Fratris Alfonsi a Castro ... De iusta haereticorum punitione libri tres

401쪽

DE IVsTA HAERET. PUNITIONEra liqu1dem peccauit in patrem suum Noe iis

combustis non in pro fias S PeccataS, quae nulla adhuc cerant 1ed pro peccatis Parentum hoc illis euenisse conitat. J1um quo in David, ut illi ex adulterio natus es hiuine pro pcto patris mox re interemptum: uerba, qua illi Nathan propheta dixi apertissime couincunt Nam postico David pc suum confessus est dicens: Peccauia. e. in DΠΟ. Statim propheta Natha dixit ad allu: Dias quos transtulit pcim tuum: non morieris: Verumtia qi bibsphemare fecisti inimicos nomen Dni: uerbum hoc, isηρε. filius qui natus est tibi morte morietur. Filii, & filiae Acham,qui furatus est de anathemate ciuitatis Hiericho contra praeceptum D di, sircum ipso Acham eo0 pre, ex mandato Iosue interfecti sunt. Quo facto placatus A. '. est Dias,qui de pcto Acham iratus fuerat. Filii Ghiezi

pueri Helisei prophetae percussi sunt lepra, Pp pcim patris,qui contra uoluntatem Helisei a Naaman leproso ob collatam illi sanitatem,munera accepit. EX his ergo te sitam onus apertassime conuincitur falsum esse,qct' beatuS Hieronymus ait:nunquam filios puniri a Deo in tertiam,& quartam griationem': quia deliquerunt patres eo N: sed quia patrum fuerut imitatores: Praeterea sinu quam filii pro peccatis parentum punirentucsed solum quia pres in scelere imitatur, falsum esset quod Ons ait Ex ro in Exo.se uisitare peccata patrui filios ua tuc no peccatta parentum, sed peccata sola ipso hi filio ν uisitare cuillos

402쪽

L I B E R I E CIU N D V s. 18sillos pro suis solis peccatis puniret, Sc non pro paterni Deinde eae ipso literae decursu constat, bium Hieron mum male intellem me locu illum Exodi, & non bene i Iam literam Ordinasse. Nam illa uerba, his qui oderunt me: Hieronum us dicit esse ad filios referenda,ita ut fit dsint,qui oderunt Deum, Mob hoc a 'Deo puniutur. Vzaut clare ostendamus uerba illa non ad filios sed ad eorum parentes elicte refereda, Opus est, ut uerba EXO. citemus et quae multo clariora sunt,quam illa,q beatus Hie

bis in aliquantula diuersis protulit liam. itera EXOdi sic se habet. Ego sum dns Deus tuus fortis zelotes, Uim Ex ratans iniquitatem patrum in filios in tertia Sc quarta generationem,eON qui oderunt me. Constat D.1llud rela

riuum, qui,debere referri ad pres, Sc non ad filios: um tale relatiuum ad idem prorsus est referen d ad quod re fertur ille Gius eo N.Illud aut relativum in gio positum, nullo modo ad aliud, quam ad parentes ut apertissime constat reserri potest qui tertia, Sc quarta gnatio, quae ibi exprimis,non est gnatio filio Ist,sed parentu.Ipsi ergo parentes equo 1uer est tertia illa, de quarta gnatio, utaam DP peccata parentu uilitat deus,sunt qui oderunt Deia, non Ph. Ex quibus colligimus, ut et in litera Deuteronomii, quam btus Hieronymus citat,illud Mnomen demonrativum, his,non filios,sed paretes demonstret: ita ut parentes sint,u deum oderui, mandata illius no custo dictes: ob quam cam deus non soluipsos parentes: sed tertiam Sc quarta illo' gnationem punit. Hanc auc cominationem deus faciens in Exodo , haec uerba pmisit: Ego sum diis Deus tuus fortis zelotes. Qus uerba io di Cta esse intelligere debemus,uta illa onderet nobis se taeae esse potetiae ut no soli1 ipsiss patres peccates sed et si bos pro paretibus affligere possit. Haec ad bii Hieri fententiam coincenda d1cta sufficiat. Superest ut iam Mevillius liters sensum proferamus, Sc Ezech. ab EXO mini'

