장음표시 사용
141쪽
ORTHODOX. EXPLIC. bum Dei esse crederent,quod Ecclesiae maiores uerbum Dei esse dixissent, illorumque dicta diuinoruoraculorum instar, uenerarentur, fidei enim essem. tia & natura, satis quidem completa est, & absoli ta, si credam,Iesum Christum, uerum esse Deum,ac hominem; quia id a Deo reuelatum est, etiam si ignorem quibus scripturae uerbis id fuerit reuelatum. Sed quoniam Diui te Augustini uestigiis insistere prae te serre, callide studes, illius, quaeso, hac
de re apertam planamque sententiam ausculta, ut aliquando tandem Christi Ecclesiae insultare desinas. sic enim scribit, Homo, ita fide,spe&charitate subnixus, ea inconcusse retinens, non indiget scripturis nisi ad alios instrvcndos.Itaque multi per haec tria etiam in solitudine sine codicibus uiuunt; unde in illis iam arbitror completum esse quod dictum est, sue prophetiae euacuabuntur, siue linguae cessabunt, siue scientia destruetur. ΚEM NICIVS uero quia semel cum suo Luthero insanire coepit, cum eodem ait, Dei filium non tantum libertat in dedisse, stdpracvissesuis auditoribus, ut omnem do firmam ad regulamscripturae sacra exigerent, tum ait apud Ioaππε , S rutaminiscripturas. Ita enim suis est praeceptoribus addictus, ut nihil afferat apud suos non putidum &protritum , a nostris uero saepius prosigatum: adeo ut ne modestiae quidem specimen aliquod nouum exhibere uoluerit. Secundo id e probat, ψη inquit,ALI. l7.Berrebensis laudantur,quod quotidie scrutabatur fripturas.
Quare concludit, impium esse, & a lege Christi longe alienum, temeraria lectione scripturaruin uulgo interdicere.
142쪽
pRINCIPIO' ucro lectorem oratum uelim, ut animum aduertat, quam sibi iste homo minime circunspectus non conste quantumq; secum ipse pugnet.quae enim disiuncta magis, atque contraria esse possunt,quam una cum suis praeceptoribus fateri,n5 omnibus datum esse interpretandi scripturas munus' tamen uelle ad iudicandum de doctrina fidei ex uero scripturarum sensu omnes auctorari Naqui interpretandi scripturas spiritu caret,qui fieri potest,ut de illarum uero sesu certum iudicium faciat, aut certo intelligat,an quod in quaestionem uocatur cum scripturae sacrae germano sensu, consentiat At
in qu i t,aliquo pr. ostrante uiam opus habet ut Cadaces Eunuchus.
qua manu ductione illustratus poterit iam de qua-uis re iudicium facile serre. Quid,quaeso, excogitari potuit ineptius,quam carentem interpretandi spiritu, censori u iudiciu de illo ferre qui tali spiritu est a Deo abunde exornatus cum praesertim ita eum iudicare necesse sit,ut ab habente spiritu edoctus atque institutus fuit. Quare personatum magis et adumbratum iudicium,quam veru llud esse necesse
V τ igitur ad duo illa diuinarum literarum testi
monia breuiter iam respondeamus, quis erit ta bamdus et stolidus, qui cum ad contextum Ioannis animum diligenter aduerterit, no uideat, Christum noad futurum omnem Christianum populum, ut Kemnicius fingit,sed ad legis doctores sermonem direxisses qui cum grauiter illum calumniarentur,quod Dei filium se diceret, atq; ex operum excellentia &litudin e,& Dei patris firmissimis grauissimisq;. R testi-
143쪽
, ORTHODOX. EXPLIC. testimonijs comprobare diuinitatem suam uellet, scripturam sacram testem citat, quae apud illos maxime erat sacrosancta & in qua diuina testimonia contincri certo arbitrabatur. Scrutamini,inquit, scriptum ras, quia uos putatis in ipsis uitam aeternam haberi, & illae sunt, quae testimonium perhibent de me. Neque enim imperitum uulgus ignaros & infima de plebe homines,qui nunquam in sacrarum literarum meditationem incubuerant, sed illos, quibus clauesci etiar alias exprobrauerat, qui in Mosis cathedra sedebant,quos uniuersa plebs docentes auscultabat, quorum iussis parebat,dicitisq; integram fidem habebat cum diuinam legem per omne sabbatum enarr
bat'alloquebatur,illos adhortabatur, ut uitam actusque eius cum sacrarum literarum oraculis conserrct,
ad quos de diuinis institutis iudicium semper spectauit.
