Fratris Alfonsi a Castro ... De iusta haereticorum punitione libri tres

561쪽

DE IVsTA HAERET PUNITIONE Demum, qn Chis dignitatem papalem iam ante prω Io i. missam, Petro concessit,sic dirit:Pasce oves meas.Qui bus uerbis concordi omnium catholico doctou stia, omnes Christianos oves, Sc Petrum illasse omnium di xit esse pastorem Ut ipso ossicij nomine apertissime de clararet , quid Petro, dc cuilibet summo pontifici Petii 1uccessori facere eta Osto incumbit,nempe pascere grege sibi comissum spuali quodam pabulo, doctrina videliacet catholicae fidei. Qui fidem catholicam tenet, si stidiota, aut mali S moribus uitiatus quamuis non seu bri exerceat offiΠ,adhuc in papa est quia nihil het papatui

repugnans. At qui haereticus est,habet haeresim, i prouetiis papa tui repugnat. Non.Π.potest,qui haereticus est, ueram aths praeitare fidei doctrinam.& inde conseques est, ut qui haereticuS est ecclesiae pastor esse non positi. In cuius confirmationem est,quod August.ait intermocant X ne depastoribus,ubi exponit illud CaticoN. Pasce lic,

dos tuos,sic inilenS: Iam non oves: Manenti Petro dr: Pasce oves meas,eXeuti tisretico dr:Pasce haedos tuos. Et ites in epra ad Uincentium Donatistam pertractas ead em uerba ait: Pasce haedos tuos,no sicut Petrus, cui dr : Pasce oves meas. In tabernaculis pastOIst,non in tabernaculis pastoris; ubi est unus grex,& unus pastor. Haec Augustin In quibus uerbis apertissime docet August. eum,qui pastor est ovili Chri,si fiat haereticus,iam non esse pastorem ovium Chri sed tuonthoedou. Sustadhuc aliae multae argumentationes procedetes ab his condition1bus, qualitatibus,quae necessario copetat haereticis, ex quibus non minus euidenter conuIncat paepam,si haereticus fiat, esse statun iure dium o priuatu di gnitate papali. ἰNarn omnis haereticus est ab eccriae cor PQre separatus,atin praescisus: qni a fide, quam tota te in et ecclesia se diuidit, mallens suae inniti prudentiae, Jtotius catholicae ecclesiae subesse iudicio. Qui auteta λfide ecclesiae separatur, consequens est, ut etiam a cQr

pore iptius ecclesie sit separatus, qua sicut iuxta dict.GPauli,

562쪽

LI AER SECUN DV s. pauli una est fides ita una est ecclesia, Ec unitas eccle- DR siue ex unitate fidei pende dicete Hugone de sancto Vi et ore.Per fidem accipimuS unione,per charitatem uiui- Hugo. ficationem. At quicunq; est ab ecclesis corpore sepatus iam non est caput eiusdem corporiS, quia repugnat, ut quod a corpore separatum est,st caput illius. EX quib' necesssario infertur, ut Papa si fiat haereticus, iam non fit Papa: cum per haeresim sit a' come ecclesiae iure diuino separatus. Alia quaecunq; peccata quantulibet grauia inficiunt papam,& illum tan qua caput laguidum reddunt.Solum aut pcim haere11s caput a corpore abscindit,&per conseques solum illud papam iure diuino sua papali dignitate priuataPraeterea haeretici uocant lupi a Saluatore nostro,qui monens nos,ut ab haereticis caue remus, dicit illos tanquam lupos esse fugiendos, sic in quiens Attendite a falsis Ophetis,qui uentiat ad uos inueitimentis oviunntrinsecus aut sunt lupi rapaces.Ecce

uiues ligreticos,qui falsi sunt Opheis,non a quouis alio: sed amo ipso ueritatis magistro, appellari lupos . Ne igitur lupus sit ovium pastor necesse est,ut papa, & quiuis alius eps factus haereticus,statim desinat esse pastor:

