Thesaurus medicus: : sive, disputationum, in Academia Edinensi, ad rem medicam pertinentium, a collegio instituto ad hoc usque tempus, delectus,

발행: 1778년

분량: 539페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

431쪽

Dis ΡUTATIO INAUGURALIS,

Quaedam de Hominum Varietatibus, et harum Causis, eX ponenS:

QUAM, ANNUENTE SUMMO NUΜINE,

Ex Auctoritate Reverendi admodum Viri,

GULI EI MI ROBERT SON, S. S. T. P.

Academiae Edilaburgenae Praefecti; NEC NON Amplissimi SENATUS ACADEMICI Consensu, Et Nobilissimae FACULTATIS ΜEDICAE Decreto;

ERUDITOR UΜ EXAΜINI SUBIICIT IOANNES HUNTER, Sco To-BRITANNUS. Societ. Med. Soe. HOn. Prid. Id. Junii, hora locoque solitis.

Viris Egregiis, GULI ELΜΟ C U L L E N, Μ. D.

Colleg. Reg. Μed. Edinens. Praes. Med. Reg. Prirn. et Μedicinae usus in Academia Edinensi Professori inclyto, cui, quicquid rei medicae norit, acceptum iere referendum, grato animo agnoscit; Et ANDREAE D U N C A N, Μ. D. Ob ejus erga se amicitiam, et accepta bene sicia; Denique,

SOCIETATI AI EDICINAE

Studiosorum Edinensit ;In qua, primum aliorum opiniones excutere, ad Verum mentem singere, et nulliua jurare in verba magistri, didicit; Hanc Chartam

432쪽

DIs PUTATIO INAUGURALI ,

Quaedam de Hominum Varietatibus, et ha

C E varietatibus Hominum, et harum causis, scripturus, ψ non est, quod rei dignitatem probare laborem. Plu rima de animalibus, de natura rerum ac deorum, multi scripserunt; suntque etiam ac fuerunt, qui mentis humanae vires et facultates indagare conati sunt. Verum, quod ad hominis faciem externam, Vultum, colorem, Corporis magnitudinem, caeteraque similia attinet, nihil dilucide a quoquam fere scriptore dictum est. Plurimas autem hominum diversitates ac discrepantias extare, neutiquam inficiandum est. Nonne enim stirpe eadem orti, iisdemque parentibus geniti, temperamentis, valetudine, robore, statura, colore, larma, maximeque animi ingenio ac indole, inter sese differunt 8 Majorque etiam, sub diverso coelo degentium, regionesque orbis terrarum disjurristas, et longe inter se dissitas incolentium, diversitas reperitur. Colore albo aut nigro, corpore formoso aut horrido, humanitate

aut saevitia, indole urbana aut rudi, alii ab aliis distinguuntur.

Tantae discrepantiae, tamque omnibus notae, materiam,

in qua philosophi, rerumque naturalium studiosi, sese exerceant, dignam quidem suppeditant. Quae, plurimis sa)has res agitantibus, ac mente causas revolventibus, tantae apparuerunt, quantae a causis naturalibus nequaquam pendere, sed ad rerum omnium Gubernatoris voluntatem, naturae supremam legem, referendae viderentur ; tanquam

ille tam variis et diversis notis a principio homines designasset. Cui viae philosophandi insistentes, omniaque, quorum rationem reddere non possumus, Operae divinae tribuentes, ostium obseramus, omnesque fontes claudimus, e quibus omnia, quae vitam Ornant, artes promovent, denique mentis humanae vim ac facultates amplificant, oriuntur. Quae cum ita sint, ideo, quid certi in illorum opinione sit, qui diversitates omnes Numini imputant, et idcirco hominum diversas est e species cxistimant, ante omnia inquirere, operae pretium est. Diversitates tantas este, specierum diversarum fautores contendunt, ut nullo modo, sive coelo sive aliis causis externis, explicabiles eas existiment. Quae, inquiunt, causa est coloris cuprei, menti imberbis, Americanorum, nigrarum

