ab illo quod praecepto eNPrimicafirmatiuo, coniugeS. n. PP facrm mrimonij, QUO sunt astricti, duplici fidelitatis umculo sibi inuicem obliganetur,altero AHrmativo,altero negativo. Nam qisin ciniugum: tenetur alteri debitum reddere. Tenetur etiam non reddere corpuS suum alicui alteri,quam suo conita'
m.Ab hac fideIitate, quae praecepto negativo eXPrimit, munin alter coniugum potest esse liber quatumlibet alter coniuX peccet, etiam si labatur in crimen haex eiὶS. Quia etsi pse alterius adulterium,aut haeresim, possit in nocens Petere, Scimpetrare diuortium, diuortio in in ter eoS faeto, nullus eo Ist altero u1uente poterit Alicui alteri,ui io coniugi quolibet copulari, ut aperte d Ocetur
sola ergo illa fidelitate, quae praecepto exprimittar assi maliuo, liberatus est ipso iure coniuY fidelis , poszQ, alter in manifestam lapsus est haeresim, ita ut iam Non te-Meatur illi debitum reddere. Sed haec fidelitatis, Ec debiti absolutio rion solum hoc humano , Sc canorii co iu- Te r sed etiam diuino roboratur. Nam sicut per auialteriue morale priuatur adulter iure debitum exigendi ira et Per ad ulterium sp1rituale, quod est haeresis,eodem iure
353쪽
DE IVsTΑ Π ΑER ET . ΡUNITIONE priuaturi quia peius est adulterium spirituale,quam corporale. An autem haereticUS restPiscenS recuperet verpniam hoc ius petedi debitum,quod per haeresim amitaserati dubia aliquibus Vr esse qΟ. VrbmuS tertius in ca. de illa. extra de ditioriqS. decernit mulierem,quae sine ii dicio eccriae separata est a Uiro lapso in hyesim, esse reddendam uiro,posito ad fidem catholicam reuersius fue xit compellendam in esse iubet,si illa ad uiu reuerti nota luerit.Si uero iudicio ecclesiae ab eo recessat, ad recipiendum illum nullatenus dicit esse compellendum: glossa
uero super capitulum,quanto. eod.titu. Sc super capitu. final. de conuer.coniuga T. Non Ueretur RPerte contra illum textum sentire,dicen S mulierem, quae a uiro haere
lico recessit,si ille ad fidem redeat esse semper compellendam ad recipiendum uisse suum, etiam si iudicio e clesiae ab illo recessisset. Etsi illa ad uim redire noluerit:
dicit illam esse cogendam ad monachatus religionem suscipiendam.Pro huius seriae probatione citat cap. est, mum.de conuersione coniugato N. Ad praefatum uero capitulum,de 1lla. respondet illud esse correctum persequens c Apit. quanto.eo d.tit. Abbas in eisdem capitulis,
glossae latam, opinionem no usquequacp probat: sed utcunq; ab ea discedit,nullam in asteri rationem P quase metito ab illa discessisse nobis Ondat. Ego uero roneSProferam: quibus glossam tota aberrasse uia apertissi me conuincam. Et primo suo ipsius gladio glossatorem transfigam:quia 1llud capitulum ultimum de coversio. coniuga. quod pro se citauit, clarissime contra illum pugnat. Nam capitulum illud sui extra illius facillime colli uri potes non loquitur in fauorem haeretici resipisces
iis,&pniam agentis sed mulier uriae a uiro inretico id dicio ecclesiae fuerat separatadauet,coced1tin 1lli,ut spem nolente l1bere ad Monachatus rei 1g1onem, ii uelit couolare possit. In quibus uerbis id summopere annotan dum est,quod ait: labere conuolare non ergo cogeΓda
est ad religionem, etiam si ad uirum reuert1 noluerat.