unde ne cellarso sequi ut nectit papa,nec US. Nec credibile est,ut Yps haereticum holem, quem certius certo Iciena I e11e lupum,suaN ovium uoluerit esse pastore, ne oves lupo quod extremae dementiae reputatur indiciu)comisisse dicatur. Prflatus igitur si ex pastore fiat lupus,

nece uario est etiam,ut eo ipso desinat esse platus,& paITUrne uel in paruo temporis momento, OueS lupo cΟ

mli Aas ede dicatur. Rursum,omnis haereticus iure dies no est ad ho1bus uitandus,prout iam supra, cu de excolcatione disseruimus, multis Ocrςscripture testimonns obauimus. Non est aut posJbile,ut qu1s sit praelatus illo'um, qui sure diuino tenentur se ab illo separare,illum fugere cum illo munme couerfar pilum in domu suam no , V ς' ς illum salutare. Qin uero praelato et alio ου - a O oia Tito e contraria tenentur subditi et cum re

563쪽

DE IV ITA HAERET. PUNITIONE Heb. xi uerentia impendere.Na Paulus docet obedientiam esse

exhibendam ppositis, non tali modestis : sed etiam di scholis. Demu plurima sunt sancito' docto' testimo

nia,quae asserunt holem haereticum nullam prorsus lire in ecclesia ptatem iurisdictionis.Primum qui clem btum Thomam offero,tanquam recetiorem,uin sua secunda secundae'.qJ9. t 3.dicit platem iurisdictionis no esse inhaereticis,&inde deducit, q, non piat a' peccatis absolanere,nec alios excoicare,nec indulgentias dare. I secitale. Et Gratianus huic astipulatur simae, qui 24. . Ι.parte z. quς incipit in paragrap ho: SIn aut eae corde tuo,& ponitur statim post cap.Aud1inmus , s1c in fine cap1t. ait:

si Quiaticut illa,qui benedicit, maior est eo,qui biadicit:

ita qui ex ossicio maledicit maior est eo, cui maledicitur: I iquido constat eum,ς ab 1ntegr1tate cainolice rure1 recedit,ialedicendi,uel benedicendi ptatem minime hahere. Catholicum nan utpote se sumorem maled1ce, re non uale in alienum a fide,tanqua in sibi se diem, dare non pol.Haec GratianuS. Et Eeda lup Masethaeum ait: Qu1cunq; ab unitate fidei,uel societatis P tri apri quolibet seipsos segregant, taleS nec a uinculi Speccatom absoluunt,nec ianuampnt regni coelestis in

δ' se gredi. Eius Ambrosius ait: Dias parius, Sc soluediene uolui Sc ligandi qui utrunque pati coditione permisit. ergo qui soluendi ius non habeKneci odi habet.Et infra. Certum est,q, ec Iesiae utrunch licet, haeretis utru*non habet. Haec Ambr. Et linr in cap Verbum Dei. de poenit.dista. Et beatus Aug. Caper Ioann.d1cit, , claues ligandi,atq; soluendi sunt datae ecclesiae in Petro,licd: cenS.Petrus qn claues accepit,ecclesiam signauit. Exhus apertissime colligitur eum Q extra ecclesiam es nul

Q r. d am epia ait: Qui nec unitatem spus,nec co1unctionem

pacis obseruat,& se ab ecclesis uinculo,& facerdotum collegio separax epi nec piatem pol hre,nec honorem, qui epatus,nec unitatem uoluit lire nec pacem.Haeci γ

