장음표시 사용
621쪽
DE IVsTA II AERET. PUNITIONE iuris rigore, δί necessitate probari posse, Et inde inlito. ut filius quantumlibet fit catholicu S, Sc quamuis pati de haereti conuicerit, non sit tutuS in conscientia, bona patris, quae illi iure hqreditario competere poterant hi ipsi capiendo, retinendo. Quia cum hoc non fit 1lli i inire concessum, oportet illum iudici Sinam expectarea quo haereditas patris,aut similos alla reS, Pro suae uirtu,t1 S praemio concedatur, prout in alio casu fieri decernit. m.l prima.C. quibuS causis ser. prae. lib. accipiunt. Ante iudicis ergo concessionem male ageret filius, qui patiis crimen reuelauerat,bona pat iS retinendo. Multa alia ad hςretico N poenas pertinentia potui sem in hoc secundo libro pertractare,quae omnia multiplici ratione motus praetermisi. Nam eo hi al1 qua adeo sunt aperta, ut uel mediocriter doctum latere non possent. Deinde si quae forte difficilia,& recondita sunt, et quibus nihil in hoc secundo lib. differui, ea non ad pae
Das ut ego arb: tror spectant: sed ad solos processus petquos iudex ad sententiam dicendam progreditur, spe clare puto. Quae cum sint ab eo, quod a principio oporas dicere statui, loge diuersa necessario sunt a me omi ' fa,ne longe ab scopo me diuertisse a multis accusarer . Acced si ad haec illarum rerum qualitas,
lia sunt, ut melius de illis iurisperiti, in theologi disserere pose sint,& ob eam potissimam causam illis
622쪽
Vi quis p opuli regera di curam habet,sim ste, Sc sancte suum cupit exequi mi msterium,id prae omnibuS Optare, Ecpro illo assequendo nihil intentatum relinquere debet, ut nulla perpetrent
scelera, fas nisi remissus,& prorsus negligens hi i uelitiit necessario puniturus. Nam qu1 flagitia,quae punire ualeat in subditas suis optat,& quaerit is non Rex sed tyrannuS, non pastor: sed lupus, non tu de sed carnifex merito censenduS erit. Nec fatis est Regi,aut Epo,aut cuiuis alteri regiminis curam habent1,ch, crimina, aut scelera nulla comatti Optet: sed opus est,ut diligenter procuret, & totos huic rei neruos impendat, ut hoc ipm,quod optat, euemat. Nam si ob illius negligentiam aliquod hon= contigerit, id omne illi erit merito imputandum, & de omni tali illum Deo ratione eraactissimam reddere oportebit. Oportet .n. ut oes mundi rectores quocuno nomine illi censeantur, intelligant se non in hoc sclum a Deo politos eis, ut crimina puniat et sed potius,ut id primum procurent, ne ulla scelerct per petrentur . Rectorin.& populi gubernator bonum,&pium medicum in hac parte imitari debet, qui 1I tuendae alicuius homin1s salut1s curam 1uscepit, non solum nititillum post i egrotauerit pristin s restituere saluti: sed ne
in morium al1quem incidat oem adhibet diligentiam.