riuuii Qvo o si Diui Cyrilli illustrem & perpolitam' explicationem atque Christi uerbis quam maxime ἐρρη'l si' eonsentaneam sequamur,nullam sane illa dubitan' ' '' di occasione afferre poterunt. Nanque ipsam Ora tionis seriem aperte inquit demonstrare, Christum non quidem sacrarum literarum studium Pharisaeis commedasse,sed exprobrasse; quippe qui cum in ij stud ijs perpetuo uersaretur quae nihil nisi Christum
docebant, in quem unum omnia diuina oracula tanquam in finem reseruntur,ita erant inuidiae, cupiditatumq; nebula ob coecati, ut in illius cognitionem nulla ratione uenirent; neque cum illo indissolubili se amoris uinculo copularent: luod illa,quae mox sequuntur uerba satis iudicant, Et non uultis uenire ad me.
144쪽
LIBER II. εδ ad me. Neque enim minus Graecum uerbum , VAL eos, quam Latinum, scrutamini, praesentis temporis indicantis modi esse potest. Quare germanus hic est loci huius sensus, Nihil est quod uos Dei,sacrarum que literarum cognitionem tantopere uenditetis uobisq; solis illius esse mysteria cognita in solen , tissime iactetis. inanis enim omnis est labor, uanum est omne studium , quod in diuinis literis ponitis, clim me unum quem ipsae potissimum praedicant, &quem maxime indicant,non cognoscatis.Nunquam enim ille diuina uerba sacris literis consignata percipere integre poterit, aut Deum uere cognoscere,
qui militeius filio, cui ipse testimonium perhibet,
non crediderit. ABERE HENSES uem,quos Diuus Lucas testa ij. 'tur,solitos fuisse quotidie scrutari scripturas, ut cer tiores redderentur,an quae a Paulo dicebantur, ita se haberent,obserua,quaeso, no fuisse de uulgi sece homines,quales tu ad scripturas excutiendas excitas,
sed de primariis Iudaeorum, & qui apud illos plus
ualebant genere,& auctoritate.neq; enim temere Lucas dixit illos fuisse ἐν Θερσαλίνι 1, riid est nobiliores & praecipuos omnium, qui erant . HTh essalonicae,sed ut indicaret, eorum de fide Chri- 'istiana,non quidem temere, sed magna cum consuti tatione,& diuturna meditatione suscepta, iudicium,& approbationem,non uulgarem fuisse.Sed esto, nohuiusmodi ii uiri fuerint quales a nobis,&Lucae uerbis describuntur, similia ne tu prorsus iudicas,noua ac nusquam antea auditam fidem religionemq; recipere,& illam in qua educatus & altus es, quam ue a R a mai e
145쪽
maioribus accepisti,tueri,& conseruareΘillam,quain multo antea a Deo traditam,receperas fidem, abi j cere, & repudiare, Sceandem constantissime retinere Cum igitur maximum sit inter haec interiectum interuallum, magni quidem ad Thessalonicensu laudem resere,quod cum Paulus nullis signis, ut diuus Ioannes Chrysostomus annotat, sed ex scripturae sacrae uisceribus,ualidissimis ductis argumentis, cum illis ageret,ita cum scripturis sibi familiaribus &maxime propriis illa conserrent,ut cum uera a Paulo dici constaret,non temere, sed coelesti spiritu ductos, c6scientiaq; couinctos,antiquam disciplinam atque
ritus,quos ipsorum maiores a Deo acceperant, dcseruisse uiderentur. Christum nanque ipsum necesse fuit, stupenda opera,& qualia nemo unquam hominum fecerat,edere,ut Iudaeoru pervicacia, nulla
excusatione tegi potuisset.Si enim trita solum & uulgaria secisse illorii quide i crededo pertinacia, qua
magnum ipsorum peccatum, atque caetera omnia
complectens, D. Augustinus uocat, ipso etiam Christotcsse, omni culpa, ac peccato uacasset. Atu C-tcrem fidem antiquitate, & communi consensu satis firmatam, si quiuis unus scripturae ponderibus examinare=uoluerit , & dubitationum omnium, quae innumerae existere possunt, se iudicem constutuere, quando fides, religioque firma ac stabilis manebit quando altissimis radicibus defixa, nullis opinionum procellis, hinc inde uerberabitur Nams quae firmiis me credere oportet, quisque eXpendere ita tentet, ut quae uera esse iudicauerit, credat; quae minus,reijciat, in tanta ingeniorum uarietate,
146쪽
