Fratris Alfonsi a Castro ... De iusta haereticorum punitione libri tres

551쪽

DE IUSTA HAERET. PUNITIONE. docent Sanctus Bonaventura,&AlbertuS magnus: vide illis refert Ioannes de Turre cremata, qui omanium simam comprobat. Male ergo opinantur illi qui docent,omnia iura quae de haereticis aliquid decernutetiam Papam ligare si 1lle fiat haereticus. Nam dum Pa pa est,subhcitur depositiona,uturdelicet pse haeresim d

poni possi non tu alicui alteri iuris censurae. Postquaci uero depositus fuerit,tunc iam erit omnibus ecclesiasti, cis poenis,ficut reliqui oes,subiectus.Et hinc est quod Papa effectus narreticus nisi ex iure d; uino impediatur, adhuc antequam deponatur, ocm suam dignitatem &istisditationem conseruare potetit. Quia cum ille ligatus exco1catione non fit,nullum aliud ius humanum obstat

quominus ille alios ligare Sc soluere possit. Contra ea qd1ximus forte quis mihi ob0ciet,quandam glosiam sepc.Achacius.Zq. q. l. quae talla refert. Hic est casus in quo

Papa Papam ligare pol, in quo Papa in canonem latae Piar incidit.Neq; huic obviat regula: par parem solubre,uel ligare non pot: quia si Papa haereticus est,in eo, ν haereticUS est,minor est quolibet catholico . Haec in illo capite,Glossa. Hanc obiectionem ego facillime repei'

ingenue dicens non esse tantae aut oritatis Glossator missum,ut me sua authotitate premere ualeat, presertim cum alias tam multa doceat euidentissime falsa, dc erronea: ut omnem metitoppilla amiserit authoritate. Deiade uerba ipsa, quς nunc refert,si diligenter discutiamuS, apertillane osident,quam pau solidae doctrinae in se co tineant. Dicitaa. quod si Papa haeret1cus esit, minor est quolibet catholico. Si Papa haereticus minor est quoli bet catholico: ergo quilibet catholicus maior est Papa haeretico. Collectio ista ex eo redditur manifesta,quod maior, & minor si mi corresativa. Videamus ergo qUQhic maior,&ille minor censendi sinit. Et certum est eo dem modo alteu dicendum esse maiorem, quo alter di

cetur minor: quia alia S non erunt comparatIuR, Nec re

latiue opposita. Si de maiotitate , bc minoritate iurisdi

552쪽

r I A E R. s E C V N D V s. 26o-. - Glossa constat uerba illius esse falla.

m aperii j constat esse falsum,omnem catholicumaiorem in iurisdictione Papa haeretico Quia mul mi catholici, qui nullam protius rurisdictionem lint lora Papam licereticum,Proudsunt omnes fere 1arci,ad uos non iectat Papae haeresiuia eXaminare, necu de illa censere neque illum Ob hoc punire. Si uero de maiorat te J minoritate in meritiS, aut in a, aut charitate lo ouatur etsi ita,ut ille ait,ifit,nilial id inde colligere uale hit. uod suo prop olito fauere possit. Nam 1uxta illum sensum minoris, Se maiora S, etiam dicetur.Papam p o rem in octo mortali eΣistentem ei se minorem quolibet uiro catholico,&iusto. Sed nunquid adeo sequitur, ut

Dpea par parem ligare,aut soluere possit, aut in Papa in canonem latae Biae incidere debeare Quia ut quis liga

re aut soluere possit, non maioritas sanctitatis requ1r1t: sed iurisdictionis Male ergo riadetur ad ob1ectionem regula quae ait: Par parem soluere, aut ligare non potest, dicendo, QPapa haereticus minorest quotlbet c linol1co.Dico ergo quod omni iure diuino denac re lectuso,

si scdm solum ius humanum hςcq o definienda ex Papaerfectus haereticus licet si merito ob hoc deponendus ,rro tu est eo ipso depositus,nec eo ipso recoicatuS. Quia quandiu est Papa,excoicari non psit, neque alia quavi Scensura ecclasiastica ligar cum sit L pra omne sus humanum,a quo censurae illae si iam lint firmitatem suum uigorem. Erit autem ille eκ solo iure humano loquen do γrandiu Papa,quandiu fuerit ab ecclesia toleratus. Ecclesia uero haud dubie illum tolerabi quousque sibi costet

