Fratris Alfonsi a Castro ... De iusta haereticorum punitione libri tres

671쪽

DA IVsTA HAERET. PUNITIONE illa,quae pastores ovium circa oues sibi conarissas agere tenentur: qm Eph βί alii curam animassi habentes eadeanimabus libi comitiis praestare debebunt, cum sint 1l-Jayst pastores. Tenentur primo pastores ovibus tuis pastum praebere,ne fame, Sc inedia pereant.Et Epr.& c

teri omnes,qui anima' curam susceperunt,tenentur pascere animas eoηt,quibus praestini. Quo Autem pallii MnimaS pascere debeant psemet Deus,qui 1ilos instituit -- pastores, aperte expressis per Hieremiam Irophetam dicens: Dabo uobis pastores iuYta cor me & pascentuos scientia, Sc doctrina.Tenentur igitur Epi, α caeteri

animam pastores docere eos omnes, quo sit retient curam. Hinc est, in Christus fatuator noster mittens apo Matti stolos suos in mundum uniuersum dixit illis: Docete cinulta mnes gentes. Apostoli siquidem suerunt pastores illi, quos Deus ante se dam' promiserat, iuxta corium, Sc ideo ut promissioni tuae satisfaceret, praecepIt suS,ut An/, 1 omnes gentes pascerent strentia,& doctrina. Vt autem tanto ei Tent muneri idonei pus 1 anctus in linguis igneis super eos de c o descendit. Non in manibus, qua b mundum debellare possent,neq; m pedabuS,QUOft ast litate tyranno' persecutiones effugeret: sed 1n l1nguaS, quibus alios ignorantes docerent. Alia corporis organa ad hoc dedit nobis natura, ut illas multaue refle, quas ignorabamus cognitionem ab ipsis rebus haurire polumus.Lingua in nostra nullius rei cognitionem nobiS bet: sed quae nos ante cognoscebamus, aths per lingu manifestamus . Itaq; lingua non ad discendum: Ied poetius ad docendum nobis donata est. Et ob hac caulmspiritus sancitus super apostolos descendens,non1n Ocdlis,aut auribus,quae sunt organa ad discendum aptata in linguis igneis descedit, ut eos ad docendum idone semceret, qui iam totius mundi erant instituti magni

Sc oastores. Ex his igitur discant Epi quanta obliga i ne populos sibi subditos docere teneant, Sc apoir:

imitentur exempla, quoN ob solam dignitatem VP

672쪽

, TERTIUS. 3romento gloriantur se esse successores. Alioqui rei apud Deum habebuntur debiti male soluti, M suae taciturni tatis dignas sustinebunt poenas.Et hoc mihi significas Teum tintinnabula illa, u mista malis punicis olim Deus praecepit poni in uesite facerdotis,quib'sub poena mor cis soriatum tacere tenebatur facerdos ingrediens. Et ue cietur rnquIt textus Exodi) Aaron ea in ossicio ministe Exo. 12ry,ut audiatur sonitus,qn ngreditur, &egreditur Sanctuarium m consipectu Dri,cu non moriatur. In quibus uerbis non solam Iiterae superficiem,ut Iudaei ta catin inspicere debemus qm ut Paulus ait litera Occidit spii, a.conatus ei qui uiuificat. Opus est igitur ut mystedium sub illo ouro literae cor tace latens in qua ramus prssertim cum

dicat Paulus omnia in figura coligisse Iudaeis, &legem Heb. ronabini e umbram futurorum .Wiis illa facerdotal1s D-fectam facerdotis uitam significabat, propheta Regio Id nobis interpretante, qui ait: Sacerdotes tui induatur PL. 13 sultitia.d intinnabula uesti inserta significant pdicatio

WSuocem cum operatione coniunctam. Sonitus tintinnabulorum audiri debet qn ingreditur, Sc egredit sanctuarium ut non moriatur. Quia mortem damnationis

incurrit Eps,si absq; ullo praedicationis sonitu incedit.