564쪽

LIBER SECUNDUs. 266 1e. Ethrar in cap.NOUauaΠuS.seXta,q. I.Et in alia eppa, u stad Magnum iteru sic ait ' Dicimus oes omnino hae leticos, &schismaticoS nil fireptatas,&mr1s. Haec ii Ie. Ethnr in capite: Didicimus. 2 q. q. I. Accedit ad haec omnia,quod nullum hucusque ecclesia condidit decre tum per quod expresse statuerit papam haereticum esse ipso iure depositum,aut per quod praeceperit esse deponendum. Quod certe no euemflet: nasi quia papam: qui haereticus fieretciure diuino priuatum esse intellexit: δίiceo noluit actum agere. No est certe credendum ecclesiam,quae tam solicita semper fuit de separatione licere licOR facienda,ne sua cotone a*SDocere possint, nihil hucus p de papa haeretico faciendum decreuisse: cum ibi e tanto plus quam caeteri oes haeretici ecclesiae nocere potest,quanto ille maiorem liret potentiam ad nocendum, A quanto caeteri catholici minus illum re rmidarent quippe quem debent lire fidei magistrum. Siquis mihi obhciat cap.illud. Si papa dist.go. facillime rfide bo,q, textus illius capituli Sc si sit sancti uiri Sc martyris, non est in hominis,qui leges toti ecclesiae praescribere potu et. Quo fit,ut uerba 1llaus licet sint uelut quod-cam nominis saneti consiliu accipienda, no sinat in pro decreto obligatorio teneda. Nec uerba illa obligatio nem aliquam lire,putandum est, casunt in corpe decreta iteria: nisi tarte quis ondat totum Gratiani decretum

quam Laccum est. Cum ergo eae his cibus tam euidentis

imaS ratIonibus costet papam effectum tisreticum esse ure usu no priuatu dignita te papali,inde etiam constat m, qui depositus est, esse subiectum Oi ecclasiasticaeqnturae quae contra haereticos est a iure lata sicut quili 4 A u y 'VIVUc Non in ob hoc fallit regula iuris qti,,, i 'pRNm ligare non psit. NO quidem pdea ouod

ius, sit minor quolibet catholico,ut supra re

565쪽

euenit quia effectus h freticuS iam desinit ei se papa,ac . inde excoicar1 potest,&alias poenaS subire cogetur, qsint a 'iure haereticis decretae. Si tri papa maneret, illis no eget subiectus.Propter quod merito supra diximughuius causice definitionem esse a' iure diuino, &non ab

humano petendRm.

Respondetur rationibas qua obiiciuntW ab bis qui contrariam tu stur opimonem. Cap. X II II.

Quamuis euidentibus ut exiit imo argumentis probauerim in praecedenti capitulo , papam si haereticus fiat, eo ipso esse dignitate papali iure diuino priuatum,

necessarium tamen eristimavi, respondere argumen iis eorum qui contrariam tuentur sentetiam, ut illorum debilitate clar11 Gme ostensa, uel inde nostrae sententiae ueritas firmius roboretur, clariusque intelligatur. Et primum Omnium argumentorum, uelut totiuS acies Antesignarum proponam, illud quod aduersarq putant estetana ualidum atque larte, ut nemo illi obsistere ualeat. Sic enim argumentantur. Episcopus si haereticus fiat, non est eo ipso ex iure d1uino sua dignitate priuatus, ergo papa quamuis haereticus sit,non est eo ipio ex iure diuino dignitate papali priuatus.Consequentiam dicut esse notam, quia ut dicunt) papa non est peioris colla ditionis quam quiuis alius episcopuS.AntecedenSpr0hant de episcopo qui in mente sua habet haeresim cui pertinaciter adhaeret, Sc nunquam illam exterius mPnifestauit. Hic enim ut asserunt) uere dc proprie est lis reticus, & tamen non est eo ipso priuatus episcopatu Quia illam episcopalem potestatem ut inquiunt) epi scopus habet ex sola humana aut ecclesias 1ca commissione. Et hoc dicunt esse certissimum ex coinsensu 0-mnium catholicorum doctorum, iuxta illud beatius Leo mi Leonis papae, in capitulo. Ita dominus. Deci aerimus nona distinctione. Ita Dominus huius muner1s sacra mentum, ad omnium Apostolorum officium pertine

