장음표시 사용
411쪽
sesellis e videtur, quod animans, forsitan recentiu8 nata, irritabilis minus erat. Idque eo verisimilius est, quod neque ureter, de cujus irritabili natura nemo dubitat, ullum irritabilitatis signum edidit. Altera duo experimenta proxima haud paulo prosperiora fuerunt ; utpote sub quibus manifesta inflammatio, et arteriae solito major actio, et ini tertio minimorum vasculorum ex chemico stimulo contractis, apparuerint. In novissimo sanguinis assi uentis rivus,l magis usque, arcu sanguinis non imminuto, pro rationet arteriae contractionis attenuatus, clarum erat contracti li-l talis .arteriosae indicium. Eodemque huc haud obscurei 1 pertinet Hewsonii de asino, quem, paulatim sanguine cre-l brius educto, et summoto pabulo, extinxit, minorem usquClit et minorem rivum dans, experimentum. Eandemque remi illustris Praeceptor noster Monro, incisis variarum animan- tium carotidibus, saepius observavit. Quod autem experimenta, ut dictum est, parum ad sen-lli tentiam 1aepe procedunt ; id eo fit, quod, cum, a cordet
ita accepto motui arteriarum motus respondens, ab eo magia
i ex parte dirigatur; ita ad ejus rei, consuetudinisque, es-lli sectum superandum, insolita stimuli magnitudine opus est; i neque infra id, quod actioni spasmodicae excitandae est, i irritamenti quicquam lassicit. Quod in experimentis rellatis facile cernitur. Idemque non solum de arteriis, sedi et de ipso corde, verum est ; cujus actio, neque ipso, ne- que pare Vago, mediocriter irritatis, saepe, ac sola spasmum s pariente stimuli vi, excitatur. Arguit quoque actionem arteriarum, sanguinis, cordelli multum debilitato, motus tamen sustentatus. Ita cor ini Oileam naturam versum, aut exulceratione gangraenave
consumptum, et sanguinem tamen diu fluere perstitisse, , accepimus m). Verum in hoc argumento aliqua fallaciat latet; si quidem totum cor sic astedium unquam, Ut nullax ejus pars agere posset, non est verisimile. Visque hujust rei huc redit, ut, si, ex hujusmodi ulla causa cordis actionei imminuta, sanguis solito impetu perfluere tamen perstet,l in ea re multum arteriarum motui tribuendum, fatearis., quantum antem cor, quantum arteriae ad eum motumi sultentandum conferant, dici non potest. Sed conferre etiam in hoc casu cor, ejusque ad mortis usque articulumi necessariam actionem esse, hoc indicium est, quod sine ar- teriae, quam sanguis e ventriculo projectus facit, disten-; tione, illam ad propriam actionem stimulante, arteriarum
412쪽
ςia Da VASORUM IRRITABILITATE.
contractionis initium nullum, ideoque nec progresius, esse potest. Cumque porro, arteriarum actione deleta, languidius sanguis circumfluere dictus sit, ejus quoque argumenti vim
perpendamus. Hujus rei exemplorum penuria est. Maximeque ad rem ea sunt, ubi arteriae par S aliqua ex toto, nam plerumque partim tantum pars assicitur, in os mutatum est aut ubi inter duas arteriae alicujus partes pervium usum tubus vitreus dat. Ubi igitur horum utrumvis sit, si ultra partem osseam, ultrave tubum vitreum sanguinis motus procedit, id cordis, si minus, arteriarum integrarum potentiam, denotat; et, aut pro argumento nostro, aut contra id, facit. Ex tubi vitrei este esu nihil adhuc lucis, propter experimentorum defectum, assulsi. Magisque quaestionem tangit id, quod in os ea arteriae partis ex toto natura exploratum est. Quantum igitur in
parte alteriae ultra C si eam a corde remotiore sanguis tardetur, tantum ad hunc percitandum arteriae integrae valere magis, et jure quidem, credendae sunt. Sed hanc rem spectantia experimenta pauciora adhuc et incertiore eventu sunt, quam ut certi et explorati quicquam inde deduci, aut argumentum nostrum inde confirmari, possit. Eoque de hac, ut et de nonnullis aliis muscularis arterialis
indiciis, dici tantum potest, solum verisimilitudinis pondus ab eo exoriri. QSod, si in extremi artus alicujus, ut cruris, ut brachii, paralys, sanguis in arteriis solito impetu
perfluit, id notionem nostram neque refellit, neque roborat ; solumque paralyseos causam in musculis voluntati parentibus, id est, quorum vigor a potestate animali pendet, sedere, malique immunes fibras arteriarum musculares este, qui casus frequentissimus est, ostendit. Verum,
