장음표시 사용
141쪽
a 323 da, agrique redundarunt : neque antea tot malis finis Bupo situs fuit, quam in pristinam cum iis amicitiam, ac gratiam rediremus. Franciscus hic, qui nunc rerum potitur , foedere iobiscum icto , ad imperium recuperandum sociis vos armis
adjuvit ; cui sane, quod Brixia, Veronaque a BFmis , ardytissimis urbibus potiamini, acceptum referre debetis . Idumstitur Regem, qui post regni suscepta gubernacula semper ami-eus , sociusque vester fuit, adversus amicitiae jura, ac foed
ris rellionem deserere, in animum inducetis p vos, inquam , qui semper beneficiorum memores nulti unquam tempore ingratitudinis notam subiistis 3 scilicet, ut Carolus Imperator, acerarimus istius hostis, nulis contradicente, in Batia dominetur , atque ea provincia, quae ad Graeciam, Macedoniam obtinenaeam , atque adeo ad totam Europam coercendam situs natura , virium robore opportuna semper es habita, sibi ad C Astianam Rempubbram moderandam , ac subigendum gradum paret, atque ad uat Quid enim , quominus Agam integraphsideat , Caesari deest amplismum regnum P eapolitanum possidet : Insubribus potitur : pontifex Ab opera, oe stud fivet : relisui Italiae Principes , wI sitae , vel octis ἀωMi sunt. Vos, inquam, υos AP estis , quiAus, si in Galbae Regis
amicitia perseverare inconcussa opinio fuerit, librare potentissimorum Principum opes, regnandique immodisam cupiae talem compescere datum sit: cum immortali gloria vestram auctor Atatem reliqui Principes sequentur. Italia libertatem, ac Plemd em vobis acceptum rejeret. Contra iis, qui temporum conditionem, praesentemque rerum statum attentiore cura dispiciebant, minime tutum vide.
hatur , vormaciensbus induciis elapsis , cum Caesareanis ob Insubres subjectos, ac Mediolanensem arcem nuper in deditionem acceptam , tumescentibus iterum ad bellum redire , qui ob propinquitatem momento in agros, oppidaque Reip blitae irruere poterant, pacemque honestam certo, ac dissicili bello anteferendam esse Senatui auctores erant ; satisfactum jam esse Gallicis foederibus, copiis, pecunia , tormentis et illorum rebus in Galliam Cisalpinam opem latam fuisse et modo electos, atque Italia pulsos , nihil , praeter Cremonensem a cem, eamque cito in hostes casuram, possidere. Quid faciat
142쪽
Senatus Bedumne cum Imperatore, cum quo semper induciasse asse Hrmarit, modo fuscipiat , dum cunctis helucis re bus instructus apparatus iste regius in dies friget , atque elanguescit Quid enim si Anglus, ut frequenti rumore increbuit , in Galbam impetum fecerit regni fui oblitus per, clitanti Italiae, Venetaeque Reipubiscae opem feret Tot igitur
procelgis patriam objectabimus ξ ut praeterita vulnera, cicatrice nondum coalua, acerbius recrudescant Quid vero vobis
ipsis; quid ad Babae, NI libertatem, vel dignitatem optatius accidere potest, quam Insubrum imperium retroactis aetatibus propriis Principibus parere aut unum , ad Franciscum Gortiam pervenire Vos, neque Galgum , neque Caesarem fuit, mos h Here, qui aliquando Reipublicae felicuati invidere , atque Ebus imperio inhiare queant ; quod paucis ante annis , Ludo co Mediolano ejecto, summo cum damno experti estis . In Insubrum enim regione is Princeps erit , a quo turbandae quietis , ciendique hesty nullam vobis erit periculum pertisn
scendum : id porro tu vestra est potestate; si pacem , ac foedus , quod ultro Imperator offert, amplectamini ue si quieta, s
