장음표시 사용
421쪽
qar Quaerit, et inventis miser abstinet, ac timet uti; Vel quod res omnes timide gelideque minii irat, Dilator, spe longus, iners, avidusque futuri; Dissicilis, quaerulus, laudatur temporis acii Se puero, castigator censorque minorum s h). Hoc modo, si conjunctum cum irritabilitate temperamentum sanguineum omnium hominum prim OS annos,
atrabitarium postremos, signat; ita, per totam vitam aliis hoc, illud aliis, inhaeret. Sanguineum quibus est, ii cute
leviore, colore candidiore, genis rubris, vultu amabili, oculis coeruleis, capillis non nigris, alvo faciliore, frequentiore quam tutiore, avidiore quam potentiore veneris militia, animo mobili, cito irascentes, cito placabiles, in amorem pariter et amati fastidium praecipites; similiterque in amicitiis, odiis, studiis, negotiis, voluptatibus, omnibus denique rebus, mutabiles. Contrarium temperamentum significant, cutis crassior, aspera, color ater, nulla aut genarum rubedo, aut reliqui vultus candor, capilli nigri, nigri oculi, dura alvus, veneris major potentia, quam CVPiditas, vis invicta, animus certus, haud facile irascens, non placabilis, amoris, amicitiae, odii, omniumque affectuum, praecipue tristium, ut doloris, potius quam gaudii, moeroris quam laetitiae, tenacissimus, a moluptatibus alienus, studiis, negotiis, sed unius non plurium rerum lili moriens, laboris uniusmodi consuetique patiens, diligens, ab omni varietate abhorrens. Unde quantum hoc temperamenti genus torpor, illud irritabilitas contineat, quantumque arteriarum, de qua agitur, actio vitalis actionem hominum fundamentum et intimam penitus naturam sultentet, haud dissicile judicatu est. Verum, cum cor et aliae partes musiaculares sibi in hac re aliquid vindicent, eaque a potestate
nervosa et animali si) pendentia, fusiorem, quam hujus
operis ratio recipit, explicationem requirant, et jam, ut respiciens video, temperamentorum doctrina, et Horatii de ea versuum dulcedine captus, a proposito longius aberraverim; ut, ad hoc redeam, arteriarum in sanitate irrita bilitatis effectibus jam expositis, quid in morbis eadem inordinata praestet, proxime exponam; et a nimia incipiam.
I. Nimiae ara morbis ;NIMIA arteriarum in morbis irritabilitas quadruplicitera F et Conis s) Horatii ara poetica. i) Cul. Inst.
422쪽
consideranda est, prout aut, I. Certiore et constantiore seminio; aut, II. Interna conditione, casu magis et occasione simul oblatis, suboritur; aut, III. Sine cordis actione febres locales concitat; aut, ΙU. Compluribus morbis, ut i l symptoma, accedit. I. Certiore seminio. ΙN vasorum sanguiferorum libramine, sic, ut dictum est, intra sanitatis fines variante, irritabilitatis effectus iidem fere, ac in haemorrhagiis, de quibus nunc dicendum est, sed minores sunt, eodemque modo explicandi. Ita epist axis sit, quia sanguinis, alioquin necessarius, impetus in
caput nunc nimis vertitur. Cedentibus enim vasis et sanguinis debito plus recipientibus, abundantis humoris distentio in majores et crebriores contractiones concitat.
