장음표시 사용
421쪽
Diotrensi, quae lugebat, se suo Rectore, sive Epistopodestitia: eetenim iam unus electus fuerat a paucis , ta tenuioribus, jam Episcoporum Philippi , & G
vomit suffragio probatus . Hinc Gelasius monet Episcopos eosdem Phili phum, Se Gerontium, ut curent Episcopum consecrari, & quidem eum, qui ei ctus fuisset communi omnium suffragio, sine ulla contradictione, non prout cuicumque libuisset. Ego de hujus Dagmenti auctoritate plurimum dubito, animadvertens in primis, Anselmum Lucensem primum fuisse inter Collectores, qui illulin codicem suum referret. Quis autem ignorat eidem Collectori parum fidendum esse in illis , ' quae ipsius proposito conveniebant, in quibus recensendis non solum nullum habuit delectum, sed dc nonnulla ingenio suo elucubravit, aut jam elucinhrata diverso ordine, atque structura composuit y Quoniam vero praecipuum ipsius propositum in electionibus sacrorum Antiiti tum versabatur, facile agnoscitur quemadmodum idem canon in . Anselmo congrueret . Praeterea Obscurum in nomeria
plebis Diotrensis, cujus Episcopum eligendum esse ibidem dicitur, nee facile quispiam divinare poterit, ad quem Episcopatum canon ipse pertineat, qua in re in dultria illius eo maxime dignoscitur, qui Gelasii Dagmentum primus descripsit , quo sub ignotis nominibus facilius illuderet. His accedit, Ecclesiae illi vacanti non unum datum fuisse visitatorem Episcopum, siret duos effingi designatos, Philippum, di Gerontium, & quidem illum ex Piceno, istum ex Latio; quum tamen unus tantummodo Ecclesiae vacanti visitator dari soleret Episcopus, ει quidem ut plinximum ex proximioribus. Hinc etiam in diro schismate , quod concitatum est Romae occasione electionis Symmachi Pontificis, nonnisi unum datum esse Romanae Ecclesiae Uisitatorem novimus, ad cujus curam spectaret contentiones omnes
pacare. Quis itaque dixerit duobus visitatoribus indiguisse Ecclesiam Diotrensem, cui ut consuleretur e duabus aliis Ecclesiis essent Antii lites avocandi Τ Insuper disciplina, quae ibidem dicitur Gelasii tempore viguisse, juxta quam ad electionem novi Episcopi confluere deberent omnes Diemesani ex quibuscumque Parochiis eum universa turba, & quidem saepius, non congruit vetuitis moribus Epistopalium electionum, quae a solo Clero, Se populo civitatis celebrabantur. Quod si
nomine omnium Parochiarum quis intelligeret eas, quae essent in Civitate constitutae, novum suppeditaretur argumentum, quo recentius epithola eadem efformata vide-xetur; siquidem Gelasii aetate nondum receptum erat , ut in una civitate plures Parochiae constituerentur. Unum hic addo, quod spectat eanonis ejusdem verba: nimirum in postrema parte, ubi legitur: s constitu is possit revocare praescriptis, in vetustioribus Gratiani codicibus legitur: a confluuiis posit revocare rescνinis. Potius videntur Gelasio convenire canones x. 8c 3. dist. 87., quos ex uno , e
T demque monumento depromtos olim fuisse non dubito, cum idem sit in utroque
di l. lj. argumentum. Quamquam enim canon l. videatur ex nonnullis Gxatiani codicibus epistolam continere ad Gerontium, & Petrum; canon vero a. epistolam ad Leo
tium & Petrum; tamen facile est suspicari, inscriptiones hujusmodi vitio librari rum fuisse eorruptas neque enim in omnibus codicibus eaedem prorsus sunt; sed ali hi nomen Leontii, alicubi nomen Gerontii legitur . Quemadmodum autem superius animadverti, Gelasi tempore suisse N Gerontium & Petrum in Latio Episcopos, illum Fidenatem, hune Laurensem, admodum verosimile est, Sanctum Pomtifieem orphanorum , & vidui um in Latio consistentium caussas utrique Epist D eadem epistola commeatisse. Stylus a Gelatano non dissonat; sententia etiam
422쪽
De Gelaso. 437 plurimum congruit cum aliis Gelasii capitibus, quorum aliqua videre superius qui Dpiam poterit ad canonem a. diit. 8 . Immo quod ibidem Gelasius scribit, consonat etiam cum aliis veterum Patrum , , Maximorum Pontificum monumentis. Ex veteribus Patribus, ut ceteros omittam numero plurimos, laudari postent Carthaginenses Aniistites in can. xor. Concilii Carthaginensis o o 4., & ex Pontificibus Maximis laudari posset Leo IV. in homilia de cura pastorali ita scribens: Curam pauperum, peregrinorum, ta orphanorum habete. Non opus est pluribus in re tritillima, ac Pervagala. In canone 24. de poen. diit. 4. nihil eth, quod speciali indigeat animadversi Can .et .
