Fratris Alfonsi a Castro ... De iusta haereticorum punitione libri tres

641쪽

DE IVsTA HAE LET. PUNITIONE tellectu propria eius uirtute comprehendi non possint, II b. ii quae illa nobis credenda proponit. Sic. n.ait: Fides est sperandan re' substantia Srgm non apparetium. Quae Theop. uerba interpretanS Tneophilactus in comentari s sua Epistolas Pauli,ait: Argm.i.demonstratio et manifestatio quaedam incerta sit relu,nec ApparentiUm- hoc est,in conspectum non uenientium, sed fides facit utres eius Oda mente spectemus tanqi praesentes. Si hanc igit habet uim fides,quid ipsi haec uultrS rei pla perspicere,qus sunt omnino uentura ut excidatis a fide cHaec ille. Prae-x. cor. a tere idem PPostolus in priore ad Corinthios epistola hoc ipsum aliis uerbis docet,sic inquiens: Sermo meus Sc praedicatio mea, non in persuasibilrbus humanaesa

, pierntiae uerbis sed in ostensione spiritus re uirtutis, ut fi des uestra non sit in sapientia hominum: sed in uirtute Dei. Si ea,quae fide credimus,propria &s Iaintellectus uirtute assequi possemus, certe fides nostra in sapientia hominum esset. Cum ergo Paulus dicat fidem nostram non esse in sapientia hominum, hoc ipso aperte nos do cult, myster1a nostiae fidei superare Omnem intellectus Exo. 7 humani uirtutem. Uirga Moysi deuorauit uirgas magorum Aegyptiori . Qua in re, hoc nobis per mysterium

datur intelligi, in fides Sc doctrina Euangelica supat omnium philosopho IV scient1as. Et hoc est v, Deus per Abd. x. Abdiam prophetam praediaeit,sic dicens. Perdam sapietes: de Idumga. Ex quibus euidentissime colligitur,utus quis sola naturali intellectus uirtute fretus, secreta fidei

Ecd.43 mysteria penetrare uoluerit, neces Ario erret. SOl. n. re'

Exo. za fulgens rad*s suis ut ait sapiens exeaecat oculos. Hinc est in lege molayca cautum erat, ut nullus leuaret cui, trum super altare, super quo offerenda erant holocausta Deo. Qua rem figura ut sacri doctores interpreta tur significatum est,nos non debere solo ingenii acum, ne uelle penetrare mysteria fidei catholicae, qugnomi Gret. ne altaris significata est,ut Gregorius docet, lac dicen S

Altare de terra Deo facere est incarnationem Christi

642쪽

i hoc altati nostra burnilarascid est, si1per dominicae in eamationis fidem posuerit quidquid operatur. Hςc ille.

Super hoc altare non est Ieuandum cultria, alioqui pol luetur altare quia fides Catholica non esit solo naturali intellectus acumine perscrutanda,alioqui contaminabitur fides illius qui aliam tui ingemj acumine penetrare uoluerit. Si id fide fuer1t adiutus intellectus, facile ora qualibet occulta mysteria penetrabit, quia fides subie uati sublime intellectuna,&lucem illi tribuit qua alia uidere & 1ntelligere posti Via bius Hasit Ius interpretas Ba dipsal 11 s. ait. R S supra oluna ronem scientiant discipli

narum ue animam Iublimem trahit. Fides denique non geometricis aut necessarηS utitur probat1OmbuS.In No

mine dui Iesu Chrisiti Nazareni surge,& ambula. Hanc

enim uocem continuo perspira sanctum subsecutus esit A v. s. statim enectus. Eae prodigio nan que diuinitatis unigenitI,manrtes racio necessaria uidentibus eli Orta. Dic quae

so tu dad fidem faciedam,ueritatericli persuadendam uehementius c An dialecticς propositiones secum sym

