장음표시 사용
401쪽
3ss Pars secunia . caput xLVI. Asterii, & Haesidii iuxta Chronicon Cassiodori; ae propterea eadem lex q. tri
hus annis ante epistolam hanc Gelasii lata dicenda esset. At vero in ipsa lese 4. cavetur, ut in rebus antea editis legibus minime comprehensis, locu in habeat non tricennalis, sed quadragenaria praescriptio. In conspectu itaque novae hujus O filii tutionis falso dixisset Gelasius, rebus Ecclesiasticis accommodari ex Cozititutione Imperiali praescriptionem triginta annorum , quando de rebus Ecclesiasticis praescribendis nihil olim eautum fuerat. Quamobrem jure arbitror concludundum, epitiolam hanc apocrypham esse, nec satis tutum veteris Ecclesiallicae disciplinae argumentum.
n. r. Tribuitur etiam Gelasio Papae in epistola ad Siciliae Episcopos canon 3. Cau. a T. ςφη I qu a. , fuso tamen, nam tribuendus est potius Symmacho Papae in epistola ad Caesarium. Revera in eadem cap. s. ipsa memorati canonis verba integra leFntur . Gratianus deceptus est ab Ivone, qui in parie 7. cap. 64. hoc fragmentum nomine Gelasii ad Siculos laudavit; Ivo autem eadem ratione deceptus est ex B chardo lib. 8. cap. 46. Errati hujus, cujuscumque tandem sit Collectoris, duplexesis Poluit caussa. Prima, quod Collector illum canonem desumserit ex codice, in quo una cum epistolis Symmachi recenserentur epistolae Gelasii, quod facile
evenire potuit, cum Symmachus post Anastasium Gelasio successerit; At Collectori potuit videri epistola Symmachi quasi epistola Gelasii. Altera caussa esse
Potuerunt notae marginales: Etenim studiosi canonum consueverunt ad margines adjicere non solum auctorum nomina, verum etiam illa monumenta indicare, in quibus similia quaedam continerentur. Porro in memorato canone 3. Potuit in Codicibus duplex esse nota marginalis , una indicans Symmachum in epistola ad Caesarium velut canonis auctorem, altera indicans Gelasium in epistola ad Siculos, tamquam eum, qui similia forme tradiderit, uti vidimus ad can. x 4. & 42. Cau. T. D. x. At Amanuenses, qui de codice in codicem fragmentum transposue-Tunt, facile notas marginales confundebant; Hinc potuerunt aliquando pro Symmacho Gelasium auctorem canonis facere. Hujus confusionis perspicuum argu mensum est apud Ivonem, qui postquam eundem canonem nomine Gelasii in epistola ad Siculos retulit in cap. 64. partis r. , deinde in cap. x 44. illum ipsum
adscripsit Gelasio Papae in epistola ad Caesarium. Non est, cur hoc loco aliquae subjiciam de epistola Symmachi ad Caesarium, etenim de illa inserius sermo erit altituendus in cap. 48.
De Epistola ad Episcopos Dardaniae.
Fuit olim Dardania, quemadmodum etiam Dacia, & Illyricum, Primati Thesesalonicensi subjecta, licet recentiore aetate adsignatae eaedem Provinciae fuerint Primatui Achridensi. Nihilotamen setius earum Ecclesiarum sollicitudinem singulari etiam jure sibi vindicarunt Episcopi Romani, ea potissimum ratione, quod illae vulgo haberentur, tanquam primo institutae a Paullo Apostolo, praserrim cum olim Illyricum occidentalibus Provinciis ac aenseretur, teste SocraIe lib. 2. CaP. 16.& SOZOmeno lib. 3. cap. s. Apte tempora Gelasii Papae Sirmium erat Urbs principalis Illyrici, quemadmodum deducitur ex Synodo Aquilriensi anni 383. , quam Urbem Urbium mautem vocavit Ammianus Marcellinus lib. ao. N a 6., erat enim
402쪽
illa sedes Civilis Praesecturae Illyricianae, ac propterea Iuxta veterum morem maiori praerogativa & in juribus Episcopalibus donabatur . At cum Attilae aetate Illyricum armis quassatum esset, ac penitus devastatum, Apennius Praefectus praetorio sese in Thessalonicam Civitatem recepit, ibique Praesecturam pxercens, i caussa fuit, cur Episcopus quoque Thessalonicensis jura sibi Sirmi enfis Ecclesiae adsereret, & tamquam Illyirici Primatem se haberi vellet. Id totum constat ex Novella D. Iuttiniani Imperatoris . Gelasii vero tempore Episcopi Daciae, Darda. niae , aliique in Illyrico consisteriles turbatis imperii regionibus facile sese ad Romanum Pontificem contulerunt neglecto Episcopo Thessalonicensi, vel quod aegre Paterentur, se novo more subjici Thessalonicensi Episcopo, vel quod ad Τhessalonicam pergere commode non possent, dum illa esset Imperatorum praesidio munita, e contrario Dardania, Dacia, & Illyricum Attilano exercitu detineretur. Hinc illud evenit, ut Romani Pontifices, atque inter eos Gelasius, singularem curam.
