장음표시 사용
431쪽
tegrum superIus exhibitum monumentum pariim demonstrat, partim eo ecturam Praebet, ut dignoscamus, quinam fuerint Episcopi, ad quos Gelasius scripserit. Agitur ibidem de Ecclesta Vibonensi, cujus inter ceteras jura a Dionysiis quibusdam turbata dicuntur. Facile igitur colligo Iohannem , ad quem Gelasius scribit, Uibonensem Episcopum fuisse , quod eo luculentius demonstitatur, quo apertius liquet, Iohannem Vibonensem subscripsisse Romano Concilio anni 499 , tribus circiter annis post obitum Gelasii. Huic addo Serenum Nolanum , qui di eidem. Synodo Romanae subscripsit, nec longe dissitus erat ab Episcopatu Vibonensi , proindeque communem propemodum caussam cum Johanne Vibonenil habere poterat. De Μηorico altum est in Ecelesiasticis monumentis silentium, nisi quispiam G. dices forte emendare maluerit, & pro Μηorico Μercurium substituat Sutrinum Episcopum, qui & in eodem Romano Concilio anni ορς. cum aliis interfuit. Quod si subobscurum Gratiam canonem ita ad ampliores codices exactum i meliori lumine collocare quispiam modo velit, facile ibidem agnoscet agi de iis . qui Ecclesiam Vibonensem turbabant, ejus jura diminuenies, eosdcmque Ecclesiae communione Pontificia auctoritate privari, imo etiam jure privatos extitisse; Presebyteros vero , qui cum illis Sacra Μysteria celebrare spreta Episcopali sententia voluerant, ab Ecclesiastico ossicio dejiciendos. Non dissonant haec a Gelasii tempωribus; etenim circa finem quinti saeculi suisse turbatores Ecclesiarum, rerumque . Ecclesiasticarum, praesertim in Romana Provincia, demonstram perspicue Romana ipsa Cmcilia sub Symmacho Pontifice celebrata in ipso met initio sexti saeculi, demonstrat etiam Gelasius ipse, qui passim in epistolis suis Ecclesiarum sui temporis inopiam deplorat, atque conqueritur. Item alias Gelasius removendos voluit ab ossicio Ecclesiastico Sacerdotes, quoties in re gravi suis Antistitibus, praeceptilive
Apostolicis non obtemperaverint, arS. Can. 99. CV. 1. qu. L.
Etiam ad Iohannem Uibonensem Episcopum, nec non ad inimicum pertinent
duo Gratiani fragmenta, nimirum canon a s. Cau. 21. qu. x, nec non canon I a.
de cons dist. a. , utpote quos apud aliquos ex Collectoribus j muI junctos reper runt Correctores Romani, non tamen apud Ivonem , quidquid ipsi fateantur; Etenim qui est canon a s. apud Gratianum, is est apud Ivonem x8. Parte Io. , qui rare est apud Gratianum canon tet ., is est apud Ivonem canon 89. Pari. Σ. , licet utrobique sub inscriptioner Gelasius Majorico, ly Johanni Episcopis . Ibidem autem constat ,. Gelasium conquestum fuisse apud illos Episcopos de pluribus violatae canonum prudentiae capitibus. In primis perspicua es e videtur caussa canonis
23. cau. 2 F. qu. Σ., in quo tamen describendo non omnes omnino Consonant codices. Nam apud Ivonem haec occurrunt a Gratianeis exemplaribus .diversae Ii nos quidem latinorum eaedes geminata Ponti cum horrendi sceleris atrocitate confudit, ut diu constitutio nostrae deliberationis haestaret, dum eae ingerere quemquam parricidalibus exemplis dubitaremus Antis item . Quapropter jam velut usum . . . . ut parx e vices
ob extrinsecus hostis Sacerdotibus gubernentur , quis legunt alii qui ibidem commanentes ferro diliserunt necare Pastores, inauditoque facinore, quod etiam nullis Provimciis nu Isam prorsus aeciderit quae Praesulas ministrando Mi Idem Chrisianam,
ne persecutore pioemat. Curandum . . . eoque modo veι ilia , dum in quos saeviat, non habetit, ab hujusmodi temeritate des M, MI aliis imitantibus dira contagia non prinbeat . Egeat . . . aliunde depeos . . . crudelitre macularat . . . sve silicet instinas domesico, seu furiis tacitata nefas hoc committit exterius. Ita concluditur Ivonis ca- τι
432쪽
De Gelaso . 42 put, apud quem desiderantur ea, quae apud Gratianum sequuntur in vers. Praebeat.