ne, cum ille referendus sit ad Canouem 29. cau. 23. qu. 4. , in quo integra Qγε 3
sententia exhibetur. Sed N in canone 29. nihil eit, quod a Gelasio Pontifice . alienum videatur. Etsi enim ad plures Episcopos Gerontium , Iohannem, Ger- d. i n. manum , & Petrum scripta Epistola sit , id tamen ex eo forte profluxit , quod sit. 4.caussa Stephani ibidem memorata plures diversarum civitatum homines spectaverit. Agitur ibi de Stephano quodam , qui injuriam in alios intulerat, alias autem dice-hatur injuriam eandem remittam fuisse. Scribit Gelasius, injuriae judicium redirimo dolore ita legendum arbitror, non ut in aliquibus Gratiani codicibus recidiso dolo-- iterari non debere. Plane sunt hae Romani juris principia , ex quibus receptum eli, per poenitentiam recoli non Posse injuriam semel remissam l. ix. S. a. E. de injuriis, i. i . S. i. ff. de pactis. Addidit Gelasius divinum exemplum , quo dimissa semel peccata redire Deus elementissime non patitur.
De Epistola ad Herculentium , Stephanum,oc Iustum Episcopos .
Non dubito, quin epistola relata apud Gratianum in Can. xo. dist. F4. Vere Ge- C . to. Iasii sit, cum illa maxime conveniat aliis ejusdem Pontificis sententiis , eique dis, I . nonnulla rerum, quae ibidem memorantur, adjuncta suffragari quodammodo videantur. Restituenda in primis erit Gratiani scriptura, exigendaque ad codicem Ivonis, utpote antiquiorem . Habet Ivo in parte s. cap. 3 34. Gesasus Herculen-eio , Stephano, Iusto Episcopis . mper etenim actores illustris formime quae pri ra leguntur verba apud Gratianum, omisit Ivo; erant enim illa adinstar praefati Dis in epistola PIaetriae petitorii silarione conquesti sunt, dabinum Marceutaneos,ine Custinatis urbis Antistitem Antiochum semum iuris patronae suae, albentis Dominae occasone captata, ad presbterii honorem usque perdinum , ejusque fratrem Leontiun Clericalis osseti privilegio decorasse. Et ideo, Fratres cbarissmi, intre supradictos actores,ed eos, qui conditionis extνemae repetuntur, objectam cognitionem vobis nos a auctreitate deputamus , M omni veritate discussa, s revero obgestam Mi maculam jusitiae refragationis nos potuerit ratione diluere, Leontium CIericum, quem gradus praefinitus legibus non defendit, ad sequendam cognitionis melius hic forte legit Gratianus conditionis γέ- necestatem moris omnibus redhibete. Antiochum vero, quia per Sacerdotium non jam potes retuli, I in suam Eeelsam in hoc, in quo es, bonore doderas cialocare , non ves ut redditum Mi , sed habeat pro ministeriorum celabratione susceptum . Siquis mature epistolam istam Perpendet., eandem referet directam ad Africanos Epi-
423쪽
scopos . Erat 'tune Africana Ecclesia diris vexationibus toneussa, Episcopatus turbati, nonnulli etiam everti; quique ibidem erant constituti Episcopi, nullis servatis legibus pro arbitrio res Ecclesiasticas moderabantur . Sabinus quidam Μ arcebi lanentis Episcopus in Provincia Africae Proco lari forte etiam regebat Ecclesiam Culsitanam in eadem Provincia vacantem, quamobrem & Μarcellianensis,& Culsitanus Episcopus appellari a Gelasio potuit, sive Cusilinates, ut habet tuo, aut Clusitanus, ut legit Gratianus ) sacris ordinibus insigniverat homines servili conditioni subjectos in fit audem Placidiae illorum dominae. Vigebat apud Africanos vetus consuetudo, ut in caussis Ecclesiasticis Iudices in Provinciis designarentur a Primatibus, cujus disciplinae vestigia supersunt in cap. 3. de laro compet. apud Gregorium IX. At vero rebus Africae , ut Metam , turbatis Placidiae Actores apud Pontificem Maximum querelam proponentes, Iudices postularunt. Annuit Gelasius, Iudicesque delegavit tres Africae Episcopos , Herculentium ignoti, quoad sciam, nominis virum; item Iustum , quem arbitror fuisse Episcopum Acufidensem uia Mauritania Sitifensi; hic enim anno 484. cum aliis numero plurimis fidei suae rationem reddidit in Urbe Carthaginenti Rege pollulante. His junxit Gelasius St phanum, quem puto Sinitensem fuisse in Numidia Episcopum , quemque eodem tempore vixisse constat. Eam mandati mrmam illis sequendam proposuit Pont,fex Μaximus, ut illi, qui nondum erant sacris susceptis ordinibus Deo dicati, i pristinam restituerentur servitutom; ii vero, qui Presbyteratus dignitate sacrati essent, in gradu suo consisterent, id vix dominae concedendo, ut siquam sui juris Ecclesiam haberet, in ea Sacerdotem illum constitui postularet. Sic in similibus caussis aliis rescripsit Gelasius, ut in can. s. xi. & a a. dist. s . , in quibus cou. queritur , passim Episcoporum placito hujusmodi homines servili conditioni obnoxios
ordinari. Videantur ea, quae diximus, aut inferius observabimus ad memoratos canones, ut enim eandem propemodum sententiam , licet in pluribus propositis speciebus, exhibent, ita demonstrant sine ulla difficultate Gelasio adscribi facile posse.