quod saepe quoque sit, si in arteriarum partibus sanguinis
stagnatio et gangraena, et in vicinis ad eas marcor et atrophia, actionem affectorum vasorum deficere, quod certe non addubitandum est, ostendunt; id, sine arteriarum actione cordis potestatem non susticere declarat, estque arteriarum irritabilitatis haud obscurum indicium. Quod ad sanguinis in arteriis extremis meatum veloci rem, quam ut ea, cordi S tot impedimentis objectae poten- ltiae, velocitas tribui possit, attinet; praeter supra n) com- lmemorata, de sanguinis, ut a corde impulsi, propter toti huic objecta remoramina, ne cenaria tardatione, argumenta, iquae pariter id, cujus causa adlata sunt, pariter praesentem
questionem confirmant; vel ipsa sanguinis in extremis a literiis
413쪽
teriis visa celeritas, novi motus additi, eoque actionis mune utaris arteriis propriae indicium esse potest. Cum enim
arteriarum, quo magis hae a corde recedunt, et quo plures in ramos dividuntur, si cavilla omnia simul sumuntur, trunci communis cavo multis partibus capaciora sint; eo.
que, ut supra dictum est, sanguis in iis, quantum a corde ejus motus pendet, necessario tardius pro suat, et nulla alia, ut relatum quoque est, motus causa supersit; ideo, per quam is motus defectus pensatur, actio, muscularis, et ipsarum arteriarum, sit necesse est. Motus cordi tribuendi tardationis eandem ubique rationem esse, id est, pro ramorum crescente numero, majorem fieri, Martinus demonstrare conatus est. Igitur aliquam rationem sume, aut Cum Icello pone ramum aliquem seriei ramorum quinquagesimum numero esse, et in eo sanguinem, quantum a corde percitatus credendus est, ad certum modum tardius, quam protinus e corde, si uere. Tum animantis vivae extremam
aliquam arteriam incide. Reperiesque sanguinem altius suere, quam ut ea fluendi vis, ex computatione sumpta, tribui cordi possit. Verum, ut de cordis ante motus Vel O-
citate dictum est, ita de arteriarum hic dicendum est ;exactam mensuram nusquam reperiri, remque, ut ante Ctmodo positum est, ita se habere, magis ex crassiore ejus judicio, quam certo et claro indicio, colligendum est. Idemque hoc, quod superiorum pleraque, argUment Umpondus habet, at rem verisimillimam quidem, sed non certam et compertam esse, ostendat. Et, quod ad omnia attinet, ut singula incertiorem, ita conjuncta omnia, satis certam arteriarum actionis muscularis fidem praebent. Ejusdem utique rei certisiimum indicium est, alia sanguinis in arteriis, cum eadem cordis actio est, aliis temporibus et aliis in corporis partibus cum impetu velocitas. Quaecunque enim cordis agendi vis est, si ea sanguinis ubique motus sola origo eisset, effectus ejus, nempe sanguinis motus, qualibet una in corporis parte, idem esse deberet. Quod non ita esse, inflammatio, haemorrhagia, assectus quidam nervosi, et in statu saepe corporis, quem ViX morbosum dicas, proprietates, quae idio syncrasiae vulgo nominantur, et multae in sanitate ipsa affectiones, declarant. In inflammatione et haemorrhagia loco contentis, sangHinis in hoc, corde immoto, augeri impetum ; aut ubi eaedem in Consensum cor pertraxerunt, tamen in parte affecta, quam cordis, majorem impetum esse, quis non videt, et ad
eum imminuendum curationes suas non sedulo dirigit Quorsumque etiam, nisi huc, pertinet arteriarum partium
414쪽
Theumaticarum, quam aliarum, tensio major et rigiditast
Simili modo, si a poplex iam, paralysisque sive initium sive
finem, quorum altior natura apoplectica est; item si epi-Iepsiam aut maniam, turgens cerebri vasorum status, aut eorundem contrarius, sanguinis inopiam et deficientem impetum ponens, in aliis casibus alter, semper facit, nec cordis actio vel minime utrobi vis tangitur; quis hoc arteriarum assectarum alias nimiae, alias deficienti, irritabilitati ilico non tribueret 8 Eodemque leviorum quarundam NOXar Um, aut etiam rerum plerisque salutarium, sed quibusdam per idio syncrasiam cum rubedine calorem in parti- bus gignentium, effectus quoque pertinet. Ita rubedo cum Calore vultus, quae quibusdam cibis, ut piscibus, assumptis, in nonnullis protinus innascuntur, quaeve affectionem animi aliquam excitantem, sive in eadem parte, ut in verecundia sit, sive alibi, ut in cavis manibus plantisve pedum, alia ex causa, subsequuntur, nonne auctam vasorum partis actionem docent 8 Et nonne vultus contra pallωr, quem sedantes animi motus faciunt, eandem imminutam, indicant 8 Quibus casibus cor non assici, temporis, ex causa Temota admota, brevitas, nullusque toto corpore calor dinfusus, qui aliquando utique corde in consensum pertracto, incidit, manifestam fidem faciunt. Membrique paralytici Arteriarum, quam reliquarum similium, minor actio, similem rationem habet. Verum quia omnia hujusmodi in