curaque consiba dubiis , atque incertis anteferre voluerit I . Dum inter divorsas sententias Patrum animi fluctuarent, Primceps Gritus gravi oratione Senatum alloquutus , dicendi vi , quae non mediocris in illo filisth fertur , atque auctoritate , Iam ex assiduo maximarum rerum usu sibi comparaverat , ectere ad pacem nutantes Senatores potuit s ut tandem amicitia , ac foedus cum caesare decerneretur. Ac sane hoc loco non parum miror ; non modo a Francisco Gui tardino, verum etiam a Petro Iustiniano Venetarum rerum conscio, scriptis mandatum fuisse, Andream Gritum ad supremae dignitatis in Republica fastigium nondum evectum , ut Venetos in Gallorum amicitia , ac foedere retineret, vehementer laborasse, iisque in Senatu acri se oratione opposuisse, qui Caesari assentiendum suadebant : eundem mox Principatu decoratum, nulla amplius ea in re verba ad Patres habere voluisse ; ne, qui diu in Galliis moratus esset, certa quadam erga gentem illam propensione duci videretur : nam Gritum in Senatu pro Qedere loquutum fuisse, ancipitesque animos ad certa impulisse Constat. Vetus quippe mos semper in Senatu fuit , ut , cum I 23
143쪽
de gravissimis rebus agitur, qui prudentia, ac rerum usu Oputulari patriae consilio possint, quacunque privati commodi ratione 1emota, liberrime in suggestu, quae sentiant , eloquam
Quod igitur faustum, selixque esset , pax , & soedus iiij.
kal. augusti in hanc sententiam inita sunt . Carolo , Divina favente clementia, Romanorum Imperatori electo ita enim antequam Coronam de more suscipiant, vocari pervetusta Comsuetudine Imperatores consuevere nihil unquam antiquius suisse, quam iis non modo malis, ac calamitatibus obviam ire, quibus nobilissima Italiae provincia bellis praeteritis afflicta, a, que attrita, non sine gravi Reipublicae Christianae jactura fuerat , verum in posterum turbari , ac vexari posset et proinde
veram, certamque pacem, ac quietem firmare, ut inde coimmunis inter omnes Principes concordiae bonum manare queat rad hanc rem consequendam nihil conducibilius, nihil firmius esse, quam si pacis, foederisque nexu cum Illustrissimo Andrea Grito, Dei gratia Duce , & Excellentissimo Venetiarum Dominio his enim verbis pacta inter Principes, ac Rempublicam concipiuntur adstringeretur : His de causis ad communem pra sertim utilitatem spectantibus, cujus semper Veneta Respublica studiosissima fuerat, summi, sanctissimique Hadriani S xti Ponti scis, Serenissimique ac potentissimi Henrici Angliae Regis , fidei defensoris ; intervenientibus Thoma Campegio electo Felirensi, sanctissimi Pontificis Legato, Richardo Paceo consiliario, & primario a Secretis , atque Angliae Regis Oratore , tractatione primum Hieronymi Adurni, qui vitam cum morte Commutavit, mox Marini Caraccioli Protonotarii Ap
stolici, ac Alphonsi Sanches Consiliariorum, apud Rempublicam Caesaris nomine Oratorum munere fungentium s in id Serenissimo Domino Ardinando Hispaniarum Infante, & Primope , Caesaris fiatre, per Balthasarem Glesium ejus Consiliarium, Oratoremque Concurrente, cum clarissimis viris Aloysio Mocenico Equite Consiliario, Georgio Cornelio Equite Procuratore Sancti Marci, & Marco Antonio Veneris Doctore, Illustrissimi Ducis, & Dominii procuratoribus , ad pacis , ac foederis pactiones devenere, quae inter ipsum sacratissimum , S invictissimum Imperatorem, ac Illustiissimum Ducem , EM
144쪽
eellentissimumque Dominium Venetiarum ratae, firmaeque sint. Illarum summa capita haec luere. Praeteritorum hesiorum memoria inter Maximilianum , ac Rempublicam deleta, ac penitus sublata, mutua pax, eademque perpetuo saucia r. Qua vulgata, ultro, citroque miri commercia terra, mariis prae regiones utrinque adiri queant; faminum ovinum, peliantur, excindantur ι qui hoc visae instremum amripuerint , merita nece poenas luant. Extorribus is patriam receptis , Ius citumn amissum res matur et quae bona seca ad dicata fuerint, an in ba-heant et quinque aurearum mugia Agorum vice singulD annis penduntur. Quae lora, oppida Venetis a Ferdynando ex Horma Gensibus conditionibus adhuc reddua non fuere, restituantur. Ducentorum aureorum milva octo annorum spatio , singulis
viginti quinque milva , perso at Caesari Respublica et solutione, nise prius oppidis, loci que a Feraenando receptis, minime t
Haec pacis conditionibus continebantur. Foedere vero Cave
batur : Ut Franciscus Sortia Medistini Dux quingentos Italos cataphractos in Insiaribus pace, Hlgoque aleret s cujus resse sponsorem, ac vadem Caesar promitteret.
