장음표시 사용
571쪽
sit necessario dicendum: a non costat hoc potius haerem quam ad alia pesta requiratur. Propter quod illi qui dnt papam si in haeresim laba esse iure diuino pri uatu dignitate papali,hoc idem dicendu putant, si his
sim mentale labatur quia illum non minuS hrticum esse putant quam altu. Nee ideo nos dubios laturos esse d t&incertos circa ea quae a Papa fiunt,qm Sc si ill us fide, interior non sit nobis nota, in quandiu illius infidelita; nobis non patet,sem p illum tenemur reputare fidelem. Quia ut ait Saturis quilibet prssumendus est bonus donec probetur cotrarium. Negant et confisionem totius
ecclasiae inde gigni turbando totum ordinem eccliasti, cum, reputando Epo S aut preSbyteros qui non ei sent: qm Deus qui ecclesiae uelut sponsae suae curam habet,1lli prouideret de remedio. Sicut si aliquis non baptizat' ordinaretur preSbyter,iacut ali in contigisse constat ertitulo qui de hac re inscribitur in decretalibus Sc ille postea effceretur Eps,& tandem papa, dc multo S cons crare t Epos,& ordinaret sacerdotes,tuc ille sicut non ei
set facerdos,ita nec Eps,nec papa,quamuis ut talis reputaretur. Quo euentu necessar1a esset confusio Ord; illi e
criastico urCredenduin est ut btus Thomas in . aen. d. 24. docet Deum tunc subuentu in eccinae, daturUm 3 illi conueniens remedium. Sicut olim quando mulier sexum mentita masculinum,in papam electa re pro tali aliquot annos reputata est. Ita etiam nihil obstare putant,ut papa in lisresin metalem lapsus,fit dignitate papali priuatus,quamuis oporteret illum tunc uelut papa luenerari. Quoniam ne ecclesia in huiusmodi Labiryn thos incideret, Deus illi de remedio prou1d et ei. Ita re spondet Turre cremata libro q. in sim ms: parte. 2,ca pite zo Posset tamen dici, Sc forte melius fatendo it Ium, qui inhaeresim mentalem lapsus est ei se haeret, cum , sed non talem, Ut propterea iure diuino fit eo ipso priuatus dignitate papali. Dicetur enim fidem interio rem non esse necetiario requisitana ad dignitatem papῖ
572쪽
LIBER SECUNDUS. 27olemGed fatis esse exteriorem fidei consessionem: quam qui habuerit quamui S fide interiori careat,poterit dignitatem Pontificiam quam habebat conseruare. Et huic stilae fauere Ur Glossa super illa uerba, super hanc petra aedificabo ecclassam meam,qUarallam uocem, petram, exponit non per fidem,sed per fidei confessionem. Quibus uerbis innuete Ur pontificiam Petri Sc successorum eius dignitatem super solam fidei confessionem funda tam esse. Etsi res ita se habet, oportebit necessario dicere, solum iis reticum eXteriorem sue manifestum esse ex iure diuino priuatum pontificia dignitate,&non haere-t1cum occultum qni intra cord1s sui latebras haeresim suam recludit. Et huius discriminis posset dari causa: ua hanc pontificiam dignitatem, no ad ipso19t pontificum honorem,sed ad plebis utilitatem Deus instituit. Et in
de euenire necesse est ut quanto quasque magis reipub. Christianae nocere potest, lato magis sit ille censendus indignus: Sc eo magis econ trario lit toleradus,quo minuSpoterit ecclauae incomodare. Cum igitur ille qui ligrelim in corde suo retinet, Scitullo exteriori signo mani
festaui niti l per illam sola poli; t ecclesiae nocere, Deus illum sua dignitate no priuat Illum uero qui publice sua
haeresim loquitur,quia per illam multum cath olicae ec clanae nocere pollet, Deus uolust ut eo ipso estet sua di gnitate priuatus,ne sermo illius,qui, teste Paulo ut can- r.Tt.cerserpit, a d1gnitate robur accipiens potentiuS grassae retur.Sed pergamus adhuc ultra, Sc aliam partem illius argumentationis a Caietano laetae examinemus. Dixit
enim Q pr actum pure interiorern animae,nunquam homo potest humanae iurisdietioni subesse: ouia Deus B
et qui intuetur cor, homines autem ea sola quae B-ΠS pater' ait ideo de solis 1llis iudicare illi piat, S percon quens illa sola punire. Hanc propolitionem affirm
i in gat Albertus Pighius, qui cum Adria