433쪽

Dj HOMINUM VARIETATIBUS. lim

rum mulierum Samoidearum papillarum, Afrorum nigricoloris et labiorum crassorum, Promontorium Spei Bonae incolentium mulierum pudendorum tumidorum 8 Haec cum multis aliis quis mortalis explicaveriti Non explicaniada, sed ad Numen reserenda, assirmant b . Quantum scientiae obstet superstitio illa, quae omnia ad divinam operam nutumque Numinis, quae nobis inexplicabilia videntur, refert, supra dictum est. Et praeter has diversitates, tametsi nobis non explicandas, occurrunt aliae aeque inexplicabiles, ubi nulla tamen speciei diversae suspicio concipitur. Quis celsas Scotorum malas explicaverit Z Nemo; an ideo specie discrepare habendi sunt i Neque ulla oculorum caeruleo rum Gothorum sc) ratio adhuc reddita est. Ideoque ii quoque specie diversa sunt 8 Hoc modo ratiocinandi, eadem in familia species diversas esse,

sequeretur.

Ut species hominum diversas esse probarent, ad mentis etiam facultates decurrerunt d). Hic fortis est; ille timidus. Quomodo igitur ii ejusdem speciei esse possunt 8 Hic advenas animo volente accipit; ille totis viribus repellit. Ii quoque ejusdem speciei sunt 8 Si ita res esset, et discrepantiae hujusmodi pro speciei diversae stignis notisque certis accipiendae essent, nonne unaquaeque fere familia species diversas gignere t nonne idem homo diversiis temporibus similiter sibi ipsi specie discrepare, dici posset tQui hanc opinionem, species diversas esse, tuentur, iis argumentis non contenti, alia e causa finali petunt. Cum enim regiones hominibus habitandae, coelo, solo, ardore, et aliis casibus innumerabilibus, ex toto inter se diversae sint; igitur alias hominum species aliis regionibus necessario accommodari credunt e). Sed quis dixerit, sapientiae persectae non magis consentaneum esse, animalibus diversis eas dedisse naturas, quae ad id quod sorte se offert, se facile accommodent, quam unicuique externorum mutationi speciem novam aptatam de industria creavisse ΘHaec, quia non quaestio prorsus curiosa, igitur, non sine aliqua causa, acerrime agitata est. Si enim diversas esse hominum species concederetur, tum, in disquisitionibus medicis, naturalibus, civilibus, theologicis, denique in operibus omnibus quae de homine tractant, speciatim disserendum ; et quicquid de speciae qualibet diceretur, id summa injusta

434쪽

Dg HOMINUM VARIETATIBUs

injuria de qualibet altera laret, dicendum. Non enim, gita esset, sapientissimum rerum Fabricatorem diversas species, colore tantum, aut labiis crassis aut naso depresso, sed natura enam diversa, ad finem aliquem accommodata, distinctas creaturum suisse, credibile est. Igitur, quicquid ex scriptis doctorum hominum ab una specie tractum, ad aliam deductum est, id sic omnino rueret; et ratiocinandi fontes, e quibus veritas saepe fluere credita est, scilicet variarum inter se gentium, comparationes habitae, omnino clauderentur. Sed quid de his censendum, qui licet homines specie variarae judicent, nihilo tamen minus de homine, ut in omnibus regionibus semper et omni ex parte quasi eodem, tractare ubique perstant tAlius error hic culpandus est. Nam, dum hoc modo inter se de specie contendunt auctores, quo sensu id vocabulum recipiant non explicant. Definitionem Rati a celeberrimo Buison adscitam, refutatam rejiciunt; sed nullam ipsi substituunt. Sicque, specie nusquam definita, nihilominus hominum species diversas esse pronunciant. Quod prius certe non licitum erat, quam sensus verbi Deetes saltem esset expostus. Quae cum ita sint, ne alii nobis, quod nos iis, objiciant, nostram vocis Decies definitionem, quoque modo nostrae