pera nata consequentia trahen res,an potiuS tale tria. ostentum ab Oibus clarissime uisum oena uirtute eYcedens Et aliquibus incerpolItis,ait. Theologiae mysTe num ex fide minime ronibus probata aedificium qusrit. Haec Batalius. Et beatus Augustinus in Iab Π. homilia- Augs. rum,homilia 32. apertius eandem docet tiana,sic dices, Arcana Sc secretarem Dei prius quaerunt credenteS, quo faciant Inteli gentes Fides. n. gractus esit intelligen-d:,intellectus aut meritum fidei. Aperte hoc Dipheta di iternu S praepropere α praepostere intelligenriam reurentibus, Sc fidem negligentibus. t. n. Nisi credideri Eo r. tis non intelligetis. Habet ergo Sc fides ipsa quoddam iux. ol tamen suum 1n scripturis, in prophetia n euangelio,in apostolicis lectionibus.Et paucis interiectis subdit. VI de US ergo fratres quadiu sint peruersi, S apperando ui uota,qua tanquam immaturi coceptuS,RCre ortum quae

643쪽

DE IUSTA HAERET. PUNITIONErunt ab ore diu nobis circunt ud me iubes credere chlnon uideo cVidea ego ali ad ut credam. Iubes crededuquod non uideam: Ego uidere uolo,& in dedo credere, no audi edo.Dicat Opheta. Nili credideratis, no intellitagetis. Ascedere uis Sc gradus obliuisceris Vtaq; peruer eho,si iam tibi pol sem ondere Ad uider ,no hortiare ut credereS.HactenuS Aug.Velit hac Admonere oportet lectore,ne putet oi fidei tribucdam et Te hac uirtute,quod uidelicet 1lla possit iuuare intellectum ad secreta, Sc arcana regni Dei mysteria cognoscenda, Protat nunc ex

saneto N doetoast testimonio diximus fidei conuenire. Hoc enim de sola fide acquillita intelligedum esse cens mus. Nam sola fides infusa,quae per baptismum datur,

sine uiua uoce alicuius doctoris eXterius docentIS uxta coninam omnium theologo'. simam non si ficit ad intelligendum illa diuina mysteria, nec ad credendum illa. E1t enim necessaria uerbi Dei praedicatio, perquam auditores de his,quae credere tenentur,edoceantur. Fi des aut infusa hoc solum auditor1 praestat, ut his,quae spraedi calore,aut doctore audierat, faciliuS credat: no au

tem,ut fine doctore aliquo per seipsum credere,& 1tel R,. ivi inere possit. Quomodo credent ait Paulus et,que non audierunt Quomodo autem audient sine predicante cvisibi Sicut scriptum est: Quam specioli pedes eu elizantiu

pacem, euangelizandiu bona: sed non oes obedIunt euam a gelio. Esaias enim dicit Domine qu1s credidit auditui nostro ' Ergo fides ex auditu, auditus aute per uerbum Christi. His uerbis Paulus apertisium e docet praedicationem uerbi Des esse nece: 1ariam ad fidem mysteriora diuinoruet alsequendam. Sapienter igitur di Elisse metito' censeo illum Candacis Reginae Eunuchum, qui legens Esaiam prophetam,interrogatus a Philippo an in relA5 3 . Iigeret,quglegebat, radit: Et quo pol Tum,si non alisis ostenderit mihi c Tam alta enim censiuit ei Te illa mysteria,ut sine doctore neminem illa at Tequi posse exssima

uerit. Nec solum est necessaria prsdicatio uerbi Dei ad

644쪽

sdem primo suscipiendam: sed etiam ad illam postquasemel suscepta fuerit,nutriendam, βί coseruanda, prisertim in illis, qui sunt rudis ingenst,&namium oblauiosi. Hi enim aiffidua praedicatione uerbi dei,aut alia freque ii doctrina indigent,ut bene possint mysteria fidei disce re,&quae semel didicerunt retinere. Al1oqui nec perfecte discent,nec plene retinebat,&lic fides semel coepta ob solum praedicationis defectum facile peribat. Hoc