Hinc cerebri onus, super narium arteriolas in laxiore membrana positas, eoque rumpi magis periclitantes, inclinatum, his perruptis aut extremis ampliatis, profunditur. Similique modo auctus in uteri vasa, menstrua faciens, impetus, haec nimia, eoque morbum, scilicet immodicum sanguinis ex utero profluvium, constituit. Quod non ruptis, sed praeter solitum ampliatis, vasis menstrualibus evenit. Iamque rigidiora aortae ubique vasa, eoque ita resistentia, ut non venas tamen superent, in arteriam pulmonalem, laxiorem, plusque sanguinis recipientem, libramen inclinant. Quae inclinatio eo magis sentietur, quo
magis in ipsis pulmonibus obstans aliquid, liberum sanguinis transmissum, qualia tubercula, aut male formatus angustiorque justo thorax est, prohibet. Quod auctae hic, imminutae alibi corporis, arteriarum
irritabilitatis exemplis annumerandum est. Ubicunque enim, propter vasorum laxitatem, eoque versum, resistentibus aliis, humorum impetum, distentio est, ibi augetur quoque, ut ante explicatum est, irritabilitas. Quae irritabilitas in haemorrhagiis, id est , in ampla corporis parte,
quam in reliquis vigens magis, altius in genere nervoso toto, et saepe a primorum staminum Conformatione, repetenda est. Hinc in seminio altius hoc morborum genus positum est, de quoi quia fusiorem orationem hujus opusiaculi natura non recipit, scire pJura cupidos ad disputationem, quam, Competitorum meorum quidam et singularis amicus, ingeniosus pariter et doctus juvenis, Robertus
Peroniae aia, de menstruorum immodico prosluvio, accuratius hac Cullenianae doctrinae parte exposita, hoc ipso tempore edit, telegandos existimo. Plurima quoque uti-
423쪽
lia quidem, sed laboriosius et doctius, quam simplicius aut correctius, idoneis ei deficientibus principiis, et ignota doctrina nostra, edidit in saepius relata disputatione Ver-
2. Interna Conditi ne casu magis, et occasione simulo erilis. NIMIA quoque irritabilitas non in parte aliqua major
solum, inclinato in hanc vasorum omnium libramine, fedin minore saepe, et in aliis casibus alia, ob congestam eo sanguinis casu, aut causa minus patente, copiam, morbum, ut in phlegma sis, esscit. Quod, quo modo stat, ephlegmasiae cujusvis causa proxima patebit. Ea est sanguis in partis aegrotantis arteriolas supra solitum congestus, has distendens, eaque distentione eas in validiores et crebriores debito contractiones concitans. Quae contractiones, sic distendentis sanguinis stimulo adauctae, invicem sanguinis impetum et congestionem adaugent. Isque Vasorum extra partem inflanam tam status, dia thesis phlogistica vulgo nominatus, ab extremis arteriis, morbi sede, per majores ad cor succedens, hujus actione concitata, pyrexiam toti corpori communem efficit. Ex hac inflammationis definitione, quo modo arteriarum aucta irritabilitas, hoc morbi genus sive ordinem creet, manifestum, ejusque ante saepius ratio reddita, est. Idem contractilitatis in arteriis musculosae supra expositis argumentis porro annumerandum est. Atque hac in re seorsum a cordis actione arterias agere demonstrat, aucta in parte prius, dein ad cor perveniens, actio. 3. Febres locales concitentes. VERUM eundem effectum arteriis propria irritabilitas alias etiam trahit, id est, in genere nervoso et sanguiferi parte, hinc, ut videatur, sine cerebri, illinc certe sine cordis actione, febrium propria concitat. Cujus casus insoliti quidem prius, quam rationem aggrediar, exempla pauca
Vir egregius De Haen, sine ullo alibi corporis febris proprio signo, partis dolorem, pulsum crebriorem, certa hora redire observavit h). Vari Swieten, viro sano et robusto, eadem quotidie hora supra oculi orbitam, ubi nervus supra orbitalis sertur, dolorem, mox oculi ruborem, cum summo ad furorem prope agente cruciatu, lachrymas, et in cantho oculi majore pulsationem molestam, solito celeriorem 6 Thes. labr. divis. sistentes, div. 1O. P. I q.
