장음표시 사용
451쪽
nia Hispania,& Italia congregasse,ut Germanos ecclesiae catholicae, sibi rebelles debellaret. Restant alia duo discutienda,quae potissimu ad belli iustitia exiguit
tur. uidelicet,authoritas, S ca.De Ruthoritate nullus, nisi prorsus ignarus,et mentis inopS,dubitare poteti. QAsi belli indicendi authorstas, apud holam aliquem est,
nullus est, qui illam certiorem, S maiore habeat, cs Inaperator, ui solus uere' nescit in limoi temporalibus tu perior .Hic. n.est utInnoc.Papa ait luminare na1nus δη-ς ' Quod praeest nocti. Superesstigatur, ut de cainuestiget μας inius quam si ostender1mus iustam: inde aperte covin- - Rr .cemus ustum esse, ut haeretici pertinaces bello oppu-G R.f. gnentur,pessimech sentire eos,qui Carolum Caesare paliuiusi nodi b ellum accusabant. S1 aliquas ex tuitis belli causis,quas supra recensuimuS,ad memoriam reuocare uolumus, altas inueniemus quς hoc bellum iustu esse aperte demonstrant. Iustam belli cam lecundo loco Iupra collocauimus recessum a' uero Des cultu. At harietici,qui de Deo,aut sponsa illius ecclesia non credunt, qcredenda lunt,Deum uere, βί ut oportet, non colunt Iusta igitur belli ca est haeresis qua qui deserere noluerint, iuste debellari pnt.Altera ius 1 belli ca, quam octauo loco recesuimus, est, liquis rebellet aduersus superiorem, cui reueretiam Integrana pstare tenetur. Et certe extim etiam ratione apertissme covincitur, iustum esse belli quod aduersus pertinaces haereticos geruur. Nam naeretici omnes sunt aperte rebelles ecclesiae sanctae cathoel co cuiuS doctrinam omnes fideles sulcipere tenennHaeretici aut superbia excaecati propriam striam praeferurit doctrinae sanctae matrἱs ecclesiae,3 ideo ut suam latam tueantur,non dubitant doctr1nae eccletiae catholicς contradicere,&illius praecepta contenere. Ideo Iob de hae reticis to ruens,sic ait: Rebelles fuerunt lumini, nescis Db.a4 runt Uias eius nec reuersi sunt per semitas eIus. se Uc
babius Greg.in Moralibus, de haereticis intelligenda esse censet. Praeterea haeretici pertinaces ut supra libri
452쪽
11. eiusdem libri ondimuS, mortis sirpplicio illos si femi re nolint,esse puniedos. Et inde apertiss1 me sequit, ut si illi huic iustae punitioni resistere uel in t : Princeps cuius ditioni subduntur, iuste ob hoc possit bellum aduerius illos mouere. Nam Q pcenam iusta ex Principis mandato d ecretam,subire recusat, Sc ne illa patiatur Principi resistit, rebellis est. Quam rebellionem, iustam essecam besti,iam supra ex sacrescripturs testimonio, Sc ex hii August. ω1a,Aperte ostendimus. Rursum, si haereti cus pertinax, iuste est ad mortem danandus , nec refert utic. 12. libri huius ondimns ) qua morte,gladio uidelicet,RUsigne, aut aqua, aut quouis alio modo, mors illi interatur: cosequens est,utius usit,haereticos plinaces,
S rebelles bello oppugnare, ut pereant, Sc sic illos erant meriti PrincepS morte mulctare possit.Nam haerone bella p 'oysen gelia,q omnia Faustus Manichsus accusabat,btus August. defendit: ppeaqu3d per illa
mortem, hiS, qui at S erant meriti, Deo iubente infl1ge
quens ait:Nec bella per Moysen gesta miretur,aut horrea quia & in illis diuina secutus Imperia,non saevienS: . sed obediens fuit: nec Dei is cum iubebat ista,tauiebat, sed d1gna dignis retribuebat,dignos terrebat.Haec ille. Simili igitur modo Caesar,aut quiuis aliuS PrincepS, cum bellum aduersus hςreticos pertinaces, qui iure sibi subduntur,mouet: no est dicendus ciuire: sed digna digniS retribuere, dignos cs terrere. Denique post Principum colla se Christo subdideruti saepe Pontifices sancti,&docti ipsos Principes hortati liint ut bellu contra pertinaces, rebelles haereticos mouerent,dc sic illosse obstinatam nocendi libidinem coprimerent. Nec soliSeXhortationibus ad bellu fuerunt contenti sumi Potar. sed Omnibus, ct crucesignati ad bellum cotra haereticOSPrQcederent,poenant,quς pro pctis debebantur RPeindulgentiam cocesserunt: ut uel tam magno prsmio mi
453쪽
