장음표시 사용
301쪽
io 7 . , in quo legimus can. 6. Nullas ordinetuν Presbter ante 3 o. annos. Haec tamen non ita perpetuo servabantur, ut non liceret Episcopis juniores Sacerdotes consecrare, quoties nimirum junioris cujuspiam consecrationem Ecclesiarum n cellitas, aut utilitas expostularet, quemadmodum rectissime idem Gratianus observavit post canonem 4. ejusdem distinctionis. Quum vero frequentiores essent hujusmodi dispensationes, tandem disciplina immutata est, primum a Clemente v. in cap. uir. de ae t. & quai. & ordin. praef., dein a Concilio Tridentino , ut liceret quidem post annum vigesimumquintum ordinare Sacerdotes; at minores ea aetate nusquam Episcopali auctoritate, aut dispentatione ordinarentur, ses. 23. de reform. Eap. 12. , ubi tamen Optandum est et, ut omnes, ad quos pertinet, sedula medit tione perscrutarentur verba illa: Sciant.tamen Episcopi non suuIos in ea aetate consitutos debere ad hos ordines ad xmi, sed dignos dumtaxat, ει quorum probata vita senectus sit, quibus significatur, eam fore Ecclesiae mentem, ut quoad minus fieri potest, veteri disciplinae, uti in ceteris, ita in hac etiam parte detrahatur.
Erratum Gratiani in inscriptione canonis 3. Cau. 1 a. qu. a. non tam Gratiano
Ipsi tribuendum est, quam Burchardo, quem bona fide etiam secutus fuerat Ivo Carnotensis. Primus enim Burchardus in lib. II. cap. II. eadem verba laudavit nomine Bonifacii Papae in cap. s. decretorum, ea de caussa, quod, ut alibi saepe monui, Burchardas abstinere volebat a nominandis Francorum Capitularibus , ad quae hie canon pertinebat, non dubitans aliis prorsus auctoribus Capitularium Dagmenta adtribuere . Itaque caput hoc referemus jure optimo ad caput 4os. libri 6. Capitularium Francorum editionis Pariliensis anni 1677., ex quo capite Gratianum ipsum emendare juvabit his verbis : Nulli liceat ignorare , quod omne, quod Dominoeonsecratur, sue homo fuerit, sive animes, sive ager, vel qui quid semel fuerit cons cratum , sanctum sanctorum erit Domino , cst ad jus pertinet Sarerdotum . Propire quod ineris abitis erit omuis , qui ea Domino, oe Ecessae, cui Gmpetunt, aufert , vastat, invadit, MI diripit ussie a ι emen lationem , Eccisae et se satia factionem , quod si saeri. Iegus, ta non tantsin Derilegus, sed etiam fur facrilegus . Eadem' omnino leguntur apud Isaac Lingonensem tit. 7. cap. f., quibus in locis mentio non fit de excommunicatione, quemadmodum apud Gratianum legitur. Tantum apud Isaac Lingonensem in capite 7., postquam multa de sacrilegis dicta sunt, ita habetur: Der Iegus . . . . non solum a regno Dei si alienus , sed etiam a liminibus Sanctae Ecclesae, ω praecipue ab illius , quam Dest, inque ad praeilictam satisfactionem extorris escitur. Similia propemodum leguntur in Concilio Trostriano anni pop. can. 4. ibi: Breviter commemorandum credimus, quod omnia, quα Domino offeruntuν, procul dubio Neonsecrantur; ta non solum sacrificia , quae a Sacerdotibus supra altare Domino cons crantur , oblationes Idelium dicuntur , sed quidquid ei a Idelibus ossentur , sise homo tuerit, sive animal , sive ager , vel quodlibet ortiscium , α discium , vestimentum , quod- eumque mobile, veI immobile de his rebus, quae Dpplementum Sanctae Dei Eecksae , ejusque mini ris, atque ornatum praestare possunt, indiaitanter Domino eonsecratur , U uicumque ab EccIesa aliquid ex bis quocsmque modo alienaverit, abyssierist, impastris , vastaverit, minoraverit, sue diripuerit, quia Chrisus, ει ejus Ecelesta una es persona, ω quaecumque Eccles e sunt, Christi sunt, procul dubio facinegium committit . . . . Tales s Ecelsae eomestionem non recipiunt, ethnicis, N publicanis sum smiles , quibus secvivis, nec monsis commvn:cat Ecclesa Dei, No. In
302쪽