an non uniuersam fidem infinitis quaestionibus permisceri, dubitationibus implicari; atque apud multos nutare uacillareque oportebit ξ an non ad omnem infidelitatem aditus aperietur Cum praesem tim uel minima indide haesitatio infidelitatem quandam praeseserat; Animorum uero coniunctio dissus tur, Christiana charitas abij cietur; amicitiae in graues inimicitias, conuertentur, neque enim grauiores ullae esse possitnt ijs, quae religionis causa excitatur pacis denique foedera omnia rumpentur. Quare libertatem exigendi dogmata fidei ad normam scripturae sacrae cunctis promiscue deserre, nihil est aliud, quam publicam pacem, ciuile statum, una eum Christiana religione funditus euertere. At cunoua dogmata, & ab Ecclesiae fide, in qua natus &educatus fuit squalia uestra sunt ualde dissidentia populus audit; quando noua monstra,& inaudita portenta illius auribus a uobis ingeruntur,non illis temere assentiri, sed Ecclesiae iudicium auidissime expectare debet, ab illa postulare ut diuinas scripturaS euoluat, noua dogmata cum ueteribus & ueris scripturae sensibus, conferat: atque quae Christianum hominem credere oporteat, commonstret. Nasi, ut quiuis dogmata ad scripturam exigat, Christus praecepit, est id quidem non modo uobis Lu- theranis integrum, sed Sacramentariis, sed Zuinia
glianis, sed Suencpheldianis, sed Anabaptistis,sed omnibus huius tempestatis portentosis atque uel ipsis ia nominibus horribilibus sectarijsi Licuitq; proiecto olim Arrianis, Sabellianis, Calliaris, hoc est, Nouati nisi caeterisque in relisione monstris.
147쪽
ORTHODOX. EXPLIC. Tam male, quaeso te, putas Christum Ecclesiae suae consuluisse, ut arcana sua mysteria diuinis scripturis cons gnata cuiusque iudicio permitteret, unde tot monstra extarent Immo potius ita sane cunctos uoluit, diuina uerba scrutari, ut ueterum integras,
pias, & catholicas interpretationes, ab Ecclesia' amplissima auctoritate approbatas ab omnibus. amplecteretur,sensa exoscularentur, neque ab ijs quidquam diuersum in Ecclesia inuehere quis auderet. Nam si omnes sunt scripturarum & fidei iudices a Christo constituti, quo na, quaeso, modo sacram C tariorum poteris impudentiam reprimere, dum illi illum, tu uero hunc esse scripturae sensum dixeris maxime cum non minorem sibi ad iudicandum descripturis deque dogmatibus libertatem a Deo fuisse concessam, quam tibi: te etiam auctore iactare possint. Tu cum ad scripturae normam illorum placita confers, ea damnas : illi contra tam tua uiciL. sim cadem trutina expendunt, sua confirmant, tua damnant, quem tandem exitum res habere poterit Non uides Κemnici, qua diuinam sapientiam iniuria afficias, cum sacras literas dissensionis αinimicitiarum seminaria magis,quam pacis aut charitatis incitamenta faciasὸ Non uides, dum omnes legitimos iudices fidei & religionis constituere conaris, Deum improuidum te facere, atque Ecclesia suae male consulentem, & diuinas literas, quas oratione tantopere extollis, reipsa ualde deprimere&abij cere Illas enim omnium iudicijs subij cero, nihil est aliud quam affirmare, perobscuram, d biam , nutantem, caliginosamque fidem illa conti
148쪽
L I B E R II. - 68pere. Si enim ab ijs, quos scripturae sacrae Iegitimos iudices Deum secisse arbitraris, in tam uarias sententias distrahitur, quis certam acueram se tenererxistimaro poterit ἡ igis in tanta sententiarum v rietate ad uerum se scripturae sep sum penetrasse, Gne temeritatis nota sibi persuadebit Θ Quare non
est,quod tam acriter Albertum Pighium, huius no strie aetatis egregiae eruditionis uirum reprehenda , quod affirmet, non esse aduersus haereticos, soli scripturae testimonijs agendum. Nam nisi Ecclesiae sensum cum scripturae uerbis colligemu , aperta ueritatem constare nunquam posse & Tertullianus olim prudenter admodum sensit, & Ecelesiae magno malo a uobis didicimus Cum enim ex solis scripturis cum tuo Luthero eiusque similibus perduellibus, antiquitatis iudicio abiecto agere quidam instituerunt, ut impictatem semel conceptam , Lutherus suique sustinerent, ita scripturas detorquebant, ut permultas sepultas iam haereses, tanquam cerbe-irum, quod in fabulis est, ab Achero te excitauerint.