354쪽
loqui si ad religionem ut fossa docet cogenda est,
non ergo libere ad religionem conuolabit, Uemadmodum teXtus ille dicit.Prsterea si mulier l1bere, Eo coacta potest nolente marito intrare religionem ergo etiapotest nolente marito manere extra religionem sePRrR-ta ab ilIO. Consequetia ista inde manifeste conuincetur esse bona sostendamus cam,ctoriginem, eta qua ori
ut mulier fidelis uiudicio ecclesiae fuerat a uaro suo hqretico separata,illo ab haeresi reuerso nolente pol Tit intra re religionem.Causa certe non est alia: nisi quia ille per haeresim tanquam per adulterium sp1rituale amisit ius
petendi debitum ab uxore,& sic illa facta est l1bera ab hoc debito Nam si ille non inc1 disset in haeresim mulier
non potiet illo inuito intrare relig1onem, sicut expreme definitum est in cap. quidam.&in cap. cum sis.extra de coversione coniugato. Causa igittar illius diuort' per ingressum religionis facti aperte ostensis,percotabor glossatorem,ari maritus h freticus ad fide rediens recuperet
per pniam illud ius petendi debitum: quod per ligresim
amiserat an non Si dicit haereticis recuperasse tale ius, oportebit fateri uxorem iIlius ipso nolente non posse libere intrRre religionem quia per talem .greimum negaret marito,quod illi iam iure debebatur. Si uero dicit iis reticum Per pniam non recuperatae tale ius per haeresim semel amissum,consequens est,ut NON teneatur urior illi Post sensam debitum reddere, cui nec ante pniam: M ut concessum est)haereticus post pniam non habet maius iuS ad petendum debitu ab uxore, quam habebat ante pniam. Quo fit,ut sicut post pniam mariti olim haeretici,potest uxor eius illo inuito Iibere itrare religione tita etiam possit illo contradicente Iahere manere in seculo,absque cohabitatione cum usro,M abso redditione debiti: nam una prorsus M eadem est utriusque separationiS IZt1o.Verum ut apertius lOR URT)no est opus da re optionem glossa tori: quia uelit, nolit, tenetur faterili. reticum post pniam non recuperare ius petendi de-
355쪽
tionem haeresis amisera Ut definitUm est in cap uerditi Mextra de haereticiis . ergo eadem riatrone et non recti
perab1tius petendi debitiam,quod semel amiserat. Et hde necessario consequitia ut uxor illius libere possit illi negare debitum confugala,&Per conseques no erit copellenda ad reci utendum Uisse, ab infidelitate reuertere. a quo iudicio ecclesiae fuerat separata. Et certe miror quo in tam apertum errorem fuerit lapis gloseator, fita sertim cum tam eXpressa habeatur cotra suam finiam ecclesiae defini tio,in prstato cap. de illa. Quod aut dic1t illud cap. correctum esse P sequens cap. non ita em a se quens cap.ri ullo modo Contradicit primo, cu loquatur de diuersis. Nam cap. de alla. IOqaitur de muliere,q 1ud, clo ecclesiae separata est: Π cogenda non est ad unu ab haeresi reuertera tem redire. Cap. aut sequens in fine Iosetur de illa quae proprio iudicio separata est a uiro infideli, quae post uiri pniam cogenda est ad illum redire,qu, uis hoc non fatis es are ibidem eXprimatura sed per coniecturas ex eo elici debet. ausa aut huius discriminis inde meo iudicio)Oueni quod ecclesia uult nullam poenam haeretico inflig antequam ille sit ab eadem de crimine suo damnatuS,ut patet in cap .ut inquisitionis, dein cap. cu secudum leges. de haeret.l1b. 6. Et siquid contra hoc tentatum fuerat,ipi iure hr pro infecto. Mulier ergo quae proprio iudicio se a' uiro infideli separaui uaui' stium poena haeretici puniuit, antequam ille fuisset ab ecclesia damnatuS,ideo talem separationem pro in fecta iudicat ecclesia: α 1deo tan qua si ab 1llo nun qua fu1sset separata,illi adligrere compellit. Quae aut iudicio ecclesiae separata est: uIN suum punit,postquam ille de suo crimine ab ecclesiastico iudice damnatus est. Ego enim iudicium illud ecclesiae, quod dicitur esse necessaerium ad hoc ut illa pol 'It nolente mar1to intrare religio