In vetustis pluribus Gratiani exemplaribus canon ς i. cau. I 6. qu. . hac in Gn. t. scriptione notatur: Item ex eodem, quasi referendug sit ad decreta Sylvestri Papae, ex cau. εα quibus praecedens canon depromtus dicitur: sed apud Burchar dum , de Ivonem , necnon in codicibus recentioribus Gratiani laudatur ejus canonis auctor Bonifacius Papa in decretis. Verum neque Sylvethro , neque Bonifacio Pontificibus tribuendus erit, sed potius Theodoro Cantuariensi, qui in cap. 6. sui Poenitentialis , qualem edidit Iacobus Petit Parisiis anno 167 ., ita scribit: Non licet Abbati, neque Episcopo terram Ecclesin conmertere ad aliam , quamvis ambae in potesate ejus sint. Si mutare vult terram Eccissae, faciat eum crestio Episcopi, fratrum suorum , Ndimittat in priorem locum Presbyterum ad miniseria hulsae . Idem Petit ex alio cindice ita legendum monet. Si mutare vult terram Ecclesae, faciat eum consensu am- borium . Siquis vult mons larium suum in alium Iocum ponere, dimittat in priorem Deum Presbterum ad ministeria Ecoloue . Cum his convenit caput 48. inter capitula The dori apud Dacherium in tomo s. Spicilegii, ibi et Abbati non licet, nee Episcopis terram Ecclesue vendere ad aliam , quamvis in potesate ejus με ambae. Si mutare vult terram Ecclesie, cum consensu amborium faciat . Siquis vult monasterium suum in aliuisco ponere , faciat cum consito Episcopi, edi fratrum Doram , ω dimittat in priore loco Presbterum ad ministerium Ecclesae. Conferantur haec cum canone Graiianeo , &nemo dubitabit, quin Gratiani fragmentum ad haec Theodori capitula sit referen dum . Ejus porro canonis sententia haec est, ut siquis ex Abbatihus velit monasterium suum de uno in alium locum transferre , minime transferat , niti consilio Episcopi, ac Clericorum Ecclesiae, cui monasterium subsit, quo accedente priori loco praefici debeat Sacerdos caussa ecclesiastici ministerii , ne forte locus se me religiosus aliquando fiat pro sanus, contra sacrorum mnonum sanctiones . Simili quaedam habentur in Concilio Moguntino anni 813. cap. 2o. in fine, ex quo re lata sunt inter Capit Maria Caroli Magni lib. s. cap. 143. editionis Parisiensis anni
Canon 3. Cau. 17. qu. a. apud Ivonem, & Burchardum laudatur nomine Com Gn. 3.cilii Toletani. Sane Ivonem decepit Burchardus , qui auctorum nomina variareia coli. 37-
identidem non dubitavit, praesertim ubi inscribendum esset nomen Francorum Ca-- 'pitularium, uti alias persaepe monui. Sane in lib. s. Capitularium cap. 3 8 o. postremae Parisiensis editionis haec habentur e Si aliquis incognitus in monasterium ingredi voluerit, ante triennium monachi habitus ei non praestetur. Et s intra tres anno3 aut serius , MI Iibertus , veI colonus quaeratur , Domino suo reddatis cum omnibus , que adtulit, fide tamen accepta de impunitate. Si autem intra triennium requisitis non sue rit , postea quaeri non potes , sed tantum ea, quae in monasterium adduxit, Dominus servi recipiat. Haec eadem omnino sunt cum canone Gratiani , quem Gratianus ipse
Bonifacio Papae adscripsit. Nonnihil simile inveniri in novellis Iustiniani Constitutionibus s. cap. a. , & ia 3. cap. 3s. Romani Correctores observaverunt, & post Romanos Correctores Wanespen in suo brevi Commentario ad 1. Partem Gratiani , qui tamen interpres meo judicio plurimum allucinatus est, dum ibidem asseruit, improbandam esse distinctionem , quam Gratianus inivit post canonem a. ejusdem caussae, & quaestionis, ubi de Monachis recipiendis, atque admittendis agatur . In fine canonis r. memoratur B. Benedicti regula, & S. Gregorii Papae canonica institutio, juxta quam unius anni probatio necessaria dicitur in Monachis recipiendis . Post canonem a. mouet Gratianus, anaalem probationem ad notos
303쪽
pertinere, non ad ignotos, in quibus ex subseque te canono 3. necessiriam esse triennii probationem demonstrat . Optandum esset, ut Gratianus eodem ita i ceteris , uti in hac parte, interpretationis genere usus fuisset; neque enim cum in morato Interprete ceteroqui eruditissimo eonsentire possum, ubi inquit hanc Gratiani dii tinctionem eme prorsus alienam a canonibus sacris, imo expresse a novellis Iuttiniani Imperatoris, ubi nihil tale contineri testatur . Revera, ut abstineam ab ipsomet canone Capitularium Francorum, quem Gratianus idem in demonstrationem adtulit suae distinctionis, video Iustinianum ipsum eam distinctionem manifestissime probavisse in dicto cap. 3s. Novellae ia3. ibi: Si quis aciem ad monasticam vitam venire voluerit, jubemus, squidem motus est, quia nulli fortunae subjacet, Abbaamonasterii, s perspexerit, schema ei Waebeat . Si vera non estgnoscitur , aut euilibes