Si medicum imitari dedignantur Principes aut Epi,aut
quiui S ath orbis rectores,vel Deum ipm,qui totaVS mu' di sapient1BImus est guberrnator, Ec rector, non est cur
imitari dedignentur. Inspaciant ergo illum omne S Christi ni orbis rectores:etsi recte, qus illis comissa sunt ad mini trare cupiunt faciant iuxta diuinum emplari a
623쪽
illi s sacra ostedit scriptura.Deus si quidem ut facrindidocent l1ters necninem perire cupit: sed Uuli Omnes tibi salvos fieri,& ad agnitionem uerItatis uenire. Nemini certe perire uoluit,aut a recta iustitiae linea, uel latum pilum discedere: qui ne ullus unqi nisi ultroneus &lubet;
errare posset, certissimam omnibus, qua uitam possent assequi sempiternam uiam ostendit, paratuS praeterea semper iuuare omnes, qui suo destitur1 auxilio frustrati. Iam alle qui conarentur. Docet Deus bonum, hortatur, ad illud promissis allicit, flagellis prementibus urget, '' incipientes iuuat,progredientes comitatur, &fouet. De quouis peccato ne incauti in illud incidamus fg si
me admonet. Si nos peccato proximos uidet, acerb1lli. mis poena1ς minis nos ab illo deterret. Si iam collabet tes conspici supponit manum suam,ut no collidamur. Quia hostes nos circunstant,quinor ad pcim sempim pellere conantur, amico S, ne dicam psdagogoS, nobis an o elos contulit,qui nos contra hostes iuuarent,et qda podent parte ab illis tuerentur. Tam feruentem denis Voluntate conseruadi nos in honitate, M a malitia adeptendi Deus habet,ut pro hac re nihil illam prςtermilliguideatur. Fateamur ergo Omnes cum propheta, atq3a
acceptu Deo aeramus,necessse est:chnii 1 Dns adiuuitanoS paulo minus momne pani lapsi fuissemus. Hancimtur immensam Dei misericordiam, M uigilantis inmquam n ostri perpetuam ille cura habeat, uel aliqua e parte imitari deberent quotquot Dei loco plant, quoi ille ad sui ppra gubernatione uarios istituit ministros,l quemadmodum illum in prslatione imitatur, ita errassi
imitentur in cura Jc diligentia, ut omnes, quaS potu Iint exerceat uires, ut subditos suos 1 uirtute cui re a uitiis auertant. Quod si tam exactam circa reisq omnia scelera oportet rediores adhibere diligentiam iut illis ne oriantur,occurrant: tanto insitius est, ut e m :sam diligentiam ne haereses nouae oriantur, aut uete
reuocentur adhibeant. quanto ligefis reliquis om
624쪽
LIBER TERTIVS. 29 speccatis noscitur esse peior ato pestilentior. Si diligenister uigilare debent rectoreS, ne furta,homicidia, adulteria, at 1 a d genuS crimina in p pro fiant, multo iustius est, ut diligenter attendant, Te haereseS in p pro otiatur, quae multo plus nocumenti pnt toti populo inferre.Ηgresis. n. la eli quae totius Christianae religionis funda-nlatum,quod fideS cit,impetit,at prorsuS euertit, quo sublato reliqua Omnia,si quae aderant bona, statim co ruere est necesse.Cum igitur tanta necessitate Xpiani orbis rectores no solum hqreses extinguere,sed 1llas ne insurgant impedire cogantur, ne solam nudam monitio nem eisdem rectoribus prςbuisse uidear, decreui in hoc tertio libro uiam certam illis ostendere, qua, si uolunt, facie possunt horrcsibus,rae oriantur, occurrere.
Multas esse uias docetur,cuibns commoue possant bareses impediri, ne oriunt ' de una illarum sis eccialiter Asser: tur in hoc Cap. 3.