susciperent horum Episcoporum in Illyrico coniti tutorum : Quamobrem ad Boni- factum II. , qui vivebat anno s3o. , scribebat Theodosius Echiniensis Episcopus Thessaliae Provinciae : Nam constat venerandos Sedis vestrae Ponti ces, quamvis in totonnumIo Sedes Apostolica Ecclesiarum sibi jure vindicet principatum, solam Eccles sicis causis undique appellare necesse Iu , specialiter tamen gubernationi suis IIIFrici Eeelsas vindicasse. Res, ut arbitror, ita conititit, quousque per Iuttinianum Imperatorem Illyricianae Ecclesiae subjectae fuerunt novae Urbi Iuttinianeae juxta Novellam ejusilem Imperatoris xx. Ceterum ante Iustinianum singulari jure suberant Rcclesiae Romanae, atque eo lubentius illarum Civitatum Episcopi sese in Romani Pontificis singularem tutelam contulerunt, quo vehementius Thessalonicensis Episcopus in eos jurisdictionem saam extendere meditabatur, postquam Primatus Illyrici de Sirmio in Thessalonicam translatus fuisse videbatur. Paullo disertius haec sum prosequutus , ut demonstrarem, Gelasium Papam justas caussas habere potuisse , quibus ad Dardaniae , Daciae , aut Illyrici Episcopos scriberet: Neque vero desunt epistolae hujusmodi apud Collectores. Epii tota numero. 3. i Collectione Labheana postremae Venetae editionis ad universos Episcopos Dardaniae directa est, incipit autem , ibi primum respicere edd. Severinus Binius in adnotationibus monet, aliam excidisse epiliolam ad eosdem Episcopos scriptam. Alia est numero ii . scripta ad Episcopos per Dardaniam , spe per IIbricum coniti tutos , asdunt alii Op Daciam. Αlia item numero a 3. ad Dardanos etiam Episcopos missa. Hae duae posteriores epistolae diverso quidem tempore datae sunt, quae enim est numero ii. data est nonis Augusti sub Consulatu Alterit, & Praesidii, sive anno 494. Incipit audientes: Quae numero a 3. est, data sertur Kalendis Februarii sequentis anni 4 s. sub Consulatu Ualentis. Incipit Halde mirati sumus. Utraque tamen spectat Acacii caussam . Gratianus de prioribus Gelasii epistolis ad Dardanos
nullam mentionem iecit, tantum de duabus posterioribus xi. & I3. Ex xx. epistola decerptus est canon . Cau. a . qu. a. , cujus verba Omnino consonant cum vulgatis epistolae codicibus, atque eo collineant, ut ostendatur, nemi mem ex Episcopis debere in communionem Ecclesialticam recipere nomen Acacii, utpote qui in Paee Ecclesiae non obierat, sed damnatus velut haereticus, imo
In Niliola is . fusius persequitur Gelasius caussam Acacii, de qua jam superius sermonem habui, ubi de Commovitorio ad Paulium . Et quidem initio ait, se mi-
403쪽
3ys Pars seeunda. captit XLVI.
rari viros Catholicos adhuc dubitare, an Acacio communicandum esset, quia no dum speciali Concilio suisset damnatus. Asserit hinc , quoties in Conciliis quaedam generaliter jam sunt constituta, retractari amplius novis Conciliis non poste ,& quamquam novae haereticorum hominum caussae emergant, has debere sine novo Concilio juxta veterum Conciliorum sanctiones ab Ecclesiaiticis Pontificibus definiri; Quamobrem Concilium Chalcedonense jam satis de Eutychianorum haeresi egisse, 'di quando illam anathemate damnavit, non solum illius temporis, sed & posteriores haereticos anathemate Perculisse; Propterea Acacium proprio facto , quod Eutychianis adhaereret , sine nova discustione fuisse damnatum . Huc pertinent verba canonis a. Cau. 24. qu. t. ibi: Quin majores nostri divina inspiratione cernentes , ne-eessarie praecauersnt, ut quae contra in aliquibus codicibus legitur , ut contra unam samque haerom coacta semes Θ nodus pro I de , communione , est veritate Catholica , atque Apostolica promulgasset, non s nerent post hinc novis retractation bus mstilari , pravis oecolo praeberetur, quae mericinalι ter fuerant statuta, pshandi, sed auctore cujuslibet insaniae , ae pariter errore damnato , jusscere iudicarunt, ut quisquis aliquando hujus erroris communιcator existeret, principatι sententia damnationis ejus esset obstrictus, uoniam manifeste quilibet veι professione sua, veι communione postet agnosci. Et ut priora taeeamus, quae diligentius sequiμον facile poterit vestigare, Sabellium damnavit Θ dus, nec, ut Sectatores ejus postea damnarent'r , necesse suis sngulas viritim Sstnodos celebrari, sed pro tenore constitutionis antiquae cunuos , qui vel pravitatis inius , vel communionis extitere participes, universalis Eccisia duxit esse ressian ios. Sic propter blasphae misArii forma sset , communionisque catholicx mcxm prolata convenis , Arianos omnes, vel quifruis in hane pelem sue consensu , sue commusione deciderit, Ine retractatione conciust . Sis Eunomium, Macedonium, Nestorium Ssnodus semel gesta condemnans, ubterius ad nova Concilia venire non sivit Uc. Ita supplendus erit memoratus canoria