morbis incidentia, et auctam imminutamve vasorum actio-Tem submonstrantia, commemorare longum foret; igitur his, quae modo exposita sunt, contentus ero, eoque magi S, quod, si alia argumenta vel maxime deficerent, sola ea ad Propositum nostrum probandum, id est, arteriarum actionem muscularem evincendam, satis superque videntur. Sic, ut spero, musculari arteriarum contractione declarata; eandem non certis earum partibus, quod aliquis sorte suspicetur, contineri, sed universarum, ad minimarum usque sines, facultatem esse, proxime ostendendum est. Quod ut faciam, cum de majorum arteriarum hac potestate dubitatio nulla sit; ideo eandem minorum et minimarum quoque esse, quae iidem faciunt, ea deinceps e X ponam. λιο longius a corde dissident arteriae, eo majoresin carum
irritabilitatem esse Quo longius a corde dissident arteriae, id est, quo minores sunt, et propiuS extremos fines accedunt, eo earum
irritabilitatem magis crescere hoc ostendere videtur; quod irritabilitatis signa relata, praecipue versus arterias extre
415쪽
ismas, apparent so). Ita secretiones glandulares, sudoris et
perspirationis eXcepta, a corde et arteriis majoribus minime assiciuntur, aut eas partes contra assiciunt, sed cingentium partium actione aliqua potissimum excitantur. Cujus rei exemplo saliva est, quae non cordis arteriarumve, ut in aestu flabrili aliave actione utut audia, sed maxillae inter mandendum compressione, rebus acribus admotis, cibique grati visu aut odore, vel etiam recordatione, augeri 1 olet. Similique modo, ab animi asse monibus aliisque irritamentis, urinae, per alvum, lactisque, secretiones intenduntur. Quod non solum, quantum secretiones generi nervoso subjiciantur, sed arterias minimas, cujusmodi glandulae sunt, omnium maxime irritabiles esse, significat. Ouod autem Clistonus Wintringliam, Eques, arteriarum quo minores sunt, eo majorem pro magnitudine vim roburque, offendit; id non tantum Contra muscularem earum fabricam, quantum pro ea res modo adducta, et ipsarum arteriolarum species, facit. Quae, quo minores sunt, eo exiliori et flexiliori textura fiunt. Cujus rei effectus esse videtur, non, ut nonnulli crediderunt sp), tunica muscularis adempta, sed structurae conditio, naturae musculari
accommodatior. Unde argumentum, quo contra arteriarum majorum irritabilitatem nonnulli utuntur q), pro harum certe facit. Et quod illarum, propter densam texturam, naturae musculosae objectum est, id harum objici nequit. Idque, cum aliorum a nobis de hac re dissentientium, tum prae caeteris, saepius jam relati magni viri Halleri, tribuendum opinioni videtur; ut majorum arteriarum densitatem eam esse, quae musculari ossicio minus accommodetur, et ad naturam elasticam propius eo accedat, quod cordis actio major irritabilitatis earum deficientis ossicium explet, agnoscas ; minorum vero laxiorem textil-ram, quod musculositati, ut ita dicam, occasionem dat, idem cere, ut ibi maxima irritabilitas sit, ubi maxime ea opus est, existimes. Motus oscillatorius ingeniosi Roberti Whyti eo fictus est, quod, posito vasorum serie decrescentium, longo et prope infinito, ab aortae trunco ad nervos, ordine, cordi S et arteriarum ο) Verschuir. di T. supra relat. experim. xiv. et XXii. V. SWiet. Comment. VOl. iv. p. 404. ηos. Eodem pertinet, sed aliter explicandus, Roberti Whyti, nuper in hac academia professoris egregii, ille vasorum minimorum motus oscillatorius. Quem etiam esse, et ' minora vasa, majori vi se constringendi paudere, quam majora, V celebris vir Swenche, eX eXPerimentorum Ide, amrmat. Vid. Haemat. pag. a 7. a 3.
