Fratris Alfonsi a Castro ... De iusta haereticorum punitione libri tres

371쪽

eSemplum multos a fide1 ueritate defleeth ' 'tu,ParS amore illius,aut fuant rein idem ducit rite MQu.2 uexabunt,docebunt,pdicabunt. Cum Uenissent Hierosolyma quaerentes regem IV:

recenS nam, turbatus esse Herodes, Mois Hieri,

tyranuS erat,tumetur audito noterea: &1llum 're uelit. lia n. seres habet ut siquis regnante ipso altersi appellet sosdem regem, mille eri periculis exponat a In apertum tradat interita. At quod Hierosol Vina di Lonomine Ius reg1S,tunc nati,turbetur,res est admiracione d 1gna: qusa magis ob eam rem laetari, &exultare Ueou1sset, qua turbari: quia sciebat Herodem alieni genam ei te,&nihil de regni iure hesem. Quont ut de erectione nani,M regis aduentu istari debuisset. Sed 11 laudianimiam ad memoriam reuocemuS, facile intell1gemus ita fieri oportullse,ut rege turbato Ois Hierosolyma mulcum illo turbaretur. Quia ut Claudianus disit)mobile imitatur semper cum principe uulgus. Re ge ergo haeretico eXnte ne Cessario eueniet Ut ppis in ea dem haeresim trahat. Quod 1i facere contem ferit,imibis Q tormentis,uarijsin cruciatibus ad id faciendum compelletur. Huius rei plura,quam uellem,extant mani se stitit ma exempla e quibus aliqua producere decreui ut quae diximus illo Ist testimonio comprobemus. Multi fuerunt in populo Israel reges idololat , ut Ieroboam, Baasa,Ela,Zambri, Amri, Achab,&Ochozias. His autem regnandibus,populus Idolis facri sicare no desinit, eo quo a tequebatur perfidam regum suont insaniam. In noua lege, Δί euangelica multi ruerunt reges haeretici, qecclelsiam catholicam acerrime ueYauerunt, adeo ut ἰl lorum ca mult1 a fide cathOIica defecerint.1ullanuS apo

plusq

tos fidem negare coegit, multos ad martyrium perdit

372쪽

LIBER sECUNDUS. I Sit.Reges Gotho Ist eo quod Arriana hora esi erantinis cci magnRm Ob hanc cam christiano' stragem fecerut in Italaa, Sc Has Rrata. De atroci crudelitate, qua ira chri stianos Vuandali exercuerunt in Africa, extat historia duor, us libri S partita, Sc a Victore epo conscripta. SO Ium unii ex Gothis, quod in Hispania contigi d excplum proferam: cUIUS meminit beatus Greg.lib.3. dialogo', cap. 3I. quo a stati S esse arbitror ad ondendum , quatum sit rex haereticu S ecclesiae catholice noxius. Leonigildus His ani Alit re M a Gothis originem traheta S, Arrianali tresi cu fuisset infectus,eade haeresi filios suo S, regrriam

suum inficere nitebatur. Ermigildus aut primogenitu Seiusdem regis fili US,ac proinde solus regni haeres,siua de te beato Leandro tunc Hispalest epo, haeresim Arriana deferens,ad fidem catholicam conuersus est. Uem PT ArrianuS,uz Ad eRΠdem reuocaret,primu BIAridi s, Mprsm Js deinde miniS, M terrorib' erga illum egit. Quς omnia cum non Dossent animum illum coctantissima a fide catholica,uel tantillum deflectere rat S Prillu phius haereditario iure regni priuatum in uincula , α carce res coniecit Adueniente aut paschatis festo, R Oomore,& ecclesis uniuersalis decreto,Christiani socrum domini corpus sumere Ient, perfidus prArriRVUm CPm ad filium misit ut ex manu illius colonem Perci Peret , Ur