It nonnulla ad eandem rem demonstrandam allata subsequitur Gelasius, con- .., i, cludem : ibus convenienter, ut dictum es , ex paterna traditione perpen s , eo UIDD. r. mus, quod nullas jam veraciter Christissus ignoreo, unisse usque Synodi constitutum, quod uisiversalis Ecelsae probavit offensus, non aliquam mos exeqsi Sedem prae ceteris opo tere , quam primam, quae V usa 7Iamque Θοolum sua asiloritate confirmat, edi continuata moderatione custodit, pro suo sciιicra frincipatu, quem B. Petrus Apostolus Da mini voce peνceptum, Ecclesa nihilominus subsequente, es tenuit semper , ω retinet. Haec reseruntur apud Gratianum in can. 1. Cau. a F. qu. r. , quae propterea ad ipsam epistolam exacta, uti decet, statim videntur Gratiani proposito minime accommodari : Etenim Gratianus ex illis adnititur probare, neminem magis, quam Apost Iicum, decreta sanctorum canonum servare oportere: At vero verba Gelasii alio pertinent. Postquam ipse adseruit, Acacium jam sententia Chalcedonensis Concilii teneraliter cum omnibus ejusdem haereseos consortibus fuisse damnatum , illud adjecit , eandem damnationem executioni demandandam fuisse sententia Romani Episecopi, ad quem potillimum pertinet ex suprema in Ecclesiam auctoritate generules Conciliorum sanctiones emergentibus singulorum caussis accommodare. Et quidem id opportunum erat demonstrare adversus Acacii Patronos, qui Felicis III. Papae senteni iam ad Acacii damnationem prolatam improbabant, adfirmaates non
Papa sententia, sed novo Concilio Acacii caussam confici debuisse . . Non
404쪽
Non hese eonstitit Gelasius, sed demonitravit, quibus modis sese erga Aeacium cis .iν.
exhibuerint Pontifices Maximi, ut eum, autequam damnarent, ad unitatem Catho- O 18.
iicam invitarent, itidemque demonstravit ad se pertinuissie de Acacio sententiam fer- sau. s. re , praesertim quoi Orientales primarum sedium Episcopi Eutychianis favere ' i' viderentur . Inter cetera ita subdidit: Non reticemus autem , quod cuncta per mundam novit Ecelsa, quoniam quorumlibet sententiis ligata Ponti eum Sedes B. Petri Aposcit jus habeat resolvendi, utpote quod de omni Ecclesa fas habeat judicanti , neque cuiquam de ejus Ileeat judicare iudicio, Asidem ad iIlam de qualibet mundi parte camnes appellari voluerint, ab illa autem nemo si appellare permissus . Quapropter cum satis constet, Acaelum nullum habuisse Pontiscium , sententia Sedis Apostoricae damnatum , sne ulla ejus notione soluendi, dicant certe qua Ssno boe illa praesumserie.
quod nec sc quidem at que ApostoItea Sede fas haberet escere t Cujus Sedis Episcopus rCujus Metropolitanae Civitatis Antistes ' nonne Paraeciae Heraclienss Ecclesis ' Si ilii erere licuit Ine Θnodo sententiam Apostolicae Sedis abrumpere, nulla ejus consultatione . . quae sis , itane vero non Ileuit Prima Sedi Chalcedonenss S odi constituta , scut decuit, exequenti, hujusmodi praevaricatorem sua auctoritate detruderer Sed nec illa praeterimus, quod Apostolica Sedes frequenter , ut dictum est , more maiorum , etiam Ine ulla Synodo princedente , ta aves vendi, quod Synodss inique damnaverat, est damnandi nulla existente Θnodo, quos oportuit, habuerit facultatem eaec. His supplere juvabit canones 17. &38. cau. 9. D. 3. , quae fragmenta nescio qua de caussa ita di itinxerit Gratianus, cum in utroque eadem sententia contineatur; nili forte quod Gratianus crediderit, eadem a Gelasio tradi diversis in monumentis, ideit & in epistola ad Episcopos Per Dardaniam conititutos, quemadmodum habet in inscriptione canonis ι8., &ia Encyclica ad omnes Episcopos, quemadmodum hibet in inscriptione capitis 17. verum hac ita re decipi facile potuit ex codicum divertitate, ex quibus fragmenta sua derivabat. Vnum hoc loco adjiciam, nimirum postrema illa verba ta hoc nomirum m. in can. t ., non haberi in hac parte epistola: Gelasii, sed destripta esse ex praecedentibus, ex iis videlicet, quae superius exhibui ad canonem 1. cau. 2 s.