Etes allecti libentius ad bella processii seni. Beatus Gregorius libro primo Epistolarum suarum, Epistola D. Gennadio Patritio, dc Exarcho Africae scribens,ad bellum contra Donat1stas haereticoS hortatur,sic inquies Sicut excellentiam uestram hostilibus bellis in hac uita dominus uietoriaru fecit luce fulgere: ita oportet eam inimicis ecclesis eius, omni uiuacitate menti S,3c comis obviare: quatenus eiuS eX utro P tritipho magiS,ac magis enitescat opinio,cu Sc forensib' bellis aduersarijs catholicae eccle11ae uehementer obsistitis, Zc ecclesiastica praelia sicut bellatores Domini, fortiter dimicatis. Notum est enim haereticae religionis uiros, si eis quod absit) siuppetit nocendi licentia,contra catholicam fidem
uehementer insurgere: quatenuS haereseos suae uenena
ad tabefacienda si ualuerint) Christiani corporis membra transfundant. CognouimuS enim eos contra catholicam ecclesiam domino eis aduertante colla si ibrigere,
α fidem uella christiani nominis inclinare. Sed eminentia uestra conatus eorum comprimat, Sc superbas eorum ceruices, iugo rectitudiniS premat. Haec Gregorius, qui aliquibus interpolsicis post ea Deum orat, ut ad huiusmodi bellu gerendu ille Genadius sit torus, sic inquiens: Per Iuentes praeterea paternae charitati3 aiseetu,dominium petimus,quo brachiu uestrum ad coprimedos hostes forte efficiat, L mentem uestram Telo fidei,uelut mucrone gladi)uibrantis exacuat. Haec ille. Deinde in Albi gestum tisreiisyn Francia prope' Tolo fam orireturilanocentius Tertius huius nominis lumus Pontifex,uir moribus, Sc doctrina clarissimus post se IOS per rones,3 argumeta,quae illis multa offerebant, a suo errore discedere nolle intellexit, armis contra illos ut Platina refert agedum esse decreuit. Huic lucce1 ut in Pontificatu Honorius Tertius huius a ominis tumemus Pontifex,qui uides hanc Alb1genfiu sectam adhuc in suo errore obstinata,indulgent 1as,ee peccatori conqdonationes ut beatus Antoninus refert his, qui crucς
454쪽
LIBER SECUNDUS. 21rsonati contra limoi haereticos ad bellum processissent, eoncesssit. Demu cum in Bohemia Husiliarum haeresiso eruagaretur,nec illiuS defensoreS pol sent argumentis,&ronubus ab illa reuocari,adhortate legato Sed1 sapostolice Cardinale sanciti Angeli,datis ob hoc p&oW m-dulae tes ut Aeneas Sylvius in libro de or1g1ne Eohemo. refert ad bellum contra eosdem haereticos processum est. Si bellum contra haereticos non es et sumendu, Deus, qci ecclesiam suam regit, non toties permitisset summos Potiti es,qui illi praesunt promissiu ob hoc peccatorum iudulgentijs fideIes contra haereticos ad belluadhortati . Ex his ergo omnibus iam apertissime costat iustum esse ut haeretici pertinaces,&rebelles bello opinpureentur ut bello petiti dignam sui crimin1s uli1onem accipiant.De hoc in monere PrincipeS oportet,ne putet hanc helli contra haereticos gerendi potestatem illosidia hye ut quoties illis placuerat,possint bellu contra hs reticos mouere. Non. n.licet illis hoc agere: nisi post per ecclasiasticum 1udicem fuerit declaratum 1llos esse haereticos. Non.n .est aequum,ut poena inseratur alicui, antequam constet 1llum culpam hie, quae talem exigat poenam. Haeretici aut comen constare non pnnisi poli1udicia ecc astici declaratione, cui soli iura concedunt, de errore, δc de pertinacia in illo deffinitivam proferre suam. Nam Bonifacius Papa octauus in cap.Vt inquisitionis,de haereticis.lib.6. prohabet,ne quaeua S laica pias de hoc crimine iudicare audeat:quia crimen hoc ut ait est mere ecclesiasticuna. Deinde in capit. cum scanale geS,ani paragrapho confiscationis,eisdem titulo, α lib. Papa prohibet,ne bona haeretico' per Principes se UulareS Occupentur,antequam per ecclesiasticu iudicem, cui hoc a iure competit,snia sit luper crimen haerenS O mulgata. Et idem per omnia dicendum est de morte, quam nullatenus potest Princeps haeretico ob crimen
haeresis infligere nisi postquam ecclasiasticus iudex, ad quem spectat declarauerit illum esse pertinacem. Et
455쪽
inde ut ex d1ctis constat sequitur, ut Princeps,non porsit aduersus haereticos ob solam haeresis cam bellum moueremisi postquam iudex ecinctasticus, cui hoc ex iure covenit publica sentetia declarauerit illos esse hyeticos.