de ea notiones animo concipiantur, quaeso, accipe. Ut a natura, ejusque contemplatione, omnes nostrae rei cujus ibet notiones oriuntur; ita ex eodem fonte, non scholarum dogmatis, et logicis disquisitionibus, vocis quoque species desinitio petenda est. Quicunque hunc orbem terrarum circumspectat, is repletum cum animalibus, passim sese oculis ejus offerentibus, et inter alia ex illis similitudinem prope persectam arctissimamque assinitatem, inter plura maximam dissimilitudinem, inveniet. Quam diversitatem aut congruentiam intuens, animantes in varias,

pro variis similitudinibus et dissimilitudinibus, classes protinus distribuet. Cumque i altus, ut aiunt, non faciat natura, haud raro accidit, . ut animaelia inter se adeo simul similia et dissimilia sint, ut dubium interdum sit, in qua ac lases singula referenda sint. Quae autem hic regula, quae norma iudicandi 8 Si duo quaelibet animalia, quibus inter se similitudo non ita perfecta est, ut pro certo eidem speciei adjudices; prolem tamen alterutri parenti aut jam similem, aut aliquando suturam, procreent ; tum quantum quantum inter sesedisserant, illa ejusdem tamen speciei esse habenda sunt.

435쪽

DE HOMINUM VARIETATIBUS. 33

Quae praefato species animalium hoc modo definienda mihi

videtur.

Classis animalium, ubi singula cum singulis procreant, et horum proles alia animalia, aut jam similia classi, aut

aliquando futura, etiam procreant.

Haec speciei definitio exemplo ab homine, de quo agitur, petito illustrari commode potest. Ex omnibus, quibus nomen hominis inditum, longissime discrepantes marem et foeminam, hanc, Circa silensem pulcherrimam, illum, Afrum in Guinea dicte regione natum, nigerrimum et apprime deformem, seligito. Pone praeterea, quod Certe licet, marem et foeminam, ab illis editos, et hujus libero in matrimonio cum maternis, illius Cum paternis, popularibus conjunctos; et sic, si post generationes aliquot foeminae proles matri, maris patri, omnibus rebus similis evaserit, certe ipsos parentes ejusdem speciei esse agno

cendum est. iam rem etiam Veram este, nigrorum et

alborum connubia quotidie demonstrat. Quod, si quis hujus definitionis veritatem rejiceret, quid ordinis, quid

certi, in regno animalium relinqueret 8 Altera in alteram species migraret. Bos equus, simia homo fieret. Et, si a talibus positionibus, tam absurdis, tam monstrosis, ratio et sensus communis non abhorrerent, idque quod modo positum est, seri tamen poste, ac si ter quis Contenderet. Circumspiciat mundum, naturam contempletur. Quid invenisti Z An multiplex rerum facies suppetit, qua notio tua confirmetur Z Nonne animalium classes huc usque discretae permanserunt; et cur non in aeternum permaneant tIndomita enim et caeca cupido saepe commisit, ut muta

tiones istiusmodi, et genera nova, si fieri posset, existerent.

Et in hoc multi summa cura laborarunt; sed nondum novam speciem perficere, aut unam in alteram vertere, valuit quisquam. E quibus omnibus concludere licet, unamquamque animalium speciem a Numine sapientissimo finibus cetiis ab origine circumscriptam esse; et, impotente nullo amore, ut ut naturae legibus repugnante, unquZm discreta natura quae sunt animalia misceri, aut perturbari

posse. Reque vera, de plerisque animalibus id dubium non est, quippe quae facies externa, et signa evidentia, primo intuitu distinguant; et de solo homine, paucisque aliis speciebus, maxima ex parte domesticis, lis est. De quibus quod scriptores dubitarunt, hae duae causae sunt. Prior, quia quaeque varietas et aberratio ab ordine generali, sub oculis nostris posita, facillime observatur: ΡΟ- sterior et longe valentior est, quia animalia, curae nostrae,