Unde Beda locum assum exponens ait: SacerdoSingre- Bed Clens, tu egrediens moritur, si de eo sonitus non audia turr quia 1ram contra se occulti iud1cis prouocat, si sine praedicationis sonitu incedit.Haec ille. Qualis autem de Oeat esse facerdotis prςdicatio, u1tur per hoc, tintirinabulis mala punica miscera praecipiuntur, in quibuS mea unitas designatur Nam sicut in malo punico, multa interius grana sub uno exterius cortice concinentur, sic innumeros sanctae ecclesiae ppsos unitas fidei contegit quOS intus diuersitas morum tenet. mala igitur punica natannabulis iungi mandantur, ut in omnibus, quς in QS praedicat, Sc docet: unitatem fidei cauta obser ῆtione tenere procuret. Ideo Paulus optime intelligcS

673쪽

DE IV ITA HAERET. PUNITIONE Tim Ctheo,quem Epm,et pastorem anim Arum instituea-Ti. 4 rAz, scribit adhortans, cu uehementer urgens illum ad frequentem uerbi De1 predicationem his uerbis. I ei tificor coram Deo,& Christo Iesu, qui iudicaturus est ui UOS,&mortuos per aduentum ipLUS, Jc regnum eius: Prsdica uerbum,insta opportune. Illa terribalia adiura tionis uerba qu1bus Paulus d imotheum adiurauit indicant ardentiissimum illius affectum,quo uoluit exprimere Epm m aYima obligatione teneri ad preda candu ue hum Dei, o uno aut altero die imo sed Rpe. Ideo dixit: Prςdica uerbum inita opportune. QVς uerba etaponens Theo . Theophal actus ast: Quod ipse testificor, ut uerhUmp diceS,Ne gratiam in occulto teneas. Quid uero noni scuagetur,qui nihil prsdicamus Insta opportune,et importune.Hoc est,instando,& iubendo eloquere. Nec intercisa:sed perpetua utere oration e,& contineti, arct ut nullum tibi ad prsdicandum,prsfinitum sit ips: sed opportune mRA.i .an pace,& otio,cum in ecclesia pacifice nes Io turbante uersaris. Et importune.i. cum in discrimine fueris,uel eYtra ecclesiam loquere, Sc Euangelaum spmedimere. Opportunitatem uero , Ec1mportunitAcem ad multorum dixit opinionem, eXistimantium opportuni talem quietem esse, importunitatem tpa periculosia, Sintempestiva. Hςc Theophil actus. Qui quia BulgariqEpascopuS erat,nomine suo omnium Episcoporum deplorauerit negligentiam dicens: Quid nobiscum age tur,qua nil prsdicamus c Demum ut intelligant Episcopi quantum fit illis necellaria uerbi Dei prsdicatio, alpi

Mit. is ciant illum omnium animarum pastorem Christum faluatorem nostrum, quata dil1gentia oves , ad quas solasse missiam fuisse testatu pauerit scientia,Sc doctrinR. uele. n. in eXemplum omnibus propositus est, ut quis LX

factis illius id, uod ad se attinet,discere possit.Nam ux zustinus ait omnis Christi actio nostra est muruecti De ipso autem Saluatore nouro refert Matthsus Mat. 4 cir ahant tota Galilsa,docens in synagogas eorum: - α prsdicazβ