t pro constanti tenet actus animae interiorestaudicio humano. Ego in Alberti aut Adriani opi
573쪽
DE ΙVsTA HAEx ET PUNITIONE nionem amplecti nolo,sed hoc mihi cum Caietano conuenit , ut supra cum de excOicatione dissererem, aperte expressi. EX his igitur omnibus partibuS iam examina tis Sc plene discussis, pessimam concinnaUit Caietanta argumentatronem. Nam etsi omneSillas propositi6 TeS,quam aliquas negauimus, illi gratis donemus, soluex eis colligere licet, caeteros EpoS Pp solam mentalem haeresim,non esse eo ipso priuatos iurisdictionis plate. Sed inde non sequitur Romanum Pontificem etiam n6 esse eo ipso priuatum sua dignitate papali. Nam de cae teris Epis, etiam si omniam argumentatione assumpta darentur,nihil probatum esset,nisi q, illi ex iure humano ob solam haeresim mentalem non sunt priuati dignit, te sua. Ut autem inde colligere ualeret,Romanum Pontificem etiam pp solam haeresim mentalem non esse priuatum plate papali,oporteret probare, Romanum potificem etiam lire suam piatem ex comissione humana Ec non a Deo. Tunc. n.bene colligeretur ut idem de 1llo esset censendum quod de alias, quia illius actus interior etiam non subqceretur 1 1c1o humano, a quo pii
tem acceperat.Autoporteret addere in argumentatio
ne Romanum Pontificem non esse sub1eetum iudicio diuino scdm actus interiores,quemadmodum ath Epiro subduntur iudicio humano penes eosdem. Tunc etiam collectio illa esset bona. Quia sicut cetereri Eps per solam haeresim mentalem iure humano non priuantur iurisdictionis plate, eo q, per illam non subduntur iuri huma notita etiam oporteret Romanum pontificem per sola lhaeresim mentalem non esse iure diuino priuatum piat
papali,si ille per talem haeresim non esset subiectus iudicio diuino.Alioqui si haec duo subtrahantur eae illa argumentatione,sicut necessario sunt subtrahenda: qm fide credere tenemur Romani pontificis piatem este no hominibus,sed a Deo, Ac illum per actus interioreS distino iudicio subditum esse,argumentatio illa nullsus pyVisus erit roboriS aut momenti. Nam ex hoc cy caeteriri; l
574쪽
L 1 AER SECUNDUS. 27Iob solam haerelam mentalem non sunt priuati ex iure humano cua imbesie non pia inferre Q, Romanus Pontifex obsolam et1am haeresim mentalem non sit priuatus ex iure diuino, cui esst uere subrectuS, ta mala e It collectio, ut nemo sit qui non intelligat. Tam exactam feci de Caietani argumen latione inaminationem,ut plane osten derem quam debilis fuerit argumentatio, a qua intellectum sitim deus clum fuisse fatetur. Hac igitur argumentatione,quam aduersatij pra: Omnibus aestim an pro sus enervata, reliquaS qm debatiores sunt facile proste nemus. Secundo sic argUmentatur, Rex aut Imperator si nat haereticus non est eo ipso ex iure diuino priuatus regno aut Imperior quia constat multos in lege ueterissesse Reges idololatras & multos etiam fidelibus 1m peraste Reges infideles,de Quib' ipsemet Deus ait. Ipsi regnauerunt et non eXme.Et ite dabo tibi Regem in on, furore meo. ergo eo de modo papa aut quiuis alius Eps, o is 'quamuis haereticus fiat, potetit fidelibus catholicis p- ''
esse.Rndeo, non e11e eandem omnIum illo Iurationem,
neq; ImperatoreS aur Reges aut alios diros seculares esse eadem lege qua praelati ecclesiastici regendos. Qin
mala dilium aut sesaris p tas n ora habet pro fundameto suo cus innititur, fidem& ob hanc cam et si fides desit,pi talio81 dnTa et piates subsutere,siue fidelibus siue in iidel1bus detrentur. Nhil .n. obstat,ut infidelis homo inrcbus pure scyar1bus possit fidel1bus prsesse re illis dirari.iat idem diceduin puto de facerdotio ueteris legasNoescet circa spiritualia uersaretur, quia tu non erat illi da
tZ fides pro sun d amento, illa seclusa consistere illud ua ζQR ta ut quamuis haereticus fieret,non esse eo ipso fa raotio priuatus.At longe aliter se habet pias ecclesiacam lege Euangelica. Qin haec sundata est super fi petram,hoc est,catholicam fidem, Hac igit eue tota ecclesiasicaptas,uilli innitebat,