Cum vero potissimum insisterent Graeci Acacii Patroni, necessitatem allegantes Cou. 3 convocandae Synodi Acacii damnandi caussa, Gelasius inter cetera opposuit, noria c. - M. Potuisse Synodum convocari apud Graeco , in qua Concilii Chalcedonensis decreta executioni commode demandarentur, quod Episcopi Orientales non satis adhaererent Concilii Chalcedonensis doctrinae. Ait ille: Cum quibus ergo erat SNnodus --
eu Iar Cathodici Ponti res fuerant f iique jam depul , soli se remansetant socii persdorum , cum quibus jam nec licebat habere conventum, quia moris EGIesa iei omnino non est, cum bis, qui p9IIstam commInionem tenerent, permixtamque cum perfidis , sl- Ium miscere Concilium: Haec verba, quia mris e c. in aliquibus codicibus deside-xantur Propheta qsoque dicente, non sedi in Concilio vanitatis , ω eum iniqua g rentibus non introibo: Otivi congregationem malignorum, ta cum impiis non sedebo.
Rursum verba haec , Otivi Ne. desiderantur in aliquot codicibus Recte igituν per Chalcedoneos Sstaodi formam bujs modi praevaricatio repulsa est, potius quam ad
Concilium, quod nee opus erat post primam Su nodum, nee eum talibus habere Iegunt alii haberi licebat, ad suffa est se. Sic supplendus erit canon 36. Cau. 24. qu. .
Quae sequuntur in s. Canonum magistris jam superius integra exhibui, ubi de Commonitorio Gelasii ad Faustum. Acacii
405쪽
so Pars secunda . Cap. XLI LAcacii defensores aliam caussem adserobant, ex qua a Romanis Antistitibus illa damnari non potuisset. Adserebant, post translatam in urbem Constantinopolita- nam imperii sedem, & Imperialem dignitatem, Episcopatum ejusdem urbis nemini subjectum fuisse, sed veluti primum in Ecclesia habendum estis, cujus Amistitem nemo alius condemnaret. Ad haec ait Gelasius : Risimus autem , quod praerogativam volunt Adacio comparari, quia Episeopus fuerit Regiae Cisitatis. Numquid apud Ravennam, apud Mediolanum , Sirmium , apus Treviros multis temporibus non constitit Imperator Τ Numquidnam harum urbium Sacerdotes, ulara mensuram sibimet antiqvitus deputatam, qui piam suis dignitatibus usurparunt i Et post pauca leguntur ea, quae Gratianus retulit in principio canonis i s. dist. 96. ibi: Sicut enim quamvis parua Civitas praerogativam praesentis regηi non minuit , sc Imperialis praesentia mensuram dispensationis religiose non mutat. Quae sequuntur in S. Semper est essectum, usque in finem, multo postea in epistola ipsa leguntur. Multa enim a Gelasio objecta suerunt adversus Acacium , inter cetera quod Acacius nonnulla pertentasset in caullis Episcopi Alexandrini , & Antiocheni. Excusabant factum Acaciant, entes non Acacium, sed Principem potius praecepisse , quae gesta fuerant. Urgebat Gelasius his verbis: Sed Principi christiano decuerat fugerere Sacerdotem , maxime cujus familiaritate, ta favore fruebatur , salvam fore .le ejusdem injuria contumeliaque vindistam tantum , ut Ecclesiae sineret christianus Princeps regulam custodiri , quia ta nova in utroque Pontifice causta esset exorta, ου novam discusionem consequenter inquireret, sicut semper esset sectum , ac divinae pariter leges, humanaeque cenis serent , haec verba ac divisae s c. in aliquot exemplaribus desiderantur ut Sacem
dotali Concilio de Sacerdotibus clegunt alii: de Sacerdotalibus judicia provenirent;
non a saeculari viderentur qualescumque Pontifices , es errore humanitus accedente, non tamen religionem uuatenus excedentes, paestate percelli: An adhuc justa ratione
Principi suggerenda non erant' Regiae Civitatis honore sublimis, si factus eras illa Roma Civitate sublimior, tanto magis in his suggerendis debuit esse consantior taci i. g. Resertur ex epistola Gelasii ad Episcopos Dardaniae canon 6. dist. 64. Verum M'. 6 . in nulla ejusdem Pontificis ad Dardanos Episcopos scripta epistola legitur. No
ignoramus tamen, quibus ex fontibus hoc fragmentum Gratianus exhauserit. Accepit scilicet ex Anselmo Lucensi recentiore Collectore, qui in lib. 6. suae Collectionis cap. 39. haec ex epistola Gelasii ad Natalem Episcopum resere. peν ambitiones illicitas non pudet quosdam Ecclesiarum jura turbare, ac privilegia , quae Metropolitanis, vel Provincialibus Episcopis decrevit antiquitas , temeraria praesumtione pervadere, propter quod etiam communionis ApostoIstae desiderant tenere d8scidium , quo scilicet ab ejus auctoritate divis velut impune proprias usurpationes exerceant, no respicientes, quod aeterno Pudici rationem tam de Catholicae sinceritatis injuria, quam de traditionum praejudicis paternarum non sine perpetuae sint damnationis interitu reddi. υνι . Si in hae obstinatione permanserint, Charitatem tuam duximus instruendam , nos pariter ad Metropolitanos vestrae Provinciae, sue cujusquam contiguae, quae cathcIicam servant unitatem, magnopere delegasse, ut obeuntes Epistopos in eadem regione Metro. politanus suus debeat ordinare I eundemque ipsum Metropesitanum , si humana mortes osterit, nonnisi comprovinciales Episcopi juxta formam veterem sudeant erdinare, qu
tenus quin veneranda decrevit antiquitas , nullus sbi et contra fas usurpare eontendat .