re uoluit , ut in beatissimo Petro omnium Apro suta

566쪽

LIBER SECUNDVS. 267mo principaliter collocare ut ab ipso quasi a quodam

eapste,dona sua Velut in corpuS omne diffunderet.Haec

ille.Ecinde quas eX certissimo quodam assumpto colliciunt Epmquim haeresim mentalem pertinaciter lapsus est, non escte priuatum Epatur quia ecclesia non potest actibus ais interioribus poenam aliquam infigere.Thomas de Vio Caietanus cardinalis in suo illo opusculo deauthoritate Papae Ec concilij cap. I9.multis Olixis ue his hanc facit argumentationem, quam ille tanti facit, ut dicat intellectum suum per illam fuisse uictum ad censendum papam si labatur pertinaciter in haeresim non esse ipso iure diuino priuatum dignitate papali.Sed miror certe Q ho tantus,& qui multo fortioribus argumentis

alioqu1 cedere non soleat,nunc a tam debili argumento citius multa refellere posse fateatur se uictum. Crede

rem ego potius intellectu suum ab effectu magis quam ab hac argumentatione fuisse deuictu. Nam consequentia illa est mala qua probat papam haereticum non esse iure diuino priuatu dignitate papali,per hoc quod Eps haereticus non est iure diu1no priuatus Epatu. Potuit si dem fieri ut Deus de papa hoc statueret, &non de caeteris Is,praesertim quod ca tanti discriminis est notissi ma: quia uidelicet papa plus toti respublicae Spianae no cere poterat,quam quiuis alius Eps,si uterque illoN eet haereticus. Ob quam causam recte potuisset Deus papa haereticu priuare, alio quovis Epo haereisco non priua to, Neque ob hoc censenda esset papalis dignitas peio

HS conditionis inad multo melioris, um non permitteret secum haeresim sicut dignitas epalis. Deinde assium ptum in illa consequentia falsum est,uidelicet quod Eps haereticus no fit iure diuino priuatus dignitate Epali. micem de Epo censeo dicendum esse qa de papa. Vt aut QQ suum assumptum probet, aliud assumit, quod ce

Vise puta dc ex omnium sacroν docto fuer lata pro 'redicit Epitcopale uidelicet piatem auliurisdictio ςR hominis aut ecclesiae comissione , dc non a'

567쪽

Deo: sed hoc antecedens ab illo Alsumptum falsum est, Scipi amet falsitate falsius, & contra omnium docto' sacroiv sniam,&contra uerba illa Leonis quae ex distin cano. 19.citat. 4n Jc si ritus conse crationis Epi sit ab eo clesia 1tatutus, pias in Epal1s iurisdietionis non ab hoana1ne sed a Deo est illis concessa.OmneS. n. acri docto res docent Epos succedere apostola S, pro qua re pluimma potuissem afferre testimonia, quae prudenS omitto, ne prolixitate nimia grauarem lectiorem. Siquis in ea uidere desidera reperiet in opere illo quod aduersus omnes haereses edidi, in titulo, Eps, quo loco multar hac

relancto Fuet doctoN testimonia coaceruaui, E deon, tui hic repetere,ne actum agerem. Vnum in ex concilio

Florentino hic citare non plermittam, quod illic nescio quo casu fuit a me rel1ctum. Concil1um Floretinum certam fidei regulam Armenis describens,cum de sacrame illis to confirmations differt haec uerba ait. Ordinarius mi Floret. nister est Episcopus.Et cucaeteras unctiones simplex sacerdos ualeat exhibere,fianc non msi Eps debet confer