403쪽

L DE IUSTAtURERET PUNITIONE per Ezech.propheta dΠSRit: Anima, Peccauerit - m , monet, ct filius non portabit iniquitAte patris, esse intestigenda de poena rete R,R P hanc laizam Dctores Dei.Et certe fide iIIa sola poenaintelligant profata Ff 'chielis uerba,uertissima eit illo uerbo' sinia. neminem, nasi pro pcto proprio deuS aeternaliter danat. N6 enim dixi Manima M peccaueri ipsa puniet sed diit ipsa moriet.Ex quibus Pater,no de qualibet poetia sed de se Ia morte deum fui elocutum.ΜOIS RU R eta lege M dimortali p O datur aeterna est,& ΠΟΠ malis POEunt et uerba illa Ezec intelligi no solum de poen a , stern a sed et de poena teporali, M sPUali, cuiusmodi est priuatio viae De amissio iuris ad gnam suscipiedam. Na 1titas paenis nullus etiam nisi s io pcto plecteξ. Et certe si ea qEzechielis Opheis uerba circustan plene cosidererr acile quisqς, uel mediocriter doctus agnoscet desola poena spirali,sive artem abstu e tPali illa esse intelligoda ct aut in Exodo dris ait: se uisitare inlatate patruiti filios i te tiam Sc quartam gnationem,de pinna Corvali, Ecipali intelligendii est. Punit ergo deu S poena corporali in hac uita filios O peccatis parentvrsed poena aeterna, ct qua libet alsa spuali poena quamuis tuali, nunquam filium M peccato patris punit: sed anima, quae peccauerit, ipsa punietur. Uri August. super librum Iome. q. 8.pertractasAVη, quare pro peccato Achan,Rη eius fuerint puniti,sic ait: Nec tri credendum est etiam poenas,quae P Oct mortem irrogantur , alium pro alio posse damnari: sed in his imrebus hanc irrogari poenam, quae finem fuerant habitu ra etiam si non eo modo finirentur.Haec Aug. Qui post praedicta uerba,aliquibus alijs interpositis,ronem reddit: quare Deus poenis corporalibus huius uitae unum pro alio puniat, Ac Non poenis alterius uitae, sic inquiens:

Uisibiles igitur afflictiones holum , siue mortes, qm his quibus ingerunt, M obesse, M prodesse sent, nouit Da in occulto prouidentiae suae, queadmodu iuste abusquς dispense et cum aliosse peccata in alijs uidetur ulcisci

404쪽

L I B E R SECUNDUS. Poenas uero inuisibiles quae nocent et prodesse no prit,

ita nullus deo iudice pro alienis peccatis luat,sicut hCie iudice luere nullus ressi pro sua culpa istas uisibiles deinher. Hactemus Aug In quibus uerbis plenissimam, Simsufficientis 11ma reddidit carer quare filium pro secto Prisdeu S in hac uaea corporaliter puniati quia f. tali S P0 P NA,M PRtri nocet, fiIio ad salutem alae suae .pdest. NaPP eiusdem animae salute augenda Mepe iustos Abscvit Ioiv culpa deus in hac uita corporaliter assisit. NOigaxmrrum si iustos filios malom parentia deus corporalib' PC rS,M transitor g cruciet,cum per illas simul, V paetrum peta punia Sc plute filion spiritualem prociaret. Alia pol adhuc dari expositio illotas ue oria da Uinom, quae Citata sunt eX lih EΣodi, βία Ezechiele .ppheta, uetiAm eXbto Aug.loco praefato colligit. Verba Ezechielis prophetae ad rudiciu humanum refere da sunt, IzR ut iudic1 humano non liceat filii pro pcto patris Punire, aut prem pro pcto filio: sed quen in pro suo. Quae autean Exodo diar ad solanr pertinet diuina potentὶZm, qui solus pol p eccata patrii uisitare i filios in tertia re qua zam gnationem Nam in loco prato bilis Aug. huic QONi cum dubitatione rodens,lic ait: An aliud iudicatibus hominibus est pceptum,ne quenqua pro Alzero P Umat: α dei iudicia no in t eiusmodi,qui alto, irauisibili cOsilio suo nouit quatenus extendat et ivalem holum P Nam salubrem p terrorem Et aliubias interposit:S sib dii: At uero si Achan ab aliquo inuentUS, Atque coPre hensUS, Scillius criminis reus ad iudiciu Iosiue fuis et adductuS,nequaQuam putandu est holam iudicem, uel Oillo,uel cum illo quequam altu, qui societate facti eius minime teneret,fuisse pun1 tunt. Neque.Π.ei mRUdatum IegiS licebat excedere,quod datu est hominibus, Te iudicio suo,quod in hominem homini ivatim, iue per i se sum est,aItem pro alterius pcto arbitretur esse Ple tellarium. Longe autem secretiore iustitia iud1cat deus GP tens est et post mortem, quod honon pol Iiberare, ues Augu