Non videtur contemnenda Ivonis lectio, tanquam codicis antiquioris, excepta voce
Latinorum , quae habetur in principio, pro qua sane legendum est, non Θllianorum, quemadmodum habebant aliquot codices Gratianei , sed Sciuacinorum, ut habet codex Anselmi Lucensis, seu BFuacenorum, seu etiam Squillatinorum, ut habendemendatiora Gratiani exemplaria. Erat Scyllacium, sive Squillacium Urbs Episcopalis in Calabria ulteriore, ac Propterea in eadem Provincia, in qua erat Iohannes Vibonensis Episcopus. Ibidem, uti perspicue ex Gelasii epiitola liquet, duo jam fuerant odio civium Episcopi interfecti, eamque ob rem Gelasius vacavit Ecclesiae non illico consuluit, sed illius regimen duobus in vicinia constitutis Episcopis Majorico, & Iohanni commisit, ne forte , si alium successorem ocius designasset, simili ille fato subjaceret. Illud sane animadvertendum eit , deduci perperam ex hac epistola, Ecclesiam Episcopali dignitate privari, in qua populus aut Episcopum aliquando interfecit, aut Episcopos interficere consuevit quemadmodum ottendere voluit Gratianus; etenim si luonis codicem potius, quam Gratianeum sequamur, constabit potius, Gelasium ad tempus quidem Scyllacenos Episcopo suo iti tui voluisse, non vero in perpetuum Scyllacenam Ecclesiam Episcopatu privari . Et quidem lectionem Ivonis confirmat rei exitus; scimus enim, non multo post Gelasi obitum Scyllacenos Episcopos & interfuisse , & subscripsisse Ecclesiasticis mois numentis . Sic Zacchaeus Scyllacenus Episcopus anno s33. subscripsit Constituto Vigilii Papae; & Augustinus Scyllaeenus Episcopus subscripsit Concilio Romano anni'
649. , ut alios posteriores omittam.
Apud eosdem Episcopos conquestus praeterea fuit Gelasius, quod nonnulli in eadem Provincia extiterent, qui dum ad Sacram Eucharistiam accederent, de sacro quidem Pane participabant, at vero a vino, seu Christi Sanguine sub vini specie exhibito abi hinebant. Gelasii verba habemus in can. ia. de cons. diit. 2. , referuntur pranerea apud Ivonem in cap. 8a. partis a. his verbis: Gelous Maj rico, ta Jobanni Epi copia: Comperimus autem, quod quidam in eadem regione sumta tantum Corporis Sacri portione a Calice Saeri cruoris ab ineant. ωe. Eadem laudavit Auctor Μicrologi in cap. xy. , ubi improbatur illorum consuetudo, qui sacratum
Panem non seorsim a sacrato Vino sumebant, sed Panem Vino intinctum, eamque ad rem adfertur Gelasii Papae decretum his verbis r unde est Gelassus I apa in ordine quinquagesimusprimus scribens quibusdam Episcopis , excommunicari tuos nisecepit, quicumque sumto Corpore Dominico a Calicis participatione se abstinerent, nam ω ipse in eodem decreto asserit: Hujusmodi Sacramentorum diviso sne grandi sacrilegio provenire non poterit. Illam ipsam Gelasii epistolam commemoravit Algerus in lib. a. de Sacramento Corporis, & Sanguinis Domini in fine capitis 8. ibi: Item Gei sus Majorico , G Iohanni Episcopis: Comperimus, quod quidam sumta tantum Corporis Sacri portione a Calice Sacri Cνuoris abstineant, qui procul dubio aut integra S cramenta accipiant, aut ab integris arceantur, quia diviso unius ejuydemque miseriisse grandi sacrilegio non potes provenire. Non desunt alii ejusdem saeculi scriptores , qui ejusdem monumenti mentionem faciant. Verum , etsi temere his omnibus Coi. Iectoribus denegari fides videretur, si forte in discrimen adduceretur capitis ejus. dein auctoritas, non desuerunt tamen, quibuς idem caput negotium facessere potuit , quasi Gelasius decreverit, communionem sub utraque specie omnibus indis
Mimuratim fidelibus fuisse praceptam, nec alterutram speciem sue grandi sacri,
433쪽
418 . Pars secunda. Capue XLVI. legio omitti posse. Iamdiu mentem Sancti Pontificis 'exposuerunt , & quidem
optime, viri eruditi, non quidem illi, qui asseruerunt, agi apud Gelasium de . Sacerdotibus Sacra Μysteria celebrantibus, quos propterea reprehendit Baronius ad annum 496. num. ΣΟ. 2I. & seqv. , sed illi, qui animadverterunt Gelasii aetate extitisse Μanichaeos, qui inani superstitione ducti a vino abstinebant, proindeque dum se Catholicos publice fingerent, ad Sacram Synaxim accedentes de Panis quidem , non de vini Sacramento participabant. Hos damnandos Gelasius judicavit ; atque eam ad rem pertinere videntur verba illa: Quoniam nescio qua super' tione videntur obstringi: Haec interpretatio sentem iam Gelahi sementiae Leonis Μa.gni consentaneam facit. Nimirum Leo Μagnus id apertius expressi in sermone 4t., sive 4. de Quadragesima ita loquens de Manichaeis: Cumque ad tegendum in delitatem suam nostris audeant interesse rusteriis ita in Sacramentorum Communione se temperant , ut interdum , ne penitus latere non possint, ore indigno Christi Corpus accipiant, Sanguinem autem redemtionis nostrae haurire omnino declinent. Quod ideo vestrae notum
facimus Sanctitati, ut vobis hujuscemodi homines ta bis manifestentur indiciis, s qu/νum deprehensa fuerit Derilega smulatio, a Sanctorum societate Sacerdotali auctoritate peliantur. Quod itaque Romae contigerat sub Sancto Leone, in Calabria ulteriore contigit temporibus Gelasii; Manichaei enim unde quaque jactati modo in unam , modo in alteram Provinciam sese recipiebant, quemadmodum universi propemodum Ecclesiasticae historiae scriptores tradiderunt. Unum adhuc me moratur in hac interpretatione, ceteroquin pervagata, ac fere communi, quod desumitur ex Iaudato capite i . Μicrologi: Auctor enim ejusdem libri Gelasii decreto usus est, ut demonstraret sacrum Uinum seorsim a sacro Pane sumendum a Christianis esse, non panem intinctum vino. vel ergo Gelasius de Μanichaeis non loquebatur, qui non tantum a vino abstinebant, sed nec panem vino intinctum suscipiebant; vel auctor Μicrologi Gelasii mentem non agnovit. Verum, licet parum solliciti esse debeamus de auctore Μicrologi, utpote satis obscuro, tamen dixerimus , illum usum fuisse non integra Gelasii sententia, quasi haec ad rem ejusdem esset prorsus accommodata, sed potius generali Gelasii ratione, scribentis , Divisonem unius, ejusdemque inserti non posse Me gransi sacriIegio provenire.