re: quia de solis apses legitur quont uicem tenent Epi se per manus impositionem spm scim dabant.Haec concilium Florentinum.Apostoli aut ut apertissimum est)a Deo dc non ab homine ullo,fuerunt ordini apti& Epi, ut ex multis scripturae sacrae locis constat.Sicut misit me Da.*o pater inquit Clips &ego mitto vos.Et Mat. I.&Har. 3.3c Luc. 6. Expresse docetur Chrm illis tribuisse apo stolatus offria. Et hoc ipsum post mortem iteN confirmavit, nillis praecepit ut euntes in mundum uniuersum dicarent euangelsum omni creaturae. Deinde potestate

iurisdictionis omnibus apostolis concessi,qn omnibus Maniri illis simul 1 unctis dixit. Quaecunq; alligaueritis super terram erunt ligata in coelis, E quaecunque solueritis super terram erunt soluta Etani coelis. Nam per illa uerba ut Omnes sacra doctores fatentur Christus concessit apo stolis piatem excOicandi quς fine aliqua iurisdictione ee

non pol. Si XPs apostolis dedit piatem prsdicandi Edδ

568쪽

t baen,d potestatem ligandi &soluendi,&Epi successerunt in locum apro ,Consequens est ut Epi etiam habeant a Deo dc non ab homine has omnes potestates. Nam hae Bia,Sc efficacissimarone probamus cotra lis reticos Epin Romanum et se caeteris omnibus Episcopis superiorem,quia Petrus apostolus fuit reliquis Apostolis superio cuius Romanus Episcopus successor esse coprobatur. Quo sit,ut necessarium sit Romanum Pontificem eadem authoritate super csteros Epos pollere,qua Petrus supra reliquoS polluit apths. Eadem igitur consequentia colligere oportet eandem piatem,quamuiS Totam latam,ex iure diuino competere Epis quae fuit apostolis data:quia illi sunt istoni successores. Prsterea Epis1ure diuino competit ecclesiae regimen.Nam Paulus Mileti existens,conuocatis ad se ex Epheso Episcopis, dixit. Attendite uo is Jc uniuerso gregi, in quo uos spus sanctus posuit Epos regere ecclesiam Dei, quam acqui fuit sanguine suo. Ecce uides Epos ad regim en ecclesae datoSinon ab homine ted a spiritu sancto. At regere noualet qui nullam habet platem iurisdictionis. Ergo Epiqui a Deo ad regimen ecclesiae sunt instituti, ab illo etiatinisurisdIcciones potestatem.Fateorquidem hanc Episcopatuum diuisionem,qua quisque Eps Bos habet peculiares suo ditos,iure humano introductam et Te: Sc merito ad euitandam confusionem, &euitandas etiam dissensioneS,quae facile oriri poterant nisi talis diuisio facta luitiet quas suas qui posset agnoscere oves,& ab alieniS abitinere At quod Eps ptatem iurisdictionis habeat,eZ Oi0 diuino pendet iure,non humano. Ex iure diuino adciaet piatem factus Eps,sed iure humano fit illi haec P0reios determinata circa has aut illas oves sibi com ip/ιδξ,quae alrqn est latior aliqd breuior, penes hoc so s, ureS aut paucioreS subditi illi tribuuntur Et

-Q tu tu od ob multa crimina recte faPQue tunc Eps erit priuatus subditison quos iuri r

569쪽

DE IV ITA UAERET PUNITI ONEdictionis piatem exercere possi ed non erit priuatus eatur1sdictionis potestate quam in sua consecratione accepit.Quemadmodum diceremus de sacerdote habente

heneficium,si priuetur beneficio,qui absoluere non pi, non Dp defectum piatis,sed quia non habet subditum, supra quem illam exerceat. Accedit ad h*c omnia,quddqu Epi eliguntur Ec confirmantur,nulla sit illis ab ecclesia comissio aurisdictionis: quod quidem non omisisset ecclesia facere si hanc ab illa iurisdictionem Episcopos hie putaret .Ve8t quia pro constante habet eccna Episcopos postquam electi & confirmati fuerint,ex iure ciuino lire iurisdictionem superppta illis comissum, ideo