405쪽

DE IUSTA HAERET PUNITI ME perdere. Et post pauca iterum subdit: Hoc enim 'ρ cepit homin1 1ud1ci Deus,in hiS, Uae ad humanum ii se; cium pertinent iudicanda, quod in suo iudicio facit , quo potestas non aspirat humana. Hactenus Augustlax cu1us uerb1s,illud,quod dixi iudicem humanii noti polle unum pro peccato SireriUS punire, non generali tex est acc1piendum, Sc de omni poena intelligendum ted solum de poena morti S. Quoniam de hac sola poena inuenio in lege d1uina iudices esse prohibitos,ne una pro alio puniant.Haec enim sunt uerba legis, qua Deus diu. i4 de hac re in Deuteronomio statuita Non occidentur imquit)patres pro filiis,nec stiri pro patribus: sed unu sopro pecca to suo morietur. Cum hic occisionem prohi- huisset,n ullam prorsus alterius pCens fecit mentionem. Vt hanc domini legem seruaret. Amasias filius Ioas regis Iuda: quamusS eos, qui patrem suum occiderant in. terfecit: filios tamen eorum occidere noluit ut in qua 4. Rε. to libro Regum narratur.Propter quod ego no possum . . non mirati quo pacto Imperatores Honorius,& Arcadius in.l. quisquis cum militibus. . ad leg. ivl.ma.non sint ueriti d1cere,se ex Imperatoria lenitate uitam concedere filiis eorum,qui reg1am laeserunt maiestatem, tan

quasi hac imperatoria lenitate seclusa, iuste potuissent filios pro peccatis parentu interficere. Lege siquidem diuina,qua supra citauimus,erat illis interdictu, ne preso filiis,aut fit os D patribus interficerent. Ro au qua in ea de lege afferunt,ut filios et iuste occidere possent,nullius prorsius est mometi Paterno enim inquiunt Impe' ratores alli deberent perire supplicio,in quibus paterni, hoc esset,ligreditani criminis exepta metuunt. O' uanissimum argm. Erit igitur iudici licitum interficere Petrum: q uia iuste m eluit illii tore I atronem, aut i, omicida, aut aliquid aliud simile. Nunquam. n.debet poena Puenire crimina:sed sequi.Iustum quide est hoc in filiis metuere, quod scatur patres eorum comisisse. Iustum etia est huic

merui mederi,ita ut aliquo iusto remedio adh1bito im

406쪽

L I R E SECUNDUS. IV pediatur ne idisquod timebatur,eueniat Iniustum inest, et iniustissimum,utri, metum futuri criminis quia purisatur eSdem poena,qua puniretur: si iam illud crimen co misisset. Non ergo ex sola misericordia, aut eX Pera toria lenitate ut illi loquuntur) sed ex mera iustitia coracedatur uita filηs eom,qui criminis laesae maiestatis sunt

rei. Et idem prorsus dicendum est de catholicis filηs hae xetico tu: qui etsi pro haeresi parentum suo ἔν iuste athsPrit poenis feriri,nunquam tamen poena mortis pro illis Punietur. Quia ut diuina lex ait quisq; pro peccato suo

morietur. Quod autem dicit Papa in cap. uergentis. eta

tra de haereticis. fili)s eo', qui laesiae maiestatis sunt rei, uitam eae sola miser1 cordia esse conuersatam. Papa Innocentius . cuius est textus ille: non dixit definiendo , aut approbando illud: sed solum retuli quid Imperato Ieges de reis laesae maiestatis decreuerint: Ec inde tanquaa' minori ad maius arguit de bonoIst confiscatione simile esse circa haeret1cos faciendum, quod circa reos laesiae maiestatis,Imperato' leges decreuerunt. S1t 1gitur lisCcertissima, Sc infallibilis sententia, ut nulli humano iv dici liceat unquam unum hominem pro peccato alte riuS Occidere. Quae regula non ad solam mortem: secletiam ad alia corporis flagella, Sc uulnera , Sc reliquos corporis cruciatus est tendenda,ita ut etiam intellrgatur esse iudici humano interdictum, ne unum pro Peccato alteri' flagelle aut uulnere aut alia quavissimili corporis poena puniat. Ita.n. sentiunt illustres theologi,u delicet Alexader de Ales. tertia. parte. q. I. membro. . arti. I. M post illum beatus Thomas Sc da Sc e.q. IOS.ansi. Et merito quidem diuinam illam legem sic etaten dendam esse putarunt: quia sicut per praeceptum illud , NON Occides,non solum prohibetur mors,sed quaelibet Rha corporis percussio: ita etiam consequens est , ut per PraecePtum Illud,non occidentur patres pro fit 13 S, aut iij0 pro patribus,sit et flagellatio, aut quaelibet alia cor' Poris Percussio iudici interdicta,ita ut neminem Pro Pςc