dueiadus prsesse possit i& dnari in spiritualibus ta
575쪽
men infidelis supra fidelem nulla potest lire iurisdieti,
Dis platem. Tertio contra ΠOS argumentantur ex sa
cto Marcellini,qui in horribili illa sub Diocletiano fet
Uente Persecutione,carnificum uiolentsa ad impia sacrisscia pertractatus succubuit,&Thura idolis adoleutha ris finiecit: nec in ob hoc a papatu deiectus est sed i eo usq; ad mortem perseuerauerit. Huic argumetationi fata call1me rsidetur negando Marcellinum papam fuit ille litreticum, quia licet in confessione fidei aduersius parata
Sciam intentata tormenta satis constaret S non fuit,tn dem quam mente tenebat,non amisit.At opuS exterius
ut supra capit. I. huius operis diaeimus non est haere f. sed solus mentis al1ensus uel dissensus, ua S ex ipso opere Vehemens alion oriatur haeresis suspicio , ut ita illum mente credidisse merito putetur, sicut suum opus eaeterius demonstrat. Vem hae suspiciones hominum sunt,qde Occultis certam non piat dicere Mam. Quod uero Marcellinus ueram non amiserit fid em, sat1s aperiuc0- uincitur per 1d quod lip in capite. Nunc autem, d1st.2I. Ibi.n dr, compulsus a paganis grana thuris superptanas imposuit. Si compulsius,ergo non ex libera hoc fecit liloluntate sed ut tormenta uitaret. Tormenta autem
satis uitabat per soluna opus eaeterius,sine errore intelle ctus: quia gentiles quibus solis tunc placere curauit, noanteriorem mentis fidem,sed opus exterius cernere poeterant.Deinde,etsi gratis daremus illum tunc perdidis lefidem,non in ideo censendus est haereticus: qm defuitilli pertinacia, quae summe necessaria est, ut quis merito 'dacatur haereticus,ut hr ex cap. Dixit aprS.2q. H.Har
cellinus siquidem ad cor reuersus, Sc sui delicti acerbas sime poenitens, in publico Epo1 concilio suam incon stantiam confessus est, Sc libens iudicio se subdidit a cerdotum qui humilem illius aspicientes conses 7Monetae, nullam in illum ausi sunt dicere sinam. Quarto loco costra n Tam sint 2m argumentantur aduersarh, per illud si ldi in cap. Cum ex iniuncto, de haeretic1s, ad quem pxi
576쪽
L1BER S E C v N D v S. 272ti et institutio aliculus,ad eunde sipectat destitutio eiusdem.Eae quibuS uerbiS colligere uolut Papam, si fiat haereticiis esse ab hominibuS deponendum, & non esse ex iure diuino depositum quia cum ab hominibus eligat, oportet ut etiam ab illis deponatur. Hoc argin est Lm debile utandignum lit cui debeat dari ullariano. Nam
illim illam,quae ad coercendos temerarios hominuati sus a iure 1taciata est ad diuinam potent1am accomodare uoltint,tanquam si illa aliquid quod non liceret,intentate & ob id certis limitibus ab humano iudicio statoetis,es et cohibenda. QuiS quaeso homo catholicus est,uhanc non IrrIdeat consequenciam Papa eI1g1tur ab ho
mine,ergo non potesit deponi a Deo. Et misito magis ridendus erit qui illam probare pergat per 1llam iam iuri ad quem pertinet institutio,pertinet destitutio. Dueinde, elli gratis illis demuS rl am esse ubiq; ueram, non meo sensu quo ab ill1s accipitur. Nam cta illa ut ex de curta Ilitus L apItula facile constare potest in hunc sensiani data est, in nullus inferior potest destituere illum cia stuperior tistitutus est: Sc inde argumentatur Papa in
presbyter 11 malus fuerit, non est a plebe quae supra illanimi penitus habet pratis, sed ab Epo qui illum instituit
deponendus.Et ita concederem ego papam, Quia cR
cmalabus electius est,non p osse ab alia plate ipsis Cardinalibus anferiore, deponi. Sed nunquid ex illa ira colligere licet ut institutus ab aliquo non pollit a superiore cetistus Minime. Nain facerdos ab Epo ad curam ans inititutus,potest per papam ab eadem cura depo mo etiam ab Archiepo Metropolitano , si causa Du
'DPQ ut uoluntate sua &1ure a se edito destituere pa-
577쪽
DE IVsTΑ ΠΑERET PUNITIONE pam qui a Cardinalib' fuerit eleetus. Destituit aut di ille haereticum a papatu, qli firmissimo decreto statuit ecclesiam suam fundati supra fidem, aut supra apertam fidei confessionem. Quinto argumentatur aduersarii cotran OS,per hoc , Epi in haeresim pertinaciter lapsit ad