416쪽
riarum eam, quam definivimus, potestatem ad omnia pervenire non posse, et jure, si illa vera opinio suisset, physiologi nuper existimarunt. Sed talem vasorum ordinem nullum, et a minimis rubris arteriolis ad vascula secernentia brevissimum intervallum, esse, Halle rus demonstravit r). Qui, ut et Leeu enhoech, ad ultimos illarum sines cordis et arteriarum vim extendi, et ad sanguinem etiam ultra invenis, contracto corde, promovendum pertinere, observarunt. Unde motu oscillatorio, a cordis et arteriarum
actione seiuncto, minime opus esse, manifestum est. Omnisque de ea re sine ratione pariter reque vera opinio est. Idemque de capillari arteriolarum opere dicendum est, eodemque modo refellendum s). Quod ad vim derivationis attinet, quam, pro potestate sanguinis motum adjuvante, Hallerus habet, ejus opinio
hinc tracta est, quod exigua arteria vulnerata, non solum in vasis eo alioquin pertinentibus, sed in arteriae portione infra vulnus, et sicubi vascula intercurrentia sunt, per ea quoque, sanguinem, ad vulnus retrogradum, fluere, observavit. Quod eo quidem sit, quia, Cum omneS arteriae
semper plenae, immo distentae, sanguine sint; igitur, si
qua relaxatur, ut in vulnere fit, ab omnibus, vulneratae perviis, ad hanc sanguis consuit et hinc vicini, et sic Pervii, rami omnes pro ratione relaxantur. Ob eandem causam, obligato vase, in vicinis et ei perviis ramis sanguis percitab tur. Totiusque rei causa et caput nihil aliud est, quam vasorum contractilitas, eo humorem suum urgens, quo vacuum spatium datur. Quod in sano cot-Pore nullum pondus habere potest, siquidem citra statum morbosum hinc relaxatio, illinc consti ictio, quae sanguinis motus assidue et aequabiliter mutet, aut deficientem alibi potestatem, percitatricem alibi compenset, nulla ostendi potest. Tota autem derivationis et revulsionis doctrina, adeo nuper pervulgata, et a clarissimis viris, acerrimis studiis, inculcata, falso vasorum humanorum judicio, secepta est. Aliter enim humores, in vasas rigentibus, ac in corporis humani vivis animatisque, moventur, et aliis legibus reguntur. Ita, in vase, puta, metallico, si ab ima parte unciam humoris subtrahis, et ea duos digitos latos in vase occupaverit, in summa parte, et non ibi, unde abstractus humor est, aequum spatium vacuefactum iri, manifestum est. Quod non in nostris quoque vasis fit. Nam, exempli ergo, e vena pedis detractus fit sanguis, non ideo auriae truncus relaxabitur. Nihilque aliud fit, quam
417쪽
respondentes proximaeque arteriae, distantiores minus usque, relaxentur, et in parte prorsus dlisita nihil levaminis oriatur. Quod per conditionem, a vasorum rigentium natura alienam, nempe contractilitatem, sit. Qua es citur, ut, cum vasa omnia ultra diametron naturalem sanguine distendantur, hujus abstracta parte, illa reliquam
columnam etiam amplectantur, eique se accommodent, nihilque aliud fiat, quam ut nimia et dolorifica tensio de
Sic actione musculari constituta; an eadem, aliqua saltem ex parte, venis quoque contingat, nunc anquirendi tempus est.
