장음표시 사용
471쪽
,1. quani ille fuit in bello occisus iussit Iudas linguam Nicanioris abscindi,& auibus dari. Cur ita Nunquid putandum est Iudam Machabaeum illud abs re iussisse 'inime. Fuerat quidem Nicanor in Deum omnipotentem
blasphemus,M tibi ipsi adeo arrogans, ut sibi magis o
Deo patendum et se non fuerit ueritus dicere. Ob hane causiam linguam illius etiam post mortem abscindi I das praecepit,ut in eo membro,quo tam impie peccauerat,illum puniret. Haeretici omnes blasphemi sunt: quaeccnam quae adeo semp edocetur,non dubitant dicere mendacem,aut salae deceptam. Sunt et arrogates adeo, ut suo magis tribuant iussicio,quam omnium docto hi facro1ς sententqs,passi dixi: Dist etiam pIusquam totius ecclesiae definit1onibus sibi ipsis tribuerent. Hi per libros
tanquam per quasdam linguas adhuc mortui loquutur, re per illos in Deum, Sc ecclesiam eius, suas effundunt, blasphemias . Has igitur linguas,hoc est, eont libros o portefabscindere, dc non solum auibus discerpendos: sed flammis comburendos tradi, ut nullum illorum possit superesse uestigium. Haereticom cuil1bet haud dubie conuenit illud, quod eX mandato Dei Hieremias Opheta ad Edon locutus est,sic inquiens: Arrogantia tua de Ni r. cepit te,d superhia cordis tui, qui habitas in cauernis petrae. Cum eXal taueris quasi aquila nidum tuum,inde detraham te,dicii Clis. Et erit Idumaea deserta. Omni S, qui transibit peream stupebit, &sibilabit superoes plagas eius. Sicut subuersa est Sodoma,Sc Gomorrha, 3d uicinae eius,aiiDsis.Haeretico' congregatio quantumlibet sit aliqn multa,& frequens, tandem deo illam di spergente,erit aliqA deserta: qm recta fide reuelata, Scplene intellecta,haeresis illo N ab omn1bus deseretur,neque erit,qui illi adhaereat. Frequentissima fuit olim, Scper multaS prouincias extensia haeresis Arrh: sed nunc iauelut Idumaea facta est deserta: quoniam oes spreueruΠr
illam S recesserunt ab ea.Adeo deserta est haeresis illa,
472쪽
t 1 3 E R I E E V N D V s. 22 t non solutam non sint Arriani: sed nec Arricinoisi libruoui illam hqrelim doceant, tueantur.Frequentissima,
multis populis plena est hodie haeresis Lutheri, quin
t a Quila exaltaujt nidam suum,tanta superbia, oc aris rosantia deceptuS,Ut non uereatur in coclum ponere os
7ium Jc dicere Ecclesiam fuisse in tenebris ino ad prae dicationem suam,sed confido in Dno, quod tande er1t tanquam Idumaea deserta. Sed quo ent deserta haereti coae con regatio e S1cut subuersia est Sodoma, dc Go morrha, Licinae eius,in Dils.Hae aut ciuitates ut hi Ge 'ν storia sacra refert igne subuerta sunt, Scin endio petieetunt. Igne ergo succendere Oportet non solum haereis cos : sed etiam libros eoW,ut sit haeresis omnis uelut Iduinea deserta, 3c nemo sit Qui habitet in ea. Iericho civi Iosis. ras non solum fust a' fili)s Israel destructa, sed igne succeis Sc funditus deleta, ut fundamento sublato inullam a rei et reaed1ficationis occasio.Quantuml: bet ut haeresis aliqua destructa,ronibus conu1cta, Laborbe Chri mamo prorsus deleta si in superstites sunt libr qui illam docean atque tueantur, undamenta illius mane, e saper quae facile poterit haeresis illareedincari. Quisquis igitur Christians reipublicς bri consultum esse opta O