De Epistola ad Maximum, & Eusebium
eis. 3. Canm s..cau. 16. M. 4. apud Collectores omnes eandem omnino inscriptio. eau. t s. nem habet, δέ ubique tribuitur Gelasio ad Μaximum , & Eusebium Episcopos scri-s-- benti. Verba tamen Gelasianae epistolae non eadem ubique describuntur . Tria potissimum exemplaria, praeter Gratianeum, Proferam. Primum Ivonis in cap. 97. Part. 3. , alterum Anselmi Lucensis in Collectaneis editis a Canisio , postremum Balvetii in Miscellaneis , ex quibus etiam exhibuit Blasius in supplemento Labbeano. Cum his autem omnibus Gratianeum codicem conferam hoc modo: Licet in re-
Iis comittitur in tribus illis codicibus particula in contineatur antiquis, Paro ehias unicuiqua. Ecelsae pristina dispotione deputaras nulla posse ratione convelli, ne per xonsuetudinem Pessimam exempli mali temeritate crescente, sηι uersalιι tres illi codices
434쪽
mus, & Baluzius scribunt: Iam in decretis nostris ante non multum temporis demnatis , omnia jussimur, quae taluer fuerunt im a , refluui. - Sed quia temeritas per dentium legem sibi putat poste generari, si sceleri suo pertinaciam retentionis adjungat, ea, quae inter Fratrem, EI Coepiscopum nostrum Constantium Anusianae tres illi codices exhibent Camiscanae, alii Gratiani codices habent Cansscanae, aut Tam canis Ecelsae Sacerdotem, est inter nuncios directas verba illa inter nusios in tribus illis codicibus desiderantur ab Anconstano Pontisee decrevimus, per .vis impleri cupimus , tune formam in ceteris cognitionaus , quae si sequenda, perscripsimus. Nulla igitur praesumtione satum Parachiarum, qui perpetuae aetatis firmitate duravit, patimur immutaνc: quia nee negligentia Ponti eis, nec temporalis objectio legit Anselmus, Ze Baluatus abjectio quia per incuriam sorte generatur, neque ignavia faciente consensus adhibitus
tuo omisit vocem a bibitus nec subrepente supplieatione clegit Bal ius, & Ivor
Nee subripieate supplicatione praeceptio divetiere potes semel Moecesim constitatam, eae qua semper ad regeneraIionem, atque consignationem plebs devota convenit. Baluzius, M. Anselmus legunt: Plebs devota eos it. Territorium etiam postrema haec verba usque in finem in omnibus codicibus uno excepto Gratiani codice desiderantur γnan facere Diaecom olim noscitur ordinatum. Ita ad varios codices exactum Gratiani fragmentum clarius Gelasiti sententiam exhibebit. In primis illud animadverto , nomine Parochiae ibi non intelligi eam, qualis hodie Parochia dicitur , sive fidelium coetum sub uno Parocho Sacramenta admini lirante, seu potius intelligi Dice-cesim, sive fidelium coetum sub uno Episcopo in diversas Parochias , ut recerbatore utar phrasi, distributum. Sane Parochiae vocabulum hac in significatione ae-.ceptum fuisse a Gelasio, maniis ite demonstrat canon a s. Cau. 23. qu. Σ., ea a
tem in significatione accipiendum esse in eodem canone s. , facile probatur exieo, quod ad antiquas regulas Gelasius sese reserat, quales sane sunt, quae in An-itiocheno Concilio conititutae fuerant can. s. ibi: 'et nusquisque Episcopus habeat, sum Parochiae potesatem, quibus sane verbis Parochiae nomen idem significat, quod nomen Dioeceseos. Deinde animadvertitur, contentionem propositam ibidem fuisse dirimendam inter Episcopuin Anconitanum, nec non inter Episi opum Anuscanum, seu Camiscanum, seu Canuscanum, seu Tam canum de finibus, & usurpatione Di cestos. Depravati sane codices omnes hac in parte videntur, cum non facile inveniri possit Anuscana, aut similis nominis Ecclesia Anconitanae finitima , ut Propterea inter utramque suboriri de finibus controversia potuerit. Forte pro Amsi cana Ecclesia Asculanam legendam putarem, cui Conitaminus Episcopus praeerat. t Ut vero inter Conitantinum, & Anconitanum Episcopum controversia finirexur, , Gelasius caussam dirimendam commendavit Eusebio , & Μaximo. Eu1ebius erat Fanentis Episcopus in Anconitam etiam vicinia constitutus, atque ejus mentionem