nunquam hoc illis committere curauit.Demum, uerba

Leonis papae quae pro se Caietanus citauit, discut1atri':&exillis patebit clare, bina Leonem nostram consse mare sententiam,im abest ut Caietano illius uerba uere possint. Sed ut clarius uerus 1lloni uerbo sensus pateat, capituli illius initium repetere oportet, cuius haec

simi uerba. Itadns noster Iesus Christus humani mis luator instituit,ut vetitas quae antea legis Se prophe

ta Prsconio continebatur per apticam tubam in salu- . tem uniuersitatis exire sicut scriptum est.Ιn omnem terram exivit sonus eoiv,c in fines orbis terrς uerba eo*.

Sed huius muneris sacpm,ita dias,ad omnium apostolorum ossis, pertinere uoluit, ut in beatit Iimo Petro omnium apro' summo p incipaliter collocaret, ut ab iplo quasi a quodam capite dona sua uelut in corpus omne diffunderet,ut exortem intelligeret se diuini minister' ee qui austis fuisset a Petti soli didate recedere.Hsc Leo papa.In quibus uerbis id potissimum annotandum est, Qait diim uoluisse,ut illa dona ad omnium aproN oficia

pertinerent. Si ex dui uoluntate habent,non ergo eXPela Petti commissione.Deinde ait diam Iesum Christum, Mnon Petrum, haec ministeth dona in totum ecclesiae corpus diffundere: sed ordine quodam,ita ut ab ipso Petro quasi a quodam capite faceret initium. Quod ideo

570쪽

h I A E R SECUNDVS. 269b aliis Leo dixit, quia prius Chrs fatuator noster limedona Petro, se postea alηS apostolas concessit. Nam Petro facta concessio describitur mali. I 6. capste: quae aut alijs apostolis data est,ab eodem Euangelista refert.18. capit. Ex quo Ordine colligere uult beatus Leo aliorum apION authoritatem quamus datam a Christo, esset in subiectam Petro, &tandiu illos habere authoritatem illam, quandiu uniuntur illi capiti stio,&quandiu illi ecclesiastici aedificii fundamento innituntur, a quo si se parentur,scu t noΠ pertinent ad Xpi ecclesiam quae sua illud fundamentum aedificata est ita eo ipso amittunt omnem quam habebant ecclesiasticam iurisdictionem. Idanes de Turre cremata licet in principali huius di ii tationis capite nobiscum sentiat dices papam effectum haereticum es h ipso iure diuino priuatum dignitate pa- pali, in in hac disputatione praesenti nobis repugnat dicens apostolos nona Chro, sed a Petro esse Epos ord senatos .Pro qua re in lib. 2. suae summae de ecclesia, ca. 32. multos citateX iure canonico textus, qui nec tantillum suam piat confirmare siniam,ideo prolixitatem uitare cupiens allos omittere decreui praesertim Q res h sc non est

hic a nobis primo intela,sed obiter oblata. Sed opuS esst mn ut alias partes illius pr1mae Jc prscipuae argumentationis a Caietano facts,discutiamus & examinemus ad Ueritatis illae contineant. Dicit eum qui haeresim mente concepit & illi pertinaciter adhaesit, quam nullo actu eStetioli manifestauit, esse uerum haereticum. Hoc illi negare contend1t Albertus Pighius lib. 6.Ecclesiasticae

Hi archiae cap. 16. Iniuste in id facit qm Sc si h fresis ab

electione uoluntatis ut ille dic1t proceda non esit ideo necessario consequens ut exterior oris prolatio requirat ad perfectum haereticum eis ciendum. Nam in alηS pec CRtiS quae magis a uoluntate pend ent S haeresis, quae in intellectu collocatur, lavolun talis electio fine ulla eX-teriori operatione sussicit ad perfectam peccati ronem

Reicienda. Quo fit ut idem risus de haereti Sc haeretico