Quoniam necessarium est pnnc1pibus,& at is omnibus totius reipublicae Chrisianae rectoribus quocunq; non Ine illi censeantur,ut diligenter omnes iuxta suae plationis obligationem,&potent1am inuigilen atq' lxhorent,ut nullae unquam oriantur Iisreses: ideo operae
pretium me factu N existimaui,si uias al1quas, bus hoc como de fieri possit,illis ostendero. Vias autem ad id factedum,etsi multas alη forte possent docere: ego in una latissimam,& certistimam uiam ostenda, quae tia postea inuatias diuiditur uias. Oportet.n. Omne S Ruferre occasiones,quae possunt ansam haeresibus praebere, euellere omnes radices,ex quibus perspicuum est haereses fa cue posse nasci. Haec mihi re uera uisa est certiissima, Screctissima uia, qua como de put haereses,ne oriantur,impediri. Nam sublata causa necesse est etia tolli effectus, qui a o illa prodire debuissent. Nec melius res aliqua inapediri potest,ne otia tu quam si causas omneS, quae ibi 'm gignere possent sustuleris. Hoc igitur cusit adeo nout nemo possit inficiari, superest haeresum ra- 'ςςS Ondere ut illis aperte onsis ad illas euelledaS prin
625쪽
DE IUSTA HAE RET. PUNITIONE cipes omnes accingantur,& sic n e haereses nascantur, ificiant. Radices, dc causae haeresium Variae sunt,& dupli ci nomine censentur. Quasdam dicere Pontamus in thrsecas eas uidelicet,quae latent,& fixae furi L in arasmabui eos qui haereses tenent. 1ae cauta , dc racii ceS daceta iextrinsecae, aut si maui S externae, Sc sunt allae, quae seni sunt,& eXtra personam illam,quae est in narresim lapsa. De cau11s in triti secis hoc solo cap.driseremuS: qm Istae ablatio magist ad singulas quas in perionSS, quam ad Principe aut rectoreS pe stat. De aliis uero extrinsedicausis iuremulis&uatis sunt,et facilius a principi besposaunt auferri permulta cap.pertractat,1mu S. A casessis igitur intrinsecis inc1piens: dico certiss1rnam,RInde bitatam, at 3 prscipitana tigresum causam e11e proprie homiLis pcim. Et hoc aperte declarauit Salomon, et de puero ante ips ex hac uita sublato loquens, ait: Ra s p η, plus est,ne malitia mutaret intellectu eius. .ibus dephis nos docet malitiam efffe tam potetem, ut intellecte hominis ex uno iud1cio uero in aliud falsium,at perdasum mutare ualeat. Nam uoluntas cui experrentia Icidocet aepe trahit ad se iudacium rationis, ita utintes: ctus ea iudicet bona que uidet uoluntatem amΘre, Mia dicat et Je mala,qus scit uoluntatem od119. Propi ea Aristoteles in Ethi. censet omnern malum elle sin rantem. Quod non ideo illum dixit Te putandum et L ex1stimauerit omne malitiam uoluntatis ab ignorari ioriri: sed potius econtrario:quia ex omni uoluranS in litia aliqua oritur ignorantia quς iuxta mensuram ali ctionis ipsius uoluntatis cresc1t,aut minuitur. Licet Pluntas ut Augustinus ait non postituelle, aut nolle, id ,quod est ab intellectu prςcognitum,non in opuS Ut Antequam uolutas uelit aliquid,aut nolit niene Millud iudicet e11e bonum,aut malum: sed fat1s est,unplici comitione illud prscognouerit, nulla pro rutatis, aut malitis habita ratione: prout quotidie ctin uent in his, qui sine consilio, Ec del1beratione Dpς
626쪽
tu non consideranteS,an bonum sit an malum id,quod Beere decernunt.Post hac uolutatis electionem,intelle eius stipes udscat iuxta uolutatis imperium,&inde o itu ut homo sic iudicans peccet. Nam licet in intellectu non possit esse Peccaturn P ea quod ille non libere operatur: est in peccatum in uoluntate a cuius imperio Maffection emouetur intellectuS, ut hoc aut illud iudicet.
Impotens siquidem,& eiur ata affectio uoluntatis Orsus euertit iudicium rationis. Et hoc est, quod ait Iob a cAn1maeelumenti etiam amara dulcia esse uiden LEt hcee est 1lIa caecitas animo quae a malitia uoluntatis causat.