forte fidelis aliquis in illis legens,ab illis isdatur,et pereat. Si hqretico Ist colloquia uaeta Pauli pasceptum Iunia.i η deuitanda ne illo' cosone isdamur: Zo magas Ur Prstuti sumus nocere psith fretico' scripture, quam Uerba, consequens est,ut maiori cura sint evitandi libri, quam
uerba, S multo diligentius sit circa illoN pro nibitione inuigilandum. Et quod diximus de libris lifreticolum, idem prorsus faciendum et Ieccsennus d e libris Iudsori, et alion infidelium quos inter Climitianos, et sub ChristianoIV dnio uiuere contigerit - Est in aliqua inter Iu dso' libros dria confideranda, quia non Ces in eodem sant gradu, Sc ideo nec eadem lege iudicandi. Quidam Π suEt absolute honi ut sunt libri omnes ueteriS i est
473쪽
nes et hi pennittendisunt udpS,queῖ Π Uiaum Permittitur illis,ut legis Molaics ritus & cyononiaS serum. Quia in 1llis Ib' hir quod da testimoniu iid es cstholici, Que in illis reprssentatur,tanquam ueritRS in sigura, &
compositi, pleni medacq & somn's,& fabul1s,& qd' mulio peius est multis in Christum , &clegem sua bla sua perfid1 a nutriuntur & uentur, R. detinentur,ne ad fidem Christi conuertantur. H1 talas l1bri merito debe rent comburi: quia scut sunt compellenda, ne fide Xp1tas persuasionibus 1mpediant,sta vistum est, ut cona pella tur, ne l1br1s editIS 1mpediant, alioui ad fidem Euangeli; conuertantur. Et ficu opeυlendi sunt,ne Christum,& sanctam elus lege uerbss bla sphemet, sta etiam ne blasphement in Ηςc automta tollentur,st tales libri comburantiu uod Christiani Principes legitime facere pryt,cum Iud Sili P p civ d comis mutui morte Christi arustrarinta.
licae ueritati repugnare non uereantur. ante al1Quot 1am elapsos anno S m Handria uertarer, r
doectoo catholico,ut exteriora ostendebant, lisret tri,ut ego suspicabar. Et aliquos postea es em lasshomineS Panius,& ahb1 anuem,qui cum se Ces ouideri optarent, heretico N in l1hros non esse comburendos,pertinacisssime tuebantur. Sunt Π nun , ain sim tales: quales Christus Saluator noster enturoSsse pridixit , uestimenta ovium portanteS, qu.
474쪽
' utit catholicam ecclesiam his omnibUS priuare,
iide collinunt, ut iniustum etiam sit tales liceret1co N -errim urstre ex quo combustione tam grauem' ','' Chii mihi e reipublicae aperte oritur-Η-ζcat ment atio,qua illi urgentissima putant, utroin clau Dede quia ambae antecedentIS parteS, quibuS ilia: onclusionem pcedere nititur,sunt talis. Nam quod aeuistinosit multa in liceretico' libris inuenare boriri apud uiros catholicos m1n1mereo etiri possun falsum est, Sc diuinae prou1dentiae aptemum. Fateor qu1dem al1qua esse m haereticorum libris uera & cathol1ca & pulchre eXpli cata, alia snuis Ius illis fidem praebere uellet, si omnia plena mendac S
essent Quod autem ea uera, & catholic , qVm h
reticis bene tractata sunt, minime apud cathol1cos doctores inuen1ri possint,lioceit,quod o x xi ix Tgo. Nam tali deus malis hominibus,&nfide:
mestus,&expressius illa eadem mundo manifesturi dcreti t. Prophetavit Balaam 1lle malus de aduentii Μef Νs. 4siae sed multo melius, atque apertiuS,quam alle praccis a Veruthocaist prophetae. CayphRS isse,quia oΠtIW-- anni filius, quo passus est Christari saluatUrno, Lei H Phetavit,quod Iesus pro omnium salute monturUS exau, Hanc trianis humani salutem per Christ mo tem , .