De epistola ad Honorium Episcopum .
. s. Cmonem s. Cau. t 3. qu. 2. Gelasio Papae ad Honorium Episcopum seribenti tributum retulit Gratianus, ut exinde ostenderet, servos testamenti condendi sa- cultate det titui. Sententia sane Romani juris principiis apprime conlarmis, quinque ea demonstratione non indigebat, quae penderet ex canone, cujus vix inter veteres Collectores vestigium est apud Ivonem in cap. m. partis 16. , qualis est quintus memoratus Gratianeus. Quae ibidem laudatur Gelasii epitiola , deperiit; at enim continebat singulare mandatum pertinens ad rem privatam, certaque Ecclesiae praedia , facile excidere potuit, quemadmodum tot alia similia monumenta exciderunt Pontificum veterum, si forte illos excipias, quorum.epistolae in libellos singulari λlertia distributae , ae collectae fuerunt, quemadmodum contigit in epist Iis magni Gregorii. Ceterum non video, cur lvoni, te Gratimo hac in parie m rem gerere quispiam non possiti; quidquid enim in eo capite conti iretur, minime dissonat, aut a Gelasii temporibus, aut a Gelasii ejusdem doctrina. Agitur de Ampliato quodam servo Ecclesiae, qui Ecclesiastica quaedam praedia conduxerat, eamque ob rem Pluribus capitibus, nimirum & caussa rationum reddendarum , ω
424쪽
eaussa conditionis suae Ecclesiae erat obnoxius. Is nihilominus testamentum condiderat , deque rebus, quas Pollidebat, ex arbitrio , ac libere disposuerat. Id intel. ligens Gelatius Honoratum Episcopum monuit, forte hic Honoratus fuit Dalmatiae Episcopus, cujus nomen exhibent duae Gelasii epiliola f., & 6. no ea o casione juribus, ac bonis Ecclesiae fraus fieret, mandavitque, ut Sedis Apostoli ae auctoritate non sineret, Post mortem teilatoris illius bona EcclesiaIlica in alios transfer. ri, sed potius penes deiuncti filios, quibus etiam commissum erat Ecclesiasticum patrimonium, remanere curaret. Sollicitudo singularis, quam de certis illis bonis Gelasius habuit, indicat ea hona pertinuisse ad Romanam Ecclesiam; neque enim ignoratur, Romanam Ecclesiam in pluribus Diuecesibus, ac Provinciis praedia possedisse, quorum caussa non multo postea, temporibus nimirum Pelagii II., aut Gregorii Magni, Defensores numero plurimi in diversis regionibus conitituti fuerunt. Ampliatus autern conductor, de quo illic agitur, ut reor, fuit colonus Ecclesiae juxta mores quinti Ecclesiae saeculi, & sequentium, quibus servi Ecclesiarum praediis ruiticis Ecclesialticis excolendis addicebantur, eadem obligatione & in servo. rum filios, quos servos originarios appellabant, perpetuo transeunte. De his sermo est apud Leonem Μagnum in canone at . diit. 14. , apud ipsummet Gelasium in epiliola ad Episcopos per Lucaniam, seu incan. 21. dist. 14. , apud Gregorium Magnum in epilt. 42. lib. I. Et quidem Gelasii tempore hujusmodi servi coloni rei tamentum condere nullatenus Poterant juxta generales juris regulas, seu
quidquid adquirebant, quali peculium Ecclesialticum habebatur, quae disciplina viguit usque ad tempora Gregorii Magni. Sed sub Gregorio Magno, cum mitius etiam juxta jus civile Romanorum haberi coeptilet servilis conditionis jugum, nonruidem colonis illis testandi facultas concessa est, sed indvitum, ut bona illorum
ecedentium filii, vel parentes tenerent, quae recens consuetudo benignitatem, pi tatemque virorum Ecclesiasticorum quammaxime decebat, dummodo tamen Eccletiastica p media in Ecclesiae semper jure consisterent. Ita scribit Gregorius epist. 41. lib. x. ad Petrum Siciliae Suhdiaconum : Cognovimus etiam, quod nonnullis conductoribus morientibus parentes sui non permittuntur succedere , sed res eorum mi Qus Ecclesin pertrabuntur; de qua re desinimus, ut parenter morientium , qui in possumne Ecclesiae degunt, haereses eis Decedere debeant, nee aliquid eis de subsamia morientium fistrabatur. Si vero flios parvulos aliquis reIiquerit, quousque ad aetatem talem perve-mant , ut substantiam Dam νegere vaseami, personae eligantur cautae , quibus parentum eorum res tradi debeant ad custodiendum tac. Itaque paullo rigidior erat disciplina, quae in hac re tempore Gelasii vigebat, aliquantisper inflexa recenitore aetate , seu tempore Gregorii; ex cujus definitione praesidium etiam capere possumus, ut epistolam illam Gelasio tributam apud Graiianum, & Ivonem, vere elle Gelasii validius judicemus.
