장음표시 사용
131쪽
mos luteas habitauerit, non potest, nobis ualde duspliceant. de quibus non posis mus sine multis lacu mis, & magno dolorς cogitare, diuinamque bomitatem ut eos diluat, obnixe studioseque precari. Vertim quemadmodum perditorum hominum: li trocinia, diuinae legis vim atque integritatem , qua prohibentur, non tollui ; & reliqua sceleratorumcrimina, diuinorum decretorum sanctitatem non m nuunt, ita neque quorundam Praelatorisin inscitia tolli quominus,natura etiam ipsa docente, teneantur, in diuinis scripturis , Ecclesiae fide & disciplianais esse perquam instructii, qui docendi alios munus sustinent. Aequitatis enim isticiaque ratio postulat, ut tantd quisque in diuinarum rerum cognitione alios excellat, quanto Ecclesiastica dignitate longius antecellit. N V E R v v 'plebs tutus pesissimum' est munus, inaioribus fidem adhibete, & eorum praeceptis obtemperare, non dubito quin praecipua fidei capita credere explicite obligetur; ut pote, Deum trinum esse ac unum ; Dei filium nostra sese mortalitate induisse, cruci affxum fu isse ; mortem oppetiuisse, ut hominum scelera dilueret; a mortuis resurreXilia se; ad cosos conscendisse; sub panis uinique speciebus, uerum subesse Christi corpus ac languinem,ac tandem reliqua omnia Christi mysteria, quae Ecclesia anniuerseria celebritate colit. Sunt enim ESHesar festiuitates, ac reliquae ceremoniae, tacitae quaedam uoces, & perennis doctrina, qua Christia na plebs fidei mysteria discere, atque ad gratiam Sc cinritatem beneficiorum commemoraritae incita
132쪽
ri possitimaro uim ussa esse potest tanta ruditas, quae haec ignorare sime iminς qgeat, si a semul noti desint, qui plebe instru p asq; has EccIesae uoces explicent. Absu rig upro niati quere udita teligionis nostrae mysteria satis erit, ii rudis plebs implicate ςNdatu confiteaturque omnia, quae bsecris literis continentur, & catholica docet Ecclesia, uera esse: parataque sit an imo, ea tunc explicate credere, cum illi constiterit, inter fidei placita contineri. quibus prose o arivis Nntra omne in idquintis genus satis ςΠt tu Ia. neque possunt, fida illorusententiam maxime commodare, qui cXissim .it, nosore consultum plebis fidem subtilius dagare, aut D. TM- perdissiciles & perobscuras de religione nostra quae ma ,st stiones colam illa copiose discutere;cum neq; uiueri ' ψβ di genus, neque ingenium illis habeat accommodatum. nisi se te, haereticorum prauitate & impietate: imbut deceptionibus juehallu D nata fuerit; tunc e dum. nanque nullψm est praetermittendum persuasionis genus, nullum tam reconditum abstruiumque mysterium esse potest,quod non sit illi explicandum, ut ab impietate ad pietatem ueramque fidem reuocari ' possit. quod ut luculentius pateret, libenter ad modum retulissem integram Imperatoris Constaptini Magni epistolam, pietatis prudenti eque. plenissL.