per hoc illum sibi pi conciliaret. Sed uir Deo plenus Ermigildus hoc facere recusauit,& epo uenienti eNprobrauit, re magna constantia illum a se duris in Crepationibus repulit. Hoc ciam Arrianus pr audiret, irrem Uit titia timcb p Arernae pietatis obIitus apparitores sita OS misit,ufidium suum occiderent, quod refecerunt. QVad Uso harreticus cotra fideIes facere destitisset qui pro tuenda ligresi Arriana proprio filio noni pepercit: sed carnificibuStradidit illum Qui tam atrociterinsectatUS est Dr Prita filium,Putas, e fruori animo caeteros pro PH Ueret Ur fideles e Sed opus ei ut evnostro hoc seculo SI QUA Pro feramuS eXempla: qm haec mag1s,quam reliquΘNI i Am

373쪽

marimus Lutherus annos ab hinc triginta suos in Sci monia istundere coepisset erroreS: statim illi ac euit Fri dericus dux Saxon cuiuS e emplo,& authoritate no pulus motus in eandem 1 Apis est haeresim. Idem contiagit Lant rauio Hessis Philippo. merito igitur decretuest,ut rex, aut Quis alius secularis rins facitus hameticus

ne populis fidelibus tibi sublestis nocere possit sit 1pse iure dino regni,& qualibet alia seculari plate priuatus.

De alia haereticorsm poena, auet eus infama, de cateris, qua ex

illa sequuntur. Inter alias poenas, quibus ecclesia haereticos merito puniendos fore decreui infamia recensetur,quae tanto caeteris poenis grauior arsitam ars debet,quanto fama rota quis omnibus merito anteponitur transitorijs bonis.

Pr .r . MeliuS est nomen bonum inquit Salomon quam diuitiae maerae Hoc aut hono Domine priuatus est illas ha, reticus est siue occultus ille si liue manifestus. Hoc si interest inter occultu haereticu, manifesti qa occillius hiticus sola iuris iramia censeε infamis Scno i famia

facta: quia eiuS crimen cum nondum fit manifestum,famam illius tollere non uale t. HaereticuS autem manifestus, Ac infamia faeti,&infamia iuris iudicatur infamis. Infamiam facti incurrit quisque per criminis sui man, festationem , Ac tanto grau1Orem incurrit infamiam, quanto grauius est crimen, quod comm1 sit, Sc tanto maiorem, Aut latiorem, quanto peccatum est pluribus manifestuira. Non est enim eadem mensura metienda infamiae grauitas,&eius latitudo, siue extensio. Nam n Petrus graue aliquod crimen paucis manifestum com mittat, ct Ioannes leue al1ud crimen multis scienti hus perpetrauerit, infamia Petri grauior censebitur, Ioannis uero maior, aut lat1or. Quo fit, ut anfamia facti, quam haereticus ex criminis sui manlisaratione incurrit grauissima sit censenda: quia haerens ut stupra

libro primo, capitulo secundo docuimus inter gra

374쪽

LIBER SE GVNDVS. I Ivissima recensetur peccata. Infamia 1uris est illa, ad quam ex iuriS decreto aliquis damnatuς est: Suntan .Peccata aliqua, quOMr quodlibet liqui S comittat, iure ipso