fidem redeunt,ad suas res tituuntur dagnitates: signum est ergo Q no Herant illa S priuati,alio qui Oporteret nouam acere electionem. AntecedenS ProbZnt per cap. maximum.I.quaest Et inde arguunt ut idem de papa haeretico dicendum si quia sille ad fidem rediret, nonreeligeretur,sed in pristina dignitate conseruaretur. Et hanc etiam argumentationem magni aestimet Caieta Dus,quae in ut uerum loquac nihil me mouet. Fate rquidem haereticos Epos quad ecclesiae unitate redegi, solere recipi ad sedes suas. Qin hoc male probat Caietanus per illud cap. Maximum.1. q. 7. Maximus ille,
de quo ibi est sermo postu ab hsres Donati stan ad ecclesiam rediera ordinatus fuit EpS γ in quo gradu exsisnon fuit lapsus in haeresim. Sed quia male, Ec contrae clesiasticos canones, ex laico sine ullo Tis interuallo in minoribus ordinibus seruato, ordinatus fuerat Ep8 .l0 dubium erat,an in Epali dignitate manere deberet. Cui Moni papa Leonadet, , lacet reprehensib1liter ordina tus,ab Epali in dignitate non repellatur, dumodo libellum ad papam mittat, quo catholicum se esse testetar Iraq; cap.illud nullo pacto irro seruit proposito. Quod facile constare poterit legenti epyam Leonis 8s. ex cui)cap.3.1Umptum est illud cap.Maximum &cap.Dor3 tum. Multum certe interest, an ipsas origines legas, tacentones illa' male dilaceratos. Hoc quod Caietandi probare uult, multo melius probasset per cap. coiad ment1bUS.I.q.Zquod ex actis septimae synodi, quae fui fecunda Nittenaciumptum est. Illac.n. decretum est,ut Epi qui a fide catholica defecerant, resipiscentes in sui sedibus tunc reciperentur. Sed hoc non ex necessitatς
iuris:sed eae uda misericordiae dispensatione,factsi est,si apertissime
578쪽
AER. s E C V N D V s. 1 3 uberissime constat per cap siquiS haereticae.I. q. I. Nam epi haeretici lant iure diuino sua epali dignitate priuati eccna in ex ronabili ca dispensat ali ili, ut reuersis ad fidem dignitates prisitinae restituant. Et talis restitu tio Onoua electione,Zutno Uafuisione lilida est. Nec nurari .a1sq; de hoc debet: qm idem inalqs multis nocessario dicendum est. Clericus .n. homicida eo ipso, Φcomisit homicidiium,incurrit irregularitatem, Ec est priuatus b5ficio,quod habebat,ii in ex quadam misericordia per papam cu illo dispenset, et bdficium illi restituatur,talis restitutio P rnoua collatione testimada est. Sexto nobis obhciunt. c.audiuimuS. 24. q. I. ubi de epo haec dar. Si autem in corde nouam haerelim connXit, eae quo talia praedicare coepit,nemine damnare potuit. Ex qui
hus uerbis inferre uolunt, ante Jeps haereticus prsdicet,aut doceat, coicare, k damnare pol, &inde eui dentissime colligitur,ut no eo ipso quo factus est haereticus,fit sua dignitate priuatus. Hic argumetandi modus est debili: Ismus: quia pho Q, unum negat,non est ne cessarium,ut dicamus aliud concedi. Deinde uerba illamo citata no sunt Alexadri securi cuius est illius. Gini lium. Nam ab illo loco: Sur aut ex corde suo Jcc. uerba sunt Gratiani,& inde exordit secundam partem illius ustionis. Authoritas Gratiani no est lati poderis, ut me premere ualea Eca ita mea discedere me cogat: prae seram cu tam multa ille alibi doceat, in ubus est ille ab Oibus necessario deserendus. Si in praefata Gratiani uer ba gratis recipere uolumus uperiori illi siniae fauere poterunt, qua probabiliter diximus mentalem haereticum non ei se iure diu1no depositu: quia ut in riasione primae argumetationis Obabile esse diximus fundametum si
per quod ecclesiastica pias fundat,non est sola fides in terior: sed exterior fidei confessio. Sed quia P hoc oporteret dicere,illum, qui exteriori fidei cofessione caret, ee id iure priuatum, quod nos aperte negauimus cu de
. Q Marcellini papae disseruimus . Ideo melior mihi uim m
579쪽