674쪽

rem,et omnem infirmitatem 1n populo. Et 1 terum idem

matthaeus ait: Et circumibat Iesus omnes ciuitates, Sc mu ν castella,docens in synagogis eo N, Sc praedet cans euan gelium regni, Sc curanS oem Ianguorem, Sc oem infir m Itatem. Hoc attendat episcopi Ecreemplo Christi circumeant omnia oppida, re castella, 1iue dioecesis, docetes in temptrs eo N, praedicantes euangelium regni, Sc procuret curare anima' languores, Sc Infirmitates, quibuS populus ubique laborat. Et certe nisi episcopi, Ec alη animav pastores populum docere teneantur, cunullus alius sit, cui hoc docendi munus Deus mandau rit,erit per consequens necessario dicendum,male Christum redemptorem nrm ecclesiae suae prospexisse, si illide re omnium minime necessaria qualis est fidei, βc morum doctrina,minime prouidit. Absit tamen a fidelium cordibus tam impia cogitatio. Nam pastores animaN, qui ita sentirent,dum culpas a' se rescere uellent, Deuiniustum facerent, dicentes illum familis suae de cibo minime prouidisse, &oues suas sine ullo pastu reliquisse. Ipse .n .per Esaiam prophetam dicit, se nihil potuisse fa- Uanucere uineae suae,quod non fecerit, Unde consequens est,

ut dicatur illum de pastu ovibus suis sui disse : quia hoc facillime ille facere potuit. Neque alios ad hoc agedum

instituit,quam sacerdotes,quos anima' pastores instituit,quibus hoc solo note praecepisse uidet, ut pascerento res suas scientia,& doctrina. Pauci tri sunt epi, aut cete teri animara pastores: qui oues suas pascant scientia, et doctrina. Nolo dicere nullos esse, cu ego aliquos notae rim,tum ex epis tum eae atqs inferioribus sacerdotibus, quippios sibi subditos frequenti pdicatione docebant. V eri hi omnes tam rati sunt, ut ad aliam innumera multitudinem relati,sint uelut sol, Sc luna atqs omn1bus 1telli S coparati. Fateor et esse alios animant pastoreS, G etsi ipsi non praedicent, curant in diligenter itu defectum PGOS idoneos praedicatores supplere, ne oves suae fame

675쪽

DE IV ITA HAERET. Pu NITIONE uerbi Dei pereant. Et certe si epi,aut alη curam animamhrates praedicare nesciunt,integre ut ego existimo) suo

satisfaciunt ossicio si id per alios idoneos praedicatores fieri,diligenter scurent. Sed re uera ut ingenue loquarypauciis mi sunt,qui haec faciant. Et id eo nisi per monachos haec pasto 1ς fuit Tet suppleta negligetia, obsolam uerbi dei penuriam fere tota iam pertisset respub. Chri stiana. πιες etsi isti pro uiribus epos, Malios animara

pastores iuuare conentur,non tΠ poteruteo Hr Smnem

supplere defectu: quia messis multa est ut saluatorno Natus ster are operari autem pauci. Quo fit,ut multa oppida Sc castella,quibus monachi pdicationibus suis subue

Nire non Prat, Perpetuo careant praedicatione uerbi dei,

aut necesse sit illis, proprijs expensis conducere praedi catores,a' quibus uerbum dei audire possint. His ita pastum doctr1nae oves soluere cogiatur. Primum udem cum decimas suorum fructuum sacerdotibus dederunt ob quas iure diuino pastum doctrinae illis debebat.De inde item soluunt, cum alio ἔς praedicato' operas suis coducunt eae pensis.Et quod peius esit nolunt saepe episcopi,aut alia pastores permittere aliquos quamuis a populo coductos prςdicare: nisi qui illis placuerin t. Si hoc episcopi facerent, ut uel sic mel1us populo consuleretur indignos rehciendo, Sc dignos acceptando,NO pol Iem hac In parte eoni non laudare diligetiam. Saepe in id nolaciunt, ut populo bene consulant: sed ut praedicatori alicui faueant. Ob quam cam *pe contigit se scio ut populus indigniorem fuerit coactus propivis expensis co ducitu miscipere praedicatorem. Hi tales Sc si uere episcopi sint, indigni in sunt, qui hoc nomine censeantur, cum illos non A' Deo sed ab hominibus super familiam Dei positos et Te constet. Nam seruus, quem dominuS super familiam suam costituit,fidelis e sit, Jc prudens, qui reddit famitrae cibum in tempore. H1 igitur,qui super familiam Dei sunt positi episcopi, Sc cabum uerbi Dei ta mIllae non reddunt a Domino non sunt super illam co