CAP. III. Venis irritabilitatem non deesse. NEQUE ex vasis sanguiferis arteriis solis propria est i
ritabilitas, sed iis cum venis aliqua ex parte Communis. Ita venarum cavarum et pulmonalium trunci fibris in uiacularibus vique musculari praediti sunt. Quod viris antiquioribus notum est , ut Nicol. Stenoni st), ut Thomae
Bartholino su), ut Borrichio ίxin, ut Joanni Wallaeo, qui
toto utriusque venae cavae tractu, hinc a jugulo, illinc a jecore, ad cor usque, contractiones, exciso corde, deprehendit s) . In vena pulmonali Lancisius contractiones invenit sa). Quod si hoc in equis tantum fuit; idem easdem in vena pulmonali humano detexit, quas ibi et in vena cava esse, Hallerus confirmavit. Easdem in cava superiore et inferiore Van Doeveren reperit. Experimentum autem Wallaei, Verschuirus quarto ejus experimento iteravit, cujus ipsius haec verba sunt. Variis arteriis et venis frustra irritatis, aggressi sumus pectoris contenta; elegans spectaculum praebebat vena cava utraque, contractione sua sanguinem vere in cordis sinum perpellens; manifestius id erat quando cordis actio jam cessare incipiebat; quandoque sua contractione, sanguinem impellens in cordis sinum, ejus motum resuscitabat. Ut plane convim essemus motum illum a corde non pendere, quanquam il-
418쪽
minime appareret, ligavimus filo venam cavam utramque, et cor forfice sustulimus ; nihilominus motus ille et Contractio saepius adparebat, et ad irritationem ferro faciam conspicua erat; per quadrantem horae et ulterius, illa uti aque vena cava hanc vim retinuit; nonnunquam, imprimis in initio, similis etiam motus adparebat in vena a Zugo. In hoc experimento Vena cava diuturnitate superavit cordis irritabilitatem, nisi semel eo fecerit, quod illud de reliquo corpore separavimus. V Quin et in variis cavae ramis contractionis muscularis indicia explorata sunt a , item in vena jugulari b) aliisque. De hac re Verschuirus satis late
venarum contra Clilitatem, sed minore gradu, quam in arteriis, patere non addubitat sc). Eodemque pertinent circuitus sanguinis inventorum eXperimenta, quibuS in venis,
licet ligatis, sanguinem ad cor promotum illi summa cum admiratione viderunt: Idemque suis experimentis illustris Halle rus confirmavit d . Vasis etiam lacteis non deese vim irritabilem, hoc apparet, quod chylo plenissima brevi
mora vacuefiunt, et, filorum tenuissimorum instar, ante Oculos evanescunt e). Nec lymphaticis ad motum satis esse, videtur musculorum et arteriarum vicinarum actio, eas valvulis praeditas comprimens; nam man festa earum
insignisque irritabilitas motum perist alticum, ab absorbentibus finibus forsitan coeptum, ostendit f). Quanta eorum irritabilitas sit, testatur Halle rus fg . Eorundem ejus
modi actio esse videtur, ut, cum in articulis contractiora, quam alibi sint, hi primum repleantur, eaque repletio pro stimulo, humorem porro promovente, agat. Quem tamen agendi motum, quoniam cerni oculis nequit, pro conjecturali ita propono, ut inde esie hic actionem, eamque nausiae utarem, neutiquam addubitem. Arterias contractione musculari, sive irritabilitate, toto suo tractu ad ultimos fines, praeditas esse, eamque non deesse venis, jam, ut spero, demonstrato; quis ejusdem, aut in
a) Lancis. loc. relat. Haller. Op. minor. loc. relato, et tom. ii. p. 324. b) M. Van Geuias disieri. relat. not. b. p. 16. Vid. etiam Uerschuir. exper. ii. xiv. xvii. xviii.
si) Cull. Inst. clxvii. I, Elem. physilol. tom. vii. lib. xxv. leel. 2. Chyl. mot. θ. 3. EX-Per. 23o. Vasa autem lactea eadem ac lymphatica esse, et ejusdem naturae participia, vid. eulld. P. I99.
419쪽
Dh VASORUM IRRITABILITAT L. ip
in sanitate aut in morbis, effectus sit, deinceps est dicen
Arteriarum Irritabilitatis Uectus.