mam, qua Alexandrum Alexandriae Episcopum, uirum lanctissinum, & Arriu haerexicum carpit, quod perobscuras de Trinitate quaesti' nes coram plebe Eusebai. principio discusserint.Qua inco siderantia pax inrba vi ta, mutua charitas, populo in diuersa studia diuiso
in graueo sumicitias conuersa', sidcs labefactata est' tale
133쪽
omnesque illae tragoediae atque incendia,quibus Eeclesia tandiu conflagrauit excitata sunt. aliquot tamen uerba non possum non transcribere,non manus Kemnicio,quam Arrio accommodata. Quantus est
inquit unusquisque hominum ut possit ita magnarum rerii, & ualde dissicilium uirtutem,aut ad perte diu inspicere, aut interpretari digne)Aut si quis hoc facere dissicilime tamen possit, quantarparti populi suadebit aut quis tantarum quaestionum subtilitates extra lapsus sui periculum sustinebit Ergo fugienda sunt in talibus multiloquia, ne torte dum
infirmitati nostrae minime,quod proponitur, eXp ιτ catur, mente discentium creditorum profundior intellectu, ad persectam quaestionis perceptionem peruenire non ualente ad necessitatem blasphemaraut schismatis, populus siducatur. Neque diuer- Dionys. sum sentit Magnus ille Dionysius Areopagita, I'a ορ- M li auditor, qui admonet Timotheum, ut recondi 'ris ε' :lla mysteria, quae ipse de Ecclesiastica hierarchia V scribit, nemini tradat, nisi aequalibus suis reueren dissimis praesulibus,quibus sacratractare institutum est, Ipsosque inquid pontificio iure monebis,mundi ut munda contingant, iisque communicent d1uin adiuinis. Et paulo inferius testatur, ab Apostolis fuisse institutum ut sacrae res corporearum ,& spectabilium rerum inuolucris 'etegerenturi ceremoniisque occultarentur; ne uniuersa plebs ea tractaret. quae minime capere poterat. Quis uero itaniet ut Apostolos arcanorum mysteriorum cognItionem plebi inuidisse dicast quam ut a nefario daemo num cultu,ad ueram religionem Deique certam cognitionem
134쪽
LIBER II. o 6 Ignitionem reuocarent,nullum non laborem pertulerunt At diuino Spiritu assi lati prudentissime existimauerunt, tamdiu plebis fidem saluam ac tutam so-re,quandiu se intra suos terminos continere neque ea uolui siet curiose perscrutari, quae quidem cum ad salutem minime necessaria essent ad pervestigandum certe ualde erant lubrica & periculosa. Quod D.Basil. uberius ac f usius tradidit. SCIO maledicta& probra, quae in nostros the Iogos aspere, ferociter,& libere cosers, propter distributionem illam fidei in implicitam & explicita.Fide
enim implicitam, Babylonicam seruitutem appellas, qua nec sciat,nec cogitet,nec quaerat num incertis O perspicuis scripturae testimoniis fundata sit,sed taliam Ieruel.C.Si Papa. Est enim inquis9 des implicita repliciter siruilis opinio,non ex uerbo Dei d ex humana persuasione concepta. Atqui haec non es uera illames, qnam Icriptu
TAM crassa inscitia,rerumque,de quibus agitur, tanta ignoratio, simplex quidem docendi genus potius, quam acrem disputationem requirit. Neque enim fieri potuisset, ut fidem implicitam tam acriter insectareris,& tam turpiter uituperasses, si illam aliqua eX parte cognitam atque perspectam habuisses nisi tam es insolens & amens, ut omnium te diuino rum consiliorum participem esse,& in omnia scripturae sacrae arcana penetrasse quod nemini hominum adhu cicontigit arbitreris.Cum enim implicitum illud dicatur quod aliqua in re absconditum latet, si- Quid fit des implicita constans est ac firma persuasio, quod si ς im Omnia sacris literis contenta, & ab Ecclesia credita, μ' uera sint; quantumuis mihi ignota sint. Omnis Gi nim
135쪽
oRTHODOX. EXPLIC.nim fides implicita in rc aliqua explicite & enodate
credita fundatur. omnes uero cum implicite credamus jacram scripturam a Deo reuelatam fuisse, atq; adeo diuinam ueritatem continere ; etsi certo sciamus eorum, quae ibi continentur, multa nostram cognitionem fugere, firmiter tamen omnes cuncta diuinis literis comprehensa uera esse credimus,quae cumprim im diuina bonitate enodata, Ecclesiaeque reuelata claruerint,& in illorum cognitionem quis uenerit,explicate tum illa credere incipiet, quae implicate hoc est,in fide scripturae sacrae occultata crC-debat. Qui igitur implicitam omnem fidem execratur,an non satis prodit,se aut sola illa scripturae loca uera esse existimare,quae intelligit,aut arbitrari omnia illius penetralia ita lustrasse, secretaq; ita habere cognita,& animo comprehensa, ut nullius intelligetiam desiderare possit Θ qua insania, quae maior esse potestὸ Sancti enim Patres fidem sapienter admodum cum luce compararunt; quae clim principio obnubilata appareat,magis tamen ac magis conseque