sortunae subiaceat, intra irra annos non accipere eum schema monasticu , ut intro -- moratum tempug experiatis hujus nominis conversationem monastisii Proia. Et s intra triennium aliquis emerserit, dicens aut servum, aut eolanum, aut adscriptitium suum hune esse, aut etiam tariquam fugientem Wiculturam , avis quasi Niquid rapiemem, a pro re aliquam culpam in mnasterium eum ingraesum, proprio Domino hunc restimi , cum relus , quas probatur is monasterium introduxisse, iurando primum , quia nihil patietur a suo Domino perae lente. Si autem intra triennium nullas eonvenerit , aut in. quietaveris , aut contra aliquam memoratarum personarum quaestionem fecerit, Abbas
monasterii pes transcursonem trire viis temporis, s talem virum dignum judicaverit , tune iat ei schema, ω nullus si ei postea molestus propter fortunam , donec ramen degra in monasterio . Rea autem, quas in monasterium trumduxisse videtur, c se Dominoaeddansis. Apertissima sane in hoc capite, quod plurimum conmat cum canone Gratianeo , exhibetur disti uo inter notos, ignotosque viros monasteria adeuntes,
ut notis statim Abbas pandere possit Religionis ingressum , ignotis vero nonnisi Post triennium, ea potissimum ratione, quod ubi de ignotis agitur, facile fraus fieret Dominis, aut Patronis, si larte Μonachi statim recepti aut servi , aut Iiberti alicujus fuisse adparerent. Congruum autem &it triennii tempus Dominis , Patronisve concedere, intra quod & inquirendi servos, libertosve facultas esset ,& repertos in pristinam conditionem, quoties placuerit, revocandi. In iis autem, quorum erat nota conditio, alia regula servabatur, nec generaliter triennii spatium omnibus praefinitum erat caussa probationis, qua in re aut locorum, aut monast xiorum singularia statuta, vel etiam Abbatum, Monachorumque voluntas, ac disi Pensatio potissimum attendebantur.
304쪽
Coelastini nomine inscripti sunt sequentes canones. Ex epist. a. sad Episcopos M Can. 3 3. de e . dist. 4. est patiua in Capitulis epistolae adjectis.
ad Episcopos Galliae a Ca/3. 4. dis. sy. Ne integra epistola supplandus .
Can. ra. dil. 6 a. ex integra epistolo supplendus. n. 13. dist. 6 I. est onag eum integril e sota exemplaribus. n. a 6. 49. 6 3. reserendus ad ean. a 3. dist. 6x. a Can. 3. dist. 8a. ex integris epistolae Memplaribus emendandus. n. 13. caia. M. qu. 6. paullo varius in diveos exemplaribus. Ex epist.UEpi- C Can. 4. dist. 38. - intemis exemplaribus emendandus. scopos Apuliae, H Can. . dist. 61. ex integra epistola supplendus , atque emendaηduri& Calabris. Can. a. dist. 6a. Iungen s cum can. 7. dist. 61. Ex decreto mis Cla ad Ecclesiam Cas. a. eau. 3 s. qu. 6. es potias Coelestiri II. Florenti m. D
Ex epistola i. ad Episcopos Galliae.
ANno circiter 423. electus in Romanum Pontificem post Bonifacium Coelest, nus non tantum in Orientalem Ecclesiam, quae tum ob impiam Nestorii hae-T m turbabatur, respicere debuit, verum etiam ad quasdam Occidentalis Eeclesiae regiones in Galliarum Provinciis , praesertim Massiliensi, in quibus plures Episcopi Sancti Augustini adversus Pelagianos scriptis graviter commoti, Augustinum ipsum de nimio excessu notabant, ac proinde licet in aliquibus non adhaererent Pelagi ius, in aliquibus tamen Pelagianis eisdem favebant, ex quo Seml-Pelagianorum. Nomine appellati sunt. Fuerunt quidem ea aetate duo gravissimi Viri , ProsperAquitanus, & Hilarius, sive hie suetit Melatensis Episcopus, ut tradit Baronius, sive quisquis alius, ut clo te observat Norisius in lib. a. hiltoriae Pelagianae cap. 2., qui de Augustini fama solliciti non solum scriptis suis integram Viri eximii domi. nam suilinuerunt, ac vindicarunt, sed & Coelestinum Pontificem certiorem d. Pp a com
305쪽