Et qui contrahit simul cum duabus, uel qui limul duas habet sponsas. lege,quid ergo. f dehiS,qui ΠΟ.intam. Scin cap. Nuper δ' nobis. extra d e bigamis. Et qui locauit operAS HAS,UzPUgnaret cum fera. .de postulando.lege prima,paragrapho bestias. Et gnati eloquutione qui quis permiam iudicis damnatus est de crimine publico,ipi iure censetur es e infamis. Hoc autem ultimum so Ium censetur Uerum, A damnatus est per sia1am diffini ii Liam,non Rut per sententiam interloquutoriam, Ecq ad natus est ab ordinario iudice,&nosi damnetur ab arbitrio. l. quid ergo,paragrapho . EX cOPromisso. EdehiS.qui DO.inta. Hsresis autem utroque aure,cta ciuili, Sccanonico publiciam censetur crimem quia illud iure ciuili publicum dicitur crimen: cuius denunciatio, uel accusatio non solum personet quae ex crimine illo Aliqua passa est iacturam: sed cuilibet ex populo com Petere Pot. SDnt enim aliqua peccata a' iure signatS,RUM Propter 11 IoN grauitatem ab omnibus ac Ulara PUt: Ne m Aneant impunit ut sunt homicidia,parricidi adulzeria, crurae Iaesae maiestatis. Atque ideo publica dicunt Ur crimina: quia ad publicam specitat utilitatem,ut tRIIS PUniantur: inisi id fieret,plurima inde reipublicor euenirent incomoda. Nullum est autem haeresis crimine nocentius, Scquod grauius reipublicae incommod Are PO Iz.Propter TLMquod Paulus de haereticis loquens,dixit: Sermo eorum, ut cancer serpit. merito igitur quilibet ex PIebe de crimine haeresis accusare potest: ne licenti Oia impunitate ampliuS grassetur, Sc totam siuo ueneno inficiat rempublicam. Ea enim,quae in religionrm diuinam com1ttura via omnium respiciunt iniuriai N.1. ManichaeoS.C. cle haereta S. Quae autem omnibus inferuui iniuriam: ab om-

375쪽

DE IusTA HAE R E T. PVN1ΤIO ME. nibus accusari pnt. Quo fit, ut crimen haerests ab omesbus postat accusari, Scinde sequitur ut iuxta iuris ciuili, regulas, Sc praecepta,inter publica crimina fit recensendum. Iure autem Canonico id multo apertius ostendi tur: qu1ascdmius canonicum,omne crimen dicitur publicum : cim ad publicam spectat Utilitatem, ut nullum crimen 1li impunitum, ut pater Per c. crimina. de colluc dete 1 uncta glossia. Vnde consequenS est,ut quisquis ab

ecclesiastico iudice de crimine aliquo est damnatus, fit eo pso infamis, ac si damnaretur de crimine publico. Quod ut notat Angelus de Aretio. Instit. de suspectitu. patagrapho suspectus eo solo casu est uerum, quando talis damnaretur m dolum,non PD culpam. Quisquis

ergo de haeresi damnatus est, utro uue iure censetur infami S,M tAnto magis quanto haeretis caeteris peccatis est peius. Sed dubium est,an haeretacus antequam de crimine haerelis a 'iudice damnetur,fit ipso iure inta mis, an requiratur,quod sit prius de crimine hqresis damnatus,adhoc,ut infamiam 1iaris incurrat. Et forte alicui uidebitur haereticum ante damnationem non esse dicendum infamem : quia regulare esse dicitur in criminibus publicis,

quod nunquam in illis incurritur iuris infamia: nisi post 1udicis ordinari) sententiam di mitiuantil. prima.Edeh1s quino.inta. Sc notat Dinus in regula rifamibus. J Panor. in cap.Testi . de testibus.& in cap. eXceptione. de eaeceptionibus. Sed his non obstantibus m hi uide tur dicendum haereticum ante damnationem esse ipso arare infamem. Ad quod dicendum aliquibus perluadeor rationibus. Primo quidem inde moveor,quod credet

haeretico R,& e Ossa receptatoreS, qu1 propter hoc excomunicati, fat1Stagironem congruam infra annum rededere negleXerunt,uelut haeretici reputantur. ut pateria

capitulo Contumaciam. de haereticis lib. 6.Inter CaeleerAS autem poenaS, quibus huiusmodi credentes,&recetatores haereticON a iure puniuntur: una est, quod apto iure sunt infames,ur Patet in cap. communicam pλ

