장음표시 사용
311쪽
lamna , in such circumstances, I have se en Der ν large uantities ine gi ven with susprising succeis ).V Quam ii rimum di arrhoea, horror, vigiliae insolitae, salivationis
praeprospere h. e. priusquam exanthemata in trunco corporis et artubus aeque ac in facie persectam maturationem assecutae sint) declinaturae suspicionem dederint, illico incunctanter ad alexi pharmaca confugiendum est, consentientibus viris eximiis, Mortono l , Syden hamio m , et
Zoerhaavio n), qui vinum valde laudant. Per totum denique variolarum confluentium cursum, ubicunque nervosa, putrida, symptomata apparent, ubicunque corticem Peruvianum dare liceat, vinum erit idoneum et utile. Cum aeger cCrticem gurgitare recusat, longe optimum et dulcissimum succedaneum sese praebet Vin Um. Ex his dictis aliquis fortasse putet, me variolarum in O-zulationem, et quae sub illa obtinet tractationem, Contemptui habere. Longe absit i Opinionem hanc a me amotam volo. Claudier medicinae ullum commodum in me nolo.
Illius utilitas, nisi animus me fallit, solidissimo nititur, sancitur, fundamento ; convictione, scilicet, amplissimae experientiae. Commoda inde emergentia saltem in hac nostra Britannia) illam, ab omni argumentatione, quae objici potest, tutam servant. Non miror equidem medicos, aliter bonae famae, ejus usum dubitare, objectiones proponere, et etiam in propositis suis tenaciter haerere. Nam quis mortalium est quem praeceps animus, quem eliam praeiudicia non abripiant subinde; praeterquam quod omnibus ex
aequo satisfacere arduum, ne dicam, impo sibile sit so). a id
cum illis agas, qui nec jus nec aequum sciunt 8 Nunc tandem ad caput extremum perventum est, scili
3. Vinum cum aliis medicamentis comparere, quae ad eadem proposita respondenda adhibentur. ADOhol. Si aliquis alco holis puri tantum biberet, quantum vini potest, deleterios sentiret effectus. Akohol corpus plus inflammat, dia thesin phlogisticam vino citius producit. Acidum, quo vinum gaudet, hanc facit differentiam. Si alcoholi addas acidum, haud sui exspectandum foret vini virtutes dabit. Constat igitur manifeste aliquid ex accusata mistura pendere ; quoniam liquor ille Anglicus punch, minus licet alco hole nocivus, vino tamen aeque nequaquam tutus est.
312쪽
sia OBSERUATIONES MISCELLA NEAE,
Opium. Nonnulli vinum opto non melius esse nobis persuadere vellent ; sed ego nequeo, nec ullus mihi notus Practicus, optum, eodem in modo, et cum iisdem effecti bus, praebere queat. Opium non vero illa virtute cardiaca, qua dixi vinum pollere, pollet. Etiamsi hunc esseclum in assuetos exserere posse concederem, insuetos tamen, ni fallor, saepe frustrabit. Vinum vero est cardiacum raro fallens. Quin et illius acidum sitim febrilem sedat, putridam acrimoniam, primas vias infestantem, corrigit. Opium, in nulla forma, prout ego novi, eadem praestat. Propter hoc ipsum acidum, ejusdemque accuratam misturam, Vinum Opio minus inflammat, et in minores doses facilius dividitur, ideoque in dubiis casibus tutius adhibeatur. Vino denique inest gratum quiddam, et quod alit aliquid; quibus. Pium caret. Ingrata, nauseosa, molesta, quantum si ei ipotest, vitentur, aut saltem parciore quantitate cum aliis remixta abscondantur artificiose. Praestat nullum quam tale exhibere remedium a quo natura abhorreat: Cujus regulae, prae primis in foeminis delicatioribus, infantibus, &c. ratio habenda sp).