Nam de Iudaeis,qui odio S inuidia moti Christulat
uatorem nostrum Occiderunt, Salomon loques ait: 'a Sabi. alma eo excaecauit eOS.In principio quidem ex scriptu ' ns factis,& temp ON coniecturis,& ex mirabilibus p reum fact1s bene intelleaeerunt Christum saluatorem nostrum esse uem Messiam in lege promitam,cum uideli cet Iuxta parabolam Saluatoris) dicebant: Hic est hae mi.arrci Uemte,occidamuS et . Sed postea quia illo1ς malos moreS arguebat, Mancrepabat, irreconciliabili odio 1llum persequebantur: dc quia populum illi nimium affectum,ato creduliam uidebant inuidia in illu exarseruta duae adeo illo' menteS Occupauit ut illos Drorsu illud Pauli ex epila ad Ephe omni uento doctr1nar in ne
627쪽
AU L quitia holum,ait: In nequiisa hominum dixit: quia lim
- reta non est,nisi in anima subdita peccatiS: quia pecca. ta comissa sunt caete, ut deus permittat eOS errare in ba rathrum haeresis.Haec ille. Ob hanc cam daemones petanetis humani a cerb1issinat hostes uolenteS in uarios errores,& haereses ho1es protendere, priuS illossi uoluntate; ad peccata solici ant,ut illae ardenter affecitantellectus suos postea in eandem siniam uenire laciant. Hoc enim optime intellexerat David,cum dsmones ipsos allo gPG.tir dicebat: declinate a me maligni,& scrutabor mandata Dei mei.Timebat quidem in scrutinio mandato N Dei errare 1 malignoN spirituum tentationes uoluntate sua in peccatum Impulit sent. Quod etiam in Palstinis illis figura tum esse cognoscimus, qui ut sacrarereri iusto Geu. adi ria puteOS,quos Isaac foderat,terrae congerie replebat, ne ullam ex illis Isaac claram posset haurare aqua. Putei illi prolanda secreta sacrae strapturae, aut mysteriorvdI- umorum mihi figurasse uidentur propterea quod Salo- Pn,ir. mon ait: Aqua profunda apientia in corde u1n. Ille edigo cum Isaac puteos fodit,qui reconditos lacrae scriptunae sensus,& Dei profunda mysteria inquirit. Sed hos
Puteos occulte terra replent Palfiunt uanobis diuina mysteria inquirentibus daemones terrenas ingerunt cogitationes,quab' nos ad peccatassi possint. aut allicere, aut Impellere ualeat,ut amore terrena recip repletiue rete doctiinete aqua haurire non possimus. Cum igitur ea isupradiciis iam manifestu evadat,errorem itellectuSca Peccato, Sc eae malItia uoluntatis oriti: fit inde,ut quemadmodum uaria sunt in hoibus uitia,& peccata ta et a luariae sint in eisdem radices uaria semina, eX quidd- luariae et1am possunt haereses oriri. Aliquando haereicioriuntur exsuperbia, dc ambitione, aliquando adauὸ tritia, aliquando I carnis illecebris. De superb1a non in portebat longam protendere disputationem, Ut Dio ostendamus esse haeresum rad1cem, cum aperte a1XeΠEcd.M Sapiens illam esse omn1s peccati initium. Sed licta
628쪽
L I A E R. T A R T I V s. 2 ghi omnium peccatorum parens, Scotiao:iecia in quadam rotae dici potest magis elie haeresum mater rquam caeterorum omnium peccatorum D ea auord haereses omneS proximiuS Oriuntur a ' superbia, et uana reli qua omn1a uitia. Nasuperba a essicit,ut plura,quam par est homo de se sentiat plura se scire putet, quam re ue rasci plura se posse existimet,quam pote &m de euen1t,ut surS uaribus,su et prudentiae nimium fidens facit lime erret,putans se suis uiribus idissicillima quari posest intelligere, ' occulta sacrae scripturae mysteria Pro pna inrtute posse penetrare. Contra tamen David sen isebat,qui ait: Da mihi intellectoum,&scrutabor leaemes δὴ
: Reetia oculos meos, Sc consi derabom1rabilIa de lege tua.Ideo u1ri illi,qui turrim Habet aedi id i m ςψRRςΠdere uola erunt aliquibus sacris doetoribus haereticos significasse sunt visi: qui coelum