436쪽

contra illorum omnino instinctum, commissa, atque o T-ciis et vivendi moribus, illis haud congruentibus, subjecta,

hac ratione magnopeIe, et, quo majorem eorum curam

suscipimus, eo magis mutantur si). In canibus varietates prope infinitae apparent; qui vitam inter homines degentes, eadem, ac illi, patiuntur, lusibusque et focis iisdem fruuntur. Varietate S canum, specierum diversitatem indicare, si quis diceret, quid aliud faceret, ac, si eodem tempore canem in utero species diversas gerere, assirmare tyHaud enim raro eadem canis catulos variantes, quam Varietatem speciem illi appellarent, eodem partu enititur. Quibus autem diversi et permanentes canum, ut aiunt, ordines ad species diversas constituendas multum valere videntur; iis respondendum est, ordines nullos quidem sine cura et diligentia hominum permanentes et constantes esse.

Ita canem gὶ Gallicum aut h) Odorum essicere, quam di iasicile sit, quis ignorat ZOb has rationes, homines ad eandem speciem referendos existimavi. Et, uti in plantarum natura, eadem species nonnunquam varietate S plurimas Comprehendit, quae Omnes a coelo, solo, cultuque pendent; ita, ut botanicorum verbis utar, diversitates hominum, eodem modo, ejusdem speciei varietates esse habendae, et e causis naturalibus deducendae, sunt. Quantum casus ad homines assiciendos ac mutandos polleant, nemo certe ignorat. Ab his morbi fere omnes, et multiplices in corpore humano mutationes, pendent. Ad quorum effectus ac speciei humanae varietates rite explicanda3, et quomodo fiant dilucide monstrandum, non solum naturae humanae scientia intima, quoad motiones ejus mutationesque omnes, item incrementum et decrementum, sed etiam rerum omnium, quae in hominem agere possunt, cognitio, quoad qualitates earum et agendi vires, alta ne cessaria est. Nam ad corporum quorumlibet duorum actionis inter se rationem reddendam, utrorumque naturAcognoscenda est. Quam scientiam quis possidet 8 Corporis humani naturam quis explicavit Z Quis rerum naturae vires perscrutatus est i Nemo. Multa enim caligine latent, nisi labore maximo, multorum hominum conjunctis ingeniis, et longi temporis spatio, non eruenda. Unde lquam dissicile mihi pensum imposuerim, facile intellectu est. Quod utique, quasi necessitate, non scribendi cupidine l f) Busson, vol. xii. p. 19z. A Paris I 77O, Iamo.

437쪽

D, HOMINUM VARIETATIBUs. 43

dine aggredior. Et non dolori mihi, contra gaudio, erit, si quod sperare licet, viros clarissimos, praesertim hoc, quo historia naturalis adeo viget, tempore, ad studia homine digna, a conchis papilionibusque, hi mei conatus revoca

verint.

Ut aliquam operis rationem exponam, id in partes quatuor diducere visum est ; quarum in prima, de hominum colore ; in secunda, de statura et forma; in tertia, de partium excessu aut desectu, aut aliis differentiis ; in quarta, de mentis facultatibus, verba facturus sum. Ea capita, omnia quae quivis hujus terrarum orbis curiosis inspector visa narraverit, fere complectuntur. CAPUT I. De Colore. COLOR Is varietates imprimis mirae sunt. Ita albus, ruber, sustus, cupreus, denique omnes inter albedinem et nigritiem gradus medii coloris, alius aliis, hominibus conistingunt. Quae res quo conspectu facilior sit, hominum, prout generatim iis differunt, colorum tabulam subjunxi. Quam non pro colorum historia justa et absoluta, sed varietatum tantum exemplum quasi, aut argumentum, PrO- pono. TABULA COLORUM.

Ni GRI. Afri sub rectis Solis radiis.