Integra haec verba describere volui, quod Gratianus in fine eadem paullis per im. mutaverit de more suo. Verum quam fidem praestabimus Anselmo Lucens, qui primus ,
406쪽
De Geloro. o I primus, & solus ex Collectoribus ante Gratianum Gelasianum istud fragmentum edidit Τ Ipsemet Anselmus ex iis se esse professus fuit, qui capita veterum Auctorum, non qualia in integris codicibus exhibemur, sed per compendium in aliam rationem digesta descripserunt, quamobrem Collectionem suam compendiosam appellavit . Deinde cum idem hoc caput affabre efformatum videatur, ut temporibus ejusdem Anselmi inserviret, quibus nimirum de ordinatione, & electione Episco-POrum acerrimae erant controversae, non potest non suboriri gravissima suspicio , cum in controversiis iisdem Anselmus ipse maximam partem habuerit, earumque de caussa nonnulla perpessus fuerit. Sane Gelasii temporibus nulla esse caussa poterat, cur adeo alacriter in tuenda Metropolitanorum jurisdictione in ordinandis Episcopis Pontifex idem insisteret; praesertim in Oriente, ubi Episcopi majore fulgentes dignitate Acacianis favebant, resque erat plena periculi, vividius , ac constantius m Morum Episcoporum jurisdictionem, licet canonibus consonam , vindicare . Adest quidem apud Collectores germana epistola Gelasi ad Natalem , quam exhibet Lab-heana Collectici r centioris Venetae editionis tom. s. pag. ao6. , sed Natalis ille
non Episcopus est, sed Monachus, & Abbas; deinde, etsi ibidem multa Gelasius
scribat de sollicitudine Ecclesiarum & Episcoporum habenda, ut evitetur communio cum pravis hominibus , quales erant Acaciant, tamen nihil habetur, quod cum memorato Anselmi Lucensis fragmento commune videatur. Μemorat quidem illic Gelasius, se similia jam scripsisse ad Episcopos Dardaniae. At quid aliud hinc deduci potest, quam nova conjectura, ex qua suspicemur , Anselmum Lucensem eam ad Felicem Abbatem epistolam aliter digessisse, ex errore scripsisse Felicem Epi Deo Pum , imo etiam adjecisse ad marginem, similia scripta fuisse ad Episcopos Dardaniae , unde Gratianus, aut quisquis auctor Gratiano fuerit, tribuerit idem caput Gelasio ad Dardanos rescribentit Epistolam quoque Gelasii ad Dardanos scriptam Iaudat inscriptio canonis p. Can. cau. 36. qu. 3. , falso tamen: Nicolaus I. in epistola ad Episcopos Galliae eadem ςφη verba refert nomine Gelasii in epistola ad Orientales. Adest inter epistolas Feli. cis Ill. Papae quidam tractatus adversus Ac tum , qui exhibetur in memorata Labbeana editione tom. s. pag. i8s., S principio suo carens ex defeetii ΜSS.Codicum, ex quibus excerptus est. Priora, quae ibidem describuntur verba, eadem sunt cum fragmento Gratiani ita concepta: Pi s quingentos annos eonsitura Chrisi eos velle subvertere, de Aeacianis, ut reor, loquitur cum triginta annorum Iex hominum non possit abrumpi. Sane facile fuit haec Gelasio tribuere Felicis successori: Cum enim adversus Acacium, & Macianos plurima scripta fuerint a Felice aeque, atque a Gelasio, epistolae horum Pontificum facile confundi in codicibus potuerunt. Addi etiam potest, eam sententiam tribui quoquo modo Gelasio potuisse, qui si Ita quaedam Gelasii nomine referuntur in epistola ejus ad Siculos, quemadmodum observabam ad canonem a. cau. 16. M. 3.
De Epistola ad Episcopos Orientis.
Inter Gelasianas in Collectionibus recentioribus habetur numero x s. epistola ad Episcopos orientis, sed non integra ad nos usque pervenit, cum illius initium de-
407쪽
lam sit, eonvenlt eum illis itylus, & sententiarum singularum ratio, ut proindeta omnium statim adpareat esse eundem auctorem. Nec mirum , si pluries eadem scripsisse Gelasium constet; etenim maxima ipse angcbatur sollicitudine in caussa Acacianorum, quam apud omnes fere Episcopos insequi tunc deci bat; ne fori Acacii Patroni facile Episcoporum, praesertim Orientalium, animis illuderent. Unum est Gratiani fragmentum ex hac epistola, videlicet canon I a. dist. 96., cu--s 'U' jus sententia ut perspicua reddatur, supponere oportet Gelasium apud Orientales Episcopos conquestum, quod , Acacio penes Imperatorem curante, F piscopi omne Catholici, etiam Metropolitae , qui Acacianae haeresi minime adhaerebant, a propriis sedibus expulsi fuissent innoxii, inaudiit, indiscussi , nedum inconvicii, atque in locum viventium expulsorum totidem haeretici Episcopi ordinati. id patet ex ipsiusmet epistolae verbis. Sed praeterea Getasus Episcopos Urientales objurgat, quod non statim Ecclesiasticae utilitati consuluissent, Hectorumque fratrum caussam non suscepist ent, ibit Cur compasi non esis tantis Fratribus vestri ' Cur non adistis Imperatorem 7 Cur non Ecclesae caustam, edi Sacerdotii miserabilam decolorationem coni usatis vocibas defessis y Allegantes nunquam de Pontificibus , nis Ecclesam judicasse caeci Subsequuntur hic verba Gratiani.