autem facile quisque sibi persuadebit: si uerbi dei proprietates,& conditiones intellexerit.Est. n. uerbum dei

quidam alte cibus, qui illam in fide, Sc caeteris uirtutib' nutrit, Sc auget,& perficit. Nam quod uerbum Dei sit

spiritualis quida animae cibus , ipsam et ueritas nos do cui qΠ Sathanae tentationem reqciens d1xit: Non in solo pane uiuit homo: sed in omni uerbo, quod procediteXore dei. In quibus uerbis Saluator cibos hola uarios esse ondit iuxta uarietatem partium, eΣ abuS idem ho

mo componitur. Constat enim homo ex anima, & corpore: corporis cibuS est panis materialis, Sc corporeus: animae uero cibus est uerbum Dei.Ob hanc causam plurimi ex sacris doetoribus, uerbum Dei figuratum esse censent in manna, quod Deus fit a s Israel in deserto ei- Sap. Isrientibus dedit.Illius enim cibi natura talis, Ac tantae uirtutis erat,ut omnem lappleret indigentiam re omnium satisfaceret appetitui,prςbens unicuique talem, quBlem optati et saporem, siue carnes, siue pisces, siue oua, siue fructus concupvingst. Sic Sc iam uerbum Dei omnium uirtutum saporem habet, Ec omnium subuenit indIgem tiar. Nam superbis, elatis, iracundi S, voracibUS, epta' lonibus, libidinosis,auaris, Sc omnibus atqs peccatori buS quocunque nomine censean rur, uerbum dei necessaria praebet remedia, quibus animas suas illi saluare posssint. Erat etiam manna illud suave, Sc dulce, S uer

bum Dei his, qui recte sapiunt dulcissmum Uidetur. Propheta siquidem Regius qui re tum tenebat gustu, dicebat: Quam dulcia faucibus m IS eloquia tua, super P . tir

645쪽

DE IUSTA HAER E T. PUNITIO TE

mel ori meo . Aliam insuper inter haec duo similitudine

Orig. assi mat Origenes homilia tertia super librum Numerorum 11c inquiens: ScrIptum est de m AnnR: quaa Iecu dum tempus illud Isiquas Idida susnpsi11ez . nutriretur exeo: si quis uero contra praeceptum Uta, Sc contra sta

tandete fatis me fecisse eae sicimans, quod locum indet caueram lectora: unde 1llas si ues1t sumere possit. diecsolum cibi nomine sacra scriptura appellat uerbii Dei: sed etiam nomine potus, ut uel his duobus nominio US ostenderet illud esse completum anima: TU Irim ritum, cum non minuS potuS, quam cibuS ut ad n utracionem necessarius. Nam quod uerbum Dei Iat potus, apermum e ostendit Cliti situs saluator Doster cum pleba PTaea Dcans , M omnes ad doctu; nam suam uocans, ct AmaUIT ' γ dicens: Si qu1s litit, uernat ad me, Scribat . dii tare daΣι reos qui Saluatoris doctranae cupidi enent re hos aia potu invitai roc est ad auditione uerbi, quod apse prae' abaci unde abunde doceri quis poterat.Demde ΠΣPm audierant praedicatem,positea u dem Saluator relest)Lμ dicturi stant illi. Manducauimus, dc bibimuS cor in rc Vt autem eae Drimerent illi quem cabum m An suc314eT Ec potum bibissent, statam subiungunt: In platerS nos docui sieti . Quibus uerbis aperte declarant, uero mDei praedicatum esse anamae cibum, et: e etiam ' PS '