376쪽

LIBER SECUNDUS. IT2ragrapho credenteS. extra de haeretic. Quibus uerbis aperte insinuatur haereticum omnem ege ipso iure inta mem. Praeterea, propter uti tam quod in tale ut ait Ati stoteles Millud magis, ergo si credentes, Sc receptat res haereticolit,sunt Pph eti Cos ipso iure infames,oportet,ut hqretici ipsi,pse quos est illis lisc poena inflicta,sint

etiam ipso iure infames. Rursitam omni R, quae conueniuchis, qui sane ipso iure infames ut eae sequentibus pate

bit)conueniunt etiam haereticis. Consequens est igitur, ut haeretici censeantur ipso iure infames . Nec opus est declaratione aliqua, aut criminis condemnatione: sed

eo ipso quod facti siunt tigretici,iuris infamiam incurrui. Quemadmodum supra dirimas de dnio bonorum omnium,quod a ' die comissi criminis absutae aliqua alia damnatione,HUt declaratione,haereticum amisisse ostendimus. Et iustum quid em erat,ut taΙem infamiam ipso tu re incurrerent haeretici: qm heresis crimeri multo grauius est omnibus iIlis,quae supra recen imUS,PTOPPer quo' quodlibet ipso iure icurritur infamia: ergo multo iustius erat,ut propter haeresim iuris infamia incurreretur, quapropter reliqua omnia. Quod amem dicitur regulare essem criminibus publicis, ut Dunquam propter illa in curratur infamia nisi post iudicis ordinarij sententiam: quanquam Uerstatem habeat in reliquis omnibus criminibus, fallit tamen in illis, quae sunt a' itare notR TR, quae siquis commiserit, est ipso iure infamis . EX is OBr numero ut diximus ) est crimen haeresis. QUO fit ut haereticos etiam ante condemnationem sit ipso iure infamis. Haec poena Non solum ipsos haereticos sed etiam illo εfilios punit ita ut parentum haeretico ruer fit ' quamuis mdele S ipso iure censeantur infames. Et merito Qui de hac Poenam ad filios usque extendeclam eme definitum est.

Quia sicut gloria,oc nobilitate parentum gaudent filii,

ita iustum erat, ut econtrario Darentum igΠΟbilitRtem ,

dedecus, Sc infamiam in in ipsis sentiret Gloria filiorum era. inquit Salomon parentes eorum. Nam qui δ' Parenti'

377쪽

DE IV ITA HAERET. PV NITI ONEhus horuS genitus est,naturalem quandam inclinatio

pat . iam ab illis corporis compleXaonem d educit iii DOTA eLT: non paruum esit ad uirtutem ad1utorium RAri 3.. IncitameΠtum. Vnde AristoteleS libro primo Politicorum, Sp. . ait: Vt ex hominibuS hominem ex betas 1Uam: sic exhonis bonum generari: sed natura quidem scipiunt ine1t etiam ipsis lassi s naturalis quaedam parentu suo rinitati quae multis magnum es semper pHit uirtutas adnumentum. Nam iuuenes, qui aliquid in dolas habent,ne degenerare uideantur solent maiorum

suo1ς dignitatem semulari,& ad paternau Iaudum aspirare felicitatem. S c Ph111ppi nomen Alexandrum, ficmaioris Aphricani gloria minorem Scipionem sic Iulii Caesaris fama Octavianum excitauit. Sic denique fuit Pyrrhus Achilleides animosus imagine patris. Hinc si spatio oritur de fit s, ut tales illi sint aut falle futuri sint, qualeS parentes eo Rr fuere. Et haec est 1lla filiou gloria, V ex Paren tum nobilitate , c uirtute oritur.ut bonus, dc studiosus i Ile credatur: quia bono' est filius. Pro hac sententia est quod Aristoteles loco praerato Art Helana apud Theodectum in sui laudem d1xiise . Ex d is inquit illa) ab utraque stirpe prognatam, quisquam appella bit seruam Et beatus Paulus in ea, quae est ad Roma nos epistola ait: Si radiX sancta, Sc Rami r Sic eae Ahra fiam ortus est Isaac,& ab hoc genit' est lacob,eY Tho hsa Seniore prodrjt Thobia Senior pro d t Thobias Iu nior eque bonus,M lancius ac pater. Ad eundem m0'dum de mal1s sentiendum est: qm eX prauis parentibu procedunt ferme' semper filia peruersi, paternς Inrquatutis imitatores, quemadmodum ex Cicuta oritur mictu i Erulenitus,aut eX sentina aliqua defluit aqua putrida xssordida.Et hoc ipsum Salominis testimonio comprogSap. 4. tu qui in libro saPientis ait: Ex iniquis enun omnes

