장음표시 사용
581쪽
tus : sed adhuc est ps illius corpiS, Sc mebrum eius: ergo adhuc stante hsresi poterit in se dignitate papale cose uare.Quia cum non sit eo ipsis ab eccina Pcisus,uidetur, , non fit et eo ipso ptate iurisdietionis priuatus,sive valis illa sit,sive papalis.Quod aut haereticus nolit eo ipso prorsius ab ecc aprscisius sed sit adhuc PS, ,Sc membruallius,inde aptissime covincitur, in adhuc subest iudicibeccssae: quia ab illa punit,& uarqS ab illa affligit poenis. Hoc aut ecclesia no faceret: nisi intelligeret haereticum et se intra illius gremiu,esse in aliqua illius cpinis putrida, partem. NAPaulus ait: Quid mihi de his, Π foris sunt iudicare Et iteNalibi:Tuus es,qui iudi asseruia alienu Fateor udem,& meo udem iudi io)negari no pol ha, reticum esse parte ecclesiae, & mebrum illius, 3ί no ei seoino ab illa separatu: a od si fide non habeat,het in characterem baptismalem P que primo factus esit me,
ecclesiae quo durate scmp erit mebrum illius, ut is in. c. ueniens.De presbytero no baptizato. Sed licet fit in hrum ecclesiae, non in potest esse caput: ua cu caput fit principalius totius comis mebrum, multo plura ad ca
Pu Φ ad caetera inebra reuruntur.Papa ivtur si haereticus fiat,iam non ut an caput erit: sed pes,aut si quod e
aliud inferius,aut ullius membru.Caete' de punitione, qua ecclesia haereticum punit,paululu discerinere opor telo cana illius inuestigare.Et certe oportet fateri haereticum intra ecclesiam esse,ne dicamus illa de his, qui ioris sunt udicare. Nec in ob id solum illam h eticos punire,dicendum eli: quia illa cnaractere baptismalem retinent. Narii hac rone oporteret dicere haerellauno pos se uita durante,esse extra iudicium ecclesiae. Cum semphabeat in se characterem baptismalem.Quo cocello,necessiario etiam fatendum erit,ut postin ecclesia homine hqreticum tradidit seculari plati ab 1lla puniedum, si potestas secularis illum punire noli , 'c illum libeN dii niγtat,ecclesia nihilominus adhuc illu haereticu punire p0ssi S idem esse dicedum de Psbytero degradato. Hoc
582쪽
L I 3 Ε R. s E C V N D v S. 27sen no est dicendum. Ua ecclesia P talem haeretici traditionem,& P degradationem,uid et iuri suo renuciare, ut ex uet his ipsius degradationis colligi pol, quietin
in capit Degradatio de pCenisaib.6. Vt autem cam huius punitioi S ego aperte e plice,admoneo lectorem, ut confideret, quod cum MisS baptizat tunc intrat eccle fana icut nouus aliquis colonus qui recipitur in ciuit
te Qti aut aliquis sic in aliqua republica admittitur, ex1pia natura receptioniS initur quidam contractus interisim colonum admissum, Scrempublicam, ira in colo nus obi getur seruare leges, & statuta reipublicae, illi o hedire t 1 periclitanti subuenire, illius fudicio stare, βίtest,ublica tenetur illum in ea illa sum seruare, Sc a caluminatoribus protegerexi acit hic contraetus rescinda tu non satis est alteriuS 1llo N uoluntas: sed utraque re
quiritur: quia licet quillhet possit iuri suo renuciare, nomiuti alterius, arsertim iuri iam acquisito. Ss in reipu.&colonus concordi uoluntate postea conuenirent,posset colonus intra ciuitatem manere sine ais qua mutua inter illos obligatione,ita ut nec colonus OblIgaretur rei pub. nec res u. colon O.In ter baptizatum,& ecclesiam ,
a die baptismi est initus talis contractus: quia DRptiza tus ab illo die tenetur mores,leges, Ec statuta eccIiseleruar illi obedire illius si del1quer: t subire iudicium: Scecclesia tenetur illum docere,faciis pascere, illum pro tua potentia protegere Haereticus se ab ecclesiae un1one se
gregans, licet hoc ipso uictis sit iuri suo renunciare: nonmpsit ecclesiam,cui in bapt1simo se subdidit,iure tuo priuare Et ob hac causam illii punire pot: quia obtinet ius quod super 1llum per illius baptismum suscepit. Cum ecclesia aliquem degradat,aut hereticum ptati seculati tradi tun c iun suo renunciat.Quo fit, ut si pias secularis it tum Πon puniret, ecclesia iam illum amplius punire non p0ssi quamuis 1it intra ecclesiam cum brum illiu S IO Rς baptismalis characteris.Etsi ille auxillum eccl)ς post hQς implorare ecclesia hoc illi dare non teneretur: quia
583쪽
DE IUSTA II AER E T. ΡVNITIONE. ille suo tuti renunciat et quiS non renunciasset, potest ecclesia illum propter peccatum suo iure priuare.