brim Dei appellatum est amixae cibus,& potus. em

646쪽

LIBER. T E R T I V s. 3o pe, ut inde intelligamus uerbi Dei praedicationem ei Iead salutem animae adeo necessariam, quemadmodum cibuS, POLUS corporeus est neces Tarius ad corporis uitam seruandam. Hanc enim causiam beatus Chrysosto mus expressit,qui homilia. 12. super priorem epistolam Pauli ad Timotheum sic ait: Quemadmodum carna Ies cibos diebus singulis ex necessitate requirimus , stafidei pietatis doctrinam semper accipimuS,ea iugIter enutrimur. Haec Chrvsostomus. Si cibus,t M potus aiae censetur eisse uerbum Dei,consequens est,ut illius praedicatione his,qui aliunde doctrinam sumere non psit, de

ficiente : deficiat etiam illis fides catholica, qua ut Pat lus supra dixit sine uerbi Dei praedicatione nullus per Ieassequi potest. Potest ad huc alia esse uerbi Dei conssederatio eX qua etiam facile conuinci potest allius subtractionem esse certissimam haeresiam causam.Est enim ver

hum Dei, lumen quo mediante quisque, quae Agere, S quo gre iis dirigere uelit facile uidere possit. Lucerna Pstiti pedibus meis inquIt Regius propheta uerbum tuu , Eclumen semitis meis. Et iterum in eodem Psalmo DeclarRcio sermonum tuorum illuminat, δί intellectum dat paruulis. Si ab illo qui in tenebri S ambulat lucerna, qua Illuminabatur,subtraκetis,illa luminis absentia erucle ut ambulans tertio quoq; gres Tu Ostendat: quemadmo dum Aristotes dicit,absentiam nautae caustam esse, R, TRujS patiatur naufragau: quia ille si praesens fui stet,sua in duletria potuisset nauem integra seruare. Ad eundem modum dicendum est de uerbo Dei, quod si praedicatum fuisset,illii minati et audietes me offenderet pedibuS, aut

errarent A uia .EY quo nece1 Iario sequitur, o Praedicatiore illsus sub'ata, fac; leuiatores ocS, qu1suntan hoc mUΠ-do avia salutis decimabunt.Ideo Paulus hanc necessita Lem Praedicationis uerbi Dei optime intelligens, Thrao g. T .

p eo Epo,&discipulo suo scrib1t, adhortRIS, A UrgeNSRd frequente Dei praedicationem ic inquietis: Te sitim Qrcoram Deo,&Iesu Christio, qui iudicaturus esic ut

647쪽

DE IUSTA HAERET. PUNITIONE.uos, βί mortuos, per aduentum ipsius, Sc regnum eius: praedica uerbum. Insta opportune,importune. Cur a tem in praedicatione uerbi Dei instare,& importune agere praeceperit,pauc1s interpositi S expres Tt, sic inquiens: Erit enim ips,cum sanam doctrinam non sus ebul: sed ad suade deria coaceruabunt sibi magistros prurientes auribus, Ec a' ueritate quidem auditum auertent, ad fabulas autem couertentur. Tu uero uigila,in omnibus labora, opus fac Euangelistae. Nouerat quippe Paulas multos futuros esse,qui 1n fide errarent: ideo monet Timotheum,ut a 'praedicatione non cesset: sed frequent sesime Euangelium praedice quo melius postent haereses impediri, ne excitarentur. Idem etiam praecepit Deus

d. sa olim Esaiae prophetae dicens: Clama e cesses: quasi

tuba exalta uocem tuam,annucia p pro meo scelera eorum. Sunt.Π. Praedicatores uelut quidam Dei canes, qui

latratu suo gregem Dei,qui est ecclesia, custodire debet. Si canes uehementer latrant,lupi reformidant inuadere gregem: si uero canes dormiunt,aut silent, lupi tunc eX canum silentio audaciores fiunt, & gregem tanto maiori cum fiducia inuadunt,quanto securius se nocere p osse existimat. Idem prorsus dicendum censeo de praedica toribus uerbi Dei,qui si iugiter, Sc ex affectu ut decet contra haereses, re alia uitia clamarent, suo latratu non solum haereticos, Schaereses: sed reliqua omnia uitia, usgregem Diaicum de uastant,facile propellerent: si tametacuerint, Praedicare Noluerint,sua taciturnitate Drricis ovibus nocebunt. Nam tunc daemones, & haeretici