contenti ne seeerunt. Hinc Coelestinus occasionem arripuit scribendi ad Gallieanos Episcopos Augultino infenso. , quibus non tam Ausuilinum ipsum commendavi L, quam Augustini doctrinam excolendam proposuit. Est haec epistola, quam primam voco ad Gallicanos Episcopos scriptam , non sane quod tempore alias Coelestini epistolas praecedit, sed quod prima inter Dionysii Exigui epistolas recenseatur. Revera quum Rugustinus ibidem dicitur sanaae recordationis vir, liquido conitat esse scriptam postremo anno Pontificatus Coelethini, videlicet aut sub initium anni 432., Io obiit Coelestinus, aut anno 431. . aut sub finem anni 43o. , quo obiit Augu-inus . De ejusdem epistolae auctoritate ego nullatenus dubito, quum & apud Dionysium Exiguum collectorem vetustissimum sub Coelestini nomine habeatur. Dubi, tant potius eruditi Viri de capitibus quibusdam , quae huic Coeleltini epitholae subjecta fuerunt etiam in codice Dionysii cum hac inscriptione : Incipiunt praeteritorum Sedis Apomistae Episcoporum auctoritates de gratia Dei , suntque capitula numero undecim ad conficiendam Pelagianorum haeresim edita. Petrus Crabbus , & Sidimondus Coelestino abjudicant : attamen cui potius auctori tribuant, se ignorare profitentur. Vossus lib. i. historiae Pelagianae partim Coelestino tribuit , partim discipulis Augultini in Galliis existentibus , ea ratione, ut edita primum capitula fuerint a discipulis Augustini, dein oblata Coeleitiuo , ac demum a Coei estino adsuta epistolae, quam Coelestinus idem ad Gallicanos Antillites seripsit. Paschasius Quesnellius in requirendis veteribus moaumentis , quae Leoni Magno Iribueret , studiosillimus non dubitavit , qualicumque moveretur coriectura , capitula tithae sub Leonis nomine evulgare, scribens hoc opusculum elucubratum a. Leone fuisse, cum Archidiaconi ossicio fungeretur sub Coelellino Papa, cujus mandato Capitula ipsa deprom serit ex scriniis Sedis Apostolicae. E contrario Coelestino eadem capitula tribuerunt Petrus Diaconus in lib. de Incarnatione, di Gratia Chri iii ad Ful. gentium cap. S., Florus magiiter, seu Liber Ecclesiae Lugdunensis nomine seriptus adversus Iohannem Scotum, Hinc marus contra Gothescalcum , Cresconius , Ivo, aliique complures, ut Gratianum Omittam. Porro res haec valde latet in
obscuro, in qua tamen tria haec fidenter asserere non dubito. Primum scilicet in- vero simile est, haec capitula a Coelestino ipso condita fuisse, atque epistolae suae ad Gallos Episcopos adjecta , etenim epistolae Coeleitini postrema haec sunt verba :Deus vos incolumei custodiat, Fratres chari mi; quin tamen ulla de subjectis capitulis mentio fiat neque in ipso epistolae fine, neque in superioribus epistolae verbis , quod non omisisset Coelellinus, si nonnulla capitula epistolae suae ipse adjecisset. Al.
terum observatione dignum versatur in auctoritate capitulorum, quae qualemcumque tandem auctorem habeant, maxima semper apud Uiros ecclesiaiticos in vene.
ratione habita sunt, Se Viris nonnisi sanctitate. 6c doctrina conspicuis adtributa , proindeque non temere eisdem uteretur quispiam, tanquam firmis ecclesiasticae veteris dolirinae argumentis. Postremo adnotare juvabit, eadem capitula plurimum adfinitati habere eum capitulis Prosperi Μassiliensium objectionibus respondentis, quemadmodum unicuique facile liquebit, quoties utraque limul capitula conferre e,. . si . Voluerit. Itaque ex hisce Pitulis depromtus est canon 33. de cons. dii h. 4. , quem d. eensi Gratianus alios Uiros gravit imos secutus Coelestino adscripsit . Verba Gratiani su dis Α, plenda erunt ex capitulo penultimo , ibi: Illud etiam , quod circa baptieandos ista universo mundo Saricta Ecclesia uniformiter agit, non ocios contemplamur intuitu , cum sve paruvIi , sue juvenet ad regeneratimis veniunt Sacramentum, non prius sonte
306쪽
vitae adeant, quam exorcismis, ta e Nationibus Clericorum spiritus ab eis immundus abigatur; ut tunc vere adpareat , quomodo Princeps mundi hujus mittatur foras , taquomodo prius alligetur fortis, ta deindeps vasa ejus diripiantur in possessionem translata victoris, qui captitiam ducit captisitatem, das dona hominibus . Nemo noria videt, haec scripta essae adversus Pelagianos , qui & divinam gratiam neutiquam hominibus lapsis necessariam, imo & homines nec lapsos fuisse, nec ullo originis peccato teneri asserebant.
De epistola a. ad Episcopos Galliae.