475쪽
multo latius, & apertius praediXerunt. Cum primu utiritatem at quam ad salutem animae necessariam Deu, mundo reuelare uoluit,nunquam nisi per iustos,&san elos uiros id fecit . Dedit Deus olim ueterem legem: sed
per manus sanetissunt uiri moysi tradidit: illam populo Israel. Instituit longo post iste legem Euangelicam, primos tamen illius prsdscatores non uoluit esse fures, si carios,homicidas,adulteros: sed solos sanctissimos ut ros,apostolos uidelicet suos, quos ille ad hoc opus et Nar, gerat. Praecepit ill1s Christus saluator noster,ut euntes in mundum uniuersum prsdicarent Euangelium omni creaturae: hoc tamen noluit eos statim facere: prscepit Am.1 enim illis ab Hierosolymis ne discederent: sed expectatarent promissionem patriS, Sc acciperent priuS uirtutem
spiritus sancti superuenientis in illos. Cur ita Nempe ut per aduentum spiritus sancti illos faceret dignos Euagelij precones, sine quo indigni essent ad tam Phlimem
legem mundo annunciandam. Nam quia hanc spiritus sancti gratiam Paulus intellexerat esse necessariam add1gne annunciandum Eu geleueritatem, ideo de se, et. ., dc alijs Apostolis dixit: Sufficientia nostra ex Deo est, qui & idoneos nos fecit ministros noli1 Testamenti. Non est igitur credendum, Deus qui alias Euangelii ueritatem non nisi per utroS spiratu sancto plenos mundo reuelare uolui nunc aliquam Euangelij partem ante incognitam per schisinaticos lirticos mudo notam facere uelit. Nec 3 est etiam: credendum,ecclesiam,qus libertim est olim a' Christo edocta inuc quotidie abillo Mhunde edocetur,aliquid ex his, qus sunt necessario credenda,ignoret. Alios non fatis promissionisus fecissit Ioa. 14 Christus,qua fidem suam obstringes dix1t: Paracletus aut spiritus san ctus,quem mittet pater in nomine meonile uos docebit omnia,&suggeret uobis omnia quscunque dixero vobis. Si Chr1stus omnia nεcessario crededa docuit,&spiritus sanctus omnium ill ou 1 mell1gentiam
dedit, conssequens est ut ecclesia nihil illorum ignoret.
476쪽
i nouid celare potero Abraham, ait Deus,qusta stu- Gcim2 sum Si Deus Abraham celare noluit Pp amIcitiam, cuς facturuS erat,credere Par est,illum mesto na1nus ce i 1 -eclesie illa,qus ad tua sunt necessaria sa1ute.Qn1 1lam eo Q, sponsaeIUS est, multo ardentior1 amore com ore itur. Et hoc ipm docet noS DeuS per Amos Ophe iam sic inuisiens Non faciet Dris Deus uernum: m11 re Ammdiqit ad qualet cuia OA Η ΑΦ i A' uiris igitur fidelibus ex quibus eccleI1a catholica co- stat discere debemus: squid scire cupimus, non ab hqreticis Oin ecclesia in his,qus ad pietatem,&resig1onem iectana est multo uberiuS edocta ab illo, qu1 nec tau re nec falli nouit. Et hoc ipsum docet Irenςus martyr isebro tertio aduersus hsreses cSp. 4.sic cncenSTanis1D- Irenetur ovensionis cum lsint lasc,non oportet adhuc quaere re apud alios uerstatem: quam facile est ab ecctia lunae
te. Cum Apostoli quali in depositorium diues plena111
me in eam contulerint omnia, quς sunt Veritati S, ut omnis quicunq; uelit,sumat eX ea potum ui s. I sc e 1t.N.uire introitus,omnes autem reliqu1 fureS Iunt,et latrones.
Propter quod oportet deuitare quidem illos. Qus autesunt ecclesie,cum magna diligentia diligere,et apprehedere ueritatis traditione. Quid enim Etuqn cle aliqua modica qone disceptatio ellat, nonne oportetua antisissimas recurrere ecclesias,in qu1bus apostoli conuertati sur i,& ab eis de psiti qone sumere, quod certum,Scres liqu1dum est Quid autem si necs apostoli quidem aeris
p .uras reliquissent nobis,nonne oportebat ordinem le-Qui traditioni; em tradiderunt his,quibus comitte
n artyais discipulus. Ex cuius uerbis euidenter conitatecclesiam esse omni ueritatis doctrina pleniissimam, nulliusq; hsretico1ν doctrins indigentem. Deinde,licet ecclesia aliquid ad i dem spectaris ignoraret, non eitcre'
477쪽
Matii, latum. Confiteor tibi pater ait Christus Saluator 116.1her ua abscondisti fisc a sapientibus,& prudelib.&t