ter splendescit. Multa enim fidei mysteria illis fuerunt quondam ignota,quae nobis sunt nunc compcria satis,& cxplorata. Cum tamen omnia sacris lite ris complexa uenerarentur, & suspicerent, multa sane implicite illi crediderunt, quae nos explicite & C- nodate credimus. Neque dubium cuiquam esse potest, secretorum Dei thesauru adhuc exhaustum minime esse; sed multa superesse uenturis temporibus reuelanda,nobis prorsus ignota. Quocirca fidem implicitam, abominari & detestari, est aut effienati prae
cipitatiq; furoris,aut profligatissimae & perditissimae
136쪽
L I B E R et I. εχ impietatis indicium. Interea uero quae Christianorum uulgus explicate credit, hoc unum profecto est maxime necessarium, unam scilicet esse Ecclesiam Catholicam & Apostolicam,quae columna est, & firmmamentum ueritatis.Cum uero omnia, quae haec Ec primacies a credi particulatim ille nosse,aut propter inge ad Timn ij tarditatem aut doctrinae inopiam non possit, que ς ῖ admodum reliqua omnia fidei mysteria implicata in articulo de Ecesesia continentur,ita uulgus implicate illa credere,quae explicate minime nouit, censetur, cum ueram illam & incorruptam fidem esse animo obfirmato, & sine ulla dubitatione credit; quam haec Ecclesia colit,&obseruat. Quam inepte uero a te dictum sit hanc uulgi nostri fidem, non ex uerbo Dei,sed ex humana persuasione conceptam esse, satis is perspiciet,qui humanis persuasionibus, non lia ratione Christianum populum fidem adhibere intelligit, quam quia diuinis uerbis illas niti certo credit. Neque enim Ecclesiae Catholicae fidem cetatissima esse alio nomine fideles persuasi sunt, quam quia diuinis oraculis illam inniti & sustentari, exploratum habent.Quare qui persuasionibus ministroruEcclesiae paret, magis quide diuinis se uerbis, quam
humanis persuasionibus credere constater arbitrantur. quia enim non humanas sed diuinas uoces illas esse ab humano ore emissas ducunt; omni mentis Glatione semota, intellectum sub iugum fidei mittui, in obsequium non hominis quide, sed Christi. Nuhil enim ad ueritatem, certamq; rei cognitione re seri, uerbo ne an scriptura illa tradatur. Vt aute cim sacras literas perlego,non chartae aut atramento cla in a racterb
137쪽
RTHODOX. EXPLIC.racteribus ue ipsis, sed scribentis auctoritati fidem
adiungo, ita & dicentis Dei auctoritas, cuius uoces audire puto, cum Ecclesiae ueros ministros audio,ine sola mouet, ut magnas & a uulgari sensu maxime remotas reS,firmiter creda. Quare quoad modum quid ex sacris libris diuina quaedam mysteria haurit, recoditaq; in illis alia ueneratur,no characteribus ab hominibus compostis,scriptori ue ipsi,sed diu in is uerbis, quae ibi contineri certo credit,se fidem adiungere arbitraturi ita qui ministros Ecclesiae audit, illorumonitis&praeceptis paret, diuinis uocibus parere, non humanis persuasionibus commoueri, arbitra tur.Cum praesertim eadem Ecclesia, quae scripturam illam diuinam esse testatur, haec in illa contineri; &uera esse doceat: cuius testimonium aut ubiq; contenendum,aut ubiq; certe amplectendum est. Quare caieta considerate admodum ab aliquibus magni nominisnui fecis Theologis dictuna est, quod si quis rudis, &imperida secun tus in aliquibus abstrusis magis & reconditis fidei dx-q-δ- nlysteriis,quae ille explicite credere minime astrin- ' gitur ab Ecclesiae primoribus,quos sidcles esse iudicat,decipiatur , non est fidei proditor & haereticus habendus,quandiu errori pertinaciter non adhaeserit, sed ueram se Ecclesiae fidem tenere imperite iudicauerit. quales apud uos aliqui esse fortasse po-rerunt , quibus non minus ingenii tarditas rerumque omnium ignoratio, in tanta religionis perturbatione , fideiq; iactura salutis occasio sit, quam uobis eruditionis insolens ac uana ostentatio, Eu geli j que inanis opinio sempiternum interitum ce
to afferet,nisi aliquando diuino beneficio resipisc
138쪽
LIBERI Iatis . fidem enim Christiana plebs in abstrusioribus fidei quaestionibus,Ecclesiae primoribus ideo sollini adhibet, quia uerum illos & incorruptum Ecclesiae
sensum conseruare iudicat: cui tanquam ad immotam quandam columnam adhaerescit. A T non memineram,te calumniandi effrenata libidine ita insanivisse, orationemque tam temere praecipitasse,ur omne illum fidemfalsam esse dicas eruitutemque Ealylonicam appelles , quae nec fidat , nec cogitet, nec quaerit , num incertis Operstituis gerbi Dei testimoniis fundata sit. Quae si uera sunt, o infelices agricolas, miserandas anus,infelix,sordidum, & abiectum uulgus, duram& crudelem eorum fortunam, qui nec characteres ipsos nouerunt, neque unquam sacras literas legere prae ingenij tarditate poterunt. Quam enim, quaeso salutis uiam ingredi poterunt Θ quis aditus illis adChristum patere potcrifiSine fide impossibile est.