Altera Coelestini epistola ad universos Episcopos per Viennensem, &Narbonensem Provincias constitutos missa Felice, & Tauro Consulibus , sive anno 428. , tempore quidem superius memoratam epistolam praecedit, sed sequor Dionysium Exiguum , qui hanc secundo in loco collocavit; sorte quia haec potissimum in disciplinae capitibus consiliit, illa vero aut ad fidem itabiliendam potissimum pertinet , aut jam praelaudata capitula assuta habet, quibus fidei dogmata adversus Pelagianos clarius explicantur. In hac autem epistola conqueritur Coelestinus, quod in Galliis plurimi emersissent abusus, alii ex superstitione nonnullorum, alii ex improbitate animi, omnes tamen contra disciplinam ecclesiasticam. In capite i. invehitur adversus quosdam Domini Sacerdotes , qui superstitioso quodam cultu, non doctrina , & mentis puritate, sed potius velle, & corporis habitu a plebe se discerni curabant. Deinde in cap. a. eos redarguit, qui paenitentiae remedium morientibus denegabant. Hinc depromtus est canon 13. cau. 26. M. 6., cujus verba huc integra referenda sunt, ut observetur codicum nonnullorum varietas. Dionysius Exiguus ita scripsit: Agnovimus enim poenitentiam morientibus denegari, nec tu
rem desideriis adnui, qui obitus sui tempore hoe animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus , fateor, tantie impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet, quas non posit ad Is quovis tempore concurrenti succurrere, ta periclitantem sub onere pece torum hominem perdere, quo se ille expediri desiderat, ta liberari. legunt alii i aliis codicibus: Et periclitantem sub onere peccatorum hominem pondere, quo se expediri desiderat, liberare. Puid Me rogo aliud es, quam morienti mortem addere, ej que animam sua crudelitate , ne absoluta esse post, occidere , cum Deus ad subveniendum parati mur invitans ad paenitantiam Iis promittat peccatori, inquiens , legunt alii: Sic promittat: Peccator , inquiens, quacumque die conversus suerit, peccata ejus non reputabuntur eir ω iterum: Nolo mortem peccatoris, sed tantum convertatur, ta vivat. Salutem ergo homini adimit, qui quis mortis tempore poenitentiam denegarit , EP desperat de clementia Dei, qui eum ad subveniendum morienti sufficere vel momento posse non credit. legunt alii e vel in momento posse non credidit. ) Perdidisset latro in crure praemium ad Chrsi dexteram pendens , s ilium unius horae poenitentiam non juvisset , cum esset in poena poenituit, , peν unius sermonis promissionem habitaculum parads, Deo
promittente, promeruit. Vera ergo ad Deum conversio in ultimis postorum mente potisses aestimanda, quam tempore, Propheta hoc taliteν adyerente e Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris. Cum ergo Dominus sit eordis inspector, quovis tempore nen es den
ga' a poenitentia postulanti, eum illi se obuget legunt alii : se obliquet judici, cui
occulta omnιa voverit revelari.
307쪽
. 4- Prosequitur Ceelestinus in capite 3. tradens, quaenam esse debeant qualitates e rum, qui ad Episcopatus ossicia promoveantur his verbis: Ordinatos vero quosdam,Can. i. fratres chorus mi , Epucopoι, Ex his supplere juvabit canonem 4. dist. 1 f. quiris. 8a. suuis Emesaleis ordinibus ad tantae dignitatis fastigi- fuerint instituti, eontra P tram decreta, hujus usurpatione, qui se hoc recognoscis fecisse didicimus , eum ad Episeoparum his gradibus, quibus frequentisime cautum es, debeas te veniri, ut minoribus in tiati officiis ad majora firmentur. Debet enim ante esse discipulus, quisquis doctor essa desiderat, ut possit docere, quod didicit. Omnis vitae institutio has ad id, quo tendit, seratione confirmat. minime literis operam dederit, praeceptor esse non potest liter
rum. 2ui non per svria sipendia creverit, ad emeritum stipendii ordinem non petes