illum jure diuino esse depossitum, aut merito deponen' dum Qua Paulus tertius,qui nunc est, licet ab hominum

electione habeat, q, sit Papa, postquam in electus est, non ab hominibus sed a' Deo habet plenam supra tota ecclesiam piatem. Et inde euidentissime colligitur illum nonp0sse ob qualecuno crimen ab ecclesia deponi: nisi nitet ex eodem iure diuino ecclesiam tale crinaci

553쪽

DE IUSTA HAERET PUNITI ONEPapam deponere posse. Dimisso ergo iure humano. iquo nihil certum in hac qone discere possumus,ad ius diuinum,taquam ad totius ueritatiS fontem recurramus

ut inde ubertim doceri ualeamus. Perscrutemur igit diuinas scripturas,re per illas inquiramuS ea,quae ad esse Papam sunt necessaria, &inde facile intelligemus , an Papa,si haereticus nat,sit statim dignitate Papali priua tuS,an non. Nam certissimarone philosophica scimus, tunc aliquid necesssario perire, qd illi desunt ea, quae ad suum esse sunt necessaria. Si aut omnia, quae ad alicui ea rei existentiam sunt necessaria,adsunt,sreS naturaliter,&non libere causatur,illa deesse non est possibile. Quia enim sanguis est necessarius ad hominis uita: ideo far guine deficiente ho uiuere non pol. Alioqui si sanguine secluso uiueret lio, hoc uno argumento euidentissime proharetur sanguinem ad illius uitam non esse necessarili. Calor est necessarius ad esse ignem,& inde consequens est,ut calore prorsus destructo,pereat et ignis. Hoc igit semel praefixo fundamento,opus est,ut ex ipsis scriptu ris d1uinis d1ligenter inquiramus ea, que ad esse papam sunt necessaria. Omitto hic alia quae extra ipm papata sunt,ut puta,uoluntaria electio 1piu electo',& habilitas in ipsis eligetibus,ut uidelicet illi habiles sint ad eli gendum . Istis Ec aliis limoi om1ssis: si de illis,quae in ipso eligendo,aut electo in loquamur,distinguere oportet. Qin quaedam sunt necessatia ad simpliciter esse, a lia sunt necessaria solum ad hn esse. Quae solum ad bene esse exiguntur,talia sunt,ut illis seclusis papa esse possit: lsed non bonus papa : Sc haec sunt scientiare diuina , prudentia regi gerenda' charitas seruentissima, Scali8

id genus aliqua ine quibus,&si aliquis papa esse pose isti,non in bonus erit papa. Quae aut sunt necessaria Z 'sim pyr esse papam, siunt duo: Quou alle' est solum s cessariu ad fieri, & non post iactu esse:& hoc est uolus' taS ipsius electi,per u consentit electioni de se facts I s. .n. est necessaria ad hoc ut quis fiat papa: quia ipso any i

554쪽

VI J J Id si papam: quia& si illum pCeniteat

anutuo se ininicem obligarunt.Elactus ecclesiae debitum pastoris ossin ad quod totum

di serit .Ecclesia uero quae illum in praelatum

elegit hoc ipso se ad debitam obedientiam1lu exhibe

possit renuciare elections de se tactae: quaa tutic Lolum nunciaretaurisuo. Cum aut iam semel consensite eces,&eisectus est papa,tunc iam non potest sine colentia ecclestae renunciare papatui: quia si hoc lacere non solum iuri suo: sed iuri ecclesiae renunc1are quod tacerealpot,Ex quibus apertissime constat, , uOIuntaS COpapam licetfit necessaria ad fieri papam, non in e Πcessaria ad conseruationem papatus: sa ut dimi 1 tu 'Pesse papa.Alle' est necessarium ad esse paPiam In 1ier o&in facto esse,&hoc est fides. Necphic loquor de iis formata,de qua dicit Paulus, Q p er dilectionem OPelatur.Qin fisc no est necessaria ad esse papam. I Po, iap3pa in pcto mortali existens,in papa eliga, Sc in poPTU perseuerare.Alioqui esset incidere in errore Vaaclenitu α I0 annis Hus dicetium cem ecesiasticam dagnitaten