407쪽

teΠUS peccato punire. Poenam etiam uinollem qualis est excGlaatio,dicit nun otiatri ' cuc Deus sp titues Manuisibila poena nunquam alterum pro alteriuS peccato punit. Reliquas autem p h Vneque sp1rituales sint, ne tae Ad corporis mortem ten dunt,bn potest 1udex humanus alicur, cum iusta subest causis,pro peccato alterius infligere. Nec solum pro nec

terre. Nam issius ex fornicat1One natus,DD soluna pares peccatum,non admittitur ad Lacerdotium,Deo ita fieri praecipaente. Non ingredietur inquit Dns in Deutero De . 23 nomio mamzer.i.de scorto nat' in eccriam Diat, usque in decima gnationem. Iudex etiam resimam languinis iustissime lata,& execut1oni mandatam,pumtur irregularitate. Duo Igitur sunt modi ut ex praedictis patet) pquos ostendimus ea, quae in EXodo hJr, optime conuenire cum his,qus per Ezechielem prophetam d1cta sunt,&nullam esse inter illa duo contradicionem.

Quod Haretici sinat mortis supplicio puniendi, siue talis mors gla dio, aut igne ast alio ' uis modo illis inferatur. Cap. XII.

Vltima se iam offert corra oris poenae morS .squalia reta cos, nisi tempestiue resipiscant, iuste puniendos esse apertissime Deo fauente demonstrabimus. Et ut aper lius re agamuS, primo ante Omnia percontari uolo eos, qui contra sentiunt,an licitum sit ob aliqua iustam causam hominem aliquem occidere 'Forte dicent, prout Valdenses haeretici olim docuerunt,nullam esse tam tu

stam causam ut millam merito, de iuste posito aliqui.

408쪽

L Ι 8 A R s E G V N D V s. I 8 soccidi etiamsi id fiat ex iudicis praecepto. Et certe si s spitionibuS,aut coniecturis aliquis cladus est locus)ego suspicor aliquos eu Lutheranis ita sentire. Nam Otho Eranislsius in quarto lib.Pandecta υ sacrae scriptur u Iens persuadere haereticos non eme occidendos, inter lia,quae pro se adduci effert Esaiam dicentem: Non ΠΟcebunt,neque Occiden ton uniuerso monte salacio meo.

Quae uerba Non magis de haereticis,quam de quibusli bet alηs loquuntur ut illi magis,quum alij prohibeatUr occidi. QuAPp ego ex hoc loco conscio, dc merito,illusensisse neminem nulla etiam eκ causa esse occidendum. S1 ita sentiunt,in alium muIto pestilentiorem incident rorem. Talis . n. error Praeter hoc, quod sacris repugnat literis, humanum tollit conuictum, Parem totius rei P hlicae perturbat,ix Oena proris honestam peruertit Politiam. Nam βί si in lege ueteri fuisset datum praecePtiade non occidendo , multae in fuerunt alior innuna erat Ioges quae ob aliqua particularia scelera homines morte punire iubebant. Qui declinauerat ad magos, M RIiO' Le ro1os,interfici iubebatur. Qui maledixisset patri aut m Ibidemtri,mortis reus censebatur. Sunt alia huius grais m talia, quae Non est opus nunc recensere. Dimisi a lege uet i, Q 1rca iudicia,et cfremonias,iam per Christi morte abrogata esLVenianaus ad Ieg1s EuangeIIcar tDS. Heat S Per .

erus ApD Ananiam,& Sap hiram morte punivit mea in Hendato agro fraudauerant de pretio ibi ipsis aliquid inde ieruantes, Ec non totum pretium ut facere ex uoto tenebantur)coram apostolis portantes .Praeterea ipse mecueritatis magiste eum hominem,qui alium propria Ruthoritate occidi isset,iuiste occidendum esse docuit, tacita quieri S. Omnis, qui Occiderit gladi gladio peribit. Hi totius uerbis Saluator aperte docuit morte plectericita CG se illum, qui alia occiderit.Rursam eκ hac finia alius ad huc apertillime deducitur error.Nam si m nullam iusta cautam licet occid ere hominem,necessatio conse Qtaeris