remenire: Solum Sacerdotium inter ista, rogo, vilius est, quod facilius tribuitur, cum d risius impleatuν ' Sed jam non satis es laicos ordinare, quos nullux feri ordo premi .est, sed etiam quorum erimina Iove, Iareque per omnes pene sunt nota Provincias, ordinan. υν . DanieI enim nuper missa relatione eae orientalibus ad nos partibus, ab omni, quot genuerat, virginum monasterio nefariis est objectionibus accusatus, mutia de invitis objecta flagitia. D quanam lateres terrarum parte quaesitus est, ut s suae innocentiae comideret , contra se judicium postulatum minime declinaret, missae ad Aresaeensem uise sum per Fortunatum Subdiaconum nostrum praeceptiones , ut ad juricium desinaretur Episcopale . Tantis gravatus tesimoniis c haec verba referuntur in can. 3. dist. 81. e-ra facinorum accusatione pulsatus, sacrorum, ut dicitur , virginum pallatus inesti Episcopus adseritur ordinatus . In nostris ιibrili scriniis continentur, quorum ad vos quoque exemplaria direximus. In Ponti ii dignitarem hoc tempore, quo ad caussam disendam musis a nobis Isteris vocabatur, obrepss. Sacro nomini ab t injuria, saeuitis est, ut δαηe dignitatem tali danti ipse amiserit ordinator, quam eam obtineat ordinatas, cui convicto sociabitur , qui eum Ibi credidit Iargiendo Pontiscium sociandum, qualis enim ipse si, quihuis tales ordinarit, olendie. His ergo in medium nunc deductis, c- plerique vesrum snt, qui Apostolicae Sedis flatuta cognoverint, nobisci tempore aliquanto
versati, ad disciplinae normam nostris conventa adhortationibus , o in staternitas is a
evocare festinet. Nemo non videt, hanc epistolae partem potissimum ad Daniesis Episcopi caussam spectare: Is enim Viennensis , aut finitimarum Ovinciarum Episcopus ordinatus fuerat, vir ab oriente redux, qui dum in oriente veriaretur ante susceptum Episcopatum, plura, eaque gravissum, quae hoc in loco meminuantur , crimina admisit. Haec sane observatione dignissima sunt, in facile intellis Satur , qua ratione Coelestinus asseruerit ad se missam fuisse resalionem eae Orienta. tibus partis . Cm. . Docet praeterea Coelestinus in sequentibus Capitulis, quaenam servandae sint re..is si gulae in Episcoporum ordinationibus. Hinc scribit in cap. 4. Primum , Me juxta
secreta canonum unaquaeque Provincia suo Metropolitano contenta si, ut deesseris no idata ad Narbonensem Episcopum cominent constituta, nec usurpationis lacus alicui S cerdoti in alterius concedatur iniuriam. Sit concessis Mi contentus unusquisque Iimipitat. ter in aureius Provincia nihiι praesumat, nec emeritis in suis Eecisis CD spe. regrini , ου extranei, θ' qui ante ignorati sunt, ad meloonem eorum, qui bene se Dorum civium merentur testimonio, praeponantur, ne novum quoddam, de quo Episco sane, institutum videatuν esse Collegium . Haec habentur in can. xa. dist. 6r. , quem
supplere exinde juvabit. Quando vero Coelestinus memorat constituta deresseris sis data ad Narbonensem hpiscopum, referendus erit ad epistolam Bonifacii ad Hilarium
308쪽
De Caeselino. 3. Epaecopum Narbonensem, quae est postrema in Collectione Dionysiit Exigui : ibi
enim improbat Pontifex factum Patrocli, qui praetermisso Metropolitano in aliena Dioecesi contra Patrum regulas, di Nicaeni Concilii constitutiones Episcopum o
In capite s. ejusdem epistolae ita prosequitur C estinus: Ninui invitis detuν Cen. 13. Episcopus , clari, plebis, ta ordinis consensus, ta demerium requiratur. Tune alter de dis. 61.vitera eligatur Ecclesa, s de civitatis ipsus Clericis, cui est Episcopus ordinandra, et nullus dignus, quod evenire non eresimus potuerit inveniri; primum enim illi re- ilis. εῖ. probandi sunt, ut aliqui de alienis Ecclesis merito praeferantur. Habeat unusquisque suaestuctum militiae in Ecclesa, in qua sua per omnia officia transegit aetatem. In aliena sipendia minime alto obrepat, nee alii ribuam vitre Ibi avideae vindicare mercede Sit facultas Claricis renitendi, s se vi rint praegravari, ω quos Mi ingeri ex transverso cognoverim, noa νιmeant refutare. Qui s non debitum praemium, vel ιiberum de eo, qui eos recturus est, debent habeνe judicium. Haec retulit primum Gratianus ia n. a 3. clii L 6x., deinde etiam in can. 26. diae 63. , qua fragmenta juvabit exi- aere ad integra epitiolae verba nuper descripta.
De epistola ad Episcopos Apuliae, & Calabriae.