uelasti ea paruulis. Paruulis inquam, reuelat Deus, quae sapientibus, Sc prudentibus absconderat,non superbis, non his, qui sua existimatione tam magni sunt, ut suam latam non dubitent omnium aliON laiae praeponere. Paruulis,inquam breuesat Deus, id est,humilib', qui mi anima de se putant, qui suete nunquam uolunt inniti prudent: ae,qui captiuare non dubitant Intelle tum suum in obsequium Christa. Hmos paruulis Deus saepe reuelat mystersa,quae abscondit a sapientibus, & prudentib non haereticis qui sua existimatione tam magni sunt treliquos omnes sua sapientia excedere putent,de uoludicio plus c, totius ecclesiae defia1zionibus tribuere non uereantur.Praeterea, Φ daremus aliqua et se in haereti cou libris catholicae, Sc fideliter tragrata, quae in catholicoN libris non reperirentur, illa in non essent ab haereticis sumenda. Quia haeretici fir cum illis uetis multa a lia falsa admiscent, Sc timendum est ne dulcedine ueri tatis allech lectores, uenenum tali itatis incauti deglutiant. Praestat igitur cibo quamlibet bono carere, *il lum exitiali ueneno permistum comedere. Et inde cQnstat falsum esse allud ,quod se cudo loco in prςtata argu mentatione alliumptum est ubi df,in1ustum et se priuare ecclesiam illis uetas,&bene digestis, quae in libris haere lico N inueniuntur. Non est certe iniustum: imo est econtrario iustissimum,atq; sanctissimum, Sc perinde ac nee celsarium, ut a matre nostra ecclesia, in qua per bapti l mum geniti sumus,& a statribus notitris fidelibus aula ramus cibos qualibet honos, si illos ueneno mortifero Permastos esie cognoscimus Tat s per omnia est haereucou doctrina. a semper uetis lici falsa pia ista: quo tit, Ut Gregε. fit ab omnibus deuitanda. Hoc aut ita esse apertissimed ocet Gregorius, qui libro s Moralsum sic ait: Habes quippe hoc haeretici proprium, ut malis bona per j sceant quatenus facile sensui aud1entis illudant. Si evis
478쪽
1. I S E R. S E C V N D V 8. 11 semper prava diceret,citi US in sua prauitate cogniti,qcytiellan t minime Psuaderent. Rursitam si semper recta senaurent profecto haeretici non fuissent. Sed dum fallendi arta ad utraq; deterruiunt,& ex malis bona inficiunt, Mex bonis mala ut recipiantrur,abscoiadest: sicut qui uene ni poculum porrigit, Ora pocliti dulcedine mell1s tagit: dum, hoc,Quod dulce est, primo attactu delabatur, et illud Quod e sit mortirem indubitater absorbetur. Italliceretici permiscent recta peruersiS, ut osedendo bona auditores ad se trahant, & eYhibendo mala latenti eos peste corrumpani t.b actenus Greg.Ecce ut d es apertissimo Gregorii testimonio probari emper haereti cogi doctrinam sie ueluti quoddam uenenatum poculum. Et inde necessario consequitur, ut quisqui S Choansrreip.
aliquam tenet lire rationem, teneatur etiam tale poculum perdere ne eidem reipubl. Apianae Un nocere ua lea Prsstat.n. ecci sis tali poculo carere, quZm uenen
tum bibere. Eadem siniam docet Leo Papa huius nomi nis primus qui ut supra promnae prs cedenti cas. ondi mus in epistola ad Torabium Asitori gens m Fpm cap. I .praecipies,ut labri Priscillianistant, alie scripturς apochryptis uitetur, ct comburantur id quo Q husc sinis obstet poterat, rescit sic inquiens: Quamuis, naunt in illis qusdam qus uideantur spem lire Pletata S,TU IRm Lύο ' λtΠ uacua lunt uenenis:sed per sabula0 1llecebras hoc la primus
teralter operantur,ut mirabilium narratIone seducto aqueis cunuscunq erroris inuoluant. Hςc Leo Papa nu iuS nominis primus. Ob hac cana Chrs Saluator noster Lsc. 4 in ta clamantia,& dicentia illum esse filium Dei hi crepavit proli1bes ne talia loquerentur. Verituma erati, M sunt,qus dicebant, attamen loqui prohibuit, nec ingransrsed ob iustilumam cam illum fec11se, creo endum in Nempe ut populo occalionem tolleret credendi OsmQΠibus ateis1 falsa dicentibus. Hanc. n.esse illius prolubicionis causam, testatur Heda in comentarηS super tauio aa.