424쪽
Ieriorem et validiorem, pulsu carpi non mutato, deprehendit l). Similem aliam quotidianam febrem ophthalmicam ab amico sibi memoratam narrat Verschuirus sm). Item clarus de Haen violentam Cephaleam certa omnis vesperihora cum ingenti molestaque pulsatione accedere vidit sir . Mortorius, in seipso insolitum vultus calorem, post qua tuor dies in hemicraniam sinistri capitis molestam versum, quotidie redeuntem, et novem horas permanentem, aliis remediis frustra, cortice Peruviano feliciter, curavit so . Homini,' inquit Van Swieten, per sex septimanas quotidie, circa horam septimam matutinam, brachium
dextrum valido frigore corripiebatur, reliquo corpore naturalem calorem servante ; Circa Octavam horam, rigor et tremor digitorum et manus aderant; tri horio elapso, sequebatur ingens calor; hora duodecima, cestabant haec omnia, sequenti die eodem ordine reditura sp . In anomala febre, post tertianam, virginem aggresia, inter alia, alterutrum crus quotidie eadem hora tremere, dein calescere et sudare, reliquo corpore integro, et cortice Peruviano sanatum malum ecte, similemque alium casum, accepimus sq)V Praeter hoc, multos casus a gravita simis viris memoratos, ubi pulsus carpi non assiciebatur, variorum estectuum imagine latentes, ad febrem localem referendos esse, et nostrum propositum illustrare, eorum cortice Peruviano curatio argumento est r . Horum duo, exempli ergo, apponam. Apud Anton. Storch casus reveritur, ubi per octo dierum spatium, cum duas quotidie horas quidam, sine ullo alibi affectu, prorsus visu privatus est et, cortice Peruviano sanatus est s . Et de a poplex iam imitato casu sagax Syden hamus, Paroxysmi,' inquit, non cum rigore et horrore, quos postea febris excipit, invadebant: Sed aegrum iisdem plane symptomatis tentabant, ac si a poplexi a vera laborasset; quae tamen nihil aliud esset, utcumque hunc effectum aemularetur, quam ipsa febris, caput impetens st).' Hujusmodi morborum epide micam frequentiam Lauter observavit, ct cortice Peruviano curavit.
Quorum de uno casu, ubi secunda accessione a poplexia aegrotantem extinxit, idem Vir, evasurum eum fuisse
425쪽
Di VASORUM IRRITABILITATE. 4et;
animadvertit, si corticem Peruvianum, quem nihil secus metuens, neglexerat assumpsistet sti VHi casus, licet non frequentissimi, satis tamen certo, et
saepius, si bene observarentur, incidentes, arteriarum partium activitatem, cordis expertem, manifesto declarant. Qua in re arteriae, alicubi intra extremos fines, a vi nervola, ut totidem corda, si verbo Senaci uti liceat, causa nobis ignota, commotae, calorem labrilem sustinuerunt Quarum, ni fallor, extremi fines simili, ac in febribus universo corpori communibus, spasmo constristi, primum friguS creaVerunt, dein, per corporis legem, hic in parte agentem, verso in stimulum spasmo, calorem, hocque sudorem, excitarunt. Et, si febrium, toto corpori inhaerentium, causa proxima cerebri et totius generis nervosi debilitas est, extremarum arteriarum spasmum creans, et per hunc, ex modo relata corporis lege, calorem demum suia
citans; quid obstat, quo minus eadem, quae totum genus nervosum, id est, cerebrum et nervos omnes, assicit, debilitas, ejusdem generis partem, id est, nervos aliquot, aut quendam nervorum aliquot tractum, assiciati Aut si, immuni mali cerebro, nervos, qui ab hoc pendent, a causa, quae communis, non localis est, localiter assici, minus verisimile est; nonne, ut in multis aliis, qui purius nervosi sunt, affectibus toties sit, cerebrum obscura aliqua ratione ipsum assici, et partes manifeste assicere, potesti Profecto, ut partim assectum cerebrum partes assicit, et communius laborans, alias tamen partes quam alias, citius laedit; ita, licet non videatur, ipsum tamen tactum, partes clarcit angere, Credendum est. Partis cerebri laborantis effectus est, in morbo paralysis localis; in secunda valetudine, somni et vigiliae, primo incidentium, ratio; et iis statibus media ebrietas. Quod ad hanc attinet: Eadem vini vis, affecto quamvis cerebro, tamen, et in aliis homnibus, et in eodem aliis temporibus, aliter agit. Hic stupet, ille torpet, hic pedibus, ille lingua, alter oculis, deficit, alius vigilat, dormit alius. Fletus, risus, clamor, silentium, cRntus, mutitas, alios aliter exercent. Variantque ira, gaudium, pugna, amplexus, poenitentia, gloria, vices. Egre iasis tandem convivio, qua datur, reliquis; unus residens supervenienti sobrio constantia satis loquitur, mente, pro rebus praesentibus, intacta videtur. Exeundi et illi tempus est. Frustra surgere conatus, collapsis membris, sedili relicto, cadit. Jamque, quae sola sincera pars modo visa est, defi-