De epistola ad Iohannem Episcopum Soranum.
Cum non alium noverim Anselmo Lueensi antiquiorem Collectorem, qui pa- α ,
Iam ediderit Gelasii nomine canonem. 7. de cons. diit. t. , jure ac merito de ejus d. 24idem auctoritate dubitavero, praesertim, quod dubitationem augeant non contem- dis. suendae conjecturae. Dicitur ibi Megetia quaedam spectabilis lamina a Gelasio Pu-
425쪽
4eto. Pars secunda. Caput xLVI. stulasse, ut templum, quod ipsa in Sorana Dicecesi in praediis suorum sepulturae
deitinatis construxerat, dedicaret. Erat Sorana Ecesesia, uti di recentioribus temporibus , Romano Pontifici velut Μetropolitae subjecta in Campania Felice. Gelasius rescripsiit, se id benigne indulgere, quin tamen jam editis praeceptionibus derogaretur , mandans Iohanni Sorano Episcopo, ut in iis locis divina celebrentur ossicia, non publica frequentatione , aut processione , sed defunctorum tantum subsidio, quorum cadavera jacere ibidem dicebantur. Verosimilia quaedam in hoc fragmento quidem adparent, quatenus jam tum oratoria celebrari extra Urbes consuevisse certum est, quemadmodum deducitur ex can. 33. Concilii Aurelianensis 4. anni s i. , item Gelasii tempore Provinciali decreto in Romana Dioecesi statutum fuerat, ne quispiam sine Sedis Apostolicae facultate Ecclesiam dedicaret, quemadmodum facile colligitur ex canonibus 4. & 6. de cons dist. r. , quibus & addi sorte posset canon s. Praeterea quinto, & sexto Ecclesiae saeculo publicas in Ecclesiis pro defunctis orationes celebratas fuisse liquido constat ex Concilio Bracarensi 3. anni s a. Can. ult. , ex quibus conjicere forte quispiam posset, ea, quae in dicto canone γ. continentur , & Gelasio , & Gelasii temporibus convenire . Verum aliqua sunt, quae negotium facessunt, & quidem non leve. Etenim in primis non consonat cum disciplina quinti, aut sexti saeculi, quod ibi dicitur, ideo constructum esse templum in praediis, quod ibidem cadavera tumularentur; siquidem tune alius sepulturis, alius Ecclesiis construendis locus erat, quemadmodum alias memini me demonstravisse; demonstratque perspicue canon p. Theodulphi Aure. Itanensis Episcopi in Capitulari ad Dioecestos suae rectum regimere edito, quo imvecta consuetudo de tumulandis in Ecclesia cadaveribus octavo etiam Ecclesiae sae. culo improbata animadvertitur. Illam autem eo pressus improbasset Gelasius Pa. Pa , quo deterius erat sui temporis nonnullorum exemplum. Videlicet plurimi Eoclesias novas construxerant, & improborum hominum nominibus dedicandas curaverant, illorum nimirum, quorum cadavera veluti sanctorum ibidem condita deis monstrabantur, quemadmodum superius ostendi ad canones 4. & 6. de cons. dist. r.
Quod cum detestatus Gelasius fuisset in epistola ad Episcopos Lucaniae , Brutiorum, & Siciliae cap. 2s., quis facile sibi persuadebit, inducendo eidem abusui novam occasionem dedisse rescripto suo ad Iohannem Soranum, Μegetiae petitionibus imdulgendo 7 Praeterea num Soranam Ecclesiam Gelasii tempore regeret Iohannes Epi. scopus, incertum penitus est; neque enim monumenta Ecclesiaitica illius temporis de eodem faciunt mentionem . Potius mentio fit Sebastiani Sorani Episcopi in Comcilio Romano anni sot., quinto scilicet anno a morte Gelasi; At Iohannis Sorani nomen adparet in libris epistolarum Gregorii VI l. ad calcem libri x. , quem fortasse scribere voluit, aut Anselmus Lucensis, aut alius quilibet Anselmi contemporaneus , dum fragmentum illud Gelasio adscriberet. Hinc vero conjectura deducitur , ex qua Anselmum, aut quemvis alium capitis illius auctorem agnoscamus, de cujus fide parum integra eruditi viri saepe, ac saepius conquesti sunt' Neque vero de Anselino temere judicamus, quem scimus plura confinxisse, ubi prinposito erat inserviendum. Porro in contentionibus Ecclesiarum ipse promovendae alicujus partis studiosissimus fuit, nec pepercit diuturnis investigationibus monumentorum sine delectu exhaustorum, dummodo adversariorum partem conficeret.
