장음표시 사용
361쪽
i,&fidelem,ego dicerem 1IIum este iustum,&les frimum regna successorem . QUOniam cum nihil sit de Cgehere taco in nure definitum,consequens itidem deio centeatur, quod de homine ab intestato decedente diceretur. Na cu 1lle per haeresim sit ipso iure,re no oriuatus,quantu ad regni possessionem censendus est mortuus: & quia de regno illius, cui trabuendum si nihil via TR Griponunt Oportet necessar1oIIt regnum ad legitimuhaeredem deuoluatur. Et idem mihi uideretur dicenduce quocunque al1o dominio cuiuscunque rei,cui est an TeXum uinculum primogeniturarcita ut si possessor illiustiat haereticus, bona illa non sint fisco applicata, sed legitimo allius primogem turae successori. De hac tamen re
nihil certum definire uolo: sed illam ciuilis iuris peritis relinquo,ab illis definiendam,quorum hoc proprium est munus. Si Rex tisreticus nullum habet l, edem aut ille quem habet, est etiam tigreticus, tunc si regnum non est etiam h freti infectum, dicerem regnum ipsum habe re ius,& potestateria eligendi sibi Regem,iuxta id, quod . in primo libro Regum dicitur . Populus facit sibi Rege. Si uero regnum est etiam eadem peste infectu sicut Rex,
regnum etiam erit ipso iure priuatum, potestate eligendi sibi Regem, tunc negotium deuoluetur ad summu Pontificem, ut ille tanquam immus ecclesiae iudex de cernat, quid sit agendum,11cut facile colligi potest ex dictis in cap. EXcomunicamus,paragrapho moneantur.
extra de h eticis. AI1ud esse deniq; dctium Euangelieu, Ec est potestas alicui ex Dei Euangelio , dc non aliunde
concessariualis est potestas absoluendi peccatorem a peccato, repo estas excomunicandi, dc absoluendi ab CXcomunicatione.Hoc dominium habent soli uiri ecclesiastici curam animarum tenentes,ut sunt Episcopi, Ar
chiepiscopi, Papa. Et dicitur lisc talis potestas divum
362쪽
Eu elicum: quia ex λIa Euangelij authoritate ilJud habetur. Vocatur et dominium hoc a theologa S D O tectas iii
risdictionis ecclesiastics. De hoe dominio difficillima inter theologOS uerint v quaestios an iitreticus sit etiam ipso iure priuatuS hoc dominio, sicut caeteriS, hoc est, an Praelatus ecclesiasticuS quicunciue illelii siue PAPa,nue quiuis alius postQuam factus est haeret1cuS stipso iure potestati praelationis priuatus e De hac re nori conuenit inter oes theologOS. Quidam.n.dnt praelatiam ecclesiasticum factum haereticum : diuitio iure esse Prictatum P
latione sua. Alri Uero Contrasentiunt praeIAttam eccle
si asiticum quantumlibet in haeresi pertinacem et non esse diuino, aut humano ZIiquo iure potestate PraeIationis priuatum. Et qui sic sentiunt,coguntur dicere hoc do minium Euangelicum non esse sub illa generaIi locutione comprehendendum, cum dicitur in illo CA s.fin. de ligret.Absolutos se nouerint a' debito sidesitatis dominio M totius obsequi C. Oportet. n.1b1 excipeTC dominiuEuangelicum, a' cuius debito iuxta istoN opiria cinem
non sunt ipso iure absoluti, qui lapsis inhaeresim erant per illud adstricti.Huius modo'qusstionis Goliavionem rquoniam difficilis est, Sc longum requirit ira Ctatum . usque ad aliud capit. climetimus , quod totum huic soli negocio impendemuS , quando de poenas spiritualibus
disputabimus. Tales enim potestates, Sc t AIra domi Dia magis spiritualia,quarta corporalia censeod A sunt. Circa has omnes haeretico poenas,de qua BIS iri hoc C. disseruimus, dubitatur ab aliquibus an haereticus occestus in has incidat poenas. Ratio dubitationis est haec di quia illud saepe citatum cap. sina de haereticiS. Videtur solos manifestos haereticos afficere. Nam GOIOS illos ab
soluit a' debito fidelitatis , de dominij qui Iapsis manifeste in haeresim quomodolibet sunt adstricti. Phil. dicit
hoc etiam uerum esse in occulto haeretico,si 1llatas haeret 19