Postremo loco apud Dionysium Exiguum refertur inter epistolas Coelestini epistola ad universos Episcopos per Apuliam, seu Aputriam, uti in aliquibus codicibus lego & Calabriam coniti tutos. Continet haec pauca quaedam disciplinae Ecclesialtaeae capita, & integra fere apud Gratianum recitatur. Et quidem priora eeptitolae verba habentur in can. 4. dith. 38. his verbis e Nulli Sacerdotum suos Istrae canones ignorare, nec qui Mam facere, qzos Patrum possit regulis obviare . uuae enim a nobis νυ digna serrabitur, s decretalium norma constitutorum pro aliquorum libitu, IDemia populis permissa frangaturr Gratianus, ut conferentibus liquet, omisit voce illam suos, quae sane apud Coelestinum apposite, apteque erat adjecta; olim enim erant unicuique Ecclesiae, seu Dioecesi sui, singularesque canonum codices, juxta quos Clerici tenebantur mores suos omnino formare. Prosequitur Coelestinus, & ait : Audibimus quasdam propriis destitutas risoriti civitates Episcopos Ibi petere velle de laicis, tantumque solium tam viae credere , '''o ut Me iis, qui non Deo, sed saeculo militaverunt, aestiment nos posse conferre : non so . Can. 2. Ium miae de suis Clericis , in quorum contemtum hoc faciunι, judicantes, sed de nilis ἡs 4 , pes me, μοι credunt hoc poste facere, semientes. Quod nunquam auderent, s non qu νuodam illic bis consentientes sententia conniveret. Ita nihil, quae frequentius Νηι d
ereta proscium, M hoc , μυ nunquam de hac parte scriptum fueνit, ignoretur. Quid proderit per Inguia Cisricos 'pendia militasse, omnem egisse in Dominicis castris inimem , squi bis praefuturi sunt, ex laicis requiruntur, qui vacantes saecula , ei omnem Ece Visum ordinem nescientes , saltu praepropero in alienum honorem ambiunt immoderata cupiditate transcendere, M in aliud vitae genus ealcata reserentia FecI asticae
disciplinae traiore 7 Talibus itaque, fratres chari mi, qui juris nostri, ides canonum, gubernacula custodimus, necesse est obviemus, hi que fraternitatem vegram epi olis commonemus , nequis laicum ad ordinem Friscopatus admittat, ly snat fieri, unde θ' illum
309쪽
dus, imo etiam emendandus eli canon . diit. 6i., cujus integra sententia plui; mum consonat cum iis, quae Coele itinus idem scripserat ad Episcopos Galliarum in can. 4. diit. s9. Sed praeterea his jungenda erunt verba pol trema ejusdem epistolae, quae a Gratiano recitamur integra in can. a. diit. 62., haec enim universam materiam, quam Coelestinus tractandam susceperat, omnino conficiunt.
De decreto misso ad Ecclesiam Florentinam.
Can. a. Canonem a. cau. 3 s. qu. 6. si sorte quispiam Coelestini I. esse dixerit, paene .em. Is. ω tumelia affecerit sanctissimum virum , ex sentcntia Antonii Augustini in notis P si editis ad primam Collectionem decretalium lib. 4. tit. 17. cap. a. In quonam vero haee contumelia sita esset, ego satis non video, nisi forte contumeliam dicere velimus, Coeleltino I. tribuere , quod canon Coelestiui I. temporibus non satis congruat. Ceterum in sententia canonis investiganda, explanandaque nihil esse vi, detur aut veteribus Ecclesiae regulis , aut rectae rationi contrarium, quemadmodum vel ex ipsis decreti verbis facile liquet. Duo ibidem cbnstituuntur. Primum neminem posse adversus interdictum Ecclesiae uxorem ducere, ita ut, si uxor ducuetur , Iegitima uxor esse non possit, nec legitimae nuptiae , etiamsi de eo agatur, qui alias ad contrahendum conjugium esset idoneus. Deinde in matrimoniis dissol. vendis ex caussa agnitae cognationis inter conjuges praecipue admitti testimonia consanguineorum etiam proximorum. Quid in his, amabo , reperiri potest, in quo viro sanctillimo Ccelestino I. contumelia afferri quoquo modo postet, si eius decreti auctor existeret y Quod enim ad primum pertinet, inficias nemo iverit, esst . in Ecclesia potestatem ita conjugiis alicui interdicere, ut si contrahat, irrita prorsus sint , & injusta ; hinc inter raptam , & raptorem non alias improbatae erant olim nuptiae , & prorsus invalidae, nisi quod aut Imperatorum , aut virorum Eoclesiasticorum interdicta intercesserant, can. 4. & Ii. cau. 36. qu. a. l. m. s. T.