555쪽

DE IVS ΤΑ Η ΑΕ ΕΤ. PUNITIONE.

amitti perqSabet pctina mortale. Qui error damnat ut lenin concilio Costanti enisissess. IS.Fides ergo,quam ei. 'co esse necessar1a ad ecth papa,est fides habitualis a sp ct charitate disturcia, quae dat in baptismo, &de qui

Paulus dicit o sine illa ipossibila est placere Deo. Hic in fides est necessaria ad esse papam, ita fine illa hopol fieri papa,nec in papa tu conseruari.Et Ga hoc est cipuum fundamentia, superqct fere tota hu1uS Drae edactrinae fabrica istitit,ideo Oillius firma stabilitate elaborandu est, & multis ronibus illud probandum. Ab qua re maxime coducit diligen te perscrutari totum p. cessum, quo Aps peruenit ad dadum papatu Petro. No.D. statim,&sine ullis me dijs illi hanc concessat ptatem: sed primo illam omisit, ad aliud ips hanc differens do. nationem.Deinde,antequa daret, monuit de dignitate

sibi Mnaissa,ut intelligeret, quid sibi per illam iniungebatur. Demum cum pronvssam pilaena Xps Petro concessit,tunc uim dignitatis,&q ad illam necessario exigebatur apertatis expressit. Quae ola siquis diligenter conj-derare uelit,uel eo claridi me discet, qua neces Iamrn ad papatum uoluit esse fidem Aps saluator noster. Singula igitur studiose perscrutemur. Primo quidem Christus mat is saluator nrom1 sit hac piatem Petro,sic d Ices: Tabi da bo claues regni coelo N, Scq dcunq; ligaueri S sup terra, erit ligatu et i ccclis Sc qdcunq; soluens sup terra, erit se lutu ex collig. Quo in. loco tigenes more suo philosophatus,dicit Apm his uerbis maiore Petro promisisse lili adi,Sc soluedi ptatem, qua postea relius apris,aut de dedit,aut Omiserit. Na cu alijs Oibus apris ligad α solbue di ptatem tribuit,in coelo im lingulari numero expilacas, dixit fore soluta, aut ligata,uill 1 solueret aut ligaret. Sac. n.daxat: Q ecsio alligaueritis sup terra, ei ut ligata Sci coelo, Lucunch iluentas sup terra, ei ut soluta Sis coelo. At cu Petro claues comisit,no usus est fingi ari numero cccis sed plurali nuero siginauit i coti s fore soluta, aut ligat Mille uerris solueret aut ligaret, uel hoc ues

556쪽

iterrogauit oes apsos, quid de illo sentirent S

anicula: sed cum articulo,ille liliusMOc est,alle ipse, QUI unicus, non gratia filius: sed qui ex ipsa patris substantia genitus. Quia α multa Chri erant, facer tes &Reges omnes sed Chracum art1culo,unuS eu. Haec Theophilactus. Hac conlatiJone fidei per Petrum facta statim Chys dixit alii Elus es Simon Hanona: Macaro es languis no reuelami tabused pr meuS, qui in coelis est. Et ego dico tibi quia tu es Petrus, Sc super hac petram aedificabo ecclesiam meam Sc portae inter1 nota P-

larissime docet Theophil actus sic unquiens: Remune Neop

idndamentum erit futuN credentium, Ita Ut O imS DO'mo extructurus fidei domum hoc IacturuS 12s mT cimetum, Nam licet innumeras condamus uirtuteS,ΠOnaia beamuS autem fundamentum recta conseitionem, anu'zijiter aedificamus. Haec ille.In quibus uerbis multa iuΠznQxandaPrimum est,q, per uerba Chra, et non eX icto cexoro,nos docet, fidem esse fundamen tum totiuSccc iasticae structurae.At ubi fundamentum deest,iiihil super'

Ndificari potest, L siquid idificatum super illud tuer l, ncctile est,ut illo Ladamento sublato ruat. Conseq β