426쪽
desiciente tiam mente, qui cum modo placide, amice, seliciter confabulatus est, eum temporis puncto ignotum, et amicas in auxilium manus admoventem, ut inimicum pulsat, aut pulsare cupit x Unde aliis, affecto cerebro, licet inde pendentes, tam variae partes assciunturi sit, unde extremi convivae mentis, quae intacta ad sinem, visaeit, tam repentina aste Chio 8 Responsum in promptu est. Cerebrum, omnibus affectum, reliquarum partium actiones, sed in aliis aliter, ob causas haud facile explicandas, affecit. Et, quod ad superstitem reliquis attinet, illius
membrorum omnium, si iis uti citius tentavisset, citius vires labassent, et mentis sanitas, quae intus aegrotabat, simulacrum tantum erat. Nam cerebri, quae partes reliquas diu ante casum, labes, mentem quoque, sed Caeca magis ratione, affecerat. Utque reliquis membris firmamenetum sedile, ita capiti membra inconcussa fuerunt . Simili ratione, adventante somno, membra remotiora, ut, exempli causa, crura prius saepe languent. Qui languor, coeptus latenter in cerebro, tamen illic prius sentitur. Arthriti de affectus, ante inflammationis in articulum adveniatum, in eo stuporem percipit. Sed cum stuporem consimilis cerebri et generis nervosi affectus, quamvis non per-Ceptus, nempe atonia, fecerat . Utque articuli contrarius
status, scilicet tonus, ibidem inflammationem praecedere solet, ita et ille a sensorio communi oritur. Hinc arthritico philosopho dicti origo, qui accessioni, preseuntis, felicis cogitandi facultatis vile pretium, sequentem dolorem
aestimavit. Eodem pertinet aurae epilepticae, ab extremis ad cerebrum tendere visae, sed revera a cerebro coeptae, et eodem redeuntis, imago. Ex quibus omnibus rebus et rationibus, quomodo localis febris penitus ejusdem naturae, ac toti corpori communis, sit, haud difficile, ut opinor, conceptu est. Quam rem eo fusius tractavi, quod species ejus nostrae de genere nervoso doctrinae adversa, imperitioribus videri poterat, quod mihi infeliciter sane cessisset, qui hoc argumentum, de quo scriberem, eo potissimum elegi, ut illam doctrinam,
fundamento firmissimo collocatam exhiberem. Interea loci, quin febrium partium ratio muscularem arteriarum potestatem sustentet, nemo inficias eat.
q. Cum morborum complurium sit toma sit ARΥERIARUM porro irritabilitas, variis generis nervosi
Μ) Vid. summi Philosophi et humanae naturae periunimi Hogar b
427쪽
27 motibus excitatis, aut irritamentis admotis, in diversis locis inflammationum, aut ei vicinum ita tum inferens, morborum symptoma accedit. Quod, praecipue in febribus justis, scire, quoniam nullum sui pulsu indicium edit, majoris momenti an dissicilius sit, haud facile dixeris. Cujus scrupuli causa est, quod duo status interni, inter se diversiissimi, inflammationem tamen pariter significare videntur. Alter vasorum sanguiserorum affectio, in horum aucta actione, seu irritabilitate, consistit; alter, istius actionis ex-
per S, et aut vasa non tangens, aut cum eorum inanitate et atonia conjunctus, a generis nervosi imminutis motibus,
pendet. Ille solus quaestionis hujus est. Et, quoties deprehendi potest, arteriarum, a cordi 5 separatae, actionis
Itaque, si ve in febribus, ubi minime credas, magna graia sanie debilitate, in cerebro, in pulmonibus, aut in abdominis viscere aliquo, dolores, plenitudo, ac tensio, sanguinis detractione et remediis antiphlogisticis tolluntur; sive in nonnullis affectibus nervosis, quali S apoplexia, paralysis, et epilepsia sunt, cerebri irritatio, quibusdam circa caput signis suspicanda, ita remediis sublevatur; ea res, intacto corde et vasis aliis, partium assectarum vasorum excitatam actionem, quae nihil nisi muscularis posse esse dicta est, ostendit. Quid in secunda pariter et adversa valetudine nimia a teriarum irritabilitas praestet, breviter commonstrato, et inde ejusdem irritabilitatis prioribus argumentis, novo super addito; T. Descientis :