faciunt acta Concilii Romani sub Symmacho anni soa. , item acta alterius Ro, mani Concilii anni so3. Quis autem fuerit Μaximus Episcopus, cerio definire non ausim; forte tamen esse potuit Μaximus Bleranus in Etruria Episcopus, qui interfuit Concilio Romano Felicis III. anni A 8 ., ite M Concilio *b Symmacho anni scit . , nisi quispiam vellet pro Maκsmo legenduri esse Maxemiano, cujus sane nomine veniret Maximianus Perusinus in Umbria Episcopus, qui etiam intersuit
memorato Concilio Romano anni sol. Haec vero nonnullis leviora videbuntur ,
cum sit adhuc investi Mada in hoc stasmeato praecipua Golassi leatentia. Interpretes
435쪽
univetii, etiam cultiores, ex eo canone deducendum putaverunt, Parochlarum Ibmites praescribi non posse, ubi certo pridem definiti fuerint, quo etiam pertinet sententia cap. 4. de Parochiis. Id mihi perspicuum esse videtur, imo etiam ipsis praecipuis praescriptionum regulis non adversatur. Certum est, jura praescripti nam, sive usucapionum a Romanorum vetustillimis legibus ortum habuisse ; a Romano autem foro facile ad res Ecclesiasticas fuime traducta, praesertim cum usucapiendi potestas bono publico inserviret , ne rerum dominia, vel jura manerent in lacerto, perpetuisque contentionibus, ac jurgiis litigantium subjacerent. Itaque usu- eapionis, ac praescriptionis qualitates eaedem fuerunt in Ecclemiticis rebus, ac fuerint in civilibus; cum praestriptio a rebus civilibus ad Ecclesiasticas traducta cum suis qualitatibus derivata fuerit. At vero in civilibus negotiis ita obtinuerat μα- scriptio , atque usucapio, ut in terminis, sive finibus praediorum locum nullatenus haberet, quatenus finium ac terminorum designatio jure publico facta fuerat , Se ad privatorum jura minime pertinebat. Huc reserenda eit lex s. cod. finium regundorum, ita concepta : Quiηque pedum praescriptione submota, finalis jurgii , vel lac rum libera peragatur intentio, quae verba licet viris jurisperitissimis difficultatibus o voluta visa fuerint gravissinis, tamen hac arbitror interpretatione explicanda. Iamdiu veteribus Romanorum legibus cautum erat, ne spatia , quae inter confines agros: io tercedebant, usucaperentur. Erant ilia juris publici, & ideo definita , ut finit, imorum jurgiis nulla tribueretur occasio, PrOPtereaque singularis erat ratio, ne e dem praescriberentur, aut usucaperentur, quod in ea specie praescriptio , atque capio non ad quietem publicam, Se tranquillitatem hominum ordinata fuisset, quemadmodum ordinabatur in ceteris caussis. Porro iisdem Romanorum legibus cautum etiam suerat, ut viae limitares ad quinque Pedes exte aderentur, non vero minore spatio concluderentur . Hinc oriri disputatio potuit de viis, quae latiores Ex-xitissent, Ac ultra quinque pedes, nimirum num iliae, in ea saltem parte, quae t rius extendebatur, usucapi pollent. Ut enim major illa extentio juris privati esse videbatur, ita & legitimam usucapionem admittere, quae privatorum jura sine exinceptione spectabat. Disputationi obviam iverunt , aut etiam finem imposuerunt Imperatores in dicta lege f., decernentes, finalis jurgii, vel locorum liberam se
vagi intentionem posse , submota quinque pedum praescriptione , id est , spatium quinque pedum nulli usucapioni veluti publicam subjacere, at vero spatium, quod ruinque pedes excederet, quodque Imperatores areellant locum , & Inale iurgium loci nomen eadem significatione sumitur in l. 6o. de verbor. signis. usucapti
xecte posse . Igitur cum limites publico jure constituti nullatenus privatorum arbistrio, seu conniventia, aut tacita volantare mutari possent usu , nemini mirum v debitur , si eadem regula in rebus Ecclesiasticis usucapiendis recepta fuerit, ut omnia propemodum Ecclesiarum jura praescriptioni obnoxia sint; limites vero Par ahiarum, sive Dioeceseon, sive Provinciarum a Praescriptione immunes habeantur, uoties cerio constet eos aliquando definitos fuisse.