Saeculo undecimo , quo florebat Anselmus, Episcopi Gallicani aegre tulerunt, i Dioecesi Turonensi consecratam fuisse Ecclesiam auctoritate Iohannis Pontificis Maximi
426쪽
De Gela ε . 4aaximi a Petro Cardinali, ita obtinente post subreptilias, aut obreptilias preces Fubcone comite, qui ab Episcopo Turonensi obtinere id ipsum non potuerat. Hinc
autem simultates, atque contentiones exorias scribit Glabrus Rodulphus lib. a. cap. 4.
Histor. Eccles. Quamobrem Anselmus Lucensis a rebus istiusmodi, ac disputationibus fovendis minime alienus tale fragmentum Gelasio adscripsit, quod plurimum laserviret quaestioni propositae adversus Gallicanos Antistites dirimendae. Quae omnia ita observata velim, non quod certo ex illis deducendum existimem, dictumeanonem falso per Anselmum adscriptum fuisse Gelasio, sed quod non levis falsi monumenti suspicio suboriri videatur.
De Epistola ad Iohannem Episcopum Viennensem.
In eodicibus Gratiani sive vetustis, sive recentioribus canon 3 3. Cau. 17. qu. 4. Gelasio tribuitur scribenti ad Iohannem Episcopum Viennensem. At vero apud Ιvonem in parte i6. cap. 77. tribuitur Gelasio scribenti ad Iohannem Episcopum Vivavensem, sive, quod idem est, SaltZburgensem. Ex hac autem inscriptione , sive Gratianum , sive Ivonem sequamur, deducitur non esse germanum hujusmodi canonem . Neque enim temporibus Gelalii ullus fuit ejus nomine Antistes in E clesia Viennensi: aut in urbe vivavensi, sive SaltEburgo instituta erat Episcopalis sedes, quod & Baluzius notavit in notis ad Gratianum. Sed & incertam reddit capitis ejusdem auctoritatem, quae ibidem Gelasii nomine sententia resertur. Etsi .enim subobscura videatur epistolae species, haec tamen , quoad commodius fieri potuit, elicitur. Felix quidam servus Orthasii vexationem domini fugiens sese reis ceperat in Ecclesiam , quae ibidem appellatur Basliea Barbarorum . Praeceperat Ge- Iasius, ut servus idem ab Ecclesia egrederetur, adjecta conditione, ut nihil aspe- rum, aut durum pateretur , si justam fugae suae caussam fuisse ostendisset, secus vero apud dominum legitimas poenas lueret. Caussa apud Romanum Antistitem discussa fertur, in qua Orthasius vicit, & Felix cultodiae mancipatus arbitrio domini erat prorsus obnoxius, eamque ob rem Romam etiam se contulerunt servi in custodia detenti uxor, & filiae, subsidium fortasse parenti suo, quoad fieri poterat, prasti turae . Integra haec facti series, quae magis magisque Percipitur, ubi pro verbo praecipimus legatur praecepimus , quemadmodum habetur in codicibus Ivonis, aberrat a similitudine veri. Nemo enim facile sibi persuadere poterit, eam caussam, qualis refertur, adeo gravem fuisse, ut ad judicium Pontificis Μaximi deferretur a remotis imis usque Civitatibus, qualis erat aut Viennensis , aut Saliz- burgensis; ut non solum servus ipse, ejusque uxor , & filiae si tamen , quam duxerat servus, uxor appellari Gelasii tempore poterat , sed etiam Orthasius dominus Romam ea de caussa perrexisset. Sane in hac , aut simili specie tune observandum erat, quod declinante quarto saeculo statuerat Leo Imperator in I. 6. S. s. cod. de his, qui ad Ecclesiam confugiunt. Qui illorum temporum disciplinat de servis ad Ecclesias confugientibus custoditam scire desiderat, praeter constitutiones Imperatorum sub eodem titulo positas , observare Poterit canonem 3.
Concilii Aurelianensis s. anni 1 9.
427쪽
De epistola ad Iustinum Archidiaconum,& Faustinum Defensorem.