Quin in morbis eadem deficiens praestet, paucis pereurrere satis est. Ut in febrium et morborum febriliumcisiore, hujus inaequalitas, non cordis actioni, sed arteriarum irritabilitari auctae, tribuenda est; ita in febrium iustarum frigore, eadem deficiens ad spasmum viam iacit. Quod quo clarius percipiatur, sebrium causae proximae
Recipe lationem. Debilitato per causas remota 5 Cerebro ζt toto genere nervoso, debilitatum cor et arteriae, ad extrema vascula sanguinem perpellere nequeunt. Hinc ea vascula, non satis sanguini- impleta, suo elatere, sublata distentionis causa, contrahuntur. Quo iacio, et summotas usa excitante, e fiectus, irritabilitas, in hac parte descit. Quae utique affectio levior est ejusquemodi, quam resti-
428쪽
tuta cordis arteriarum actio protinus auferat. Sed gravi, orem dat eadem irritabilitas aliunde, et ex origine pejore, imminuta. Nam, ut vasorum contractilitas a fibris eorum muscularibus pendet, et harum actio, potestate nervosae in eas influente, assidue sustentatur; ita hac quoque, per communem generis nervosi debilitatem, summota, aut debita vi non in fibras influente; is vasculorum status suboritur, quo vasa non, omnium partium muscularium more,
invicem se contrahere et relaxare possunt, quod sanae irritabilitatis est ; sed in diuturniorem et vehementiorem, sine relaxatione, Contractionem, quod deficere illam denotat, conjiciuntur. Qua in re deficere irritabilitatem hoc patet, quod restituta cordis, restituta majorum arteriarum actione, eoque solito stimulo, nempe sanguinis impetu, minimis et extremis arteriolis reddito, hae tamen, saltem diu, ad solitam actionem non redeunt. Cujus rei causa est potestatis nervosae, in musculares vasculorum fibras adventantis, deficiens commercium. Quod si, sic cordis et omnium aliorum vasorum actione vegeta reducta, et cerebri actione ubique corporis, exceptis solis extremis vasculis, constituta, cessat tamen horum irritabilitas; id, quam non a corde ea pendeat, et quantum generis nervosi imperio pareat, ostendit. Eandem rem confirmat corticis Peruviani, non vasa sanguifera moventis, sed cerebrum et genus nervosum toto corpore, ideoque in extremis quoque partibus, roborantis, et ab extremis vasis atoniam, in qua spasmus consistit, pellentis, efficacia. Deficiens igitur in his vasculis
irritabilitas, si non morbum continet, utpote quae ipsa altioris potestatis essectus sit, saltem causae continentis indicium est.
Eadem imminuta irritabilitas nimiam sui ipsius vim faepe sequitur. Est enim corporibus nostris insita lex, qua fit, ut nimia incitatio collapsum, et hic illam, gignat. Sic somnum vigilia, hanc ille, quotidie reducit. Similiterque
e medicamentorum numero stimulantium essectus, in sedantem, fedantium in stimulantem, vertitur. Cujus, agente cerebro, mutati operis hinc frigida lavatio, illinc Opium, exemplo est. Denique, ut vasorum tensio, quam sanguinis impetus et copia dat, tonusque, quem Vis a nervis et cerebro in fibras eorum musculares derivata impertit, irritabilitati necessaria sunt; ita, ubicunque ea deficiunt, deficiat irritabilitas, et deficiens Moceat necesse est. Non solum igitur
in febrium j ustarum frigore, sed in toto typhi cursu, in synochae provectae, j amque in atonicum statum, accessio uuin h
429쪽
mum crebris reditibus, versae, et phlegmasiarum ac haemorrhagiarum, eundem statum adeptarum, fine, item in iis neu rosibus et cach ex iis, quas toto suo cursu a tonia continet, irritabilitas deficiens corpus humanum pessum
In hoc opere, omnia ad rem, qua nihil in disciplina