An testis qui novit abluem se in barem Ianum teneatur, quamuis non sit regu suus,istum iudici manifeHare , etiam ante fraternum illius correptionem. Cap. XXV.
De poenis,quae contra haereticos iure canonico, Sc ciuili decretae sunt,per multa ca.hucus disseruimus. Sed quia illant aliquas iudex licet id anxie optet,non potest haeretico infligere,ppea, quod illu esse haereticum nescit: ideo opus est,ut testis,qui haeretici crime nouit, illud iudici prodat,ut ille de crimine certior faetus, possit malude medio tollere.&1ic tota rempti seruare itissam. Alioqui pam semper maneret impunitumisi esset testis, qui illud iudici reuelaret. Nam licet iudex per seipsum optime sciat alterius delicti ut puta,quia ipso uidente ille comisti,non pol tia 1usitentum punire: nili testis adst, cuius testimonio illius pcim constare posist . iam iudex ipse non pol duaN diuersant personari ostio fungi,ita ut Lmul 1at iudex,et testis.Veiu licet iudex pcim,quod solus uidit,punire no po1I. t,pot m inquirere an alius sorte hoc
idem scia quod ipse uidit: ut si alios esse, qui illud opti
me sciant inuenerit,tunc illo1ς testimonio adiutus poterit illum punire. Sunt igitur ad iustitiae ecutionem testes necessa . Nam de ordine iudi Deus loquens ait: Non stabit testis unus contra aliquem quidquid illud pcii,& facinoris suerit: sed in ore duoW,aut tria testium
Ioas. '. stabit omne uerbum.Qua legem Saluator 1ar apud Ieriapprobasse Vr.Ex quibus uerbis aperte colligit uerbum
1llud firmum in iudicio stare non posse,quod Sc si uerisesiimina sit: duom in testimonio caret. Cum igitur testeS ad 1udicium recte ferendum 1int non minus necessarij, iudices: sequitur inde testes pari necessitate teneri ad testimoniti proendum,ut iudices ad iudicium ferendum. peccaret quidem iudex, si reqLusitus in aliqua ca iud, cium, Jc iustitia sacere conteneret, dc peccaret et testis
qui ressitus,aur a iudice aut a quo u1s alio, cui suo testi
584쪽
LIBER IECUNDVS. 27so,oniordei Te posset,lestimonra dicere recusare tipresertim de re minime occulta,& quam non 1lle solus nouit. Nec solli peccat: sea si sua taciturnitate proXimo nocet, tenet ad recompensationem,dani , qa suo silentio intu- IiLvximo facienda. Nam eum , qui per taciturnitate latronem occultAt Salomo in Prouerbi)s reu furti esse censet sic inquiens, Quiculare participa odit alam suam, Pro.υ adiurante,audit,&n6 indicat. Quae uerba interpretans busis Hieri in comenta 3 super prouerbia ait: No Larso sinere. tu sed ille reus furti tenetur,u furti conscius Wrente possessore indicat Haec ille. Seldubiu est antestis non reusitus ab aliquo teneatur pctra alterius,quod nouit udi ci reuelare,aut testificado,aut denuc1adoc De hac re nopi certa aliqua,&Vris dati sima sed coni deranda prius est criminis quali tas. Na si crimen taIe est, in reip.facile nocere pol, tenetur illud uel per se, uel per alnsi iudici re uelare ue illud publice noueri siue i secreto fuerit 1lli comtissum Bonum. D, coe prsferendu est bono particulari,&inde eueni ut potius quisq; pspicere debeat ppri in
columitati,in unius hominis famae. Et de limoi crimine intelligendum est id,quod Aug. ait: Qui ueritatem occultat Sc qui prodit mendaciu, uterque reus est: 1leila prodet se non uul; iste quia nocere dei derat. Haec ille . Et hanc meam Biam confirmo testim orato bii Tho.qui in Scda Scdae. q.7o. art. 1.in rnsione ad scdna principale arg.sic ait: Circa ea, quae aliter quam per conscissionem homini subsecreto comittuntur,distinguendu est. Qnq;.n.sunt talia,quod statim cum ad notitia uenerint, ho ea manisestare tenetur,puta, si pertinent ad corruptionem multitudinis spualem uel corporalem,uel in grauedamnum alicuius persone uel stud aliud est limoi, quod quia
pr Qpalare tenetur,uel testasicado,uel den uia clad O,et cotra hoc debitum obligati non pol per secreti comissum. Haec sanctus Tiro.Alia aut crimina,quaenec multitudini inocent nec graue in comodum particulari plans infe- t non tenetur aliquis reuelare praesertim stilla in 1e-
585쪽