356쪽
L I B E R. SECUNDUS. I 62nem non aliud puto esse quali ita iudicis ecclesiastici, qua declaretur illum esse haereticum, qua sima data sine ulteriori separationis sma,fatis esse cesseo, Ut mulier pol ita uiro suo separari,&ut separata non possit co pelli ad recipiendum virum suum ab haeresi redeuntem. Sed iam Opus est,ut pergamus ad explanationem reli
quarum partium illius prstati cap.Absolutos. Naillos, qui hyeticis erant aliqua obligatione astrieti, non sola dicit esse absolutos ab omni debito fidelitatis: sed etiaab omni debito domin .Pro cuius particula clariori intelliget; a oportet prius Iectorem de multiplicitate octia
admonere. Quoddam enim est dominium super homi neS,Aliud siuper ceteras res irrationales holhus seruien teS,Ut flant pecunia uesteS, domuS, agri,uineae,Pecora,
ct caetera his 11m1lia.De dominio ictatu re' non est no bis sermo in isto cap. qm de illo deseruimus superius,ita xta iri,quod definitum est in cap. Cum secundum leges. Domantu super homines est adhuc multipleX ua Uod dam es naturale,aliud ciuile, aliud euangelicu. Unium naturale super hominem aliquem nullum est nisi pater Num,hoc est,quod habet pater su Per filios. Omnes n. in lege naturae fuissent liberi: neC dominium aliquod es set in statu innocetis nisi paternum. Pater enim tuc aut mater sicut modo, haberet potestatem docedi, admonendi re corrigendi filios, refiiij tunc tenerentur, sicut
Tunc teneratur obedire parentabuS, Scillis in necessitate Hauquam paterentur, seruire. HOC dominium ideo dicatur ΠZturale: quia naturalis ratio docet, ut filius subue
Drat patri,& seruiat illi,c quo recepit esse, M obediatii li ad quem Pectat admonere, M conigere eu.Hoc do minium et si natural e fit,non est adeo fixum, Sci mobile ut tolli no possit, cui est relrquum rinium naturale: uce Quuque homo fiet super reS necessSri RS ad suae uitae conteruacionem. Nam ut recte beatuS Thomas docet pri 'a, O maxima naturalis inclinatio esit ad esse: α ideo supra qualibet rem necessariam ad suae uitae susten latio
357쪽
DE IvSΤA HAERET. PUNITIONE nem,habet naturale domi Tium.HOc domitatu, nee limo a' se ab cere potesta nec Propter RUOdc ch de mper iudiciuria tolli. de idem beatus Thomas Secud Secundae. q. 57. Art. 4.in solutione secundi argumenti dicit: quod si aliquis sit condemnatuS,ur fame moriatur non peccat, si cibum sibi occulte ministratum sumat' quia non sumere esset ut ait seipsium occidere. Non est tam firmum Sc fixum dominium Patris super tithos:qin filius re ipsa non est tam necessariUS patri ad suae uitae , stentationem,sicut reliquae reS. Quo fir, ut pater possit illud a se ab cere drasum: M superior in P nam alicuius delicti illud a' patre tollere. Primum patet in emancipatione: qm per illam pr filium in sua constituit plate, &renunciat iuri,Mdnio quod siuper filium het. Secudum patet instit.Quibus modis ius patriae piatis soluitur,ubi inter alia haec tintur.Cum aut is,qui ob aliquod nialei cium in insulam deportatur ciuitatem amittitiequitur, ut qui eo modo de Numero ciuium Romano8t tollitur, perinde quasi eo mortuo desinant liberi an plate esus e se,haec 1bi.Ad eundem modu fit in peccato haeresis: qnipp hoc crime pater amittit diatum,quod super filios habebat,& fiiij efficiuntur sua iuris. Nam fil13,qui alioqfuissent subditi patri,illo in ligresim Ohstinate labente, sunt ipso iure absoluti ab Oidebito drah, quod super illos prhab inflet,ut dicitur in praefato. c. absoluto S. Ve quia multi putare potUissent, hoc DIO ta aperte in 1llo.c.fuit se