Probari possit: quia tunc potest man: stari is C et actu non sit mari festa. Eandem tam docere useseIux Dan
363쪽
DE IVsTA HAERET. PUNITIONE.neS And.hac in addita conditione, u6d processum
rit Ad P barrones: quia probatio ut ait tunc facit des
Ieriten ciae subscribit Angelus de Clauasio in sua summ, eandem amplecttitur sylvester de Prierio in sua summa Ego tamen absit precor uerbo inuidia puto hos omnes
quam ua S in iure doctiissimos non intellexisse ueram, aegermanam illius textus sententiam . Nam quod textus
ille a1t de Iapsis manifeste in haeresim, non est intelligendum de manifestatione quae compeSat haeretico, i qe ille in publico,aut in manifesto haeresim asseruit. Potest enim qui S publice, Sc coram mille testibus haeresim alia quam asserere, re non esse haerericus: quia potuit illam
Asserere eX ignorantia putans talem allertionem esse ea
in Olacan Potuit etiam aisserere sine ulla pertinaci animo titRte: sed Paratus obed1re ecclesiae aliud docenti. Quorum alterum ii contingat,etiam si in fide erret,haereticusna1nime censebituraut habetur in c.diYit apostolus.2q. Ug. Si haereticus non ect, necessario inde sectuatur:ut pcena haere cici non sit puniendus, Sc per conlequeΠS pinena illius cap. fina. de haeret.non comprehendat illum. Alioqui fieret necessario ut us sine culpa sua,&sine cubpa aliena: imo sine iusta aliqua causa puniatur, quod est contra IuS naturale, diuinum, humanum. Nam te Σt GSille eoS, qui lapsis manifeste inhaeresim erant obibgati,absoluat a debito fidelitatis,&dom nij. Et in ut diXjm US)Pot Quis sine ullo peccato manifeste labi in alij haeresim . Quod ergo textus ille ait delapsis manifeste
in haeresim anon est intelligendum de man1 festarione, qis teΠer eX Parte afferentis: quia siuem occulto, siue in publico labatur in haeresim non incurret poenam,si zQd est haereticus. Intelligenda sunt ergo uerba illa uS tex uide manifcstatione,quae competit haeresi, ita ut ille dica
vir laba mani seste in haeresin,qui labitur in horrefm δ'
364쪽
LIBER SECUNDVS. a 66nifestam, quam scit esse ab ecclesia damnatam, qua iis illam occulte, M sitie ullo teste asserat. Qui uero ex ignorantia Iabirur in haeresim , non dicetur labi manifeste inhaeresim,quami US illana in publico foro coram mille te stibus eruerita quia non erat sibi manifestum talem assertionem esse hsreticam S ab ecclesia damnatam. Is autem, qui rUXtR hunc intelligend1 modum I Abiturina iifeste in haeresir hoc est in haeresinam Anaiastam,eo ip- ω est necessario censendus haereticus. Quia is ut supra
lib. I.cap. o. doctaimus)sine ulla ulteriore monitione estiam pertinaX censendus: quia errorem si tam TCn est pa
ratus corrigere. Quod fac1llinae,uel eY eo colligi potest: quia ecclesiam , A qua corrigendus esset, Aperto Marte
nem,quam scit ab ecclesia damnatam. Si uero quis ex ignorantia lapsius est in haeresina, repositea legat1 me ad mon1tuS Obedire cotemnit,tunc primo dicetur labi manifeste in haeresim quando legitims admonitioni obte perare recusat.Is igitur,qui iuYta hunc uitellectum labiatur manifeste in figressim, cum sit iuYta Prsdicta censen dus tigreticus merito hqretico M poeta Am iUcurret, quan tumlibet sit occultus si tamen haeresim, Mesa mente concepi aliquo uerbo explicauit. Et d e talib' sic lapsis manifeste in lipesina , intelligenda sunt uerba illi HS cap. . de hsreta quibus dicitur, quod qui talibus sic lapsis ni nifeste in lignesim erant aliqua obligatione Rostricti, linso iure sunt ab omni tali obligatione absoluti. Nam per illa uerba: Lapsis manifeste in hςresim,idem intelligit, ac si dixisset,l, elicis. Et hi tales licet occulti sin t sciat
incidunt in poenam cap.cum secundum legeS. ita etiam ipso iure incidunt m poenam prefati cap. ilia de hsret. Si hyesim suam quamuis occulte,eaeteriUS Prodiderunt.