vers. neest Iaciatas Cod. de raptu virginum. Hinc praeterea hodiernis temporibus non alia ratione irritum est conjugium, quod Parocho, aut duobus testibus non praesentibus contrahatur, quam quod Concilio Tridentino sit interdictum. Neque vexo tantummodo loquor de interdicto legis, eodemque perpetuo , verum etiam de interdicto Iudicis, eoque , prout res incidit, condito. Siquidem novum non est in iure, ut faculias contrahendi certis in casibus, certisve personis auctoritate Magistratus prohibeatur , ita ut nullum effectum prorsus habeat, siquid forte in contractum deductum est , quemadmodum contingit in prodigis, quibus bonis interdictum est l. 6. de verb. obligat. , aut etiam contingit in bonis haereditatis jacem Hs , pupillo ad haereditatem vocato adhuc deliberante, I. . per totam de jure de- Iiberandi. Videant, qui contra sentiunt, ac Coelestini canoni non adhaerent, ne a sorte scrupulosus adhaereant novae, ac vulgatae Pragmaticorum doctrinae , qui impedimenta matrimonii alia appellant dirimentia, alia impedientia methodo prorsus indigesta, deinde ubi vetitum Ecclesiae expendunt in conjugiis, illud ipsum coli cant inter impedimenta impedientia, non dirimentia; quas omnes loquendi phrases nemo plane intelligeret, nisi ipsarum auctores ad earundem explicationem paginas integras numero plurimas, utinam apte, ac nitide, implevissent. Altera canonis pars, quae in admittendis praecipue cons suineorum Iellibus, in controver
310쪽
De Cariolino. ossis conlusorum dissolvendorum consistit, non distanat aut a germana iudiciorum
disciplina, aut a recta ratione ; non a diiciplina judiciorum , quum nullibi adpareat, conlanguineos in hiice caullis mille rejecios, imo ubi de dissolutione matrimoniorum ageretur, potius Conlanguineorum pietati, ac Prudentiae, quam extraneorum accusationibus res demandata est, argumento legis 3 o. cod. ad leg. Iuliam de adulteriis ; non a recta ratione, quae potius suadet, consanguineis negotium concedem dum fore, utpote qui de familiae jure, ac necessitudine certiores elIe, & constantius agere, neque odio distblvendarum nuptiarum correpti facile praesumuntur. Itaque alia ratio subesse nequit, ut Coelestino primo memoratus canon α. non
tribuatur, nisi quod similes de conjugiis dissolvendis controversiae fieri non solerent temporibus Coeleltini I. , etenim tunc paucis in gradibus continebatur cognatio ad finem matrimonii impediendi, qui gradus facile dignoscebantur; cum sciamus inter filios fratrum, vel sororum conjugia consistere tum potuisse; imo adpareat ex variis recentioribus canonum codicibus, controversias hujusmodi poti saeculum s. aut io. fuisse frequentis imas , uti liquet et Collectionibus Reginonis, Burchardi, & Ivonis. Cui nam vero eundem canonem tribuemus ' Num Clementi III.; quemadmodum tribuit Cironius in Paratillis in decretales Τ Fateor quidem in nonnullis vetustis codicibus in cap. 3. qui matrim. accus. apud Gregorium IX., ubi legitur idem decretum, nomen Clementis III. inscriptum fuisse. Verum i optimis vetustis codicibus, quorum aliquot piae oculis habui, nomen Coelestini habetur adpositum; imo & apud Gratianum auctor Paleae nomon Coelestini, non Clementis adjecit, uti ex codicibus vulgatis Gratianeis adparet. Rc serendus itaque canon erit ad Coelestinum II. , non vero IlI. ; etenim, praeterquamquod in decreto Gratiani nullum , ne ex iis quidem, quae Paleae nomine describuntur, fragmentum Coelestini III. nomine descriptum fuerit, unde colligere juvat Palearum auctorem ante Coelestinum III. Gratiani codicem auxisse, conitat hunc eundem canonem referri in prima Collectione decretalium, quae paullo ante Coelellinum III., S post Coelestinum II. edita fuerat. In hanc eandem opinionem jamdiu iverunt ει Comius, ει Antonius Augustinus. Quae si vera sum, non est dubitandum, quia Gratiani exemplaria, quemadmodum S decretalium codices in cap. 3. qui matrim accus, optimum decretum, & sine dubitatione recipiendum nobis exhibeant, quum agatur de decreto eisdem temporibus edito, quibus & Palea adjectiones suas elucuhrabat, & Bernardus Papiensis in prima decretalium Collectione elab Tabat : neque enim in antiquis Graiiani exemplaribus hic canon habetur, ut minnet Baluzius in notis ad Antonium Augustinum , utque etiam ipse agnovi ex vetinctissimo in. Gratiani codice membranaceo in Regii Athenaei bibliotheca . Iam vero juvabit decretum ipsum integre describere, di siquae est codicum va-Tietas, in iis praesertim, quae graviora videntur, demonstrare. In recenti hus Gratiani codicibus haec habetur inscriptio r Gelastini I apie decretum fici les in IIcrentinae missum . Consonat id Collectioni 1. decretalium , ex qua fortassis auctor Palearum Gratianum adauxit, etenim in ipsa Collectione in cap. I. de matrimonio contra interdictum Ecclesiae legitur: Caelestinus Papa Horentinae EecIesae: quamquam Antonius Augustinus in notis observet alicubi se legisse nomen Coelestini III. ad Florentinum Episcopum scribentis, alicubi nomen Clementis it r. Videmur nobis cait auctor canonis quoin secunda, quam contra prohibitionem Ecclesae duxit, non si uxor,
etiams primam Antonius Augustinus notat in prima decretalium Collectione i Tom. II. Q q gi,