In Sanitate. SI cor et arteriae, aequali vi, sive majore sive minore, agerent, tum aequali quoque impetu humores toto corpore , Veli Crentur, et pars unaquaeque, pro reliquarum ratione, suae magnitudini accommodatam sanguinis copiam acciperet. Quod utique, etiam integerrimo corpore, saepe non sit. Nam multis temporibus corporum nostrorum Usus et actionum quarundam necessitates, ut sanguinis in aliquam partem plus, quam in reliquas, perferatur, postulant. Quod certe, si sola cordis actio, quae eadem sit necesie est, sanguinem motum dirigeret, fieri non posset. Quacunque enim vi sinistro, quod hujus quaestionis ma- Si me refert, corde sanguis ejiciatur, nihil in eo est, quod
in alterutram aortam, magis quam alteram, impetum convertat; ideo, si in alteram magis quam alteram revera dirigitur, ejus causa quin actio arteriarum sit, dubium esse nequit. Cui quidem occasionem dat, aliorum vasorum impetui, qui idem est, cedentium, quam aliorum, laXitas, eoque distensilitas, major. Estque ab impetu facta distentio, ut ita dicam, occasio; arteriarum partis irritabilitas, seminium ; quorum conjuncta opera fit, ut, ob causas supra expositas, sanguis partem aliquam, magis quam reliquas, adpetat. Jamque, ratione breviter exposita, rei verae exempla videamus.
Ineunte vita, sanguis ad caput celerius et abundantius, quam alio corporis, fertur ; idque naturae consilio, ut ea pars, a qua pleraeque corporis, et maximi momenti, actiones pendent, primum perficiatur. Post quod, ad utriusqua sexus genitalia, et praecipue uterum, explicanda, quod aliquanto ante pubertatem sit, sanguinis cum impetu abundantia ad descendentem a ortam, et ejus ramos hyp gZstricos, dirigitur. Quo perfecto opere, hinc ad Vitae meridiem abundans onus in pulmones vertitur, semper deinde venas obtenturum. Unde prima humanae Vitae parte, drterialem, posteriore venos alia, plet horam fieri, manifestum est. Quam rem omnium medicorum Observatio, et
multa tam secundae quam adversae valetudinis, item tem
420쪽
peramentorum ratio, postremo experimenta instituta, confirmant. Quod ad haec attinet, Clistonus Wintringliam, Eques, priore vitae tempore arterias laxiores, vena S densiores esse, posteriore contrarium fieri, luculentis experimentis ostendit. Cujus rei haec explicatio est. Arteriae primum ob laxitatem sanguinis impetui magis cedentes, ejusdem pluS quoque recipiunt. Hinc magis distenduntur, quae distentio, ut sit mulus, excitat irritabilitatem. Estque hoc simul plethorae, simul arteriarum auctae actionis, seu irritabilitatis, exemplum. Cumque arteriae, quibus hoc sit, quaeque eo ordine quo dictum est, ob id ipsum, quod sic propria actione et sanguinis impetu exercentur, densiores usque fiunt; ideo, aliquando plet horam deinde recepturas, tandemque ipsas venas, densitate superabunt. Laxioresque arteriis venae in se inclinatam abundantiam demum accipient, ad vitae finem servaturae. Hae igitur vasorum sanguiferorum libraminum inclinationes, quatenus certi S partibus, alioque vitae tempore, aliis Continentur, arteriarum
irritabilitatis, quae alia alibi toties est, totidem exempla sunt, cordisque, quae eadem necessario semper est, actione
minime explicandae. Eaedem temperamentorum duorum, quae maxime evidentia, et inter se contraria, sunt, rationem porro simul illustrant, simul ab ea illustrantur. Ea temperamenta sanguineum et atrabitarium sunt. Quorum illius prima vita hominis, hujus postrema, magis particeps est ; propterea quod ante mediam aetatem irritabilitas major, post minor, usque ad diem supremum, est. Haec variae superan S aut deficiens irritabilitas, aliis corporis simul et animi notis, alias aetates, progrediente vita, distinguit, et mores altius
imprimit. Cujus rei pulchram nobis imaginem Lyricus
poeta depinxit. Reddere qui voces jam scit puer, et pede Certo
Signat humum, gellit paribus concludere, et iram Conligit ac ponit temere, et mutatur in horas. Imberbis juvenis, tandem custode remoto,
Gaudet equis canibusque, et aprici gramine campi; Cereus in vitium flecti, monitoribus asper; Utilium tardus provisor, prodigus aeris; Sublimis, cupidusque, et amata relinquere pernix. Conversis studiis, aetas animusque virilis Quaerit opes et amicitias, inservit honori;