detur Pla,mentalem haereticum esse etiam ipso iure phuatum, Si cui in magis probetur alia ta dicere poterit marcellinum qua uis fidem mete retinueritCP exteridiarem infidelitatem eo ipso fuisse re iure diuino sua digiti
late priuatum: cum in a' toto concilio, cora Quo suani culpam cofessus est,toleratus fui eo ipso tacitis suffra phs fuit iteηt in Pontifice summum electuS, Haec sunt damnia,quae ab aduersarijs contra praefatam nostra opis Dionem o ei solent: sunt in quaeda Elia P me excogitata,qus paulo magiS urgere mihi Uiar: quibuS mdere etiadecreui,ut inde nostrς simae ueritaS cI3rIUS OibuSannotescat.Prima,quae mihi se offert argumentatio, oritur ab aestimatione duain potestatum ordiuis, Sc iurisdicti,
bil1or est pias ordinis,l potestas ut dichorus: sed potestas ordinis no habet fide pro fundamento, nec illam exigit ad sui consistentia: ergo potestas iurisdictior is, quae minor est,non habet et fidem pro fundamento aeque illa ad sui consistentia necessario requirit. Et ide eu denter colligitur illa per haeresim minime perdi. Ex quo
aperte sequitur nec papam, nec epm, eo ipso, si, factus sithaereticus uam amittere dignitate. Consequccia li ius argumctatiouis uidet nota perlocua' maiori ad inibnus negative. Minor et est manifesta ex h1s, u supra diximuS.c.2 i. huius lἔb.ua potestas Ordinis non fundat: muin chara tere sacerdotal , Scinde deducit, , facerdos etiam si fiat haereticus,nuquam pol illam amittere. Maiorem istius argumetationis,quae forte alIcu1 mag1S ne ganda uidebitur,probo quia pias ordinis est supra cor PUS Xpi Uerum,ptas aut 1ur1sdict1on1s non est nisi supra corpus xpi mysticum. Prςterea pias ordinIS: qaia tanta
est non nisi a' Deo dari pot,cum in potestas iurisdictio nis *pe ex holum pendeat uolutate. Et hinc alia oritur eaecellentia in ptate ordinis supra ptatem iurisd1ctionis: qui aptas ordinis est indelebilis, de minime amissibilis, plaS uero iurisdictionis sepe deperdit.Accedit ad haec Q
580쪽
LIAE R s E C V N D V s. 274squis non sacerdos habeat brasseium,cui est annexa aia uni cura,eo ipso habet piarem iurisdictionis, qua in no obstante,ille dignitate minor cesendus est,in quis alius sacerdos cura animasse non hΠs. Quodno aliud e eueni repot: nisi quia ordinis pias praestantior est, ut iuri Dct onis. Radeo fatendo ptatem ordinis absolute nobi liorem,& digniorem esse piate iurisdictionis: ua circa multo pstantaus obiectu uersat Φ illa. quia ut recte dictum est in argum etatione haec circa corpus gyi ueW:illa uero circa solum corpus Xpi mysticum uersatur.Si in duae silete piates ad ppsin,Pp quem soli1 a' Deo instituissent,referantur multo maior cognoscet esse pias iurisdictionis, in ordinis: quia pillam multis de causis magis prouidetur ppIQ,q; per aliam. Na per illam docet ppysin fide,& moribus. Ab illa,qui ignoras est doctrina petere debet: prout dias per Halachiam Opheta testatur, sic inquiens: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, Eclegem rearent de ore eius: quia angelus diar exercituum est. Perptatem iurisdictionis coseruatur pax in pppo, iustitia retinetur, suu culo ius datur, uitia coercent, malip primores corrigunt: quidquid deniq; boni in ecclesiastica rep. est sine hac plate facile labere & si quid mali est in e 1lla facilius augeret. Nihil hon ad ordinis plate spectat Quo fit,ut per platem iurisdictionis magis pro desae possit qui illam het si fit bonus: Sc magis obesse si sit malus. Ob hanc igit cam xps saluator ni ptatem tu ri dictionis statuit supra fundamentu fidei,ne fide careret,cui ex ossio incumbere debet,alios fide docere, Sc erranteS ad Idem reuocare. Ptatem vero' ordinis: quia nulla illi ex necessitate iniung f ppri doctrina,aut disciplina, noluit ide Saluator nr supra fidem fundare, net fide ad illius cos stentiam exigere. Quia quod p ista faciendum 'de seclusa,c: tra ultu alioruet incomodum fieri pol. ecuda argumetatio, mihi ut ingenue loquar no Paris, negotio, quia haereticus &si per lipsim P tqς uia em non in eo ipso est prorsus ab eccria se a 'm Σ