Can. s. Ex epistola Gelasii ad Orientales resertur canon 46. cau. II. qu. 3. , verumta
in ea epistola , quam in praesentia expendebam, minime legitur. imo quae ibidem Gratianus addit de damnatione Dioscori extra rem omnino sunt , quum Dioscorus jam sententia Concilii Chalcedonensis damnatus fuisset ; propterea melius legem dum de damnatione Acacii, quemadmodum Ivo scripsit in cap. 8. pariis 14. sui Decreti. Iamdiu Romani Correctores oblervaverunt, sententiam hujus canonis legi in tomo Gelasii de anathematis vinculo, quem tomum tanquam informem , &sine ullo ordine compositum , initio quidem abruptum , in reliquo variis , --nimeque invicem connexis sententiis compaginatum jure optimo Scipio Masso ait, nihil ferme aliud esse, quam censonem ex diverss fragmentis librariorum vitio comtextum . Sane ego , cum ibidem plurima agnoscam eo pertinentia , ut Acaciustum demum sit absolvendus, quum ab errore suo resipiscat , noverimque Acacium jam obiisse Gelasi temporibus, stultra propterea ea Gelasio tribuerem, quibus Acacius ad poenitentiam invitetur. Siquis desiderat verba , quibuscum a Romanis Correctoribus consonare dicitur Gratiani fragmentum, haec sunt: Cui erranti poena praefigitur, quamdiu manet errans, eadem poena censtringitur, quia errans esse non potes Me poena errati. Haee eadem poena perpetua es , nunquamque solvenda , quamdiu errans esse persiterit. Qui s errans esse destiterit, poma, quae erranti est praesκa μ petua , non erranti, idest alteri effecto, quum cui proxa est, non solum non pia est esse perpetua, sed nec jam paena tac. Haec porro etsi quidpiam commune habeant cum canone Gratiani , nondum tamen ipsum canonem exhibent , quem video Potius pertinere ad Felicem III. GeIasi Praedecessorem . Felix III. in tractatu hodie edito non satis integro adversus Acacii sectatores inter cetera haec scribit: Si nullam
meam putat esse sententiam idest eam, qua Felix Acacium damnaverat) eontemnat illam : Quid tanmpere postit absolvi y Si poscit absolvit, ta esse alicujus utique momenti
non dubitas, ta justae damnationis esse confirmat, qua se tenerι non declinat obstrictum. Itaque fatearis errarem, mi es silata sententia, deponat errorem, vacua sententia es. Si injusta est, tanto eao curare non debet, quanto apud Deum, ta Ecclesam eius
neminem potes iniqua gravare sententia . Ita ergo ea se absolvi nos defleret, qua se
408쪽
nullatenus perspicit obligatum. Sunt haec ipsamet Gratiani verba, quae ego ad suum
autographum exigenda curavi: neque enim negotium facessit, quod Gratianus non. Felicis, seu Gel alii nomen inscriptit; nam ex iis , quae jam superius attigimus , conitat, apud veteres refcripta tum Felicis III., tum Gelasi adversus Acacium , &Acacianos fuit se adeo permixta , atque confusa , ut eadem Promiscue alterum
De Epistola ad Anastasium Imperatorem.
Elegantissima est, quae profertur Gelasii epistola ad Anastasium Im Peratorem , c .io.