Non eadem est auctoritas canonis 23. , ac sit canonis a s. cau. I a. qu. u. , si
cet uterque Gelasio tribuatur in epistola ad Iustinum Archidiaconum, & Faustinum Defensorem. In canone as. illud ipsum fragmentum est, quod retulit Ivo Plenius in cap. is i. parte Et quidem ex eo corruptam Gratiani inscriptionem jure optimo emendaverunt Correctores Romani, quemadmodum ipsi in sua adnotatione aperte demonstrant. Adjiciam ego non pauca ex ipso Ivone , quae apud Gratianum desiderantur. In prioribus verbis legit tuo: Volator atrae, vel, ut alii eodices exhibent, Vulteranae Ecelsae actus, vel patrimonium, quod bactenus comperimus desitutum, vel pes damnationem Eucharisi, quo fuerat Uc. Item apud Ivonem pro nomine Episcopi Eumaneu legitur nomen Eumatii; ac demum post verba ibia postrema Gratiani: patiamini generari, haec subsequuntur apud luonem e Stquot vera in Ecclesae vestrae damsum , aut in bis , quae sunt praeceptionis nostrae prohibita, Ponti cem vestrum videritis admittere, mox nosris auribus relatione Ignate , ut quid seriribeat, censeamus . meimas justo ordine non tantum nobis . sed majoribus visum es, με- bibusque tantum, tibi Sacrosancta dantur baptismata, deberi. An pol teriora haec verba a vers. decimas &c. ad epistolam Gelasii pertineant, ego dubitaverim , cum ex quaestio, num decimae baptismali tantum Ecclesiae deberentur, posterioribus saeculis suborta suerit, quemadmodum facile demonstrari posset ex Capitulari ΚMoIi, quod retulit Regino in lib. 1. de Eccles discipi. cap. 32., ex Capitulari Ticinenti Ludo. vici Imperatoris anni circiter 8s s. cap. II., ex Leone IV. apud Gratianum in
Cau. 13. qu. 1. Parte a. vers de decimis, & can. 43. cau. 16. qu. I. , ubi eadem
Omnino verba leguntur, ac ea, quae nuper ex luone descripsi sub nomine Leonis IV. Porro in iis verbis deceptus forte fuit Ivo ex quodam exemplari, in quo plures constitutiones, vel epistolae Pontificiae , aut illarum fragmentum quodpiam sine ordine, ac diligentia adjecta fuerint. Ceterum, quae in prioribus ejusdem ea-νitis verbis ab initio usque ad illa, ut quid seri debem, cesseamus, Plurimum comveniunt Gelasio, ejusque temporibus. Agitur ibidem, nil ego dubito, de Eeci fia Volaterrana in Etruria constituta, recens etiam Pontifici Maximo immediate subjecta . mus urbis Episcopus promovendis Ecclesiae suae utilitatibus parum soli, citus fuerat ; ille enim erat Elpidius, de quo superius egi ad canonem 92. cau. a. qu. 1., ω Can. 26. Cau. 23. D. 8., qui aliquandiu ab Ecclesia sua abfuit is vante primum , deinde reluctante Gelasio, quemadmodum ex iis, quae ibidem re didi, perspicue liquet. Quid opportunius Gelasio videri potuit, quam res Vol MIerranae Ecclesiae, cujus specialem etiam curam Μetropolitico jure gerebat, commendare Archidiacono, ac Desensori r Iam tum constituti Archidiaconi fuerant, qui Episcopos prae ceteris in administratione Ecclesiasticorum redituum juvabant. Usus praeterea invalere coeperat Defensorum . illorum saltem , quos ab Imperat ribus , aliisve supremam potestatem habentibus Episcopi postul ibant, tuendorum Ecclesiae bonorum caussa, juxta canonem Concilii Carthaginensis relatum in can. xo..Mu, M. quorum paucis annis post Gelasii obitum meminit Synodus Ro-
428쪽
De Gelago. 4 a mana ε. sub Symmacho eap. 7. Itaque & Faustino Desensori, de Iustino Archidiacono commendaIa sunt jura Volaterracae Ecclesiae, quorum plura jam ab Epist pis eram alienata. Et idipsum consonat Gelasanis temporibus; etenim ex Concilio memorato Romano sub Symmacho, aliisque initio sexti saeculi celebratis, facile adparet, quanta fuerit Episcoporum oscitantia, aut facilitas in alienandis bonis Ecclesiarum suarum. Diiticultatem forte movere poterunt verba illae Qui contra constituta Soenodi ab Epistopis praedia alienari nullo potuerunt commento, quasi Gelasius supponat Synodum celebratam jam tum fuisse, qua prohibita esset bonorum Ecclesiasticorum alienatio , quae constitutio non ad aliam Synodum referri posse videtur, nisi ad Synodum Romanam sub Symmacho Gelasio recentiorem. Verum quis Prohibet ea verba referre ad Synodum Romanam sub Gelasio , vel priorem , vel posteriorem, quarum acta integra ad nos usque non pervenerunt ' Dic re etiam quispiam poterit, nomine Synodi ibidem non intelligi eam , quae generatim caverit, ne bona Eccles astica alienarentur, sed intelligi conventum Clericorum Volaterranorum, qui Episcopo suo alienanti non consenserant. Etenim ea aetate , quotiescumque negotium Ecclesiiasticum peragendum erat, Episcopus Clen Consilium convocata Synodo expetebat. Eucharillus autem, Eumatius, & Opilio, qui in dicto canone alienavisse bona Ecclesialtica dicuntur, contra Cleri sui sententiam, quod idem est, ac contra Synodum, ad alienationem processerant. Hanc interpretationem probant verba illa Gelasii subsequentia: Sit emtoribus ad eum reineu qui , qui praesumst aliquid de Eeessae rebus silicita venditione disrahere edici, quae sane verba non totius Cleri consensu factam indicant distractionem, sed unius Epistopi. Demum in dicto canone as. concluditur, inquatuor portiones Ecclesiasticos proventus distribuendos esse; qua in sententia nemo non videt ipsasmet Gelasii sanctiones, quales habentur in epistola ad Episcopos per Lucaniam in can. 27.