Nam ut ait p bh.in isto cap.Ablolutos poena ipso iure impolita assici Lipsum delinquentem, quamlibet occultum pro qua sin1a adducit glossam, quam dicit esse novabilem in Ge.I. de hset.m uerbo :Eo ipso .Eα quibus
365쪽
amittat omne dinum, sicut Sc reliqua omnia bona trita Iure amittat: sed non poterit talis absolutio duq ut allegari,inia priuS manifesta catasa probetur. In ut omnibus etsi1 bene d1cat, in ira intelligentia illius uocismrin1reste et1am mihi errasse uidetur sicut alii '
Probatur manifestis rationibus bαretico um toenam de qua 1n praecedenti capti.tractatum est. Ca VIII. '
Quia totius huius nostri operis finis, &primus sed pus,ad quem nostram hanc Diagnam dirigimus est ut iustam esse punirionem,qua e Cclesia hyeticos feri Edamus opus est,ut eam pCeriam, de qua in praecedenti
cap. dii putauimus, merito haereticis fui e 1nflictam phemus . Quisquis diligenter Considerauerit quantu ub1eant superiossi nominum eNempla ad mouendos sub
ditoW affectus facile intelliget, quam iustum imo: ut uerius dicam necessarium sit,omnem praelationis piatem ab haereticis auferre. Scipio Africanus dicebat nullo se
plis: quoN imagineS in foro depictas uidebat. De Iulis Caesare refert Plutarch. ν cum ille in Hi aniares quasdam Alexandri pictas cerneret, secum diu cogitabun dus potimodum lachrymas fudit,cuius rei cam adtabrantibus ichs: Non ne inquit in iure dolendum arbitra mini,quod huius aetatis Alexander tot gentes suo sub did11set imperio,qua nullum adhuc praecla R facinus ipse gesserim Et inde ad res praeclaras gerendas e edi tior, Sc fortior effectus est. Si eo',qui iam praererier texemplR tm UIUON Animos mouere prat multo magis a posse credendum est exempla eo N, qui supersunt, pG sertim ea,quae non solum audiuntur: sed oculis inspiria LUD 'UltO.Π. magiS mouent visa, audita.Temstod enim ualde multum iuuauerunt ad uirtutem Hilei3 ii exempla. Nam TemistocIes cum esset adolescess, scompotationibus,alijsur carnis illecebris uolutabat
At post Muciades factus Imperator, apud θὶ λ q
366쪽
LIBER S E C V N D V S. 167nem deuici et Barbaros,nulluS illum deiceps uidit ud- quam agere indeco'. Percotctri tib US autem multis udfuisset in causis,ut sic fuerit repete m Utatus: rndebat,iH1ὶ cladis Trophaeis se fuisse a somno sciscitatuna. Cic.lab.4. Tusc.q uςR. refert: Demosthenem Adeo uigilasse, ut cliopificibus deuigilia contenderit, redo Iere se aiebat, si qn opificum antelucana UiC US esse Indusima Hnt tan tam vim, M ptatem eXemPl a Prssertim 1llo' qu1 authoritate aliqua reliquoS pcellunt, Ut ad illa imitanda sub dito' minios non solum urge Aiat: sed quasi cogere ui deantur. Ideo PauluS rePrehendeUS Petrum,eo QPP IIdaeos,quia Iacobo Hierosolymosse Epo uenerant,1simu late se ci gentibus subtrahebat nolans edere cum ill 1s, dixit illi: Gentes cogis iudaizare. Nam quia Petrus supre GiaLa.