Superest ut aduersarioN obiectionabus mdeamus, uillas tam fortes esse credunt, ut nemo illis restitere u Ieat. Sed illas nullius roboris esse nos, Deo duce facile ostendemus,& inde firmiorem Aram lmam essiciemus. Primo igitur nobis obijciunt haereticos rationibus,et noarmis esse conuincendos,quia fidem oportet esse liberam , Sc non coactam. Pro qua re Mi nullum illi mihi proferebant testimonia,ego tu,ne nihil si cui radere de B ru. heam,beatum Bern ardum pro illis offero,qui sermone. 64.super Cantica,mpones uerba illa, Capite nobis uulpes paruulas,quae demolsuntur uineas,haec ait: Si iuxta allegoriam ecclesias uineas, vulpes haereseS, uel potius haereticos ipsos intelligamus implex est sensus,ut haeretici capiantur po titis,quam effugentur. Capiantur, dico,non armiS: sed argumendiS, quIDus refellantur erro
refleo0,i uero,si fieri pol, reconcilientur catholics ecclesia reuocentur ad ueram fidem. Haec est. n.uoluntast.Ni.r. eius,qui Vult OmneS homines saluos fieri, &ad agnitionem ueritatis uenire. Hoc denique uelle se perhibet,qui non simpst capite vulpes, sed capite inquit nobis uulpes pamulas . Sibi ergo, Sc sponsae suae.i. catholicae ecclesiae iubet acquiri has vulpes una ait: Capite eas ninhis . Haec Bernardus. Huic obiectioni mdeo,ue' esse, quod aiunt,hominem liber Sc non coacte ad fidem catholicam prouocandum esse. Hoc in non eir rue rsed in illis ueritatem habet,qui nunquam fidem catholi cam in baptismo siis ceperunt, qui nequaquam sunt ad ndem cogendi. Illi autem,qui semel Christum in bapusmo induerunt ut supra cap1tulo quarto liori huius oti dimus cogendi sunt,ut fide,quam semel susceperunt te ne ant. 4iod aut Bernardus a1t haereticos non armis,
sed rationibus,quihus refellantur errores eone capiςdQS
456쪽
t 13 EI. S E C V NT D V s . 212 π de illis solis haereticismtelligendum esse constat ondum fuerunt legitime de sui S erroribus admoniti,M bus nondum sunt oblata argumenta, quibus eorum
errores aperte containcuntur: ac proinde non constat 11los et Te prrtinaces.De hiS.n.ego fateor non esse illos a
mis oppugnandos, antequam sint de suss erroribus legitime admoniti. Hac in legitima admonstione 1llis exiisebita, 11 in suis error: bus obstinati catholicam iidem tu scipere contempserint usite poterunt debellari, ut mo rem, qua filo crimini debetur, Sc quam per potentiam fugeren tuntur,uel invit1 sustinere cogantur. Et hoc ipsum etiam beatus Hernardus docet, qui post praedicta geris. uerba haec, quae sequuntur ibidem adiunxit :Itam ho de ecclesia exerc1tatus,& doctus si cum haeretico hom1ue disputare aggreditur tib intentionem suam dirigere dehet,quatenus ita errantem conuincat, ut Se conuertat,
cogitans illud apostoli Iacobi: q ui conuerti fecerit pec- Iared.
catorem ab errore Viae suae, aluabit atram et Us a morte,
et operit multitudinem pctor'. Quod si reuerti noluerit, nec conuietus post primam iam , &scdam admonitionem utpote qui omo siubuersus est erit scam Apym deuitandus. Ex hoc iam melius ut quidem ego arbitror viii. i.
effugatur, aut etiam rei gatur , quam linitur uineas demoliri.Haec Bernardus, qui aperte nostram confirmat lententiam,tantum abest,ut contrarIse fauere possit.