placere Deo: fides, litie nescit,an in perspicuis uerbi Dei testimonijs fundata sit, uera ut ais, in non est rid sine sacrarii militerarum cognitione esse non potest, illas legendo terere rudes omnino, & ignari non possunt. Quae iam igitur illis relinquitur salutis spes quam poterunt lalutis consequendae ratio nem inire Θ cum antea ex Christi & Pauli uerbis di dicissem, fidein & constantem persuasionem de a ticulis fidei, cum ardenti charitate coniunctam, ad salutem consequendam satis esse, nullam esse exi stimabam tantam ingenij tarditatem, nullas tam barbaras & incultas getes, quibus non esset ad Christum facilis aditus , cum praesertim quae ad fidem
oecessaria esse dixtinxis , capere quiuis possit i S ad
139쪽
ORTHODOX. EXPLIC. charitatem Spiritus sancti impulsu omnes incitem tur. Nunc uero cum audio sine sacrarum literarum cognitione, egregiaque doctrina, fidem constare non posse, incipio iam si Kemnicio fides habenda est de agrestium hominum salute desperare,solisq;
peritis uiris,regnum coelorum patere pos e arbitrari . Vt uero reliquas gentes duras, agrestes, nulla iare magis quam mentis stupore insignes taceam, s losque Aethiopes commemorem, quorum pluriami iumentorum ruditatem potius, quam hominum ingenium praeseserunt,adeo ut magna cum dissicultate , & assidua consuetudine, uix Dominicam orationem , Apostolorum sy mboluin, praecipuaque fidei nostrae capita retinere, aut caperc possint; nullansne illis salutis spem reliquam facies ξ gratis pro illis Christum mortuum fuisse iudicabisὸ Non te pudet Christi benignitatem, Euangelij suaue iugum,
in tantam immanitatem & crudelitatem couertere λOmnes neruos si sylvestris quiuis homo ad Christianam disciplinam capessendam comparet, articulos fidei memoria complectatur, ac constantissime credat, Deum totis uiribus totoque animi affectu diligat, sacras tamen literas nec assequi, nec mente retinere ullo modo possit, huic erit ne aliqua salutis spes relicta ξ Si nulla, satis quidem patet, huic pe ditionis causam non tam esse animi peruersitatem, quam naturae ipsius hebetudinem, & stuporem, quas naturales affectiones neque in laude, neque in uituperio ponendas esse sancti Patres semper cuphilosophis omnibus iudicarunt. Si uero ad salvisi aditus ei patere adhuc potest, est igitur in illo uera fides
140쪽
fides: etiamsi nesciat, quibus diuini uerbi testim
nijs landata sit. Diuum Antonium eremitarum omnium parentem, quem merito omnis est admirata antiquitas, literarum cognitionis omnino expertem , ac rudem per diu extitisse, diurnorumque uerborum praeclaram cognitionem, tandem fuisse peculiari Dei beneficio consequutum, tradit D. Aug. Lib. i.de Atque item seruum quendam barbarum triduaniS doc. Chri precibus, ut legendi peritiam consequeretur, Deu stia. iuexorasse. Hos igitur antequam talibus a Deo cum v p larentur beneficijs, uera fide fuisse destitutos di 'ces ξ Cum tantum gratia apud Deum ualebant, ut max imu hoc donum impetrare potuerint, neque semina quidem Christianae religionis habuisse iudicabis Nam si cum diuinorum uerborum cogniti ne, simul fides incipit, hos sane ante infideles fuis. -d se, dicas necesse est. Plurimos uiros sanctitate illustres numerare possem, quorum uirtutum documentis, antiquae sunt historiae exornatae, qui quantiis sacrarum literarum fuerint omnino ignari, cum tamen admirabilem quadam uitae innocentiam cum ardenti Dei dilectione copularim, rarae cuiusdam sanctitatis exemplar uniuersae Christianae Reip. extiterunt. Ii igitur clim nesciuisistent, in quibus uerbi Dei testiinoia ijs eorum fides fundaretur, fide necrant uera destituti, omnisque illorum Opera, quam in uirtutum maximarum studio tandiu collocarunt,
inanis fuit ac uana Quod si inquirere illos saltem
oportere ais, quae nam Dei uerba articulorum fideis ni fundamenta; non uides iam necesse esse, ut ii