creto fuerant illi comista. Ex his o1bus apertissime ces ligitur eum, qui nouit aliquem esse haereticu,teneri ad te uelandum illius crimen iudici competenti, etiam si de hoc non sit specialiter requisitus, Zί quamuis in secrem fuerit libi alterius haeresis reuelata. Nam haeresis pestiletissimum est uenenum, quod cito, dc facile maximam
quanque pol inficere multitudinem. Propter hanc enim MN.ti causam Paulus de hyeticis loquens dixit: Sermo illo', ut cancer serpit.Pot etiam ad huius sistae confirmatione non incongrue adduci, Id quod Dias olim de homine
ductore, Sc ad idololatriam persuadente fieri praecep1t Dis. , sic inquiens: Si tibi uoluerit persuad ere frater tuus filius
matris tuae,aut filius tuus,uel filia, siue uxor, quae est in sinu tuo,aut amicus,quem diligiS ut aiam tuam,clam dicens: Eamus, Sc serviamus dηS alienis,quoS ignoras tu, Ec pres tui cuncta in circuitu gentium, quae iuxta uel procul sunt ab 1 nitio usque ad finem terrae, non acquie
reatis,& occultes eum. In quibus uerbis id maxime annotandum est, Q dc si talia Ieductionis uerba clam , δύsecreto dicerentur a seductore, s id praecepit no esse illi seruandum secretu: sed illius crimen esse reuelandu, ut postea a p pro lapidibus obrueretur. Cum 1gitur tanta necessitate, dc obligat1one constringatur testis ad ro Uelandum haereticum,quamuis in secreto sibi notum si illum quis magis silentio suo tegere, quam reuelare UO' Iuerit,praesertim si de testimonio dice do fuerat, aut per singulare mandatum, aut per male edictum requHirus, merito erit ob hoc tu de haerella deo sus e stus, ut iure
illi postat canonica purgatis indici, in qua Sc si bd se gerat,punietur quidem,non ut haereticus: sed ut negligens an reuelando id, quod reuelare tenebatur. Si uero in puregatione defecerit: ego censerem illum tanquam haereticum puniendum,queadmodum si ob aliquam alia camnii Tet uiolenta suspitione de haeresi notatus,& in purgatione alia iudice S iuremdicta deiecit se. Nam si is qui
586쪽
OBER SECUNDUS. 277 iatronem fletio occultat cesetur furti reus,multo iustius est ut Ahaeretictim flentio tegi censeatur de haeresi uictienter suspeetUS,Error.Π. Ut beatuS Leo papa ait)cui nocontradicitur,approbatur. EthtUS Paulus ait non solu Rom.1 eos dignos ec morte,s malum faciunt: sed il facientibus consentiu&Quem locia Glossa, J dx ord1naria, interpretans dicit . Consentire est tacere,cum possis arguere Et super illa uerba Leuir.2O. Succidam oeS qui consense tant ei ut fornicaretur,ait Glossa. Cosentientes, qui pnt
accuser arguere, Ielmonere, &Non faciunt, non effugiunt iudicium.Haec Gloc a mno parui momenti qode hac re superest discutienda,quae talis est. An testis, unouit aliquem haereticum teneatur illum fraterna dc secreta correprione admonere,antesii illius crimen iudicina inifestet. Aliqua.Π.sunt,quae urgere uidentur, Ut dicamus testem sub praecepto obligari ad firticum admonedum,antequam illis crimen iudici denunciet. Primo crdem: quia Saluator 1ar talem ordinem circa oes sine ublo discrimine seruandum esse praecepti,dicens: Si pecca Ma.1 uetit in te frater tuus,uade,& corripe eum inter te, despsum lum: si te audierit,lucratus eras fratrem tuum. Si aut te non audierit,adhibe tecum ad huc un uel duos , ut in ore duoW,uel trium testium stet omne uerbum. 41 si non audierit eos,dic ecclesiae.Praeterea Paul iubet hae Tit. 1. reticum hominem post unam, &scdam correptionem esse deuitandu.Quibus uerbis aperte docuit haereticum holem esse bis admonendia,&1de colligit,ut ante talem admonitione nemini liceat illia iudici reuelare.Rursum, talis admonitio haeretici est opus charitatis, &miseri cerdiae: ergo testis cognoscens miseriam haeretici erra ti S tenetur illius miseriae per sua correptionem subueniare Collectio ista in de constat esse bona, quia ut ait Sapiens cuilibet mandauit Deus de proYimo suo. Et cem Ecd. iri qui contrariu licere putat,psertim in casumZgnae Ne-ςςssitatis,fimilis est Caim,si interrogatus a Ddo ubi eet
riter eius Ah et dit: Nunquid custos ego sum Bazris Gen. ε
587쪽