De Epistola ad Palladium Episcopum .
Integra Gelasii epistola ad Palladium Episcopum, qualis referri videtur in e mae 1 a. duL FI., ad nos usque non pervecit, nisi subsidio Collectorum recentio.. Tum
436쪽
De Gelasso. rum, Donis, Anselmi, aliorumque ejusdem saeculi scriptorum. Erat illud sing
lare rescriptum ad Stephani cujusdam caussam pertinens, ac propterea non magna
solertia apud vetems custoditum . Nihil sane in eo est, quod a Gelasio abjudicari possit. Illud animadvertem, Palladium, de quo ibidem agitur, Episcopum eum fuisse, qui subscripsit Concilio Romano sub Symmacho anno os . , & Sulmonti nae Ecclesiae in Aprutio citeriore praefuisse. Et commissa fuit Stephani Presbyteri gaussa, qui barbarorum e Tuscia prodeuntium, & diversa loca devastantium imo petum effugiens ita debilitatus fuerat , ut Ecclesiasticis ministeriis per biennium
vacare non potuisset. Praeterea observatur, nonnulla in codice Ivonis parte 6. cap.
xo paullo aliter legi; nam ubi Gratianus habet: ita edi siquis in eo fuerit eonsti tutus , ac tunc fuerit sauciatus, scripsit Ivo : Ita EF squis in eo actu fuerit eoninis eos , ac fuerit sauciatus. Item pro verbo suscepisset , legit Ivo , suscepit , pro vocibus illis interiores partes , legit Ivo , inferiores parret , item pro illis in in istudinem , Ivo omissa particula in legit invaletudinem. Imo & ipsi Ivonis
codices non omnes invicem consonant , nam ubi aliqua exemplaria una cum Gratiani codicibus' exhibent , nuper propter Provinciae vastitatem , quam Thusciae prae omnibus Barbarorum esto. , exhibent alia exemplaria e nuper propteν Prmi ciae vastitatem Thusciae, quam prae omnibus Proinetis Barbarorum tae. Demum Becodicum varietas animadvertitur, si cum Gratianeo eodice conlaratur codex Panormiae. In eo, quem prae manibus habui , in Regio Athenaeo adservato pro illis verbis: oblato, quo/ hahetur in subditis , legi r ablato , quod habebatur in subd ris; item pro illis verbis, prae omnibus barbarorium feritas Ue. legi r prae omnibus harbarorum diversa festantium ambiguitas inveκit animorium , eum imminentes e c. Ibidem etiam omittitur particula vis in illis Gratiani verhis , quae vix adhibita , omittitur etiam particula In in illis Gratiani verbist in invaletudinem.
De Epistola ad Quingestum Episcopum.
Dissimilem in diversis codicibus Gratiani esse inscriptionem canonis so. cau. et x. Con.s.. qu i. , recte animadverterunt Correctores Romani. Vulgati Gratiani codices ita
exhibent: Gelasius Papa Quingeso Episcopo. Vidi ego veteres ΜSS.. Codices, tria quibus legitur 9uinquagesmo Episcopo. Alii etiam habent L. Episcopo. Alii demum
Lucio. Nemo non videt nomen Quinquagesimi , aut exinde corruptum nomen
Iulvo i , ex crassa Amanuensis imperitia presectum esse, qui scilicet literam L. Pro numero quinquagesimo intelligens, cum alias I .ucium significaret, non L. cium , sed Quinquagesimum Episcopum nominavit . Verum ego progredior ulterius, & reor, hunc canonem falso adscriptum esse Gelasio , aut saltem tantam vim illi non inesse , ut certo Gelasio tribui possit. Quis primus illud fragmentum ediderit aut Gelasi, & cujuspiam alterius nomine, ignotum est. sane apad neminem ex Collectoribus Gratiano antiquioribus legitur : imo non desunt etiam Gratiani codices, in quibus illud ipsum fragmentum desideratur. Inter ceteros unus extat vetustissimus ΜSS. Codex membranaceus in Bibliotheea Regii Athenaei, in quo post eanonem In Clericoram, qui est 49. cau. II. qu. a. , statim ad verba quaestionis secundae , Quod vero culpa illa Ue. gradus fit; eamque ob rem non solum omissus est canon quia res so. Gelasio in aliis codicibus tributus, verum etiam omissa sunt verba illa Gratiani post canonem 49. Res vero in litigio po-
437쪽
sta ante Iegitimum cognitionis eventum in nullam debet omnino transferri personam Quamquam vero id tribuere quispiam posset incuriae Amanuensis, tamen hanc rem, quae dubietate non caret, magis, ac magis in incerto collocat Gratiani propositum: Nimirum Gratianus ita quaest. a. nihil disputandum proposuerat de translatione . rei litigiosae in aliquem , sed tantum de competenti foro Clericorum agendum susceperat. Quamobrem inverosimile omnino non est, verba tum Gratiani, tum Gelasio tributa in dicto can. so. , utpote ad Gratiani quae itionem non pertinentia, recentiore manu adjecta fuisse. At si ipsam canonis sententiam scrutemur, magis magisque constabit, illam a germana jurisprudentia abhorrere, proindeque non
facile Gelasio viro Iurisconsultissimo tribuendam. Asseritur ibidem , rem in litigio positam a nemine interea possidendam, neminem sinendum exigere pensiones, praejudicia demum omnia submovenda esse. Verum quo pertinent saluberrima possessionum interdicta, quorum vi publicae tranquillitatis caussa interea possessor rei litigiosae in sua possessione defenditur ' Quis praejudicia , sive praejudiciales actiones Gelasio displicuisse adleveret, quando hae ex publica utilitate perpetuo pelitorium judicium praecedere consueverunt, ubi praesertim petitorium judicium facile , Squantocius expediri non possit Τ Sequestrationi perraro fit locus, tum demum scilicet, quum de possetaris dolo ac fraude suspicio suboriatur , quod in judiciis
praesertim Ecclesiasticis rarius fieri, ipsa met Pragmaticorum documenta demonstrant, quemadmodum apud Fabrum in codice lib. 4. tit. 3. deo. 3. num. 8.