illo' minastri audacius illas aggrediuntur, Sc illi tanto facilius nocere prat,quanto magis deest, qui illoS extenreat, aut illas de fuga moneat ut uel ipsae sibi ip11s prou, de an t. Et hanc fuit Te etiam olim potissimam malorum synagogs causam ipse Deus aperti 1 me eYpressit perma. si Esaiam prophetam, sic dicens. Vniuersi canes muti non

Hiera. ualenteS latrare. Quae uerba interpretans Hieronymus

in commenta's super alaram sic ait: Isti,de quibus pro

648쪽

LIBER TERTI vs. 3ogpheta nunc loquitur, ni ora solum speculatores caeci: sed α canes muti appellantur,non ualentes latrare. Qui. Nogregem D ni custodire debebant, Sc lupos abigere, M

latrare pro Dao,diligunt somn1a, Ac daemoniacis uisio

nibus delectantur. Haec ille.De hac re, quam credo ei Te aperti: isma,non uidetur mihi et Te opus multa exempla

proferre: qni Sc si res esset dubia, Sc ab e Xemplis probanda ei se ta multa suppetere possent,ut nullum sit regnu, quod pro hac re non possit excpla praestare . Nam ego , qui multas ctuarias Christiani orbis prouincias pera graui,et longam in aliquibus illa N traxi moram, hoc experientia docente cognoui,eoS homineS, qui montana, Ecdeserta loca incolui, Sc rarissime praedicationem uerbi Dei audiunt,pluribus erroribus, et superstitionibus infectos esse, quam alios, quibus frequenter Dei uerbum praedicatur. Ex quo euident1 II me colligitur praedicationis uerbi Dei defectum,illis poti: Timana esse caulam, Q, in tales errores labantur: quia si edocerentur, ut ali),ecia illis erroribus carerent,queadmodum carent hi, qui freque tes audiunt uerbi Dei conciones. Huic tam manifestae hyesum caus ustu esse ut Principes utrius st: ordiuniis, hoc est, ecclei Iastici,& rares diligentissime subuenirent. V eue hoc magis praelatis ecclesiasticis in cubit, quibus aia1ς cura est a Deo data. Hienam sunt, qui ppi Dei docere tenentur, V a' quibus populus Dei doctrina iure petere potadicente Dido per Malachiam propheta: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, & legem requirunt de ore eius: quia angelus D ni exercituum est. Et

ideo nullus ut postea in alio huius tert' libri cap. dica deberet vastitui animarum pastor: nisi qui uel mediocri

esset iram notitia instructus ut populum posset recram fidem,& bonos mores docere, re ad illos hortara . Uenetata est huius seculi infelicitas ut pallores docti ad alios indoctos,&prorsus idiotas relati, sint uelut gemmae ad liorum uilium lapidum numerum, comparati. Et sicliqui sunt pastores docta, qui bia possent gregem sibi

649쪽

DE IUSTA II E RET. PUNITIONE commissum in fide re moribus instituere,magna in eo rum pars tanta, tam csca superbiR ducuntu ut id facere dedignentur, tanquam si praedicationis Ofim esset uile aliquid,&1gnomin sum Non est quidem altius, α honestius in ecclesia Dei ostior, quam CEm praedic

conis per qS praedicator si recte aliud m Us eXercet, magis Deum reprssentat. Eir. noiluo UerVm Ap Ottolo rum ostm,quibus Chr1stus saluator no iter eX hoc mundo ad patrem ascendens nihil Aliud aeque m Andavit', ac Euanget ni praedicatione.EunteS inquit illa in mundum uniuersum prsdicate Euangelium omni creaturs. Quod in hac parte ego faciendum cente O ut tRm 1ate grassan ii morbo,ues al: Qua ex parte occurrRtur,breuibus eΣponam. Epi cogant animarum palloreS siqua docti sunt,