557쪽

igitur est, ut deficiente in aliquo fide catholica, quae est totius eccnast1 caestructurs fundamentum,nDn possitiueo Papalis dignitas fundari, quae primus est in illa situ et ira lapis post fidem. Ιmo nulla alia eccliastica digni tas a Chro instituta, qualis est Epalis plaS poterit in il Io,qui fidem catholicam non habet iunciari. Qmhςc infit a Chro instituta, dc in structura ecclesiae ab eodem collocata,non poterit aliud fundamentum tire, 3 illud, quod ab ipso Chro positum est,uidet et siueS. Et inde etiam sequitur,ut hoc fidei fundamento sun lato, ab eo, qua Papa,aut Eps erat,eo ipso Papalis,aut Epalis digni

taS,quae ante in illo erat,cadat ab illo. Forte aliquis libius argumentationiS potentiam effugere olens,dicit

characterem baptismateria qui dr lacrin fidei,satis ut in aliquo, qui fidem no tenet, po1st Papalis dign tas

collosari Eo conseruari sed haec meraenuggestin ut facile patere potest,uel mediocr1ter rem cons deranti. NaTheoph. uerba Chri declarans, non dicit characterem baptismalem esse fundamentum sed solam fidei contessionem. Quod etsi Theoph.no in terpretaretur, eX Ip2SChii uerbis,& 1llo' c1rcunstar js apertissime conita re poterat. Nulla.n.ibi erat metio de baptisinate, 'ec de baptismali charactere,nec in illo poterat esse meritum, utDP illud tanta mercede Petrum Aps donaret. Aran confessione fidei,quam Petrus fec1t, multum adhu1t taeeriti,at ideo illa digna habita est a Xpo, cui tantam

mitteret mercedem, quatam nulli alteri, nisi Petro, que

totius ecclesiae caput instituit,donare decreu1t. Et qu0 fides fit fundamentum totius relig1onis,& totiuS eccic fasit cor structurae, ex alijs adhuc sacrae scripturae locis, aperte conum ci potest. Nam Paulus Corintnhs flandes, eer.3. ait: Fundamentum aliud nemo potest ponere: praerς

id, quod positum est, quod eli Chrs Iesi1S erinterpretans Augustinus in libro de fide, P operio.Τ,

558쪽

immaculatos, Sirrepxehensibiles coram 1pso, si ino im H putidati. In quibus uerba S PauluS

ς blata rel1quum totum corruat aedificium.Et cert ut aperte loquar haec argumentatio, quae nunc ex ra

dimenti facta est, me multum urget, ut erasit1' re in Panam,si lipellaus fiat V ipso esse iure diuino priuatum dignitate Papali. Nam alia,quam aliqui faciunt ex ratione membrON,quae anuicem perficiem conectu rur non est adeo efficax,ut per illam rationem quas conuincere possit Papam, si fiat haereticuS, 1am non esse to tius ecci fiete caput: quia uidelicet iam non et i ecclesiae

membrum,cum careat fide.Hanc.Π.Argumentatronem

facile soluit Thomas de V1o. metatus CAId1nes1Sin opusculo de authoritate Paps, & concit cap. zz diceuudd Papa etiam si fisereticus fiat,adhuc est memorain ecclesie . Quia licet careat fide habeat in characterem

baptisma er quem etiam ficut perfidem quidi et

fici potest membrum Chii, ut expressi docet imIoccibitus tertius in capite,Veni S De preSoyter lzato,cuiu8 haec sunt uerba. Non solum per frima . sed perfidem etiam sacri quis efficitur ptoculdubio mbrum Chr .Haec Innocentius.Forte quis mihi eciam eta uerbis eiu dem capituli r debit, dicens in eoaetulo,baptismum etiam dueci fundamentum reo a . dem in illo loco baptistavium appellari funiamen .sed diligenter insipiciendum ere, respectu cUaUS Qic fundamentum &inuenietur dici fundamentum P