Ost,ut nullam causam bella gerere liceat: ra fercina

409쪽

DE IUs ΤΑ ΠΑE R. ET PUNITI ONEpossibile est, ut bella gerantur absque hominis alicuius occisione. Quantum uero haec sina a uetitate fidei catholicae sit aliena,non est opus nunc O1tendere: qm noS iam Olim in eo opere, quod aduersus oes haereses edidimus, in titu.de bello,apertissimis argumentis illam expugnauimus.Deinde si pp nullam causam licet hominem qualibet sceleratum occidere,nulla poterit respublica salua consistere:qm nisi sceleratissimi occidantur,nulla erit inppro quieS, nulla pax permanebit in illo.'ali homines quoscunque iustos tanto licentiosius affligent, quanto certius nouerint se m nullum scelus posse occidi.Et mortem,quam sceleratissimis inferre,scdm hanc finiam iud ei non licet ipsis et sceleratissimis in iustos quosque inferre impune licebit. Si nunqua liceret iudici rempublicam moderanti homine alique occidere, terra esset plena furibuS,&raptoribus,mare piratis,nulls res essenthois.1 tutae: sed essent homines uria dictum Abacuc prophetae,ut pisces mariS,quo' maiores tape deuorant mino res. Propter quod nulla unquam quod sciam) extitit tam barbara,aut inculta respublica quae ob aliqua certa crimina mortem maleficis infligendam non decerneret. Ut igitur debita sit in populo quies,& tranquillitas,ex peAt,ut sceleratissimi qui homines, praesertim de quibus nulla est em endationiS spes,o ccidantur, ne PP illo rum causam tota respublica collabatur. Sias autem no his obhelat praeceptum diuinum, quod ait, Non occi des . Rndemus per illud praeceptum solam illam prolii heri occisionem,u a persona eXercetur priuAsR: ΠΟΠ Rutillamus iudice ob aliquam iustam causam decernitur

2.cap. Hieremiae ita est. Homicidas, Ec sacrilegos , Ac Ienenarios punire,non est effusio sanguinis: sed legum ninisterium. Haec 1lle.Eeatus Augustinus lib.I.de c1mate Dei,cap.2I.ab illo precepto,Non OccideS, aliquiicit ee exceptos: quos iuste OccIdi pol 1e asseuerat.Qu1 Ius enumeratiS tandem,qus sequuntur ait: Has igitur ex

410쪽

reptis inui ille quos uel lex iuxta maliter, ueIipse sensiusititie Deus specialiter occidi iubet, quisquis homine ,

ueli ipsam,uel quemlibet alium occiderit,homicidii crimine innectitur.Haec Augustinus.Forte his ronibus cui par est conuicti, hi qui haereticos non debere occidi contendunt,dicent licitum esse,&1ustum ob aliquam iusta causam hominem occidere,negabunt ici, Scut certo in mus,negant haeresim esse causam iustam, pa quam homo haereticus sit occiden: dus,etiam si pertinacissimus ille sit. Vt autem nos apertissime ostendamus eos perniciosissime errar inuestigare oportet, Sc diligenter pseratari,quae sint iustae causς Pp quas aliquis potest: iaste ad mortem damnari. Nolo impraesentiarum omnes huius rei causas sigillatim, aut speciatim enumerare: sed solucausarum genera. GalenuS uir, praeter medicinae scieU- Galliatiam nomni genere philosophis clarissimus, in illo opusculo, cui titulus est: Quord animi mores corporis temperaturam sequuntur,aliquaS reddit causas, propter quas aliqui merito morte plectantur, sic inquiens: Deplora tos,βί facinorosos treis ob causas rorii consentaneas e' uita tollimus,ne uidelicet superstites contumeliam no- his inferant: eiusdem notae homines in terrorem perducan tanquam pari supplicio excipiendos, si praeteritus,

quid patrauerint.Tertia est,qudd illis ipsis morip stet, eo malitiae profectis,ut nullus animi medicinae faciundς locus sit,aut quinea' musis ipsis quidem corrigi, aut a Socrate,aut Pythagora meliores rect di queant.bisc ille insignis philosophus. Sed quia fortasse Galeni ueta Gotalis hominis,& minime Chrilliani sententiam multi cotemnere non formidabunt,opus est, ut omneS tres occisionis causas ab illo assignatas ex naturali ratiose,M s croe scripturae testimonias ustas esse comprQberias, Scdeinde ob easdem treis causas iustam esse haeretici incorrigibilis necem,ostendemus. Primam caulam esse dixit, ne uidelicet scelerati, Ec pessimi homines uiuentes, alijs contumeliam inierant Iustum quippe est, iurecentes