ut ipsi per seipsos gregem sibi commissum pascat, illum de agendis,& credendis doceant, re ad alia semper hortendiar,&moneant. Si pastiores animarum indocti rint,cogant illos,ut eae redditibus suis conducant praedicatores,qui 1li Ora suppleat defectum. Si Epi in hoc put plurimi illo' facere solent negi: gentes fuerint, tuc Pnncipes seculares huic tam crassae Epo Ist negligent; ae lac currere debent. Debent enim Episcopos hortari ut bo ΠOS instituant pasitores, qui gregem libi commai sum pascere po1ssimi ut praedicatores d19tr1bua t, Ec cuique populo Iuxta nece litatem prouideant:li Ep1 hoc facere negleXerint,non ultra progred1endum eiae celarem,ne Lor

te si coacti, Sc non: ex affectu id faciant, taleS POPul Ο hibeant praedicatores, ut illis carere forte mel IuS elles, quam illos habere. Non en Im quaererent prout alliin rebus plurimos eorum facere videmus doditio S,

meliores , dc qui plus populo poment prodesse: sed eos,

KUOs minori mercede conducere pOistent. Nec trimeta Epoist, ct alio ne pastora negligent: am, rem hanc Pror sus desiperatam esse censeo,& uelut talem relan erica

Tunc. . ut ego existimo Principes, Gath Dia1 fecula res huius rei curam sumere deberent, ne hi, quibuS im

650쪽

LIBER TEMTIVS. sperant a fide catholica,et Christianis moribus deficiat.

Manus enim manum alteram iuuat, Sc brachium alten alteri subuenire oportet, Mutuo se iuuare debent memhra, cum eOIst alte 'r altero indiget. Si brachium de reum non Posse RUt forte nCllet,pro corporis ur da seruada ori cibum porrigere,nonne brachium sinistrum de

heret nunc sumere laborem c Deberet certe, ne totum

corpuS,ix simul cum corpore brachium ipsum ob cibi defectum periret. Quasi .n. duo corporis brachia sunt, dum Christiani Orbis potestates,altera ecclesiasticabat tera seculariS,S laaca. Si rgatur ecclesiastica pias, prout

illi eae officio facere incumbit, cibum uerbi Dei populo

porrigere neglexerat,tunc seculares Principes, Sc ali; Domini, cpprori reccores tanto indigentiae ea, qua poterunt parte subuenire debent ne ob detectum spiritualis cibi animas perire permittant. BCnoS,oc doctos uiro S,

dc si possibile foret, qui gratiam uerbi habeant,per II rere faciat quibus eae publico ciuitatIS,RUt Opprdi aerario, iuxta personae, Sc laboris meritum, stipendia statuant,

ut illi populum statutis aliquot anni diebus i fide, Sc moribus erudiant.Et cici' maxime procurandum esse celao,

est ut pueris pedagogi coes ex publico serArio conducti assignentur,qu1 illos in fide,& moribus recte instituant. Nam ut ait Salomon adolescens iuxta uiam iam etiacum tenueri non recedat ab ea. Et egregius poeta dixit: Quo semel est imbuta recens seruabit odorem Horat. Testa diu. Quae omnia si potestas secularas e Xequatur, allud Esaiae .pphetae eccpiasticae potestati merito dicere poterit Eria Ela a 4besce Sidon,ait mare. Erubescendum certe est ecclesia isticae potestati si ob illius negligen tiam, eam Rictrum cia Iam seculares Dat siuscipiant, qua illa ex rure drum O liv etenebatur. De prassato D in negligentia: quia Alio in te gro capit. disserere decreui, ubi ostenidam illam esse PO xistimam haeresum causam: ideo nolo nunc longiorem de hac re facere sermonem. De solo enim praedicatio