559쪽

DEIVITA HAERET. ΡVN ITIONE Quan* haec non definiendo : sed disputando Ponti dixit ut literam inspicienti facile comitRre potest. At i

baptismus fit fundamentum PapaliS dignita Is,l'oiit, sex ibi non dixit,nec de 1lla erat innc sermo. Esto etiari hoc dircisset,noin in diceret baptismiam ene fumc1es tutdamentum, ita ut fides non esset etiam fundamenturi

de qui on illam fidei confessionem promisit se datum:

Petro in premium claues regni cCelo'. Et hoc est alleli, Quod in uerbis Theophilacti ultimo citatis annotanda erat cum d1Yit,Chrm remunerasse confedionem Petti, on promisit illi se super illam consessionem ar ilIcate ecclesiam suam,&ppillam eandem d at lis claues nona coelorum.Nam quia ali)s omnibus apostolis tacentibus solus Petrus consessus est Chrisitu esse filium D iideo ill1 soli claues regni coelo iv,isc ligandi, atq; soluediptatem supra omnes promistr. Si po fides confessionem tanquam PP Quoddam mentum,Chrs Ι'ontificiam DPer omne S dagnitatem Petro promati oca pro declarauit eum,qui fidem non liret, indigDum esse, qui caetera praeemaneret. Quis ergo tam demens erit, ut alicui qme fideimerito papatium tribuere uelat, quem ClarSPetrsine fidei confessione nec promittere uolui ac prome

multo minus daret Nec placet mihi

Petrum tunc pro omnibus riadisse, Solic suam, ali 0 fidem expressisse. Non.n.alh Apostoli Petro hanc pr0 uinciam delegauerunx ut pro omn1hUS mderet, Petrus tam arrogans erat, ut pro Omnibus on matUS rnderet, praesertim in tunc non solum data non si Per coeteros Apros pias sed nec erat adhuc peris A plJs senior erat,is attendat,obsecro, dream ins

nandum era quam qumo e re M - sis ipse uerbis Petrus testatur se non pro omnibus,

560쪽

uia tu es Clips Si pro omnibus loqui uoluisset plu al. numero loqui debuisset his uerbis: Nos dicam' βία alias postquam iam supra omnes Illum Cnrs m

stituerat praelatum, cum die Penthecostes omnes Apostoli eo quod recepto iam cCelirus sipiratu omnibus Iocuerentur linguiS,de ebrietate missi apud pppm accusarentur.PetruS se omnium curam hyem telis gens,ac proinde omnium cam suscipere uolens, non singulari: sed olurali numero loquutus est,itc d a cenS: Viri Iudaea, ' Atia. ahabitatis Hieri in uniuersi hoc uobis notum ut, &auri hus percipite uerba mea. NON.n.sicut uos aestimatis,fis

ebrii sunt, cum fit hora diei tertia. Si pro se solo rudere uoluistet,dixisset:Ego ebrius no sum.Sed quia tunc iam

omnium curam gerebat,pro omnIbus indere decreuit,d1cens Hi ebis, non sunt. Non ergo pro omnibus: sed pse soloriadit,cum dixit: Ego dico, quia tu es ChrS UliUS Matiis Desinui alle Solusnndit quamuis omnes fu1ssent Inter rogati: quia feruentio quam in corde retinebat fides, non potuit se intra cordis latebras retinere,quemadmodum caeterost Aprogi fides, quae qm tepidior erat non prorupit ri pubiscam coseissionem. Sed de hoc,quia rorte iam plus fatis diximus,opus est,ut ad reliquum I et Pro ceissum in uestigand um pergamus.Chrs saluator Driam palfioni proximus,prieuidens ApsoN animos post suum ancepsium fore turbados,Petro iniungit, ut illoS in fide confirmet, sic dicens: Simon ecce Sathanas expeti LM.teuit UOS,Ut cribraret sicut triti cum: ego autem rogaui Oxe,iat non deficiat fides tua: dc tu aliud conuertuS confirma 7 S tuos. Ecce pr1mum papae ossim, qa Deus tunc Petro comisit, lisc est, confirmare reliquos omneS in imde,non est possibile,ut reliquos in eadem fide cofirmet. Q Q ut, at papa si haereticus fiat,papa ampliuS esse Π OnpDi t. qu1aadid,quod sibi primo ex ouo suo competit, uidelicet reliquos in fide conrmare est pror&S ineptu.