378쪽

LIBER SECUNDUS. IT Iia,qui nascuntu testes sunt nequiitiae aduersus P Arentellin interrogatione sua am uera semper reputata est hς senteti Ut ueteri adagio celebretur,quod ait mali cor ut maIum ouum. Non sunt taliscortinia tam constanti, Adet, Ec in uariata lege firmata ut contrarium euenire non Possit. Nam aliquando accidit ut ex horii S parentabUS mR-Ιi procedant fimi, tanquam pestilens fructus ex arbore BONS, Rut Aqua amarulenta de dulc1 fonte profluens.

Sic eX Adaiv ortus est Caim: EX Noe Cha Ex Isaac natus est Esau. Et ut ad prophanas ueniamus h1storias Scipionis Aphricani filius ut de illo refert Valerius MaximuS uecorS, Mignauus fuat.Quanti Fabη maximi Irripeta toris clarissimi filius tam perditam luxur1 a Uitare eodem Valerio referente egi ut bonIS omnibuS paternis sit ilJi ab Urbano Praetore 1nterdictum. E contrario eae mali S parentibus etiam alIqn Ortiantur boni, is uiri

cis studiosi filij, quemadmodum Rosse de spirus. Nam

eκ Achaz pessimo Rege Scidololatra Ut Regiam Uare 4. Re xat historia ) natus est fidelis, Sc lancitaS Rex EzecniRS. is. Et Iosias ille Rex sanctus , qui tulat abom1nAtioneS 1m Pietaei S A cuius memoria ut inquit Eccaeliastici) quali Ece. νmel indulcabitur, filius fuit impq, Midololatrae Regis Amon. Sed haec rara sunt exempla, quod uero frequenter, Ac quasi semo euenit,est malos EX mala S parent huS

generari,&honos eκ bonis HuiuS rei tiam mulca, re taaperta sunt exempla,ut non sit opus receiasere. Rufam uero huius siquis nosse cupit illi l1benter Onerim US. Certum est uarias aio inclinat1ones,ere UZΥηS COTPOUS COPIeXionibus oriri. Nam ccholera abundat, facile 1rasi 1 Lur,tacile tremittit. In quo pituita G1Ret mn Olesiam sric pigritiam patitur Qui sanguine Pola et, laeti S gaUdet, re ad oes carnis des1tias est facile pro CD S. Qui bilem RixZm,aut melancholia plus fatis habet, tarde irascitur,xardeo remitti laeta fere ola fugit,trictibus delectatur os itudines quaerita requentias holum deserit. Orporss ψmpletatones,& qualitates tam uar0S Parem

379쪽

DE IUSTA HAERET. PUNITIONE. tum copIexionabus fere sem Poriuntur. Qinex semqparentabias in Actu gnationis decisoilh corpus eoa tur, Sc coalescit,& deinde exsanguine naris paul ii

format, et nutr1t,et sic simul cu corpore,corporis inclinationes a parentibus recipit. Hanc sistam duobus uersicupari. las elegater copleXUS est Eaptista maluan',sc1noens: misi. Qui uiret in folhS,Uenat a radicibus humor

Et patrum in natOS ab eUnt cum semine mores.