ContraJerva alexi pharmaci nomine multum praevaluit; et adhuc in praxi aliquatenus valet. Stimulus illi inest, sed nequaquam potens. In multo majore pretio est, quam meretur. Utrum ulla digna sit laude, dicere nequeo; nec
hos puto, a quibus fuit applicata, dicere polle. Quippe
quae, quantum ego observavi, in simplici suo statu rarius aut nunquam data. Verum alteri medicamento, cui ejus operationem attribuo, conjuncta fuit ; pulveri nimirum absorbenti, ut in lapide contraIervae, qui quarta vix amplius Parte Contrayervae continet; quod restat, fere omnino est terra absorbens. Si hoc medicamentum sudorem unquam exciravit, absorbenti terrae, potius quam Contrayervae, debetur laus. Ex modo et quantitate quibus administratur, nihil nisi placebo esse concludere volo. Lege paginam 13 o Pringelii, et judica. Serpentaria frequentius praescribitur, et vi majore stimulanti pollet. Sine dubio bonos es emis produxit: Saepius tamen noxia fuit. Ad optimum, ejus usus est lubricus. Pringelius aliquando cum fructu adhibuit, aliquando calorem corporis nimis augentem notavit, et do sin parvissimam minorem reddere coaectus est. Quocirca, cum
ejus effectus semper sint dubii, et ejus virtutes ab 'ae vitiis ex vino semper parari possunt, nonne prorsus desereret equum est Z
313쪽
crocus. Hunc sanctitate imbuit consuetudo ; sanctio-em reddidit coeca credulitas. Boni feracem esse multi utarunt. Multumque mali ei assignatum est. Quale ex- triplum medicorum fidei, servilis eorundem imitationis, Dentionis inopiae, oculorum defectus, ad medicamento-um effectus videndosi Nec exhilarans nec virtuS crocinodyna nobis nota est. Aleaeander, ingeniosus ille medius, ad scrupulum usque, ullo ubique evidente e Sed tu,
impst q). Cum grana tria pro do si exhibet medicus, itum teneatis 8 Sive ullum bonum, sive malum, ab illox spectandum est, oportet ut doses sint multo largiores,
tuam quas admittit praesens medicorum praxis. Dosium nodicarum inutilitas, aegri majorum aversatio, immen-uinque pretium, ad croci e Nilium, ex materia medica existandum, me maxime solicitant.
XI ali Oolatile, corpori humano stimulum, potentem, ransitorium, diffusibilem, et inde tutum, praebet. Cum a d unam systematis partem applicatur, in reliquum corpus igit; et tamen, ex vi sua inflammatoria, in parte quam ii recte tangit, nihil mali metuendum est. Natura illiustolatilis, fugax, diffusilis, in ventriculo neutraligabilis, tuisum, efficax, et longe plerisque omnibus anteferendum car-liacum, id quidem reddit. Nihilominus cum Ρringeliolico, vino nequaquam antecedere. Post vinum, a thali v atile stimulantium optimum est e concedo. Quid multat Ibi cardiacum stimulans, tutum, permanen S, requiritur, inum omnibus nobis adhuc notis palmam refert. Omnibus fere est gratum : Ventriculo, illud in genere facilius, quam alia medicamenta retinenti, arridet, allubescit, dum: ngratorum medicamentorum rejicitur ; vel, si sit retent/, plurima inutilia, frustranea, evadunt; multa precaria, incerta; alia manifeste nocent. Γandem coronidis loco sint illa quae habet Tirellus : Vina sustentant firmos, erigunt lapsos, cohibent cadentes: Vina edunt miracula; non extra dia, non lapide S, non quintae essentiae, nomina fabulosa, non boli, non pitulae argetnteae, aureae, aut gemmae, plebis deceptiones, incan- tamenta marsupii, vituperia sapientiae, medicinae opprObria. Vina autem calidi innati vera pabula sunt, certissimaque alimenta : Haec ideo celebranda elogiis vestris en
comi astico cantu; haec, severiori disciplina in usum vitae percolendo, in aegrotantium commodum danda r Nihil nunc dicendum restat, nisi ut gratia S 3gῖm hujus
collegii Prosessoribus Illustrissimis ; plurimum Reverendo
314쪽
31ι OBSERUATIONES MISCELLA NEAE,
viro, Samueli Plomer, A. Μ. et spectatissimo viro Dnathani Cotton, ambobus de Shipt0n in comitatu Eboracensit ;D. Blegb rough de Richmonis, cui in arte medendi pauci praeeunt : Ouam me juvat amicitiam cum illo conjunxisse, illius instrucitiones medicas et praecipue obstetricas eX hau si si e t Societatibus tribus honorificis, Modicae, issicae, et Chirurgicae, quarum socium me sucit dies felicissima. Quanatum ex supra dictis viris, et hisce Societatibus, receperim, quantum iisdem debeam, verbis consequi non possum. Nec me meminisse pigebit eorum, Dum memor ipse vetet, dum Diritus hos regit artus.