Secundo nobis Odyciunt,quod parcendum est mulis tudini,&mitius cum illa est agendum etiam si tota illa, aut maxima ill1us pars in crimen aliquod incidisset. Pro quare licet nullum enam ut prius dixi mihi protulerat testimomu ego in aliqua,q1llis in sacrem fauere Vfir, pseram testimonia,ut illis plene declaratis,inde constet illOS, qui contra sentiunt nimium in hac parte hallucina- QS sense. Augustinus in quadam episitola ad Bonifaciuau: sper graues dissensionum scissuras non huiuS,aut
illius hominis periculum: sed p propς plurimo' strages iacet,dezrahedum est adiuuid seueritati, ut maioribus sa
457쪽
DE IVsTA UAE R ET PUNITIONE nandis malis,claritas syncera subueniat. Haec Augusti,nus. Et citantur L Gratiano in capit.ut conitueretur. o. distinctione. Idem etiam in quodam p articulati calafieri praecepit Alexander tertiuS in capit. LAtores . extra de cleri.excom.uel de po. ministrate Et idem innuit Honorius tertius in capit.finali.de transactionibus. Et alterius lanocenth dictum citat GratianuS in cap. Quoties. 1.q. .sic dicens: Quoties a' populiS, aut a turba pecca
tur : quia in omnes Pp multitudinem uindicari non pol, As u. inultum solet transire. Haec ibi.Et beatus Augustinus in quadam epistola ad Aurelium Epm iterum a1t: Non aspere quantum ego existimo) non duriter, non modo imperioso ista tolluntur: sed magis docendo, ut iubendo: magis monendo,quam minando. Sic.n.agendum est cum multitudine peccantium :seueritaS aut eXercen
da est in peccata pauco r. Haec Augustmus.Et citatur a Gratiano,in cap. Comessationes.Quadragesima qua ta distinctione. Haec omnia 1RON facroisi doctogi testimonia in faciem probare or semper parcendum elie multitudini,et inde sorte hi,qui nobis in hac parte aduersantur e conuincere putabunt,non esse iustum,ut cotrahaereticos quantum libet pertinaces,& rebelles bellum eXerceatur. Fateor quidem multitudin1 peccanti parcedum esse,& mitius cum illa agendum: hoc in non sempita fieri oportet: sed solum qli talis multitudo peccatum suum agnoscit, Sc parata est de illo corrigi,& bona dentius correctione lir spes. Alioqui si multitudo ipla peccanS, peccatum suum non agnoscit: imor pot1us ipsum tanquam rem bene gestam uult pertinaciter defenuere. tunc seuera punitione est coercenda,uta suo erroreis'
scedatme nimia indulgentia obstinationis ansam allip beat: praesertim si ipsa multitudo in potentia sua conti dens: inde ad peccatum audacior fiat. Hoc expresse cocet Augustinus in libro de uera,& falsa poenitetia.lac mquien S. Cum. . tot sunt,qui labuntur,ut pnstinam Crugi
tatem ex authoritate defendant, Δί quasi ulum peccan
458쪽
mi faciant: rescindenda est spes ista . Haec Augum h a' G atiatio in cap. Qui uult. de PCenuet.S.
puniendam. Qisi multo δ' ois in obstinatione permanentium relinquatur ' : Husum petiit erit atris in exemplum, ut puteuotionbuetit licitum esse illis aliud simile perpetrare.
Ob hanc causam iurisconsultus In.l. Aut facta par finaI. ide ocenis.a1t: Nonnunquam evenat,ut ais quom male
m edes xi lacitan esse censeo, quod dicitur
Jb metitarum lubribunt comburendia Cap. .