Et haec est infamia,quam si' a 'parentibus iure contra hiant.Praesimit. n. ius, A merito,iilios tales e1 se futuros quales eo β' paretes fuisse eXperientia copertuna est. Nam c.siquis. O. q. I dr infli)S,Patern1,hoc est, haeredit ri) criminis exempla metuunt.Iuste igitur haereticovi Llii censentur infames: ua merito de illas suspicandu est,ut nisi aliud e adiuuen tu in eum quo parentes infecti susve Iaban tur errorem. Hanc in IuriSinfamia non sustine

hunt fili) eo 81 haeretico in qui ab haeresi resipiscentes ad fidem catholicam redierunt, Meccris unitati adlisserui.

c. statutUID. ..de haeret. lib. 6.EX hac iitris infamia, ueluti ex radice quadam,aliae Poenor oriuntur. Haereticus no plei se testis,ut patet in C. I. eXtra de haereticis.&c.ipsa ps LAS. 2ῆ. q. q.Et merito repellitur haereticus alaestimonito perhibendo: quia inter mulia,quae in teste requiruntUr, cst fama,c. testm.eYtra de test.& attest. Sta cap. preterea

de test1bus cogendis. Et Isidorus in lib.Etymologialiede testis qualitate loquens,ait: Si uita bona defuerat, fi

Udor. de carebit. Non.n .potiustitia cum scelerato homine lire comercium.Haec ille Et litar haec uerba in cap. ForuMeytra deuerb.signis. Deinde ut dr de regulis 1 uris.lib. 6 )semel malus semper psumitur malus. prssert3m eodem gnς

mali. Haereticus igitur, falsum dedit de fide catholica testin iuste praesumitur de qualibet alia re falsum datur 'EG. 4 testimonium.Z. q.T cap.Non potest. Praeterea sapiess Ecclesiasticus ait: A' men d ace qu1d ueκ dicetur hus uerbis satis aperte sapiens docet non es le reddenda

homini mendaci fidem. Non est ergo praebenda fide.

380쪽

deprehensias, Scinde consequens est,ut Non sit accipienduS in testem Hoc tamen non ah solute, Sc uniuersaliter accipiendum est: quia inde eXcipienda est Causa haere sis,in qua haereticus contra haereticum Pot reddere testimonitam. CR P .in fidei fauorem. de haereticis. 1ibro 6. Scsecunda quaest. I. capite si haereticus . NAm reguIa illa, qua docetur socios criminis non esse in testes admittendos, sicut fallit in crimine laesς maiestatis, Sc simoniae:

ita etiam fallit in crimine haeretis. Haereticus Igitur con tra haereticum testificari potest noti in contra fidele. EX QUO insevo,quod haeretico semiplenae Probanti con tra catholicum Christianum non deferetur turm in supplemenitam semiplenae probation1s: quamuis oppositu sit lege statutum. Nam lege praecipitu Ut semipleTe Phanti deferatur iurna necessiarium in suPPlementum Γ-bationis.I. Admonendi. st de iureiurando. 1.in bonae mdei. C.de rebus creditis. Sc cap. super eod.eAtra de his, RUae metusiue causa fiunt. Tale autem turm non est Con edendum haeretico semiplene Γbant: contra Christianum quia tale iurna supplet locum cuiusdam testi m OTH. Haereticus autem cum c testimonio reddendo sit iure repulsius,consequens est,utiunm non sit illi de se Tendiam ad supplementum semiplenae probationi S.Praeterea antequam turm alicui deteratur Ad supplendam miPIUriam probationem on 1 cienda Praus est Perso Tae Q AlriRS, SI anxie examinanda, ut.Luir bonus ilΙe Ut, Uera fideli timens Deum, qua pro mS UO Ri: UO Dre

Bb haeretico , consequens est , ut nonsit illi deferendumttaxm ad supplementum semiplenae probationis c. Ea

dem etiRm ratione haereticus catholictam Acculare non PQ rest. Σ. quaeit.7. cap.alieni. Sc cap. PALani. Qui ait e HUS crimina lusite accusare, aut repreheridere uoluerit,

. Porte ut ab eisde criminibus ipse sit alaeNUS. 3. RUsN.PsRP qui sine. Sc cap.Postulatus. Et hoc iPsiam egregi