676쪽

LI AER TERTIV s. 222 H1tut1.Et uitia tam aperta erat pastorum omnium prae sertur1 epi oporum, huius rei negligentia,ideo conciliu Coci Iagenera r Lateranense sub Innocenti O tertio uenerabilI- tua . ter Mebrarum,spec1ale de hac re condidit decretu de cimo capite collocarum,quo praecepit Omnibus episcopIs, ut ulrOS Idoneo id sanctae praedicat1onis ossicium 1alubra ei exequendia assumat, potentes in opere, desernaone, qui plebes sibi commitias uice ipso N cum perse:dem nequeut,uerbo aedificent,&exeplo. Habetur aut hoc decretum 1n. c. inter caetera. de ΟΨiud. ord Sed hu tui modi decreta multis huius tP1s episcopis Oferre, est surdo canere rabulam. Quanta autem errorum, de haere1um multitudo oriatur ex hac uerb1 dei penuria, quae Opter episcoporum negligentiam contingit, iam proxime praecedenti cap. demonstrauinius. Alteist pastorisoni nest custodire oves a lupis,qui tape illas inuadunt, euet pastor, qui eos deterreret, re coerceret, OeSoaeS occiderent, Sc deuorarent, neq; unam relinquerer fatuam. Ne igitur Iupino cereo uibus possint,illadi tui

Ia est pastoribus comissa. Lupi sunt tyranni, qui subdiatos suos supra debitu spol1ant,&plura qua possint portare, an illis eYigui tributa, Millis non cum mansuetudine o len1tate sed austere nimis & crudeliter imperant. Ideo de malis Iudaeae principibus Deus loques per Eze M.' chielem Opheta ait: Principes eius in medio illius quasi supi rapientes prsdam: ad effundendum sanguinem, Mad perdendas animas, re auare sectanda lucra. Lupi et Unc omnes, qui iustos uiroSpersequuntur quamuis nec

Neges,nec Principes illi sint. Hi sunt lupi illi, de quibus

aviator apostolis loquens ait: Ecce ego mitto uos, si cut Oue Sin medio luponi Non. N.m ter loSPrincipe S, moto aut Reges tuos apostolos misit,nec a' solis illis apost multinuerunt persecutiones: sed a' multis alij S, quos O illi e S lupora nomine saluator appellauit HIS OLbus cru

677쪽

DE IVs ΤΑ ΗΑER ET PUNITIONE Hait. ν illi,a' quibus,ut caueamus Saluator nrnos oes admo net,dicens: Attendite a falsis prophetis qui ueniunt ad uos in uestimentis ovium: mtrinsecus aut in Gupi rapaces. his Oibus lupis debent epi suas oues tueri,ne ab illis laedantur.A' tyrannis, βί alns persecutoribus debet illas defendere,non permittentes illis, ut subditos suos iniuste vexent, aut 1llis importabilia onera imponant, aut immoderata eXigant tributa, aut quAscunque iniustas inferat molestias Etsi Reges, aut Principes, aut alii quicunque Domini,horum aliquid facere tentaverint, episcopi illis resistere tenentur,eorum audaciam repti mere, ceduris illorum conatibus obsistere debent, a MD. 4 guendo,obsecrando increpando ut ait Paulus)in omni Pallent 1a, doctrina.Ab hςreticis etiam defendere debent oues sibi comissas,ne ab illis seductae in errores,et

Titi.L haerese S uariaS ducantur. Ob hanci .causam Paulus docet oportere episcopum esse doctu,ut potens sit exho tari in fana doctrina, Sc eos, Qui contradicunt argUere. Oportet, ut populum exhortetur in ueritate fidei manere,& haereticos contradicentes apertis rationibuS conuincat. Quotus in nunc est e pascopus, qu1 id nunc face re audeat Tam rarus est quisquis talis est episcopus,ut

merito de illo posset illud Satyrici poetae dici. Rara avis in tetris,nigro . simillima cygno.