mus erat totius ecclesiae Pasitor, Sc rector,cuius uestigia
caeteri sequi debebant:ideo tanti aesitana auit Petri exem plum Paulus,ut suo eΣemplo illum no solum ad Iudaicmum alios suadere,sed cogere ditaexit. Et merito sic di xii,cogitaNS Q, multo PlUS mOUeUt eXempla, quam UeTha. Propter quod filius Dei tactuS pro nobis homo,UO Iens hominibus certissimam uiam, qua ad griam Cta Iestem peruenirent,ostendere PriUS exempl1s, e posiΓ ea uerbis nos ad illam instruxit. Sm prius ut art Lia. Actat. Cas)coepit facere, Sc postea docere. Quem locum per tractans Chrysostomus Homil. I. mper Actus Apion , Cbus ait: Eoo apostoli prius uitae eXem Plis docebant, dein
de uerb1s. Quin potius ne uerbiS R idem erAt Opu S, cuCIZmarent opera. Haec ChrysostCmUS. Hinc oritu UTPeccata publica graua ora censeaTtUr,iu secreta, α tAn ro grauiora, quanto a personamMoris Authoritatis, Scquae magis tenebatur bonum AIqS Praebere exemplum, iuerint comissa.Ideo de malis facerdotiti US,dns per Γ'
Phetam Ezecles elem ait: Fact1 sunt domu1 Israel in οὐ ex. 44fendiculum iniqu1tatis. Quae uerba pertractans beatuS Gregorius parte prima Patitoralis cap.2.Ait: Nemo G De amplius in ecclesia nocet, quam qui Perverse ageΠS, G S-
367쪽
DT IUSTA HAER ET nomen, uel ordanem sanctitatis habet. Desine
l1zauerit unum de putillis istiS,qui in me credunt, expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo eius &demergatumn profundum maris. Qui 1Jc alsum scandali zat non solum de suo: sed etiam de alterius peccato,qui illius exemplo ad peccandum motus est,rationem re d et.Quod non fieret: nisi quia ille peccati alterius cauta sui suo eYemplo illum ad pcim uehemen. ter impellens. Haec Omnra, quae dirimus,huc tendunt Ut per illa notu omnibus fiat quanta sit exemplo' potentia Etsi tihualent quorumlabet hominum eYempla ad mouendos a iI1o iv hominum affectus: multo magis ualebunt exepta illo I , qui aliqua authoritate, Aptate reliquos praecel Iunt.Et hinc luce clarius constare poterat iustum esse, ut omnis ab haereticis auferatur praelationis,& dnij ptas. Timetur. n. iust ne his, qui praeest subditos suos ad eandem haeresim tuo exemplo trahat. Fili j parentes sios ferer semper imitari nitunturi et ad 1llois eXemplum uitam suam frequentis1ime componunt. Eissima natura insitu filiis ut parentes suos ament, Sc inde euenit ut quaecuo in parentibus uiderint,bona esse censeant. At qasso bonum eiustimat: illud appetit, Scillud imitari conat. Praeter hunc mutuum parentum, Sc filiora amorem, est adhuc alaa,&quidem potitum ac A qua: filios ad parentum silio in imitationem uehementissit ne impellit. Haec est assidua parentum,& filioni mutua conuersatio. Pa'rentes. D.su OS Rij uident, cum comedunt, cum bIbunt, cum ludunr, cum iocantur, cum irascutur, cu subsannata
368쪽
LIBER s E C V N D V s. IsgVident illos tingIuuies, ebrietates, prodigalitat ,zena citates, rnicZtiones,ad ulteria Sc coetera 1d gera' uitia. Audiunt illos detrahentes adulanteS,mentient S,itarZΠtes,peierAnteS,blHsphemantes,atcs alia multR,RUς tali zpudicum Non decent loquentes.Raroin contirim ut malleuius momenti parentes domi faciant aut ci1 Cant: uafilios lateat. Quantum aurem nocere possint mali ho minum moreS, hiS qui perpetuam cum ill 1s hset Conme tudinem,facrct scriPlura multis 1n loc1S nos aperti; Ismedocet. Qui cum sapietitibus graditur ait Salomon δε- Pro. 13. piens erat: amicus itulto Ivlim1lis efficietur. Et iteriam I Pro. . Noli es1e amicus homini iracundo, neq; ambUle S ctam uiro furiosome forte discas semitas eius, M sa mira as scadalum auimae tuae.Et Ecclesia isticus eIeganti ixmilitudi- Εα. 1
ne hoc ipsum explicat, dicens: Qui tetigerit picem inquinabitur ab ea: Sc qui coicauerat superbo, in desec super hiam.Denio propheta Regius a1t: Cum soco sanctus seci .etis: de cum peruerso peruerteris. Si conuersiatio BONO Mproficere potest conuertatio malo ν multo magis obe Cla poterit, quia stamus omnes natura ocliuioreS Hd ma Ium,quam ad bonum. Dis culinia est. ut quis ariter malos innocenter conuersetur.Propter hanc dupli Cena causam parentes suos fili) magis incieteros homines imitatu quia illos magis diligiit, longiorem cum illis hset