Caia. ra. qu. R., quem jam superius expendebam. Haec vero ipsa, quae animadverti ad canonem a s. cau. I 2. qu. 2. , aperte d monitrant, non eandem esse auctoritatem canonis a 3. eadem causρον & quaestione.
Eandem ipse habet inscriptionem, nimirum Gelasii ad Iustinum Archidiaconum,& Faustinum Defensorem scribentis; ac si ipsum cum canone as. conferas, nihil aliud adparebit, quam auctorem canonis a 3. studuisse Gelasi sententias imitari, quales habentur in canone as. Sane verosimile non est, Gelasium ipsum ad eosdem scribentem eadem bis edidisse, quasi fingeret Iustinum , & Faustinum suorum praeceptorum immemores. Itaque arbitror eum, qui primus edidit eundem canonem 23., voluisse paullo aliter describere, quae Gelasii erant juxta canonem a s ., tria describendo vero aliqua forte per imperitiam immutasse, nisi forte immutavisse discatur , ut proposito suo serviret. Revera initio canonis dicitur, Episcopi loco alium
esse eligendum, qui nomine Episcopi universa Ecclesiastica bona disponat, deinde subjicitur, omnia ad Episcopum esse referenda. Non consonant haec invicem: nam si omnia ad Episcopum reserenda erant, frustra alius erat designandus, qui S IMO, & nomine Episcopi cuncta disponeret. Qub primum eundem canonem edidit, videtur esse Anselmus Lucensis, quem deinde alii canonum Collectores sequuti sunt. Canisus in collectaneis Anse Imi ejusdem paullo aliter fragmentum retulit, atque habeatur apud Gratianum. In inscriptione ita exhibuit: Idem nimbrum Gelasi stino Arabidiacono, Fausto. Verba vero canonis, quae a Gratiano aliquantulum discrepant, sunt sequentia: Vobis, ta fama ' vestrae consult- du-
429쪽
et 4 Pars seeunda . caput XLVI.
ximus . . . ut de medio sequestreων, quartae portiones, MI Melium Oblationes ta . hae sant medis omnibus pensione . . . aliam Clericus pro suo judicio, ta electione dope tiat, tertiam pauperibus sub omnium conscientia faciat erogari ' Fabricis vero , quod competit, ad ordinationem Pontificis erogatione vestra decernimus esse pensandum . Siquid forte sub annua remanebit expensa, electo idoneo ab utraque parte custode condatur in
thecis , ut si major emerserit fabrica , sint subsilia , quae divers temporis diligentia po-
De epistolis ad Martinum, & ad Iustum
Caa. s. Ad Martinum, & Iustum Episcopos scripta apud Gratianum fertur epistola, quae
My. σε, continetur in can. 9. diit. 14. Emendanda sane inscriptio est ex codice ivonis, utpote antiquiore, in quo ita legimus in inscriptione capitis 3 s3. parte 6. GeIasus Maruris, Et Pusio Episcopis. Non erant isti Episcopi a Romana Civitate admodum dissiti; nam in primis Μartyrius praeerat Ecclesiae Tarracinensi in Campania, de quo fidem faciunt monumenta tum Concilii Romani anni 499., tum altorius Concilii Romani anni soa. Deinde Iustus non ille eit Atufidentis in Μauritania Sitifensi Episcopus, ad quem scriptam fuisse aliam Gelasii epistolam si aperius adserebam ad can. xo. diit. 34. , sed potius Episcopus Acherontinus in antiqua Luca. nia , quae recens ad Provinciam pertinet Regni Neapolitani. De hoc Iusto mentio est in Concilio Romano anni 499. Neque vero quispiam utrumque confundat , sive quem spectat d. can. 9., sive quem spectat d. can. Io. diit. 14. ex eo, quod utroq; in loco eadem materies tractetur , de servis non ordinandis; etenim Praeter ea, quae suo loco animadvertebam ad canonem io. , demonitrans, Iuitum, de quo ibi. dem agebatur, Africanum Episcopum fuisse, plurimum movere debet diversa ratio, qua Gelasius de eadem re in utraque epistola scribit. In canone aci. conqueritur Gelasius de Episcopis , quod antiquas regulas, nec decreta novitre directa cogitarent , quibus nimirum cavebatur, ne servilis conditionis homines ipsorum d mino ignorante ad sacros ordines Promoverentur. in canone 9. conqueritur de
Episcopis, quod non solum antiquas regulas parvipenderent in ordinatione serum Tum, sed praeterea non observarent, quod novella o nodati explanatione comprehensum erat. Haec synodalis explanatio opponenda jure optimo erat Episcopis Tarracinens,& Acherontino, utpote qui Romanae Synodi Provincialis constitutionibus veluti suffraganei suo etiam suffragio adistringebantur; non erat opponenda Episcopis Africanis , ad quos eadem non pertinebat . Itaque Gelasius apud Episcopos Romanae Provinciae in memorato canone 9. commendat veterem disciplinam , juxta quam servi invitis, aut ignorantibus dominis non ordinarentur, imo memoriam renovat novellae modalis explanationis, quam ipse ad eosdem Episcopos miserat ad eamdem rem. Illa est epistola Gelasii ad Episcopos Lucaniae, Brutiorum, ac Siciliae, praesertim vero in capite a 4., quod Gratianus retulit in can. 12. dist. 34. Quae ominnia cum invicem consonent, & Gelasio omni ex parte convenire videantur, nihil est, in quo Gratiani fragmentum rejiciamus, praesertim etiam , si conferatur cum canone io. Sc Q. eadem dilhinctione 14.