S. Moersus Ducem, aut Venetos belgum moveretur, cara pseMorum numerum ad octingentos augere Caesar deseret . adjecto sex peditum milvum, ac 'Agentorum Irisoris armaturae equitum numero, tormentorumque belgi rum apparatu Iut his viribus aurii Bomam impetus arcerem , suo que fines
Contra vero Veneti Insubrum Helone heno petita, ac vexara , praesto futuros, omnique ope Ducem ad muros I cataphractos M ingentos, quingentos leuisris armatura equises, sex mille Italos pedBes, praeter besticas machi ae . subsidis missuros Minoantur. Neaptatam regno a quovis ChrisFauo Principe , Summo Pontifice misiano excepto, bestis lacessio . quindecim tris mes , cimni belgico apparatu instrinae a Rem iis in eas oraδώ reχnum tuendum mittantur.
145쪽
1 uera Hadrianus Pontifex, Henricus Angliae Rex pace hac, istisque foederibus, si His libuerit, honorifice excipiantur, eorum.
Qui ambarum partium foederati, ac focii fuerint , eadem pace, ac fudere comprehendantur. A Caesare adscripti fuero Reges Lusitaniae, Pannoniae, 9 Polonii et Sabaudiae Dux :Florentina Respublica, Tullus Messiceus Cardinalis, omnesque
ejus gentiles et Antonius Murnus Genuae Dux et Mantua Marchio : Senarum, O Lucae cimitates : Marchio Monti ferrati.
Sex mensium spatium tam Caesari , quam Reipublicae ad
aliorum, quos Desiem, nomina apponenda constitutum est. Xviii. kal. septembris pax, foedusque inter Caesarem, Rempublicamque ac reliquos foederatos ictum , solemni ritu , aCmore promulgatum est ; & ne Senatus liberalitas desidcrari posset, Marinus Caracciolus Caesaris Orator , qui in gravissimis negotiis tractandis sedulam, optimamque Operam naVaVerat , quinquaginta auri libris donatus est . Ad Caesarem duos raestantissimi Senatores, Andreas Naugerius, Laurentius Primus; ad Ferdinandiun vero Carolus Contarenus , ut pacem , foedusque Reipublicae nomine gratularentur , a Senatu missi sunt. Ad Franciscum Ssortiam Mediolani Ducem, qui eadeinde causa Franciscum Tabernam ad Patres miserat , ut idem ossicii genus praestaret, Marcus Antonius Venerius Legatus deligitur . Pace, ac foederibus inter Caesarem , & Venetos Hadriani Summi Pontificis auctoritate percussis, satis pacatas, ac firmas' res Italiae fore , Gallorumque Rex suspicione Anglici belli d mi detentus nihil hoc anno in Italia moturus videbatur. Verum , ut in rerum eventibus , ac Principum gestis pernoscendis, debilia , atque infirma sunt hominum judiCia j quae remorari Regem ab ea expeditione poterant , vehementiores illi atque acriores spiritus addidere et nunquam enim praeteritae cladis memoria ex animo effluxerat, extimulabatque adeo ami Lia Insubrum regio, ub omnibus potius se objectare periculis, omnia subire incommoda, quam sibi a Caesare illatas injurias perpeti posse videretur. Itaque quam maximum potest Gallorum , atque Italorum peditum , atque equitum numerum pa-
146쪽