Deque enim una impietas sustentari potest nisi cum multis connexa sit, & implicata, atqueialijs ueluti adminiculis quibusdam fulciatur. Propter hanc igitur uestram in detorquendis scripturis licentiam, effredataque audaciam, non soliim Pighius, sed omnes pruden pes uiri seinper existimasserunt, minimς
disputati is fructu ni const/rς p0sta, si sanctorum
Patrum sente pyijs, tanquam uerissimis & sapientis. simis iudicibus semotis sola flexibili scriptura umbiscum agatur. Id quod non ςst sacrae scripturae purissimum grauissimumque iudicium, a disputationibus
149쪽
nibus arcere, ut falso interpretaris, sed illius uera& germanum sensum a ueteribus sanctitate & eruditione clarissimis patribus petere. Nam si ut aperte demonstrauimus) Spiritus sanctus non ita Ecclesia
deseruit unquam, ut scripturae uero sensu illam prorsus carere pateretur,quid est, quod illum tanquam inanem &superuacaneum aspernentur, qui totius est antiquitatis suffragijs comprobatus, atque omnium sanctorum Patrii qui per orbem longe lateque dispersi erant, conlansu ascitusὸ Quibus aequi simis iudicibus in disputationibus cum haeretici S, atque cxponendis scripturis si careamus, nihil consequemur aliud, quam stomachi aut cerebri euemsionem, ut Tertullianus ait. Quain Pighij uerissimam sententiam, si reprehendendam ducis, reprehendas in primis oportet Diuum Augustinum, qui ueterum Patrum iudicium tam esse aequum&since rum arbitratur, ut ne iniquissimus quidem illud posse detrectare dicat. Cum enim Iuliani Pelagia- August. ni nefarias sentetias Sactoru Patru grauissimis testi-bb- γ- moniis refelleret,ad hunc modii scribit, Omnes iudiit,huis ' ce 'Odio,inuidia,amicitia,inimicitia, ira uacuos esse decet: pauci tales potuerunt inueniri. Sed Ambrosium aliosque collegas eius,quos cum illo commemoraui,tales fuisse credendum est. Verum cisi tales non fuerunt in ijs causis,quas ad se delatas, & inter Patres cognitas cum hic uiucrent, suo iudicio distini erunt, ad hanc tamen causam tales fuerunt, quando de illa sententias protulerunt,nullas nobis
cum neque uobiscum amicitias attenderunt, uel inimicitias exercuerunt; neque nobis neque uobis ira e . ti sunt;
150쪽
. Iri LIBER I r. εν ti sunt; neque nos neque uos miserati sunt, quod inuenerunt in Ecclesia, tenuerunt. Nondum uobiscum apud istos iudices aliquid agebamus, & apud
eos acta est causa nostra. Nec uos nec nos eis noti fueramus, & eorum pro nobis contra uos, latas sententias recitamus, nondum uobiscum certabamus,& eis pronunciantibus uicimus. Horum uero aequissimoru &incorruptissimorum iudicum qui iudiciu formidat, an non satis prodit, pertinaciae, contentioni,suco,& fallacijs magis quam aequitati & ueritati fidere ξ
ILLUD uero, quod per Alborti Pighii persona
dicis, in disputationibus scilicet cotra Lutheranos, sinpliciter ponendum esse hoc principium, Quicquid
Pontifex manus cumsiua coniurati caterua decernit, Ilatuit, O proponit atatim amplectendum, O firmiter credcndum esse me ulla conti ηtIbne, an consentaneum sitscripturae sacrae, an uero manifest/
pugnet. Hoc inquam, quale sit, manifestum illi fiet, qui legerit sextu caput prioris libri, quem Pighius de Ecclesiastica hierarchia scripsit. atque pari fide z ''
te hic agere, ac in caeteris rebus alijs satis intelliget. siastita Qui postquam pudorem semel abiecisti nullam tibi Hierari ueritatis rationem habendam esse putasti. Pighius c 6. igitur cum inquirit modum inueniendi in quacumque quaestione proposita communem totius Ecclesiae sententiam sinquit, potuisse quidem se, breuiter&copendi alie cum Irenaeo respondere, solius Romanae Ecclesiae iudicium instar iudiciorum alia. rum omnium Ecclesiarum habendum esse, cum illa sanctissima sedes fidei integritatem, religionisq; Puritatem, satis abunde sena per prae caeteris omnia