Reliquis igitur omnibus, auri dracere,aut negligut,Atat timent,dici potest id, quod das malis sacerdotibus ex E 'probrauit olim per Ezechielem Ophetam dicens: Non ascend1stis ex aduerso,neque opposivistis muIu pro domo Israel,ut staretis in praelio in die Domini. Quae ue Grego. ba interpretans beatus Gregorius lib. 2.Pastoralis,cap. q. ait: EX aduerso quippe ascendere,est pro defensione gregis uoce libera huius mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est prauis decertatibus iustitiae amore resistere. Pastori enim recta timuit Iedicere, quid est al1ud, quam tacendo terga praebuisse

Qui nimirum si pro grege se obst citi murum pro domo

678쪽

L 1 AER TERTIUS. Israel hombus opponit.Haec ille. Huius Nis praelati no ascendunt eX aduerso, nec se opponUnt pro muro do mus Israel: quia pro gregis detensione Non audent mi di huius potesitatibus contrad1cere. Non audeo dicere nullum elle nunc Episcopu,qui PrincipeS redarguere,eteone malis conatibus publice resistere audeat,ne krte id mihi Deus dicat quod olim cum res erat mmisi desipe rata Helior prophetae dixit: Derelinqua mihi in Israel se 3. Nam p tem milia uiroN, quoue genua no sunt incuruata ante Eaal. Hoc in intrepidus dicam,rarum nunc esse Epasco pum similem beato Ambrosio,qui cum esset Mediola- Ambianensis Episcopus Theodosium potentissimu Orientis, Thest. Ec Occidentis Imperatorem non est ueritus eXCOIcare propter stragem Thessalonicae factam. Nec breuis ipis excomunicatione illum ligavit: sed octo mensium spatio ut historia Cassi odori tripartita refert illum i excolcatione continuit. Quo tempore trantacto cum Impe' mrator se excomunicatum uehemeter doleret, ingemi e . 3osceret,ad t Ambrosium Russinus uir Imperatori gratis simus,&rogat illum,ut peratorem ab excOicatione absoluat,3c templi fores illi aperiat, Scillius ingressum perm1ttat.Hoc in Ambrosius facere noles ipsum Ruff1 num acriter reprehendit talia Ao eo petere auderet. Cumo Russinus supplicaret,& Imperatore diceret e1se Uenitude,superno zelo acccsus Ambrosius dixit illi: Ego uero Ruffine praedico tibi, in eum ingredi lacra limina prohibebo: Si uero Imperium in tyranidem mutare uoluerit,necem ego libenter suscipiam. Post Ruffinum aduenit Imperator,&inuenit Ambrosium pro foribus te pii residentem, eYpectantem P Imperatorem. iam post qua accessit,suppl1cauit Ambrosium,ut excomunicationis uinculum soluere uellet. Multis igitur uerbis ultro,citroch dictis,nunqua in illum soluere uoluit,quousq; pIeriam sui delicti dedisset emendationem.Quae AmbroSii tam seuera increpatio adeo Theodosio Imperatori profuit ut postea Constantinopoli existens Imperator An

679쪽

Blosium ob haec, Sc alia impella laudauerit dicens: Vix inuem ueritatis magistrum.Ambrosium nan in solum n

ut digne uocari Pontifice. Certe si multi nunc essent Ambrosio similes Episcopi,non tanta, ta que isequentia essent inter Pr1ncipes Chrianos bella,non tot fierent Christianorum strages, non tantis tota respub. Christiana agitaretur tumultibus, nec to t quotidie in ea eaecitarentur tragoediae, nec tot in ea ortae fuissent haereses, quot nunc videmus Earum enim maxima pars ab Episcop, rum negligentia, Sc timiditate orta est, qui haeresium t pestate oborta non se opposuerunt pro muro domus