Non satis bene christianae reipublicae contuitum essem1hius si haereticis e uita sublatis , eorum 13 bonis pro scriniis libriillon adhuc susperstites maneant quibUSadc mortui toti Christianae rei publicae uehementer nocere pnt. Paulus Timotheo uiro quaciem sancto, δίdocto seribens admonet, ut a colloquio haereticorum abstineat,ne illam uerbis,qussciebat esse ad malum potentissima,inficeretur. Prophana autem inquit Paulum
ns haud dubie nocebunt scripturS. IN ut post Plinium FBeronymus dixit habeat aliquid late
459쪽
DE IVsTA HAEREΤ. PUNITIONE. tenet attentos aut si haec Omnia habent tam malam, de horribilem torte habent actionem, ut auditores a' conatione potius repellant quam alliciant. At scriptura siue his omnibus mouere potest: quia nullo istorum illa in digerint affectus legentis excitare,& fouere possit. Deia inde ea,quae scribuntur, diligentiuS cogjtantur: & mulato accuratius digerutur antequam in publicum Odeant,
quam ea Qua: in communi colloquio tractamus,quaelipe,at menti se offerunt,absqtae multo examine proseruntur. Et inde necessatio consequenS est, ut forta ores nera
vos & subtil1ores aculeos habeat saepe ratio scripta, oeY ipe dicta,quibus animus legentIS transa S: tam potenter detinetur,ut etIam uolenS disced ere non ualeiat.
Ipsi etiam qui legunt,uehementiuS,ut in plurimum insi
giori examinatione illam legunt , quam audiant uerba loquentis. Habet adhuc aliquid peculiare scriptura per quod multo latius nocere potes quam oratio prolata, quamuis illa sit tam anxie praecogitata, ut in qualibet illius iunctura,nustes Orator caput Icalpsent, do solo de- roserit ungues. Nam uerbum semel ore prolatum, irre
uocabile uolata Quo fit, ut nulla in posterum sit pote stas illius: quia ut semel ab ore fuerit emissum, nemini praeter illos,qui tunc audierunt,se solo Ddesse, aut obesse poterit. Ea uero quae scripta sunt,per multa secula seruantur,&a' diuersis uiris per multa secula leguntur Vnde euenit, utpmulta lecula .pficere, aut nocere pollini scrip turae D multa secula seruatae. Conseques igitur eli, Ut haereticoN libri,errores contra fide cathol1cam in cotinetes,censendi sint v luti perenneS cidam fontes per petuit uirus euomenteS,SUt tan protundae qdam radi Hier. 1 cea perpetuum quoddam uenenum ex se producenLeS, ud incautos facile perimere pol Necessanum est 1gitur, ut omnes hem1corum libri comburantur,ne peltaleg au tua maneat radix, quae nouOS quotidie ualeat eX Le gla
gnere haereticos. Hieremias propheta constatutus ela
460쪽
ut oer libros 1llos suas haereses non solum ad 1llos, qvi apud exteras nationi eS tunc uiuunt: sed etiam ad poste tos transmittant. Duplici igitur nomine, haereticora is tas nocentusissimos esse constat. Nam per illos ta uaraer canales quosdam haereses de popino de regno in regnum, & de prouinciam plousnciam trans euntaquAS omneS nec per proprIam uocem, ne P per uocales ministros haeretici illant authores tam sac1Ie m tremotas prouincias transinittere possent. Dcinde spa sis iam per multas nationes haeresibus, aliud ad huc ex libris haereticoN multo grauiuSotitur inc0modum,in nullo unquam aeui senio haeretes moriuntur, nulla est
tam noxia doctrina, quae aut TibuS obruatur,aut odi1-
perstiterint.b Iec omnia tam manifesta expenencia co- probata sunt, ut plura uellemus ad mom conlirm tionem habeamus eXempla. Nec opus est antiqua eXe
orbas nunc experientia docente agnoscit. Cum p Iim Lutherus a uera fide catholica deficiens,infansre coepir, ad sui erroris tutelam l1bros aliquot edidit, quioaS HIas haereses alas etiam ii posset persuadere conatuS e t gerunt hos multi, Scillis perlectis sic a veritate in mendacium translati sunt, ut multo peiores, multo Pelentiores Lutheto statim in Germania surreXer1Πz r V erici, qui libris etiam editis suas hyeIes connrmare GIL a rimu His igit med*s intra paucos anno S Ota Lere Mermaniata perhi, ibona erat olim Christiani orbis prirs . Ne intra solam Germaniam hirc peltis se cotinuit, rsiaς gemitu, lachrymis dicera dum non erat; se a P cI ..