DE IUSTA HAE ET . PUN1TIONE. mei ntecedens aut illius consequcta ae Γbatur testimo Mob-F nil obii Iacobi dicentis: Fratres mei lim errauerat a ueritate, dc conuerterit,& cIS micire debet, Q, Qui conuerti fecerat pctorem ab errore uiae suae jaluabit alam suam a morte,et operit multitudine pctON. Et inter tria eleemosyna gna,ri numerantur in c.Tria. as damum est delinqvctes corrigere, S errantes in uiam ueritati S reducere. biit ct ex opposito ron eS SI I UOt non minuS urgentes,qcontrariae fauent Mae. Et primo quidem probatur non es 1 e neces larium testi,qui optime nouit alaque esse haereticum pilum secretis ante denuclationc admonere.Quia inter alia,que lacri doctores docent este necessaria,ut sis
teneatur fratrem peccaTte corripere unu est spes emedae
ipsius p storis. Nam ad hunc finem darigitur totus ille ordo correctionis fraternae a Christo saluatore nro in Euagelio assignatus,utas. per ill um ordinem fratrem pyctari perditum lucrari post1m. Si te pudient inquitat le) lucra tus eris fratrem tuu. Ob hanc agitur cam ille corrip1 praecioitur ut per correptione illi emendet.Et inde sequitur, lut cum aliquis merito desperat de emendatione pctoris
non teneatur 1llu secreto cori Ipere, aut fraterne admonere. Vana.n. et inutilas est correptio,et admonitio de qua
nullus 'metrito potest sperari fructus. Ad uana aut, in μοn' utilia nullus obligatur qm qui arat ut ait Paul. debeti spe arare, Ec qui triturat in spe fructus percipi ed s. De inullius autem p ctoris hominis emendatione ustius des dirare lIcet, de emendatione haeretici qm haereticus habet pertinaciam cramini adiunctam, sine qua nullus di ci pol haereticus. Qui aut pertinax est, non est corrigi
paratummo potiuS est paratus contra d1cere argu cis,et
corripienti. Eum igitur,quem apte quis noscit esse haereticum,non tenetur secretor corripere,aut halcyn e admo
Tu. D nere: ila hic talis ut ait Paulo subuersus est,& tuo; plius iudicio damnatus. Tanta si dem est multoIphrtacor pertinacia,ut quo magas corripiunt,eo peiores fant: γquo magiS de suo errore admonentur, o renacius iudai
588쪽
errorem tueri procurent. Quos ut Pp ipsius lis retici contodum,etsi nulla etaetalia ratio,st ab illius correptio ne,&admonitione cessandum, ne uidel1cet correptus
de admonitus deterior fiat. Et hac simam confrmo testsemonio Ausequi lib. I.de ciuit.De cap. sic ait: Si ppea quis obsurgandiS,1 increpandi S male agentibus par cit: a eisde ipsiS metui ne deteriores ex hoc efficiant, consilium est charitatis. Haec ille.Et iuxta hunc sensum intelligenda sun t uerba illa Salomonis cum ait: Noli arguere derisorem,ne oderit te. Nam Glossis,quae di ordinaria uerba illa eXponens ait: Non est timendum,ne tibi derisor cum arguitur,contumelias inferat: sed hoc potius prouidendum, ne tractus ad odium inde peior fiat. Haec in Gloissa.Praeterea Ordo ille correct1ous haud fra ternae admonitionss a saluatore irro prsfixus ut omnestheologi simul Sc canonis ς concorditer docent no est
seruandus circa pctores illos qui in perniciem rei P. Reccant. uou oim sinia ide apte costabit ede uera,si cosy derei causa pp Quam ille correptionis ordo seruari sci-Pai. Causa. n.22 quam illum correptionis ordine seruare
oporte est ut primo fama proximi i possibile est,serueturDeinde si illa seruata,1llius conscientia sanari no Di, prae tat ill1us famam minui,in conscientiam illius mane relaesiam,aut aegram quia bonum stirituala praeferenda est hono corporali. Sed tunc qia illius famam pulli usconscientiam minuere est necesse, paulatim procedere Qportet,dc tentare,ut si fieri possit,cum parua famae di minutione illius conscientiae consulatur. Et ideo in scdo gradu unum,uel duo iubetur testes adhibeti, ut coram illis, Qui pcim ignorabant potor corripiatur et sic illo ηεpnua cofusus,forte ad resipiscetiam redeat. Si uero nec Uc emendetur,tunc iam nulla est famae landa ratio,ut cocientiae succurratu quae multo pstantiores qua iama. t Q hanc cana in tert1o gradu, fama proximi post ha- illius iubetur ecclesiae, hoc est plato reuelari.