Israel,ut Regibus,&Principibus al0s Dnis, qui huius

istis haereisiachis fauent libera uoce contradicere aude reia t. 3 quod pessimum est,in Aliquibus regnis omnes Epi opi praeter unum, aut alterum, haereticae suorum Regum subscripsere sententiae. Quod autem omnes illius regni Episcopi in eandem uenerint sententiam hae e. reticam, hoc argumento conuincitur, unuS, qui Regico tradixit, publice decollatus est, ct uerus Des martyr

effectus. S1 alh omnes Episcopi hunc uere martyrem Episcopum imitari uoluisset, non dubito quin Regem alioqui bonum in fide catholica continuissent. Non enim est uerosimile Regem alioqui bonum omnibus Episcopis sua prudentia sola contradicere uolu1sse. Sed quia ab aliquo,aut aliquibus Episcopis primo ad haereseS eX citatus est, Sc deinde alijs Epis tacentibus S permittentibus,haeresis adeo in Rege confirmata est,ur inde ad totum fere regnum processerat. Cuius tanti mali constat Regnu Episcopo ἔς negligentiam primam fuisse causam. Aliud So; b. etiam audio esse In Germania superiori regnum, quod cum totum fere sit Lutheri hrsi in sectum,nullum in Epm pro fide catholica hucusque mortuum esse intelletat, qSomnes Reg1 te iussioni magis, quam Deo obtemperare uoluerunt. Et idem alnis Germanitae Princ1pahus qui Lutheri haeresim susceperunt, Sc hucusque tuentur,con

tigisse constat. Quoniam si illis Episcopi ut teneban-

680쪽

LIBER TERTIV s. tur restitissent,iu libera uoce pro fide catholica clamassent uerissimila est illos non ta faciles Lutheri haeresibus subscripstime, M post illum praecipites luisse. De Hum. tam haeresi olim apud Hohemos orta, Pragensis cuius dam Archiepiscopi negligentia fuisse causam, , illa non cito perierit, testatur Aeneas Sylvius in lib. de origine B Ohemorum,c3P.7s. Narra cum primo illa oriretur, Suhinco Pragensis Archiepiscopus diligentissime contra Ioannem Hus pro negocio fidei egit. Sed illo intempe stiue mortuo,Albicus illi sufficitur,unicum extrems auar1tiae barathrum, d e quo iter alia ide Aeneas Sylius nscrefert. Interrogatus aliqn, sonorum omnium, Uaemo

lasitus audiret,maxillarum inquit ossa frangentium. Idoneus profecto Pontifex,qui surgenti fomentum hae rei i daret. Haec 1lle. Et tandem dicit ob mortem prioris Archiepiscopi Sc desidia,ignauiatmq; succelsoris, Halifta ' hqresim perstitisse. Quς ab Episcopis exacta esse hactenus diximus, ex sola pastoris ratione collegi mas. Est aliud insuper illis inditum inllacris literis nonae,eae cuius ratione alium illis im cubere laborem apertissime con stat. Vocantur.n.Episcopi a Paulo dispensatores. Nam Tito describens uirtutes, quibus oportet Episcopum P ditum esse ait: Oportet Episcopum irrepreliensibile esse sicut Deid1spensatorem. Et in priore ad Corinthos de Tit. se,& atris apostolis qui omnes Episcopi erant, ait: Sic nos existimetho,ut ministros Christi, re dispensatores μεαε mysteriorum Dei. mysteria Dei sunt no solum illa,quae ad doctrinam fidei pertinent: sed sacramenta ota: quia sub illis rebus, Sc signis, quae foris videmus,diuinam aliquam intus Iatentem continent gratiam, merito dicuntur mysteria. Nam matrimonium quod unum est exit lis septem secramentis, quae catholica celebrat ecclesia, cum illud laudare uellet Paulus,illud mysterium este di Ut. Nam illo loco ubi no et Latine legimus sacramentum D e. shoc magnum es litera Grςca loco illius uocis noem,habςt mysterium fic dicens: το inplayτων τ o Es