definitii,ideo sipale de hac re decretu eccita statuere uoluit, quo apertiUS id, quod nunc proxime diximus decla
rum. de haer.lib. 6. Et inde sequiε prem fisreticum no pos lse filio impuberi substitutionem facere pupillarem, jinter cstera reasita ad pupillare substitutione hoc est p
qct' hyreticus intestabilis est. Nemo aut M pupillo sub stituere pol alsi Prius sibi fecerit tes m. d.l.q. parag pri l
358쪽
L I B E R SECvMDUS. 163 sed otissmo posset de hac re moueri, si pater ad sequitae sustentRtionena antequam fieret hoeticus indigeret fi lio , c postea eadem indigentia perseuerante labereturm heresim, an filaus p atri tisretico indigenti sua CPerct, teneretur illi QRS Operas dare, illiusque ad supplendam indigentiam ministrare. Cui quistioni ego ita resipomdendum esse censeo ut filius eo casu maiori obligatione teneRtUr Patri , quam teneret alicui alteri in necessitate
existenti: quia licet filius sit iure ipso a' patris iis retici do
sericordis illi exhibeda,in quibus pater quamuis hsreticus est pus ferendus. Hanc imam docet glossa. dissigo. P. I. M PRUOr. in cap. siquis. De hsreticis. Aliud est dominium super Persenas non naturale, sed ciuile,hoc est, quod non δ' natura: sed ab humanis statutis sumpsit initium. Et hoc etiam uarium est, Sc multiPIeZ,iUXta uaria auth ritatem , M potestatem , quam habent diai super eos, quibuS dominantur. Est enim Quoddam diatum, quod an ducit fer itutem in eo cui aliquiS dominatur. Per hoc dominium habetur potestas utendi seruo ad omnia,qus ues erit: exceptis criminibus,qus sine Dei of fensa perpetrari non piat Per hoc dominium habet do minus super seruos suos plenam potestatem utendi 1llis ad suam utilitatem: Sc non ad utilitatem illo'. Et per hoc differt diuum hoc a' dominio regali: quia Rex nisi tyrannus eme Ueli non utitur siubditis ad suam spriam utilitatem sed ad uti Iitatem siubdito'. DUS autem ut, tur seruo non ad serui utilitatem 'sed ad suZm propriam, quemadmodu utitur pecoribus suis.Potest enim dominus seruum uendere, permutare,donSre,locare, prout
facere potuisset de iumento aliquo. Qus quidem mise xa seru1tus, i si propter peccatum introducta sit, iure trigentium approbata est,ut habeturcin CSP-rUS gentium. dist. 1. Hoc domi 1um statim amittit quisquis in ima
nifestam ho D Iapsus est, Ac seruus illius si in hieesim domini no consentat,eo ipso est a debito domini ab sola
359쪽
tus. Sed difficultas oriri posset,an dominium ijlius seris
transferatur ad fiscum , si Cur caeterΘ' rerum,sita ut post haeresim domini , seruus illiuS fiat seruus fisci, an uero sesuus fiat sui iuris, Ecfit 1 D finitare libertUS. Saluo meliori iudicio,ego censeo sertatam , qui in haeresim domini coeta sentire noluit,non esse irater reliqua bona computadum ut in dominum fisci cum reliqui S bonis transeat: sed eo ipso redditum esse suae Iihertati,ita ut iust et absq; ullo peccato possit fugere ala haeretico qui fuerat dominus eius,& omnem illi negare Obedien tiam. Nam in prςfato illo capit.fin.extra de hoeretic. absoluuntur omnes ab omni obligatione,qui hςreticis quomodolibet tenebant adstricti: ergo etia serui starit absoluti,& per consequens funt liberti Praeterea de hoc habetur eaeprella in iure Cssareo diffinitio. Nam in.I. manichaeos. C. de horretistatuit Imperator Theodosita S, Ut seruus,qui noluerit obedire domino haeretico, fiat ipso iure libertus. Iusta qui dem leX, per quam Sc haeretico domano poena,& seruo