conuersationem. Facatiustheo' malos imitatiar mores, bonoS,quia natura iam per pctio quodammodo Corrupta krtius impellit ad malum qua ad bona. Et hinc eueni Ut rctro cocingat pr1 u1tioso filius studiosiuS. Scio quidem aliunita cotingere: sed hoc raue est, M RIbo no talum, ego autem de his, quae frequenter, dc quasi sem Per eueniunt loquor.Pater si est mercator, filios habeat mercationi deditos,si lusor filios habet lusores: si forn Cato filios nutrit fornia atores: si idololatra,fili OS docet idololatriam: si deniq; haereticus est, eadem haereu inmcit filios .Hoc manifesta eκ perientiam multiS com Pro batum est,qui filios suos in eandem traxerunz haeresim,
369쪽
draginta a fide catholica defecit,nun , ad illam liueti que redηtioni ob aliam cana: nisi quia filij illom eudema tenetas annis imbibunt errorem, quo Parentes suos aitectos est. u1dent.Timeo certe, Ut quod Deus prosea P1erate auertere dignetur) idem eueniat Germaniae, de
Angliae. Quia si filη eadem haeresi Lutherana a parent,
bus imbuuntur,qua illi nunc sunt infecti, tarde illae pro uinciae ad fidem catholicam conuertentur. Adolescens pro.1r. enam ut ait Salomon) iuxta uiam suam etiam cusenueri non te cedet ab ea. Et egregiUS poeta dixit:
orat. Quo semel est imbuta recens seruabit odorem Testa diu. Iustum igitur sui necessarium, a parentibus lis
Tet1ciS patriam omnem auferre Platena,&filios sui iuris sui arbitrij sacere, ne parentes sua aut horitate floci exemplo filios in eandem haeresim traherent, Sc fit ij, iuris aut horitate fulti, possint, si uelint paretibus resistere, taninqua iam sunt ipso iure ab illo Ist potesitate Iliberati. Propter han C causam multi Theologi,e quo' numero est sanctus Thomas, docent no eme licitum infidelium paruuloS inuitis parent1bus baptizare: quia talis baptizatio Ut Rrunt) uerteretur postea in contumeliam si dei Christianae quia parentes nutrirent filios in errore su0: qui sic in pueritia nutriti, nunquam postea fidem catholicam,quam in baptismo susceperiant in errec se teneret Alri in theologi , inter quos recensetur doctor subulii sScotuS,RUi Oppositam sententiam tuentur, PR eandem lcausam censent,filios infidelium, quidnuitis parentibu fuissent ex imperio principis baptizati e1Je statim post baptismum a parentum cura, oe potestate semouedos, ne si apud alios manerent, a paren tibus suis in eunde infidelitatis errorem traherentur,quo illi sunt infecti. Suu
stum est,ut Patriae placis diatum a parentibus haereticis
370쪽
auferatur,ne i pii filios suos eadem haeresi in ant,mul to iustius est, ut aliud quodlibet ciuile, M politicum dominium sit ipso iure a 'cinis hereticis ablata.Nam Q hoc tenent di tum Pliaribus nocere pia qutim qui solum do minio RRUdeTt Paterno,eo quod latius efh enium pol ticum, Atar regale,qua paternu.et Pluribus imperat re aut dux,aud marchic aut quiuis alius ciJs,qua m Qui solum est pater. Deinde plus pol rex erga subditOS qua pater erga filios, II hinc euemi,ut sepe Liabditi magis conentur regem si Itam imitari,qua m nlM PAretem. Potiunt quidem regeS eo quod cliuiris pollenp,manera plurima dare,&quia tam potentes sunt,ut nullas subditom illis resistere ualeat Prit subditos suos,cum eis libuerit.ua spoenis affligexe. Eae primo otii apud inferiores homines spes alicuiuS muneris recipi edi. Exsecudo oritur in subditis metus principis,ne uidelicet cir R COS quid Ad poe narum P O culibuerit etierceat Haec cita O uidelicet me tus, Sc spes solent animos holam in adialationem impel
principibus salS omni ex parte placere Pro CurRNt. ER la Ciunt, Sc dicunt,u sperant principi suo grata ei se futura, ea dicere, Sc facere omittunt, i principi dis Iicere intel ligunt. Qui mollibus uestiuntur in ut saluatornr) in do mibus regum sunt. Nam in domibus Principu sunt adulatores Sc qui hoibus placere student. Optime igitur, eveleganter Claudianus poeta in libro de quarto Honoria Augusti consulatu dixit.
Regis ad exeptur nec sic inflectere sensitas
Humanos edicta ualent, qua m uitR Tegentis. Mobile mutatur semper cum princi PQ UIR S.
Etlibro primo de laudibus Stiliconis i certam Ait:
Scilicet in uulgus manant ex la reRelirum, Vim ducum lituos,sic mores castra sequiantur.