rat : bellicas machinas, tormentarii pulveris , jumentorum , vehiculorumque apparatus ingentes adhibet et tributa indicendo,' vectigalia oppignerando , decumas a Sacerdotibus exigendo quam maximam potest pecuniae summam coacervat et ab Helvetiis per nuntios petit, ut Cum primum in Taurinorum campos descenderit, peditum suae gentis subsidia mittant. Iis de rebus instructum quamprimum Regem in Italiam cum exercitu venturum ore omnium circumserebatur 9 cum praecipue impctus ilic, quem Henricus Angliae Rex se effusurum in Gallias iactaverat, paulatim elanguissct ; neque Caesar aliquid entra Italiam moliri posset, quod Regem ab instituto revocaret. Itaque Franciscus Lugdunum contendit , ut loci opportunitate ,' tum ea, quae ad bellum necessaria essent, urgeret ; tum ut brevius illi in Italiam iter foret. Veneti cum haud dubie rursus Italiam bello conflagraturam animadvertercnt , nihil quod , vel ad sorderis conditiones servandas, vel ad proprios
fines tuendos pertineret, omittendum duxere. Theodoro Triui- , --tio summo militiae Praesecto , quod partes Gallorum sequere- τ Altius atur, plurimisque cum ea gente affinitatibus, atque officiis adstructus esset, ob navatam Reipublicae operam gratiae a Mna tu actae . Franciscus Maria e Ruverensi familia in ejuS locum M...is νυ .suffectus est , vir scientia militari , ac prudentia clarus , qui ereptum sibi per injuriam avitum imperium egregio Conatu mi s in armis recuperaverat, ac nuper ab Hadriano Pontifice in gra- - tiam receptus, legitimae possessionis titulos consequutus fuerat, omnesque illius ditiones suscipere in clientelam Senatus pollicitus est. Copiis , quas ea tempestate Respublica in Cualpinis habebat, lex Italorum peditum millium numerus adjectus ;levioris armaturae equitatus trecentis equitibus auctus est; urbes , atque arces validioribus praesidiis instauratae, mille pedites subsidio missi. Leonardus Haimus Legatus a Senatu renun- Ciatus, atque ut cruri Urbinate ad exercitum profici sceretur ,
constitutum est ; statimque Praefecti cataphractorum equitum ad ' Olii fluminis ripas se conferre justi , ut fines Reipublicae defendere , ac ad omnes rerum eventus in promptu esse pos
Interea de Resis adventu fama increbrescente , qui Gallo
147쪽
313 Carpensis oppidum, quo Caesar Alberto fiatri , uti perduellionis reo adempto, Columnam donaverat , per insidias o cupat . Galeatius Biragus Valentiam oppidum juxta Padum situm in suam potestatem redigit, arcemque, deditione ab oppidanis facta, recipit. Qua re ab Antonio Leva, qui Hastam cum Hiisano peditatu , ac levioribus equitibus ad continendos in nde populorum animos a GIumna missus fuerat, intellecta, cum militum manu Valentiam prosectus , neque natura, neque arte munitum oppidum biduo expugnat s cum axem tormentis quatere coepisset , deditione statim accepit . quadringentis intersectis, nonnullis captivis factis 3 inter quos ipse Biragus fuit. Verum dum Regem, qui se Lugdunum contulerat, quamprimum in Italiam venturum nemo ambigeret , noVae ortae rerum rationes, praeter omnium opinionem, illum alia omnia opinantem a suscepto itinere prohibuerunt . Praebuit mutandae sententiae occationem Carolus Borbonius Dux
R. regii stemmatis nobilitate , potentia, ac honorum insignibus nam Equitum magistri munere fungebatur apud Gallos
Ionge clarissimus. Is, quod aliquot ante annos regio favore,& gratia excidisset, parumque ubi in regno administrando a ctoritatis tribui iniquo animo pateretur, ac nuper aliquot ex paterna haereditate, & Borbonensi ducatu oppida a regina in item deducta essent, occulta odii , ac irarum semina animo Conceperat. Opportunum itaque tempus adesse ratus, dum Re1