cujus scribendae occasio haec fuit. Celebrato jam Chalcedonensi Concilio , atque- ιiis. 6. in eo damnata haeresi Eutychianorum, Anaitasius Auguitus vulgo credebatur Eutychianis ipiis favere, spreta Generalis C cilii sententia , erant enim assidue adstantes imperatoris lateri viri haeretici maxime subdoli , & ad ducipiendum ita dixerim nati. id Getasus aegre admodum sensit, plurimum extimescens, ne cathoia Iicae fidei caussa deterior fieret, haereticis ipsis Atrastasii patrocinium publice ostentantibus . Imo haeretici ut de Augusto benemererentur , ejusque animum a Gnrifice Romano abitraherent, allerere non dubitaverant , Gelasium sollicitum apud Romanos esse, ut a Coni tantinopolitano Imperio reccderent , minuerentque imperatoris auctoritatem. En jacta inter Maiiasium , Gelasumque dolendi discidii semina, quae in caussa fuerunt, cur Imperator Legatis in occidentales Provincias missis prohibuerit, ne Gelasium suo nomine salutarent, q iandoquidem alias mutua haec salutationum officia in usu erant; Gelasius quoque Legatos in Orientalem Ecclesiam mittens epit olis eosdem non commendaverit Imperatori. Hinc . Imperator , urgentibus Eutychianis, qui nullum non movebant Iapidem , ut infensur Gelasio Anastasium redderent , gravissime de Gelasio conquellus est , quod cum ad Gelasii ejusdem notitiam pervenisset, statim Pontificis animum adeo commovit, ut celeri manu epiliolam scriberet, qua inter cetera prudenti simul , eruditoque sermone illum ab Eutychiana haeresi, atque ab Eutychianorum contortio , quoad fieri posset, averteret. Initio vero suum erga illum amorem profitetur , quem his verbis potitsimum exprimit r Gloriose Fili , te , AM Romanus natus , Romano Principem amo, cola, suscipio. Dein sese ex ossicio obstrictum subdit , ut ipsum ab haeresi avertat, unaque exorat A ne intimatam suis sesbus veritatem . arbitretur injuriam . Duo quippe scribit Gelasius ; quae verba retulit Gratianus in can. io. dist. 96. sunt , Imperatoν Auguste, quibus principaliter mundus his retituri auctoritas sacra Pontificum, Regalis potestas . In quibus tanto gravius es pondus baudi tum , quanto etiam pro 'M Regibus Domino in divino reddituri sunt examine rasionem .
sti etenim, fili Clementissime, quod licet haec omitti Gratianus prodeas bu-
.mano generi dignitate , rerum tamen Praesulibus divinarum devotus coua Iubmittis , aι
se ab eis caussas tuae salaris expetis , inque sumen is coelestibus Sacramentis, risue , ut competit, disponendis , Dbdi te debere cognoscis religionis ordine potius , quam praeesse. Nosti itaque inter haec rurium hic prosequitur Gratianus ) eκ tuorum te pendere judicio , non illos ad tuam velle redigi voluntatem . Si enim , quantum ad ordinem pe tinet publicae disciplinae , cognossentes Imp rium tibi summa dispestione collarum , Iegibus tuis νυ quoque parent Religionis Antistites, ne vel is rebuι mundanis excluse videa E e e a Isr
409쪽
eur obviare sententiae, quo, rogo, te decet affectia eis obedire , qui pro erogandis vendirabilibus sunt attributi mysteriis y este. Sic integram describere volui Gelasii sentemtiam, cui sicut quaedam detraxit utilia Gratianus, ita nonnulla adjecit in vers. talibus, usque in finem ab historica veritate longe remota, quorum etiam ne verbum qui dem apud Gelasium reperitur, imo si ea Gelasius scripsisset , eo vel magis Anastasiii animum exasperasset, quod sane in ea epistola non sibi Gelasius proposuerat. Sane, quae in eo versiculo describuntur, multo recentiorem, & imperitum auctorem habere ex eo facile colligitur, quod tribuat falso librum Pastoralem S. Αmbrosio, quemadmodum suo loco demonstrandum erit . Quod si inspiciamus fomtem , ex quo haec omnia Gratianus exhausit , videlicet caput ultimum Partis s. Ivonis Camotensis, plura agnoscemus ibidem congesta, Gelasianis temporibus posteriora: Nimirum ibi mentio fit & de Pipino Rege, & de Carolo imperatore,& de Uigilio Papa, ae de Theodora Iustiniani Imperatoris uxore. Μelius sorte haec adscriberentur Gregorio VII. Pontifici in Regesto, in quo eadem fere tradividentur; sed de eo opportunior alibi erit occasio disserendi . Interea adnotar sufficiet, quod asseritur de Arcadio, tamquam purum , putumque mendacium a viris eruditis judicari, ex quibus inter ceteros Natalis Alexander in histor. EcclesCap. a. art. 1., tradens, epistolas Innocentii ad Areadium, & Arcadii ad Innocentium, quibus qui famam illud probant, innituntur , confictas fuisse a Georgio quodam solitario, idque evidentissimo argumento demonstrat. Quod de Sancto Ambrosio subditur apud Gratianum, suo etiam in loco discutietur.
De Epistola ad Anastasium Episcopum .