430쪽
quod legimus in can. 7. cau. 16. qu. 3., cujus integrum monumentum deperiit eou. 16. quidem, quamobrem nemo facile poterit integram Gelasii sententiam exhibere, quI, qualis ex proposita specie erueretur; Attamen non dubito , quin recte Gelasio tribuatur , cum nihil ibidem contineatur a Gelasianis temporibus, aut a Gelasio ipso alienum; cum praeterea tuo Carnotensis duplici in loco illud ipsum fragmentum descripserit, videlicet in cap. a 3 s. pari. 3. , & in cap. i. s. pari. 6. illud autem in ipso Ivonis codice est animadvertendum, non eadem omnino utrobique verba
describi: nam ubi Gratianus legit: Siqua pars confidit, I vo habet in dicto cap. 13 s. Siqua pars di det, 'e in dicto cap. io s. Siqua pars Idit. Praeterea ubi Gratianus legite Possedisse prisatur, tuo in eodem cap. 131. habet: Possed e perbibetur, & in eap. ios. In sedisse probabitur. In codice autem vetere Μ S. Panormiae, qui adservatur in Bibliotheca Regii Athenaei, pro adverbio illo fideliter, recentiore manu emendatum est ita, ut legatur si miser; item pro illis Gratiani verbis: Siqua pars nudis, praebeat Sacramentum , ita legitur scriptum: Siqua pars Mei praebeat Sacra
De Epistolis ad Majoricum, Serenum, & Iohannem Episcopos.
Edidit I ueas Holstentus ex Collemone Deusdedit nonnullas Gelasi ripae epistolas, inter quas haec habetur: Getasus Majorico , Sereno ,.Johanni Episcopis . 9uthsmasis sedibus ineivili temeritate eaIoatis , ω reverentia religionis abiecta ves Ec- qu.2.ri fastica privilegia calcare contendunt, vel Gilibet in pauperum proslire dispendium enechujusmodi saltem commoniti, eonvistique nequitiam sopire consentiunt, atque issata sacris ebus detrimenta sarcire , merito divini muneris sunt participatio e priuandi : ut hujus perceptione careant, quod sacrilegis avsbus habuere despectui. Quo propter Diondisi, qui sicυι vestrae textus relationis ostendit, non solum Vibonenss Messae jura turbare , seii etiam repensare , quia nequiter admiseram, respuerunx, sacrae communionis arceantur accessu , donec quae honori divino eo elunt, discant davistia mente deserre. Contra quos etiam quidquid publicis legibus agi poterit, minime negligatur. it qui utrumque tem- ferunt, utrisque cohibiti, tam Mi, quam ceteris praebeant, quis necessaria disciplina poscit exemplum. Caelesinus vero Presbter Fratris, Coepiscopi nosri Sereni, qui comera Ponti cale judicium, contraque Apostolicae Sedis mandata prorumpens supradictis communionem sacram ministrare praesumst, cum non potueriis ignorare sententiam proprii Sacerdotis, ab ostio protinus Ecet fastico pellatur , ut nullus Ecclesae ministrorum contra Ponti calia instituta venire contentii. Ex hoc monumento depromtus est canon 24. Cau. I a. qu. a. , ubi tamen nonnulla omissi sunt, quae sane si ex nuper descriptis mPPleantur, integram propemodum Gelasii sententiam palam facient. Etiam Ivo Carnotensis sive in cap. Iso. pari. 3. , sive in cap. 181. Pari. 4. hujuη epistoIae meminit; sed priora tantum retulit verba , ab illis Qui se humanis, usque ad illa 8MMoe despectui. Quum vero & Ivo, & Deusdedit in prioribus verbis omnino consonent, jure ex iisdem Gratianum emendabimus; ut non sit legendum r sttii Miarinis , , humanis Iegibus Uc., sed potius , qui-humanis legibus tac. Porro in-X-. II. H h h tefrum