medica, ne ipse sanguinis quidem circuitus detectus, ni Joris momenti sit, aut cum totius artis fundamentis imis arctius conjungatur, pertinentia, comprehendere sum cO- natus. Certe, quod ad rei dignitatem attinet, si potestas muscularis, non solum ab omnium corporis animati motuum, ideoque vitae principio, pendere, sed ipsa vitae principium esse, a clarissimis viris existimata est ; eadem, quatenus vasorum in humores suos actionem praestat, pluris, quam effectus ejus, humorum motus, judicanda est. Cujus potestatis, si porro, cum in secunda, tum in adversa valetudine, effectus quam late valeant, ut in novissimo capite brevissime quidem ostendimus, atque inde naturales pariter, et praeter naturam, humorum impetus, alio corporis alio tempore dirigi, eosque a musculari actione protinus et recta omnes pendere, reputes; profecto nihil philosophi, qui mores hominum, et eorum naturalem ac incorruptam originem, temperamenta, scire velit, nihil medici, sive is occurrendi, sive medendi morbis, partes sibi vindicet, studio et cura dignius videri debet. Dein, si riuia dein potestatis originem spectes, quoque modo ad hanc investigandam, et genus nervosum altius perscrutandum, illius contemplatio ducat, et a notionibus quae diu nimis in scholis, etiam post saniorem philosophiam excultam, viguerunt, quibus ad materiae, e qua corpus humanum coaluit, proprietates, male etiam animo et salsa chemia conceptas, et humorum in suis vivi corporis vasis motus,
quasi iisdem, quibus in inanimatis organis, legibus solis
regerentur, Omnes humanorum corporum motus et actiones auectores retulerunt, ad hos una motuum actionumque Veram originem, revocet; eo etiam nomine, nos non indignum, quod tractaremus, argumentum elegisse, fateberis. Denique, si omnia, quae vasorum ubi vis, et praecipue arterialium, item lacteorum et lymphaticorum, rationem spectant, eorum irritabilitatem probantia, cum Omnibus, quae hanc deesse ponunt, Comparaveri S, et quaΠ- tum illa scientia ad verum corporis actionum judicium medentem dirigat, quantum haec opinio his actionibus laborantibus auxilium molientem ludificet, tecum reputave- is, certe hujus operis, consilium nam aut de me, aut sucin
430쪽
3o D si VASORUM IRRITABILITATE.
cessu ejus, nihil usquam dico, non frustra suisse, agnosces
Postremo, ex eodem hoc meo argumento non solum
recte necne id elegerim, sed, quasi exemplo, ex quo dCaliis orbis medici partibus et toto eo dijudices, adlato, hoci addisci licet, ad artem medicam in schola ita, ut tuo latiore et observa tione reliqua quae desunt, paulatim dein acquiras, adipiscendam, tum prudentia, tum ingenio, tum
temporis spatio, tum aetate, tum artis amore ac summo
labore, opus esse. Et si, quod Cicero ait, nulla re homines de OS propius accedunt, quam salutem hominibus dando,V verum, nec in ulla, quam in nostra professione, verius est ; suaque natura dissicilis et ardua ars salutifera est, ut homo, pro suo tempore et seculi sui scientia, satis Prudens, conjecturalem eam dixerit; quid inde sequituri Non, quod nonnulli suadeant, ideo nullam, sed ideo certe
omnem curam, Omnem laborem, omnes ingenii vires, ad ejus tantum addiscendum, quantum mortales consequi possint, intentendum esse. Certe mihi, qui in hac academia, Per quinque annorum spatium, omnia, que de re medicat radita praecepta sunt, audivi, et cum vetustissimis paucis studiosis saepe colloquutus sum, po it remo proprio demum periculo facto, persuasum est, neminem, ut ut adultum, utut diligentem, ut ut ingeniosum, nisi mirabilis illeCRICHT ON Us i ν) fuerit, qui ad omnia summa, non per media, et sine suo labore, pervenit, summos medicinae, biennii spatio, mereri honores posse. Jamque, finitis hic studiis, et hoc opere, non ut velim, sed ut potui, absoluto, nullis laudibus academiam prosequar i, quippe quae eo famae et gloriae pervenit, ut non juvenili commendatione, sed custodum ipsius, ne bene parta oscitatione infelici perdantur, cura vigili opus sit: Ρraeceptoribus autem meis, et in primis viro maximo Culleno, qui sua me amicitia dignatus est, ob doctrinae medicae, ab iis accepta, egregia rudimenta, summas gratias ago.
γ) Vide chartam menstruam et criticam Edinensem, cujus titulus est, Edin burgh Μ igaetine 'nd Revie , N*ix. p. 46 . ubi ingeni Osissimus aliquis, et scriptor acerrimus pariter et elegantissimus, mas- mi hujus viri, quem quali porten una humanum dicas, vitam fabulis et miraculis, qualia vulgo pro veris avide accipiuntur, purgatum, nuper in lucem edidit.