Ne Patrem silentio praeteream, me vetat Pietas: cum nemo sit, cui plus debeam, aut placere malim, quem cariorem habeam, quem in medicina caeterisque aemulari praetulerim ; qui adulatione minus eget, observantiam magis meretur. Pars ne vel minima mei iam corporis quam animi exstat, quae paterni illius amoris, summae diligentiae, insignes non ubique notas servat. Quantum illi debeam, ut Patri optimo, ut Praeceptori fidelissimo, ut Amico conjunctissimo, meo ex animo nunquam effu
Si hoc opus Prosesioribus placeat, quorum absque incitamento, nec unquam suscepi siem, nec forte susceptum absolvissem, et illos, quibus dedicatur, haud pudeat, satis est . Si simul et in alios boni quid inde redundaverit, exulto. Sin minus, laudabilis saltem conatus conscientia pro solamine laborum est. AEqui verique unus me duxit
315쪽
DISSERTATIO MEDICA INAUGURALI s
Morbis Coeli Mutatione Medendis:
Ex Amstoritate Reverendi admodum Viri,
GULI ELMI ROBERT SON, S. S. T. P.
Academiae Edilaburgenae Praefecti; NEC NON Amplissimi SENATUS ACADEMICI Consensu, Et Nobilissimae FACULTATIS ΜΕ DICAE Decreto;
UMMISQUE IN MEDICINA HONORIBUS ET PRIVILEGIIS RITE ET LEGITIME CONSEQUENDIS;
Ad diem 1a Septembris, hora locoque solitis, 1774. 'essimum aegro est coelum quod aegrum fecit; adeo ut in id quoque genus, quod natura pejus est, in hoc statu, salubris mutatio sit. Celsus de Re Medica. Ad Edit. alteram, auct. et emendat.
GULI ELΜO CULLEN, ALEXANDRO ΜΟNRO, JOANNI HOPE, JOSΕΡ Η Ο BLACK, FRANCISCO HO ΜΕ, Ariis Medicae in Academia Edinensi Prosessoribus dignissimis,l y 'ςς pt tribus suis spectatissimis, .cum ob consilia et praecepta, tum ob amicitiam Qua se dignati sunt, semper colendis, hoc opusculum, Grati animi testimonium, sacrum voluit Auc TOR.
316쪽
Mons 1s COELI MUTATIONE MEDENDIS.
xlULTΙ morbi, quibus gens humana vexatur, in certia
tantum regionibus grassantur, et in aliis nunquam, vel saltem raro, occurrunt: Et quum constat, coeli tem. periem varias affectiones in corpore humano producere,
plurimi istiusmodi morbi, aetis vitiis aliisque coeli effectibus facile tribuuntur. Mira eriat differentia, tam ad animum quam ad corpus, inter constitutiones incolarum di Versarum regionum; et quaeque anni tempestas agmen s-bi proprium morborum ducit. Satis itaque patet, dispositionem ad multos morbos ex statu coeli et aeris provenire ; nec dubitandum est, quin morborum causas CXCi- ltantes ubertim etiam suggerat. Experientia docet, varios morbos Chronicos tempore hiemali grassantes, et nullis fere remediis cedentes, veniente aestate facile sanari. Et notum est, statum aeris tam diversum e Te in diversis regionibus, et in eadem regione diversis anni tempestatibus, ut effectus quam maxime contrarios in corpus humanum producat. Ratio ergo suadet, multos morbos, ex coeli intemperie ortos, coeli mutatione praecavere et sanari debere. Nec aliter res se habet. Plurimi enim morbi, nullis aliis remediis domandi, tempestate vel coelo mutato sponte
evanescunt, aut levantur: Et omnes medici, tam veteres quam recentiores, in hoc consentiunt, coeli mutationem
multum esse auxilii in variis morbis, vix aliter medendis. In hoc tentamine, proponere aliquid de morbis quibusdam ad nostrum coelum pertinentibus conamur, et de ratione iis coeli mutatione medendi: Ned prius opus erit, pauca dicere de modis quibus coelum nostrum corpori humauo praecipue noceat.