Novi-Guinienses. Novi-Batavi. SUB NIGRI . Mauri Africae septentrionalis. Hottentoti, ejusdem meridiem versus incolae

CUPREI. Indi orientales si . RUBRI. Americani ἡ .FUsc1. Tartari. Persae Arabes. Afri Mari Mediterraneo accolae.

i) Hi, etsi colore, prout atrior paulo aut candidior sit, Variantes, ad cupreum magis minusve omnes accedunt. lὶ Qui color e cupreo vix discrepat. Septentrionalem Americae tractum tenentes ita magis albescunt, ut colorem rubrum haud omnino amittant.

l) Omnium sustum inter et album colorum Chinenses sunt; ad meridiem scilicet susci, ad se*tς utrionem albi.

438쪽

433 Dκ HOMINUM VARIETATIBUI.

SUBFUscI. Europaei meridionales. Uti Siculi.

Abyssint.

Hispanense S. Turci. Alii qUe. Samoidei et Lapponiae incolae. ALB1. Europaei reliqui fere omnes. Uti Sueci. Dani. Angli. Germani. Poloni. Alii qUC.

Georgiani

Mingre liae incolae n . Quae colorum tam diversorum causae sint λ.Ad id difficile responsu est: Cujus tamen rei multiplices causas philosophi attentarunt. Qui philosophiam suam e scriptis sacris depromunt, atque inde Opera omnia naturae eL pli- cant, ii Cainum pro patre nigrorum habent, et omnes, avariis alborum et nigrorum inter se mixturis, medios gradus deducunt so . Qua utique de re inter istiusmodi philosophos neutiquam convenit; dum alii pro Hamo acerri-

me stant sp), nec Ismaeli fautores desunt sq). Alii ad alias

res, ut Solis ardorem, vapores densos fr), et arenae urentis viciniam, decurrunt. Quas opiniones nec firmare nec refellere, sed potius e rebus veris argumentum deducere, mihi in animo est. Coloris sine controversia sedes est cutis, per quam totam non distunditur, sed tantummodo partem, cuticulam dictam, quam epidermis et reticulum constituunt, et ex

his praecipue reticulum, occupat s). Nigris quam albiscuticula crassior duriorque eo est, quod his quasi mucus tenuis, illis membrana densa reticulum sit t . Alborum

439쪽

Dh HOMINUM VARIETATIBUS. 43

epidermis translucida, tenui stimae cornu laminae speciem

praebet; eorundem reticulum muco coacto haud dissimile est, et ex eodem indurato epidermis Conscare videtur. Quam ei formam materiamque. etiam veram e sie, nonnulli quidem docent su). Licet autem de ea nequaquam interanatomicos convenerit, et rem constituere nostrum non sit, paucis utique attingere propositi ratio exigit. In albis quicquid partium subter cutem, aut potius Cuticulam colorem mutat, id corporis etiam Colorem, propter cuticulae pelluciditatem, mutat. In ictero, cutis exsanguine bile tincto flavescit, et sanguinis plus solito in vultus vasa impulsum verecundiam es icit. Et typhi species, Indis occidentalibus fere propria, febris flava eo dicitur, quod, sero flavo in vasa cutis congesto, haec flavedine tingitur. Qum etiam pigmenta intra epiderm idem