De Epistolis ad Rufinum , & Aprilem.
cciis , , praecipuam sententiam canonis a r. dist. 14. spectaveris, qua nimirum statu, Ast. io . tur, servos sine Dominorum voluntate sacris ordinibus non esse initiandos, non . o Gn. dubium erit, quin Gelasio Pontifici illam jure optimo tribuere possis. Consonat dis' cum ea canon ta. diit. 34. , erutus ex epistola Gulasti ad Episcopos per Luca- '' niam, Brutios, & Siciliam constitutos; consonant alia , dc quidem plura hujusmodi monumenta, inter cetera canon 3. & xo. dist. s4., ex quibus facile consta-hit, in dicto canone et s. dist. 14. nihil penitus contineri , quod Gelasii doctrinae adversetur. Sed praeterea nonnulla in eodem canone animadverto , quae Gelasianis temporibus apprime conveniunt. Scripta fertur ea epistola ad Rufinum , & Apri- Iem . Porro Rufinus erat Gel alii tempore Canusinus Episcopus in Provincia Barensi in Regno Neapolitano, cujus mentio fit in Concilio Romano anni 4 9. , Aprilis autem erat Episcopus Lateranensis in citeriore Principatu Regni Neapolitani, qui interfuit Concilio Romano anni so1., item Concilio Romano anni soa. , demum Concilio Romano anni so4., quibus sane congruum fuit , ut Gelatius caussam committeret cognoscendam de servis in Nucerina Civitate ordinatis , cum Nucerina Urbs sive Lateranensi , sive Canusinae , quibus praeerantRufinus, & Aprilis, esset finitima. Hinc vero facile noverit unusquisque , veros mili admodum ratione emendanda esse Gratiani , aliorumque Collectorum exemplaria in illis verbis ris Luceris rimisee, pro quibus haec erunt commodius substituendae A Nucerino Ponti e . Eam ad rem epistolae auctor ad Patrum regulas sese refert . Iure optimo poterat id Gelasius adserere; etenim servos sacris ordinibus non esse initiandos, iamdudum sacris Cationibus constitutum fuerat. Hujus rei arsumento esse possunt
438쪽
- De Geti . 43s possunt decreta Leonis Μagni in epistola ad Episcopos per Campaniam &c. constitutos , cujus fragmenta sunt in can. t. & ax. dist. s*., item canon 3. Concilii Gangrensis , necnon canon . . Concilii Chalcedonensis. Praeterea auctor epistolae sese refert ad admonitiones modernas. Antonius Auguit inus in Dialogo I s. lib. a. de emendatione Gratiani asserit apud Gratianum ita potius legendum esse: Iuis
autem leges 1'rincipum, aut Patrum regulas , aut mimonitiones paternas dicat cyc., atque hanc lectionem probatam ν vult Baluzius ex quodam Rinnano libro in adnotationibus ad Antonium Augustinum . Si quispiam sequi malit Antonium Augustinum, nomine paternarum admonitionum facile intelliget nuper laudatam epistolam Leonis Magni , aut canones Gangrenses, vel etiam canones Chalcedonenses. At vero si quispiam Gratiani potius,& Ivoni .codicem vulgatum sequatur , legendumque arbitretur: Admonitiones modernas , id referre facile poterit ad ipsam Gelasii epistolam scriptam ad plures Italiae Episcopos , cujus fragmentum recensetur tria dicto canone a a. dist. 14. Haec omnia, ut Gebam, adeo Gelasio Papae conveniunt, ut nihil sit, in quo non ipsemet Gelasius agnosci possit. Unum tamen superest, quod investigandum est, num Gelasio conveniat, atque ea verba spectat: Quis aut sive, si legendum est cum Antonio Augustino, quis aurem leges Principum iri. Quaenam erant Gelasii tempore leges Principum, quibus cautum jam fuerat , ne ser Wi dominis non consentientibus ad saeros Ordines promoverentur 7 Sunt qui huc reserunt Constitutionem Iuttiniani Imperatoris in Novella ia3. cap. II. Potuissent eo et am referre Capitularia Caroli Magni pluribus quidem in locis. Verum AeCarolus Magnus, & Justinianus Imperatores multo recentiores Gelasio sunt, quorum propterea jurisprudentiam Gelasius laudare non potuit. Arbitror ego , G Iasium voluisse illic commemorare Constitutionem Leonis , & Αnt bemii, quam legimus in I. 3 . cod. de Episcopis & Clericis. De canone Q. dist. Io. nihil amplius adjicio, cum reserendus sit ad dictum canonem xa. dist. 34. , tamquam fragmentum ex illo decerptum. Ex epistola etiam Gelasii ad Rufinum Episcopum retulit Gratianus canonem x y. dist. ss. Verum in primis animadverto , in codice Ivonis antiquiore in parte 6. 'cap. m. tribui potius Pelagio Papae ad Rufinitin Episcopum scribenti. Mansius in Labbaeano supplemento eundem canonem referens, sub nomine Pelagii descripsit, adnotans in aliis codicibus haberi sub nomine Gelasii. Frequenter id contigit, praesertim in vetustis codicibus ΜM., ut haec nomina Gelasii , & Pelagii promiscue