trans Alpes profectus in Italicum bellum incumberet, aliquid adversus illum in Galliis facinoris patrandi et per Hadrianum
Baurenum Caesaris Oratorem , qui simulata veste mercatorem ementitus , ad illum profectus fuerat , Cuna Carolo , atque Henrico Anglorum Rege secretos tractatus habuerat , deque
Gallorum regno cum illis pactus dicebatur ; nempe ut Alpes transgresso Rege , ipse cum duodecim millibus peditum , qui
communi Principum aere compararentur, Burgundiae fines Ingrederetur , magna spe subnixus, Rege absente , gratia, & auctoritate, qua plurimum apud omnes posset , facile amplissimi regni parte aliqua potiturum . Quapropter Molinii sub aegrintantis specie, ut sua consilia tegeret, substiterat , Rexque illum benevola animi significatione inviserat ; cui, cum Lugdunum pervenisset, clarioraque in dies initae conjurationis indicia 'Diuili so by Cooste
148쪽
cia deserrentur, detecta , ac patefacta sua consilia sorbonius
persentiens, duobus tantum comitatus, Clam ad Sequanorumnnes, qui Caesari parebant, se recepit. Rex de illius fuga edoctus , cum Germanos pedites Butagundiae finibus appropinquare audivisset, periculi plenum esseratus, si in regni visceribus atrocissima conjuratione patefacta, illo deserto, in Italiam proficisceretur, Gulielmum Gauserium maris Praesectum Galli Admiralgum vocant) in Italiam mittit ; qui cum mille octingentis cataphractis, totidem levioribus equitibus, ac triginta millium peditum numero , nullo obs- stente, Insubrum ditionem ingressus, usque ad Ticinum amnem
pervenit . In itinere Novaria , quae, consulto Francisco Ssortia , arce excepta, deditionem fecit, ac Viglevano receptis e nam Prosper Columna cum motus in Galliis, quos Borbonius conciverat , Regisque de prosectione immutatum consilium intellexisset, in eam spem adductus fuerat , ut hoc anno Italica expeditio intermitteretur; quocirca nihil earum rerum, quae, vel ad repellendos hostes, vel ad civitates ab eorum impetu
tutandas pertinerent, comparaverat s inopinatoque hostium ad- Ventu , neque milites , qui ad pauciorem numerum redacti erant, aut agere, aut colligere , neque bellica tormenta par re, nec moenia diruta, strataque reficere, aut munitiones erigere potuerat : id illi eo rerum statu unum crat consilium , ad Ticinum amnem coactis copiis, Gallos transitu prohibere . Itaque quatuor Hispanorum , totidemque Gcrmanorum peditum millibus, ac equitibus quotquot poterat collectis, ipse , licet gravi morbo conflictatus, lectica deserri , atque in cit riori fluminis ripa consistere voluit. Verum secus, atque ille reputaverat Qaccidit; cum cnim ad amnem Galli pervenissent, Pertentatisque vadis , ob diuturnam siccitatem facilem transitum sere animadverterent, ad quatuor millia passuum ab hostium castris, nullo contrant tente , idibus septembris, pars pedibus , pars lembis flumen tranarunt, eidem ponte superjecto, quo tuto tormenta bellica duci possent. Columna inani eventu consilium cecidisse sero inspiciens; gravioribus tormentis Mediolanum
praemissis, eodem cum exercitu contendit: qua ex re tantum timoris , ac trepidationis urbi injectum suerat, ut, si ea occasione usus Gauserius, confestim cum copiis adfuisset, Civitate potiturus seret.