edam ut illi conscendere nituntur, quando proPrio in gemo treta secreta coelestia se posse rimari contendunt Euchenus enim libro secundo super Genesim capite se ptimo ouxta hunc sensum illam historiam interpreta
Hagna quidem superbia est ambulare in m seper se: aliorum omnium iudicia, &ij Io ς0Πxς ni ere, se rudicio tantum tribuere, ut is soli plus quam cietens omnibus fidat. In poenam i his, i, ,h. R Oςψ' ill0β ignQxZntiae caecitate percutit, ut
i RVt multa sed pessime errent in illis, quae si esto rent, se me in Mere ualerent. ΡajL Qq βψpςx β, ut musta de se opinantur -
te cibis t0xi Seccletiae iudicio praepone u ueI cntur, Deus per Ezechielem prophetam mi
629쪽
natur sic inquiens: Vae prophetis insipientibus, qui se quuntur spiritum suum,dc nihil uident. Prophetas intapientes hic dixit haereticos, quibuS eo, quod spiritum
sirim non Dei seQuuntur datur caecitaS in poenam
phetae d1cuntur esse sapientes: mali autem stulti, & m-sipientes. Quorum alterum refertur ad ecclesiasticos uiros: alterum ad omneS haereticos , qui Des spiritum teli nauentes sequutur spiritum suum: quia nequaquam diuino inmnctu: sed proprio corde uaticinantur: unde Ec nihil uident. Haec HieronymuS. Ex qu1bus uerbis
otiri: quia illi siuperbia elati spiritum iuum te qui uolui. Nam si spiritum ecclesiae qui utique est spiritus De1 ,χ- cui uoluissent nunquam aberrassent A recta catholicae regula. Sed haec de superb1a in genere dicra sum. Quapropter de quadam illiuS specie,quae amb1tio, leuimmoderatus honoris appetitus dicatur, alT: de re oportet, ut in specie ostendamuS illam esse Epertam haeresum causam omnes serme' haeret1ci praesertim haeresiarchae honores huius mundi appetunt, uolunt ab ol Ac in oret1o magno apud omneShamnibus test1mari, oc in Py - os gheri: quod cum al1auia se assequi non sperent, ii et S
630쪽
L I B E R SECUN DV s. 29 datim progredientes euidenter cOIligemus ex ambitione saepe haereses nasci quoniam eae ambitione odie schisma,Ec ex schismate haeresis. Primam quae post Christi in coelos ascensionem,orta est haeresis, ambitio peperit. Nam Simon ille magus,cuius in actibus apostoloruna
Lucas memini fuit ut Eusebius Csfariensis refert) phm Asia a.
mae haeresis inuento tam fur1Οla ambitione uexatus, ut
conatus fuerit pro Deo a populo haberi, Ec ut talis adorari, quod postea daemone solicitante, &Deo permi tente assecutus est.Nam Iustinus martyr in Apologeti co quem pro fide nostra ad Imperatorem Antoninum
scripsit,refert illu sub Claudio Ussare fuisse Romae declaratum Deum,Sc uelut talem simulacri honore donatum . Quod simulacrum ut Iustinus ait)fuit in flumine Tyberis inter auos potes collocatum habens titulum latinis literis scriptum. Simoni Deo Sancto. Quem Oes
Samaritanos, βύ nonnullos ex cstetis gentibus tan quam summum Deum adorasse idem Iustinuῖ refert . Ex hac tam emrsnata atq; Luciferina Simonis ambitione orta est uoluntas illa emeda ut Lucas in acLibus ait)donum Dei pecunia, Sc ex uoluntate error intelle tuS,
quo credidit id licite neri posse . Ob hoc solum, potestatem communicandi spiritum Sanctum Simon hiere uolui ut uel hac occatione certatim ad illum pro Ue dono ab illo impetrando populi confluerent, lac una tantae rei novitate illum populi tanquam Deum eneraxentur, quod ardentissime affectabat. Ex hac etiam radice orta est haeresis Aer i dicentis simplicem 3 ac 'O' rem esse prorsus aequale Epistopo, nec RIs quo aethe inter illos discrimen. Nam Epiphanius in horo o Logarizahaeresum de hoc Aetio differens, ait: quod uiden S E stachium quendam condiscipulum suum ad MPHccpaxum peruenim quem ipse assequinon potue, α cCPPirinde perturbare omnia Ac dicere Esem, Non et eum P facerdoti superiorem,ut uel hac uia parem te VPn OPi. iaceret. Idem cotigit Ioanni Vuicles, qui citiae 1 GON