Observationibus fatis constat, regiones, coelo temperato, sereno, et aequali gaudentes, saluberrimas esse: Eas autem, quae Vel calidae, vel frigidae, vel humidae sunt, periculosiores; praecipue si subitis tempestatis mutationibus obnoxiae sunt. Ex regionibus enim, sicut ex anni tempe statibus, quod olim monuit Cel sus, optimae aequales sunt, sive frigidae, sive calidae; pessimae autem quac variant maxime. In hac Insula, coelum, per quatuor vel quin l. menses aestivas, temperatum, et plerumque serenum, sic cum, et aequale, denique ex omni parte benignum et salubre est: Per reliquum autem anni, frigidum, humidum, varium, ideoque multis morbis opportunum.
317쪽
i motum et distributionem, per universum corpUS, ad sanitatem prae omnibus necessarium esse. Qiuicquid igitur huic obstat, corpori humano merito inimicum habetur.
Aer autem frigidus, praecipue si humidus sit, perspiratio-l nem, et sanguinis distributionem ad partes corporis ex te nas, magnopere impedit. Frigus enim externum Vasa et spiracula cutis constringit; nimia humiditas fibras muscuta lares debilitat, et vires moventes, cordi S, scilicet, et arteriarum actionem, minuit: Sanguis itaque ad partes corporis externas minus recte propellitur. Sed, quomodocunque sit, sive ex his, sive ex aliis causis, pro comperto habeo, perspirationem valde minui, tempore existente fri- gido et humido. Maximum autem periculum instat a subitis tempestatis mutationibus, quales in hac Insula adeo frequenter, et fere quotidie, Occurrunt. Hisce mutationibus, motus suidorum quam maxime turbantur: Partibus enim externis, subito refrigeratis, et vasis extremis itaque constrictis, sanguis ad externas rite et libere fluens, ab iis pulsus statim ad internas, magna vi et copia ruit. Eodem modo, foraminibus cutis invisibilibus conclusis, perspiratio reprimitur: Et perspiratio omnium excretionum maxime est ne se e Taria. Ex his causis, congestio sanguinis in internis, et inde saepe inflammationes et haemorrhagiae, nascuntur: Ex iisdem etiam causis, febrium aliorumque morborum in ra gens cohors saepe provenit. Nil itaque mirum est, coelumi nostrum varios periculososque morbos producere, et ho-i mines etiam robustissimos malis gravibus assicere. Plerumque tamen, ubi habitus corporis sanus et robustus est, om-loe periculum, naturae beneficio, facile praecavetur, et vel
nullus sit morbus, vel brevi tempore tollitur. Nemo medicus ignorat, Naturam ipsam, in multis casibus, optimum remedium urgentibus malis sponte adhibere, et facile prae-zavere vel tollere multos morbos vix aliter sanandos. Nec aliter res se habet in casu de quo nunc agitur. Quam Primum enim sanguinis motus externarum partium refrigeratione turbatur, actio cordis et arteriarum illico augetur, pulsus crebriores et validiores micant; viribusque m OVentibus sic auctis, constrictio vasorum extremorum, quae naturalem sanguinis motum impediebat, brevi tem re su-Perdtur, et prorsus tollitur, et debita fluidorum distribu-l et pristinum circuitus aequilibrium, perfecte restitu- untur. At, ubi corporis habitus antea debilis fuit et imbecillia, et ad morbus aliquos proclivis, eandem coeli in- 'l R temperiem
318쪽
temperiem sine damno ferre non potest: Nam vires naturae medicatrices, quae periculum avertere, et morbum sanare solebant, illic deficiunt; aut fortasse aliqua pars corporis, antea morbida vel debilitata, impetum sustinere nequit, et ex eo perniciem immedicabilem patitur. Pari ratione, corpus humanum, modo sanum et robustum fuerit, omnibus coeli varietatibus, frigidissimis aeque ac temperatis aut fervidioribus, mirum in modum se accommodat,