catholico praemium tr1buitur. Ius autem Caesareum,etsi non possit de fide aut haeresi definire: potest tamen Schaereticos poena, Sc fideles assicere praemio. Quo fit, ut saltem in terras , quae legibus subsunt Caesareis , seruus qdno haeretico obedire recusauit, Ac illius haerestin suscipere noluit, fit ipso iure redditus libertati: quia lic praecipitur in praefata l. Manichaeos . Et idem faciendum es hcenseo in terris ecclesiae Romanae,quae nullo modo subdun tur Imperatori. Qm, M si in ill1s locis non habeant uim iura Imperatorum: habet tamen uim suam illud c. fma. extra de haereti c. Quo iubetur omnibus, Ut NOUerint se absolutos ab omni debito domini), qui lapsis manifeste in haeresim quomodolibet tenebatur adstricti. Aliud est dominium ciuile, pol 1ticum, quod ΠΟΠ lnducit seruitutem in eo,super quem habetur: sed solum confert habenti dominmm,aut horitatem,&potetrarem p-cipiendi ea, qus ad bon Um regimen reipublics,cur peir, sunt neccillaria aut faldem commoda, ct conuenien i
360쪽
L I B E L SECUNDUS. M puniendi transgressores eo quς ab illo pcepta sunt. Hoc dominium habent Reges,Duces,comites, Sc reli qui domini,qui populis praesunt. Hi super quos taIe d
minium habetur non dicuntur serui: sed subditi, Ac uo cabulo iam ab omnibus recepto,dicuntur Vasa1Ii. HOC dominium etiam amittitur per haeresim manifestam, ita quod Rex factus haereticus, ipso iure est regno sis o Pri uatuS &Dux suo ducatu,&comes comitatil, Midem de ali)S popuION dominis quocunque nomine C minaritur,dicendum estinam de omni dominio generaliter IO quitur illud capit. fina. de haeret.Nec m1rari debet ali QS quod Papa m haeresis crimen.Regem i reg1a cla ItR
te deponat, re regno priuet: qi in negotio fidei e viam Reges sicut Scat' inferiores subduntur summo Pontilici. Quo fit ut illos sicut quoslibet alios punire PQuat Nam Regem Franco N Zacharias Papa ob multo misnorem causam regno priuaui ut refertur in Cain AliuS.
R. . 6. Imperium Romano N,sedes Apostolica tumst lit a' Graecis: quia ecclesiam non defendeban t in GermaNOS . ut habetur ira de elech. cap.uenerab1lem i Itali ergo iustius est,ut propter crimen haeretas RegeS TegΠ Priventur.Posset tamen hoc loco al: quis merito MU rere:si Rex fiat haereticus,ad quem regni illius domiNium, M potestas iure deuoluetur. Non quidem ad Im Perdi rem, praesertim si Revnon erat Imperatori sula seciuSquales sunt Hispanon , Gallo', Sc Angelo M N CLeS-Nam bona haereticorum,laico Ist quae sure canorat C. ,
Caesareo, applicantur fisco , noti cuilibet fisco sic e GHcrimine applicata esse intelliguntur: sed sol1 fisco illatas,qui dominium cuiurisdictionem supremam secularCm pra horreticum habet. Consequens igitur est, Ut regi u . So reliqua bona haeretici Regis, qui non subditiaz λ Pe, ratori: non sint ipso iure fisco Imperatoris applicta CR L e dicendum est regnum illud ipso iure ad ecclesiam Perri Nere : quia ipso iure non applicantur ecclesiae homR in coxum haereticorum: ius illorum solum: qu1 in PETUS