describerentur, adeo ut viderim ego Panormiae codicem , in quo, ubi resertur ca- non at . lib. 4., qui idem est cum Gratianeo can. a. Cau. 6. qu. 3. i ita legitur:
In deeretis Pelagii: Gelasus Papa Romanus Episcopis omnibus . Scitote tac. Sane . si ex canonis ejusdem sententia licet augurari , quisnam fuerit ipsius canonis auctor, facile conjicietur, Gelasio perperam fuisse tributum . Imo S s, quod sentio, libere aperiam, arbitrox falso etiam tribui sive Gelasio , sive Pelagio , quicumque ipse sit, primus nimirum ejus nominis , vel secundus. Proponitur ibidem species de Presbytero , qui iracundia correptus in Diaconum quendam irruit , eundemque non solum fuste percussit, sed & oculo eruto afflixit. Auctor Epistolae Rufinum Episcopum monet , ut Presbyterum a gradu suo dejectum pinnitentiae
caussa in Μonasterium releget, laica tantummodo communione concessa ; caveat autem, ne Diaconum oculo carentem ad Sacerdotalem ordinem promoveat , id
suadentibus generalibus sacrorum camaum regulis , quae prohibear, ne quis , qui
439쪽
Oculo careat, etiam quocunque fato, ad sacra ministeria aceedat. Si nihil aIIudin hoc fragmento haberetur , quam Presbyterum , qui a gradu suo dejicitur, laica communione donandum esse, id sane non dissonaret a veterum disciplina; etenim dejectis Clericis laicam communionem concessam fuisse scimus ex epistola Siricii ad Himerium Tarraconensem, sive can. s. diit. 84., item ex Basilio in epist. ad Amphilochium can. 32. At vero cum dicatur , Presbyterum a gradu suo dejectum in Μonasterium poementiae caussa detrudendum fore, non possium sane hanc semientiam Gelasio tribuere, nisi fingam Monasteria lam plurima tunc temporis adbficata fuisse, eademque Clericis poenitentibus patuisse, quod sane probare dissicilli mum esset; neque enim constat, hanc disciplinam vetustiorem esse Concilio Agathensi anni so6., si tamen canon so. Dier canones ejusdem Concilii vere Aguthensis Concilii est, quem Eruditi Viri ad Concilia reserunt posterioris aetatis . Μelius diceret , qui originem ejus disciplinae repeteret ex canone 22. Concilii Epaonensis anni si . , ubi in Monasterium detrudendos esse Clericos decernitur, qui crimen capitale admisissent: cui deinde canoni morem gesserunt Patres Concilii Aurelianensis III. anni 138. can. ., Patres Concilii Toletani IV. anni 633. . can. 29. , & Concilii Toletani VIlI. anni fis3. can. 3. , quibus addi posset can. 8.clist. Fi. Imo observanda occurrit hac in re vetus ipsa disciplina, quam exhibet Vir Eruditissimus Petrus de Μarca in interpretatione canonis Clericus Cau. 3. M. 4. Tradit ipse, non eandem Clericis reis inflictam perpetuo poenam fuisse media Eeclesiae aetate, sed modo laicam eommunionem tantum concessam post dejectionem a gradu , modo illos in Monasteria fuisse detrusos, quod poenarum discrimen ipsa criminum, seu delictorum diversitas emciebat. Nam si crimen a Clerico ad D sum ex gravioribus fuisset, vel Ecclesiasticum, vel publicum & civile, Clericus in laicam communionem dejicietatur : at Alonasterio addicebatur tum demum, si Clericus in Ecclesiastico mini iterio obeundo deliquisset. Quae si vera sunt, noria video, qua ratione utraque poena in dicto canone 13. jungatur; imo & Μ ast rio poenitentiae caussa addicatur Clericus , qui publici criminis reus agnoscitur . Dissicultatem etiam graviorem patitur altera canonis pars , in qua dicitur , oculo carentem ex generali canonum sacrorum disciplina a Sacerdotali honore arcendum esse. Id non tam a Gelasii, quam etiam a Pelagii sive I. , sive II. temporibus alienum est. Qui enim in primiis canones illi demonstrari poterunt, in quibus ea disciplina tradatur Τ Imo in