Raa igitur bovium rei p. si maius S praestantius
589쪽
DE IUSTA HAERET. ΡVNITIONEma unius hominis particulariS,sequitur inde Lamam p. ximi esse postponendam Pp bonum coe seruandum et inde conuincitur petorem,qui in reip. pernica em peccat non esse ante de unciationem comP; en d Um,SUt fratera ne admonendum.Nam ut supra diximus etiam Ii illudes et alicui sub obligatione secret1 conmuum, teneretalia Iud iudici reuelar ut sic damnum res p.rvitaret. Nullum
autem est crimen,quod grauiu et citi US reapud. nocere a Quaevis c
poras actIOnes: ideo celerius etiam hoc cri muuod uis aliud corporale malum nocere potest.EX lub
nem illum correptionis fraternae a Claro saluatore nrop fixum. De hac qone,ut certam proferamu8 silam, oportet prius con derare latu esse discrimen 1nternae
duo, uidelicet, holem labi in haseluia, &hominem 2
ad QOnem propositam. Prima conclusio. Testis,undini secreto' aliquem esse perfecte horretIcum, ut putas scit illius pertinaciam,& festiuum no eX Ignorantia ctholice fidei sed eY propriam alma errare: qu1avid scit illum suam istam pr ferre totius ecclesiae si M.
turrilaus cnimen denunciare antequam allum corripia aut staterne admoneat. Haec conclusim probatur perilla duo argumenta,quae nunc proram e VPOst in US qrum primum est de spe emendat1on1S ne enario reqta ut uuis sit necessario admonedus. Altest ei et de
co quod est necessario praeserendum bono partacul
590쪽
ciationem criminas particulariS, beatus Thom.temperatin secunda secundς. -ῖT.art. T. per haec uerba sic di
e hs: Nisi forte quis firmiter aestimaret, q, statim per se cretam admonitione Post et limoi mala impedire. Quae quidem limitatio prudentissime est addita, Ec oportet ut lector ne ex illa decipiatur, singulas illius partes d1li
genter circunspiciat. Nam quia rarissime contingere pi, ut priuatus homo possit lim Oi malis mederi: ideo no al-
sertiue:sed sub conditione dixit: Nisi forte.Et quia non suffcit leuis,stimatio, , illum corrigere possit: ideo d1xit,firmiter aestimaret.Et quia non sussicit firma aestimatio, in longo tos progreIIuillum ad resipiscentiam ad ducet: qina in illa longa eXpecratione posset resp. dam num pati : ideo prudenter dixit. S.I hom. quod statim per secretam admonitionem possit illum a malo auer tere. Et ideo nullus debet sola correptioni staternae secretae,&priuatae fidere, ut Pp allam desinat haereticum re uelare: nisi Hrte certo scitet se tantae authontatiS,&potentiae esse apud haereis cum illum, ut per solam sua monitionem possit illum ab errore reuocare. Sed quia haec ratasme haereticis contingunt,ideo securius esse ceseo, ut in crimine haeresis statim fine ulla admonitione pro cedatur ad denunciationem, praesertim si haereticus noest quiuis homo plebeius,&idiota sed docitor,qui ect usenti alios docere procurat. Nam is nisi statim per publicam denuciationem reprimatu citillime haeresis sitis
ueneno multos clanculo, d latenter inficiet. Sunt. N.multi,qui qua reprehendi,& de sua doctrina accusari timet, in publicum prodire non audent,& qm male agunt,lucem Oderunt, & nolunt super tecta iuxta praeceptum faluatoris ἰed in angulis praedicare. Ne igitur tam potereSin tenebris sint, opus est, ut statim illo 3s1 crimen publice denuncietur Sc sic resp.illae a seruetur. Potest adhuc haecnx prima conclusio alis probati eY ipsis uerbis Saluato xj. dri,quibus nobis ordinem correptionis staternae Psi-