ita ut nihil plerumque exinde detrimenti capiat. Aer frigidus et humidus, qualis est in nostra Insula, perspirationi et aequali sui dorum distributioni minime favet; naturae autem beneficio istud incommodum satis plerumque compensatur, et debita sui dorum distributio, quatenus ad sanitatem requiritur, satis promovetur. Homines igitur, sano et robusto corporis habitu praediti, parum vel nihil
exinde patiuntur incommodi. In multis tamen casibus, temperamentum Corporis validissimum nullum praebet tutamen contra mala etiam patri coeli. Sunt fortasse, inconstitutione quavis, tempora critica et periculosa; et procul dubio varietates adsunt a vitae genere, et variis fortunis, aliisque causis non accurate indagatis, provenientes,
quae homines alioquin robustissimos morbis coeli reddunt obnoxios. Observandum autem est, coeli intemperiem, etiamsi procul dubio maxima vi in corpus humanum p Olleat, et multos gravesque morbos producere valeat; saepe tamen incusari, ubi parum in vitio est, et ubi vera origo mali alio prorsus ex fonte derivatur. Sub omnibus enim coelis, quantumcunque diversis aut gravibus, homines reperiuntur, et plerumque optima sanitate gaudentes. Et, nusquam terrarum orbis nascitur genus aliquod animantium sub coelo iis infesto ; nec unquam observatum est, caetera animantia aliquid damni percipere ex effectibus coeli nativi, quantumvis gravis aut intemperati, licet intemperiei ejus quam maxime objiciantur. Vix itaque dubitandum est, homines omnes coeli varietates et intemperies, sine damno aut periculo tolerare posse, modo fecundum naturae leges vitam degerent. Minime enim credendum est, gentis humanae Patrem et Custodem conditionem adeo duram et iniquam hominibus imposuisse. Et pro se io, homines vitam rudem et duram degentes, coeli intemperiem minime curantes, ejusque varietatibus quotidie sese exponentes, caeterorum initar animantium, sani et robusti vivunt; neque coeli nativi intemperiem prius con queruntur quam artes invenerint, et ad perfectionem per
du erint, quibus corpora ab omni coeli intemperie mλgi R
319쪽
et parte defendere queant. Homines igitur, coeli intem eriem metuere pariter ac evitare indocti, raro aliquid ex l nde patiuntur incommodi ; quo vero magis aeris intem - ,eriem pertimescunt et evitare student, eo magis effecti us ejus obnoxii redduntur. Unica nimirum est via qua omines sese tueri possint ab intemperie coeli gravioris ;lorpora scilicet ita roborando et indurando, ut pericula et i a commoda quae evitare nequeunt, tolerare valeant. Nili aque mirum est, homines vitae molliori assuetos, variis ue elegantiis indulgentes, coeli intemperiei impatientes vadere. Si igitur, has ob causas, homines caeteroquin anissimi, et optima valetudine gaudentes, coeli intempe- iem sine damno vix possunt tolerare, patet quantum eX- ade periculi metuendum sit iis, qui temperamenta minus kalida a natura acceperunt, qui Vitae genere intemperato, et aliter insalubri, corpora variis morbis obnoxia reddierunt, qui adversa Valetudine, qua Cunque e X causa pro-eniente, fracti et exhausti sunt, vel iis denique, quibusiani ingravescentes, aut animi affectus graves et diuturni, ires omne S naturales, tam animi quam corporis, sensim
ii hujusmodi itaque casibus, coelum novum petere O-ortet, ubi Jupiter purus et serenus, Zephyri molliter spi--tes, et mores et scenae jucundiores, affectus mulceant,ilaritatem inducant, et vires naturae renovent. Sed unc ad alia argumenta transimus, quae mutationem coelia multis morbis prodesse suadent.