applicata, colorem adeo constantem imprimunt, ut ad extremam vitam permaneat. Pulvere tormentario cuti inustus color, quamdiu permaneat, quis ignorat Z Similique aliquo modo cutem pingere, et variis figuris, ornamenti causa, distinguere, multae barbarae gentes sae) consueverunt, uti majores nostri s γ). E quibus rebus haec colligenda videntur. Primumque vasorum expers, saltem paucissimis instructa, cuticula dicenda est. Si enim vasis paulo pluribus instructa es et, bilem sanguine mixtam ad partes intimas, et recesius interiores, admitteret ; et sic quid obstaret, quin flavedo, aeque ac alter color a pigmentis enectus, aliquamdiu permaneret 8 Porro, cum cuticulae pigmentis coloratae status adeo fixus sit, ea res illam ex partibus diu manentibus constare, ideoque etiam paucissimis, si ullis, vasis instructam esse, ostendit. Olla partibus corporis, vasis abundantibus, non annumerant scriptore S ; quae tamen colore tincta, particulas omnes mutare prius non desinunt, quam pristinum colorem recuperarint. Unde cuticulam paucilia sinis, si ullis, vasis instructam, suasque parte S componentes vix unquam mutare, pro certo haberi potest.

His de colore, et sedis ejus strue iura, expositis, causae ejusdem, et imprimis nigredinis, investigandae sunt. Et in his regionibus epidermidis et reticuli coloris mutationis causas primum inquirere, fortas e pretium operis est : e que magis, quod natura simplex ad eadem esiicienda iisdem

plerumque causis utitur. Aera u) Halter. physiolog. tom. V. P. 19. ωὶ Hawkesworth's voyage, vol. ii. p. 19 I. γ) Caesar, comment. lib. V. cap. X.

440쪽

Dr HOMINUM VARIETATIBUs.

Aer, squalor, et Solis ardor, pelluciditate cuticulae deIeta, fuscum dant colorem, eamque simul duriorem essiciunt.

Qui manus suas candentes nitescere velit, ei a Sole et squalore eas defendere non sussicit, nisi etiam ab aere caveat, quod mulieribus bene notum est, quae manicis omnibus temporibus utuntur. Praeterea, color faciei, in nullis aeque ac aliarum corporis partium semper tectarum, pulcher est, etiamsi nunquam Soli exponeretur. Neque qui sordida opera faciunt, iis unquam manus candent. Pulvis tormentarius, uti supra relatum est, subter epiderm idem insinuatus, colorem nigrum praebet. Idem hoc, sed minore gradu, sordes et pigmenta essicere possunt. Quam rem confirmare videtur immunditiarum usus, quibus se, quo nigriores sint, oblinire nigri solent. Causa potentissima ardor Solis est. Cujus vim ostendit facies candidissima ei objecta, candorem omnem uno die

amittens, et fusca aut rubra quasi evadens. Idem aestate in rufos cute Candentes praecipue essicax est , maculisque fuscis totam cutem, maxime vero manuS et vultum, quippe

ei magis objectos, quod pro morbo nomine Ephelide Linnaeus habet set), assicit. Nec dubium est, quin, si satis

diu ardor admoveretur, eundem fuscum colorem tota cutis traheret.

Si igitur hae causae, aer nempe et Solis ardor, his in regionibus, ubi propter tecta et velamenta, tantum ab iis tegimur, tantas mutationes inducere possunt, certe in regionibus multo calidioribus, ubi nudi Soli ardenti, omnibus fere temporibus, homines objiciuntur, plus nigredinis eia sici, neutiquam est mirandum. Praeterque Solis ardorem, et aeris, ubi ei patet aliquis, injuriam, aliae causae majorem, qualis Afrorum est, nigredinem inserunt. Partes cuticulae rarissime mutari antea dictum est, et fortasse eo rarius, quo Crassior ea sit. Ideoque cum eaedem particulae magno calori diuque objiciuntur, magnis sit e Dfectus, id est, multum nigredinis subnascatur, necesse est. Ad quod augendum, pigmenta, quibus, ut dictum est, ad corpora sua nigriora, sive, ut ipsis videtur, pulchriora, reddenda, porro valere certum est. Nigrorum quam candidorum crassior et densior cuticula

esse dicta est; eoque, oblatis nigredinis causis, nigrior quoque erit; si quidem ea densitas essicit, ut potestatibus nigredinem facientibus plures particulae objiciantur. Omnes ) Amoenit. academ. VOl. i. p. 85.

SEARCH

MENU NAVIGATION