contrarium urgent quinti, aut sexti Ecclesiae saeculi m numenta, quibus nimirum vixit & Pelagius uterque, & Gelasius . Prosero in in dium canonem 76., apud alios γ . ex vulgo Apostolicis : etsi enim facile A postolis ipsis non tribuatur, quinto tamen , vel sexto Ecclesiae saeculo pro generali , gemmanaque disciplina Ecclesiae habebatur. Ita ibidem legimus : Siqui vel oculo orba rus , veι semare ob sus, Episcopatu autem dignus se, fat. Non enim Corporis damnum eum polluit, sed animae inquinatio: & in can. sequenti: Qui autem est surdus . Meaecus, ne si Episcopus, non ut pollutus, sed ne Ecelsastica impediantur . Hinc Babsamon ad interrogationem 23. Marci Alexandrini his canonibus usus est, ut osten. deret mancos, aut monoculos posse ad Sacerdotium promoveri , dummodo corporis vitium tale non proponatur, quod sacrum ossicium a Sacerdote obeunclum imis Pediat . Consulatur V vanespen, qui nonnulla adfert ad hanc rem veteris ECCIe sticae Historiae monumenta in parte di. Iur. Eccles universi tit. Io. cap. F. , rasten
dens, tum demum corpore vitiatos apud veteres ab ordinibus sacris fuisse remotos,
440쪽
quando aut vitium ipsi sibimet intulerint, aut tale Vitium suerit, quod officio sacro
fungi non sineret ordinatos. Quamobrem frustra pud Gratianum aut Gelasiu. aut Pelagius inducitur, tradens canonum eam fuisse quinio, aut sexto saeculo disti plinam generalem, ut qui oculo careret , a sacro Urdine suscipiendo arceretur uuum nec de hujusmodi canonibus conitet, alias autem loΠ8u diversa in parie adpareat Virorum Ecclefiallicorum consuetudo, atque doctrina. Fortu igitur quispiam ;Λeo fragmento elucubrando abuti voluit canone ιι. Concilii Ilerdunsis ita expi, ubi Si qui Clerici in mutuam e tem proruperint , prout dignis. Fciorum in triι ei hiluuntumeliam pertulerit , a I ontifice ismaius vindicetur . Forte quispiam latiti, hi pendere malens poenitentiam Clericis Percus Ioribus indicendam, ea descripsi, quae in dicto canone 13. legimus, eademque PelaBio tribuit , quod crederet nerdens. Concilium Pelagii Pontificis temporibus celebratum suisse , sive anno 146. quem. admodum nonnulli Viri Eruditi tradiderunt. Aut forte quispiam abuti voluit Dag. mento epistolae Gelasii ad Episcppos Lucania, quale habetur in can. t. dilt. 36., quem tamen intelligendum esse de iis , qui propria voluntate semetipsos abscide. rint, facile demonstrat mentio ibidem facta antiquae traditionis , quae sane ad canones Niemi I. Concilii est reserenda, quemadmodum superius animadvertebam.
De epistolis ad Ruslieum, & Fortunatum.
Quandam Gelasii epistolam ad Rus Ucum Lugdunensem Episcopum edidit Da- Cis. Eherius in tom. 3. sui Spici legii pag. mihi 3o4. Quae tamen ibidem legimus noria ς. disciplinam Ecclesialticam respiciunt, sed potius caussam Acacii , de qua jam superius sermo suit in Itituendus. Quamobrem ad illam epistolam frustra referret quis
Piam canonem a. cau. 7. qu. a. , qui tribulus eii. Gelasio ad Rusticum, & horis tu natum scribenti, cum ibidem non de Acacii caussa, aut alias stabilienda fide ir
uetur, sed potius de Ecclesiaitica disciplina in singulari causta Foropopiliensis Episscopi , gravi morbo identidem correpti. Erat Foropopiliensis ita legendum ars tror . non Foropopulensis, uti habeni Graiiani Codices Epiuopus olim in Roma
Provincia, Ae Maximo rontifici etiam tὸmquam Metropolitae suberat. Cum imque eo morbo correptus diceretur , quo vel in ipsis sacris officiis adsectus ruit, stetia sacra turbaret potius, quam conficeret, fertur Gelasius horopopiliensi1 LOclesiae .lsitationem commisisse Ruilico , & Fortunato Episcopis, illis com Mara, ut de rei veritate cognoscerent. Ruiticus ille, qui ibidem memoratur, Ep. stc Dis esse non poteit Buxentinus , constitutus in Principatu citeriore R GP sit ini stab Suerno, cujus menti O fit in Concilio Romano anni sol. . Dc m. . ea messi t in Urbe Foropopiliensi dii situs , non satis commode vii a Metem xia acies, obire poterat. Potius dicendus esset inelius Rusti se uta: - aret . sis in Latio, qui primus Post Symmachum Papim L fcr is