AhgVst quid in est scientia humana: Ad causas rerum
ertas et necessarias rarissime penetrat. Neque arti norae tanta adhuc usque lux affulsit, quin natura multorum. 1 orborum, eorumque causae, tam proximae quam rem O-ores, vel prorsus lateant, vel saltem non plene depre-endantur. Qxium ergo morbus in regione aliqua grassaribservatur, sed sub alio coelo raro occurrit, satis verisi-nile est, malum ex coeli effectibus originem ducere; et aes nascitur, aegrum, si in regionem malo liberam abeat,eneficium exinde accepturum. ' Et, deficientibus aliis etertioribus ratiocinandi fontibus, argumentum incertum uidem, minime tamen contemnendum, ex hoc principio ucendum putavi. In plui ibus vero morbis, ex cognita causa pro ima, inicatio curativa oritur, perspirationem promovere, et dei tam sanguinis distributionem ad corporis superficiem rei tuere, ita ut nimia ad partes internas determinatio prae- veatur, vel, si jam obtinuerit, quam primum a Vertatur. Nullum
320쪽
Nullum autem novi remedium, quo haec Omnia, citiu , Certius, tutius, et jucundius, perfici possunt, quam coeli mutatione, itinere in regiones temperate calidas suscepiti. Novum coelum omnibus aliis remediis longe in hoc prae stat, quod non per paucas tantum horas adhiberi potest, sed per plures menses, vel, si opus fuerit, per anno S integros; et medici bene norunt, multos morbos, quos Chrsianicos vocamus, adeo pertinaces et curatu difficiles esse, ut
non nisi longo tempore debellari et sanari possint, etsi optima et esticacissima remedia quotidie adhibeantur. Nec
ignorant, multa remedia, quae maxima vi in corpus humanum pollent, per longum tempuS usurpari nequire.
maedam, si diu adhibentur, corporis habitum laedunt, et
novos morbos inducunt: Alia longo usu virtutes quas prius habebant fere prorsus. amittunt, et nullos utileS esseC-tus in corpus producunt: Alia, etsi tuta et efficacia sint, si diu usurpantur, aegrotis ipsis adeo injucunda et ingrata evadunt, ut vix quisquam in eorum usu per debitum ten
pus perstare voluerit. Hoc autem remedium, non modusine periculo, sed cum maximo beneficio, per longum tempus usurpari potest: Nullum damnum corpori infert, nec longo usu virtutes amittit, nec aegrotis injucundum sit; Contra, varias ob causas, admodum jucundum est ; nec corpres debilitat, sed plerumque maxime roborat. Denique, si ad morbum debellandum coeli mutatio sola non susticiat, auxilium petendum est ab omnibus aliis remediis quae in patria prosuissent. Omnia enim sub coelo feliciore
reperiuntur, et saepe etiam efficaciores redduntur. Sunt autem morbi quorum causae proximae vel incertae sunt, vel prorsus latent, etiamsi causae eorum remotae, tam praedis ponentes quam occasionales, satis pateant. Et medicorum observationibus constat, multorum morborum causas remotas, excitantes aeque ac praedis ponentes, ex
effectibus coeli nostri oriri. In regionibus frigidiosibus, nimirum, dispositio ad morbos inflammationem habentes, quae plerumque diathesis phlogistica vocatur, praecipue quidem tempore hiemali aut verno, inter omnes fere incolas obtinet. Sed in regionibus calidioribus, sicut apud nos in tempore aestivo, haec dispositio multo rarior est. Summo jure itaque exspestandum est, dispositionem istam, qualiscunque sit, coeli mutatione vel prorsus tolli, vel magnopere levari. In regionibus frigidis quoque, praesertim in iis quas coelum nubilum, humidum, et obscv
rum Urget, vires Omnes, tam animi quam corporis, languescunt et debilitantur: Corpus debile, languidum, ci