. t. Exhibetur apud Gratianum , non vero apud Collectores Gratiano antiquiores,dis 37 rescriptum Gelasii ad Mastasium Episcopum in inscriptione canonis a. diit. 87., in quo Pontifex Anastasio commendat Clericos Μaximum, & Ianuarium pupillos, Parentum, aut Propinquorum auxilio destitutos. Non est cur diutius immorer in investiganda hujus rescripti fide, atque auctoritate. Solus a Gelasitano non diffinnat, imo & sententia rescripti generalibus Gelasii sententiis conformis est. Quid enim aliud dicitur in dicio canone a. , quam Pontifices pupillorum praesertim tuitionem gerere debere 7 At vero similia leguntur in epistola Gelasii ad Episcopos Siciliae ibi: Faeuitates Eecissae Disinu ad regendum habeant potestatem , ita tamen, tit viduarum , pupillorum , atque pauperam , Menon Clericorum sipendia iastribuere debeant . Eadem disciplina recepta est, ac probata in Concilio Aurelianensi I. annis II. can. I 8. , seu can. 1. dist. 8a. , & Gregorio Magno passim in suis epistolis. Quamquam vero haec probent, istam Getaso convenire sententiam, nondum tamen satis agnitum videtur , quis Anastasius ille Episcopus fuerit , ad quem Gelasius scribebat, & cui Maximum , ac Ianuarium commendabat. Arbitror ego , lumen adserri posse huic canoni ex illis, quae tradidit Baluzius in tomo s. Miscellaneorum sag. 4s9. , ubi resertur quoddam Gelasii decretum ita inscriptum t Dulcio desenseritatque hujusmodi: Ecce, scut magnitudinis vestrae desinerium postulavit , sine meri aliqua, edi sine ullo dispendio , ita ut nec ipsas dare Eectoasticis ossiciis consuetudines s neremus, Ana risum Diaconem Lucerinae Civitati ordinavimus Sacerdotem . Propi rea nuas magnificentia vestro ejusdem Episcopi , vel Ecclesiae Lucerina utilitatibus is
410쪽
De Gelasso. εο s-uersis, qua sunt neces νia, Iibenter impendat , ω competentia vigilantiae suae re
buat Christiana devotione solasia. Ex his facile erit conjicere, in Canone a. memorato contineri rescriptum ad Anastasium Lucerinae Ecclesiae, in Beneventana Neapolitanorum Provincia Episcopum, & quidem tune Romano Antistiti etiam tamquam Metropolitae subjectum ς eidem insuper Lucerino Antistiti commendatos fuisse pupillos Maximum, & Ianuarium, quae conjectura ex eo vel maxime adjuvatur , quod in Balvetiano fragmento legamus, illud potissimum a Romano Pontifice mandatum fuisse Defensori, ut Anaiiasio Ecclesiasticis tabus necessaria solatia competenti vigilanti . suppeditarentur.
Ex Epistola ad Bonifacium Episcopum.
Nomine Gelasii Papae ad Bonifacium Episcopum scribentis laudatur canon 32. m. s. Cau. ιγ. qu. Φ., cujus tamen verba duobus in locis ab Ivone Carnotensi descripta diversis auctoribus tribuuntur. In parte 3. cap. s. exhibetur quasi rescriptum Gelasii: at in parte i6. cap. 68. quasi rescriptum Gregorii, utrobique ad Boni Dcium Episcopum. Sane in codicibus Ivonis primum irrepsit mendum ; etenim iadicto cap. ii s. partis 3. Gregorii potius , quam Gelasii nomen edendum erat , atque editum ab Ivone supponitur, quemadmodum deducitur ex inscriptione capitis sequentis 116. ibi: Idem Petra Subdiacono Campaniae. Quis vero eo nomin denotatur, quam auctor capitis praecedenti sy Cum igitur capitis xx6. auctor Gre-Borius sit, etiam capitis xx s. auctor Gregorius esse debuit. Itaque si in codice . Gratiani agnoscendum erratum est ex . corruptis Ivonis codicibus profectum , ad Ivonis codicem confugere juvabit; atque Gregorio tribuendum foret fragmentum illud, utpote duobus in locis Gregorio ab Ivone tributum , si luonis auctoritas plurimum valeret ad fidem monumentis Ecclesiasticis praeliandam. At vero inter epistolas Gregorii rescriptum illud minime legimus , nec antiquior Ivone Collector mentionem ullibi rescripti ejusdem fecit. Ceterum quicumque auctor canonis esse dicatur, verosimile est, illum circa tempora Gelasii editum fuisse , ac Propterea ante tempora Gregorii Magni; siquidem disciplina, quae ex hoc rescripto invecta supponitur, in ala esse coepit tempore Concilii Aurelianensis I. anni sit . . iin quo canone s. legitur, quid de servis agendum sit, quoties ad Ecclesiam pro
qualibet culpa confugerint, quemadmodum exhibetur in can. 36. vers. servus cau. I. M. 4. Hanc ad rem non erit incongruum animadvertere originem, & incrementum hujus disciplinae. Μos olim vigebat apud servos , ut quoties indignati nem Domini metuerent, confugerent ad Ecclesias, ex intercessione Episcoporum sperantes futurum, ut Domini ad pietatem , ac clementiam concitarentur. Verum Cum pluries contingeret , fieri id vel ex injusta confugientium protervia, vel ex Cle-τiCorum immoderata custodia, qui debitores in Ecclesiis latitantes in praejudicium creditorum clanculum fovebant , Arcadius Imperator conitituit , servos omne= , ancillasque, item debitores in fraudem creditorum ad Ecclesias confugientes exhi-hendos esse statim , ac postulanti tradendos l. s. cod. Theodos. de his , qui ad Eccles confug. Facit ad hanc ipsam rem Sozomenus lib. 8. histor. cap. 7. , & Socrates lib. 6. cap. s. Non viguit diu constitutio Arcadii , nam Theodosius junior,
aliique Imperatores decreverum, prodesse po1Ie servis ad Ecclesias coniugi cntibus