149쪽
1323 Dum haec agerentur, Gallorumque coeptis fortuna adspiraret, Senatus Leonardo Haimo Legato mandaverat , ut cum quadringentis cataphractis, ac trium millium peditum numero , Ollio trajecto , in Abduanam glaream profectus inter Bera gomatum, ac Cremensium fines opportuno ad utrasque urbes subveniendas loco castra haberet et ad Cremam , quae magis
patere hostibus videbatur, tutandam Christophorus Albanensis, ac Burghesius ductorcs cum trecentis peditibus subsidio mim fuere. Sed cum nondum Urbinas in castra venisset, &Galli inter Binascum , & Abiatum , duodecim a Mediolano
passuum millibus, castrametati fuissent, cunctabundus Legatus rem trahebat. Ceterum praeclare gerendae rei opportunitas , vel negligentia , vel copiarum omnium ad Ticinum amnem cogendarum studio, e manibus Gauserit emuxit. Dum enim ille in ulteriore fluminis ripa substitisset, Columnae , Mediolanensiumque animi in meliorem spem erecti, omissis de relinquenda urbe consiliis, excipere , ac sustinere ingruentes Gallos decrevere. Quapropter, quae ad Mediolanum retinendum idonea videbantur, summo studio perficere, praeteritamque socordiam virtute, ac diligentia corrigere : aggeres lapsos reficere e Italicum peditatum augere : commeatus intra moenia convehere et ad arma cepius, atque ex improviso conclamare,
ut quid spei, praesidiique in civibus reponendum foret, innotesceret. Quo factum est , ut brevi duodecim peditum millia,
praeter cives, in armis essent ; ad haec, ut Ticinum, ac Cremona praecipuae Insubrum urbes hostium vim repellerent. Antonius Leva cum valida militum manu Ticinum missus s Cremona mille peditum praesidio aucta fuit e tribus egregie munitis urbibus, nihil a Gallis Columna pertimescendum ratus. Gauserius cum triduum in colligendis militibus operam impendisset, atque inter Binascum, & Abiatum oppida copias collegisset, Mediolanum versus proficiscitur, ac inter Romanam ,& Ticinensem portam tormenta admovet: sed nimis arduam se aggressum rem conspicatus, externiS militibuS, atque armati populi numero subnixam urbem omnem impetum egregie excepturam , oppugnatoresque propulsaturam fore, gradum retroagere , expugnationis consilium deserere cogitur . Inde inter Laudensem, Ticinensemque viam positis castris , ad M
150쪽
doetiam rccipiendam partem Copiarum mittit . Petrum Bajam dum cum octo peditum millibus , equitatus robore , decem bellicis machinis ad Laudem oppugnandam proficisci jubet . Modoelia nullo negotio occupatur. Marchio Mantuanus , qui nuper cum equitibus quingentis, ac totidem peditibus ad excr- .citum venerat, cum se imparem ad hostes arcendos animadverteret, Parmaeque, quod Pontifici militaret, subsidium importare vellet, Laude relicta , Cremam se contulit . Laude Gallus potitus est . Leonardus Haimus Legatus cum Modoetiam amisiam, Laudem captam Cerneret, Cremonam potituros hostes haud dubiis nuntiis intelligeret; ne ex ea parte Venetorum fines ab hostibus aliquid detrimenti acciperent , ad Pontem vicum prope ripam Ollii fluminis situm copias statuit.
Interea Felirius Veneti exercitus Imperator in castra pervenerat et complures secum, quos in Flaminia , aC Piceno conscripserat, milites adduxerat ; cumque non procul a Ponte vico Mantuanor a Princeps suos milites collegisset, situs opportunitate id eventurum iperabat s ut, & Galli nostrorum propinquitate Cremona abstinerent ; & Venetorum ditiones ab hostium incursibus tutiores redderentur: quorum alterum Columna magnopere optabat; alterum Senatui maxime cordi erat; atque in id, ut Valde niteretur, Legato mandaverat . CHaris , ac Mediolani Ducis Oratores cum mirum in modum de Cremona tuenda soliciti essent, a Senatu petunt, ut quam Celerrime subsidia Cremonam mitti, exercitum trans Ollium flumen in Cremonensi agro esse jubeat ; hac una ratione Gallos consilia de illa oppugnanda relicturos e non tam cXiguo numero, neque tam modicis viribus nostros esse , ut timorem
illis incutere hostes possint , qui quinque millium peditum ,
ac quadringentorum cataphractorum equitum sumInam non e cedant : ad solicitandos Patrum animos Prosper Columna , ac Franciscus Ssortia nuntios Venetias misere . Senatus quaecunque e re communi serent, atque Praeserti in ad Cremonam
tuendam spectarent , imperaturum amrmat . Verum Galli a Cremonae oppugnatione non destitere s ac primum arci , quae adhuc in illorum potestate erat, subvenire statuunt . Federicus BoZZolus cum quadringentis hastatis , ac sex peditum mil-