ς m, sic inquiens: Quare autem dsmonia Dias se loqui
479쪽
DE IVsTA HAERET. PVN IT IONEPs. s. prohibet, Psalmista manifestat, qui ait: Pctoris autem
dixit Deus, quare tu enarraS iustitiaS meaS per os tuu Nequis dum praedicantem audit, seqUAtur errorem.Improbus.n.magisterest diabolus, qui falsa ueris sispe permiscet,ut specie ueritatis testimonium haudis obtexat. Haec Heda.Si Christ' Saluator nosterppillam causam prolithuit daemones clamantes, iustum est, Ut ecclesia, quae illi, ueluti corpus capiti se colarmare debet,haereticos,qui sunt d onum progenies, prohibeat scribe tes, ne suis scripturis pplo nocere possint, ut daemones poterant nocere uerbis. Prudenter igitur Ecclesia facit,
cum haereticoN libros prohibet,& quos comburendos esse decernit: ila iuste timet ne id eueniat, quod Sapiensae: Lo ait: Qui tetigerit picem inquinabitur ab ea. Secundo adhuc mihi obiiciebant,hi,qui hyeticoN libros permittendos esse mecum contendebant,fic dicentes: Elto,ias reticon libri aliqua falsa contineant, quod negare non posismus:quia alias haeretici non essent,alia inura abi
que illoni combustione potest obviari incomodo, qst tales libri possent Xpianae reipubanserre. Nam si libri
illi ab omnibus repurgentur errorabUS, tunc permaneebunt reliqua omnia munda, &poterut tunc bona quae
lint,abl ullo ueneni periculo legentibus offerri. Fiatu est ergo libros haeretico' comburere: quia per talem combustionem ecclesia priuatur his quae in libris haere,t1 com bene,& catholice tractata sunt quae sine ullo suo periculo possethre.Huic obiectioni facilernderi potet
per ea,quae in rnsione ad priorem argumentationem cicta sunt. Ibi. n. ondimus tum rationibus ex sacrIS uteris
desumptas,tum testimonio sancti Irenaei,nih1l esse in nae reticoN libris uen,&catholicum,quod non lit m noris catholico' multo melius,&puriuS perrractatum. Quo euidentitum e colligitur, ecclesiam null1us camon cae ueritatis cognitione priuari, etiam si omnes haere. λ' coae libri comburerentur. Sunt adhuc alia duo per Πύhmoi obiecitionem facile reqcere possumuS. Nd licet.
480쪽
LIBER SECUNDUS. 22 temus aliqua esse in haereti coas libris uera, Sc catholice distulata, quae in libris catholico non inuemutur,ea in duplici ex causa ab haeretici S Petere non eXPed1ret, e tIasi eos libri ad amussim corrigerentur, Sc eisent ab om ni errore defscata. Primo quidem considerare oportet scripturae sacrae dignitarem tantEm esse, ut non cuilibet eas contrectare liceat,& multo minus eas interpretari, ct de illauintelligentia contendere: sed 1llis solis hoc ii cere credendum est, qui uere fideles sunt, &scripturam sacram ea,qua decet reuerentia suscipi urit. Hoc autem facile quis in intelliget, ii prius animaduerterit, quo nomine sacra scriptura censeatur. Paulus apostolus qui nouit arcana Dei, sacram scripturam appellat testin dies Dium,ita ut legem ueterem uetus appellet testua: legem uero Euangelicam te una dicat nouum: Nam in epistola ad Hebraeos loquens de excellentia legis Euangelics supra legem ueterem, quae peroribus gram reddere non ualebat,sic ait: Et ideo noui testamenti mediator est, Ut Hob. ymorte intercedente in redemptionem eaN praeuaricΞ-tionum, quae erant sub priori testamenro, repromiissio Rem accipiant qui uocati sunt aeternae haereditatis. In Phus uerbis Paulus ueterem legem prius testna,& legem Euangelicam nouum testni appellauit. Quae nomina adeo apud omnes catholicos inualuerun t, ut illae dus leges non aliter , u noui, dc ueteris testamenti nominibus iam ab omnibus appellentur . In hoc testamento Deus nullam diuitia' suam partem haereticis mandRuit, ne
que illos suom bonoηs haeredes instituit.Si no decebat, ut filius aucillae simul cum filio liberae haeres instituere tu multo minus decet ut alienigena qualis est haeretic' simul cum filio liberae hsreditate capiat. Si ancilla,hoc est synagoga ut ait Paulus ehcienda erat,multo iustius sή. 4est ut ehciatur extranea, Scinimica,hoc est,ecclesia malignantium cu fris suis lifreticis. hec non seruit,necdaliquid utilitatis affert ecclesis, queadmodum olim ancilla synagoga: sed tanquam inimica,& rebellis semper
