장음표시 사용
161쪽
ANDRADII LUSITANI, ORTHODOXARUM EXPLICA . 2
Itantum studij,& diligentiae incognoscenda peccatorum turpitudine,& deformitate, inq; deprauatione,&foeditate, sua rectitudine spoliati ac corrupti animi perspicienda, omnes
nibus flagiti js inquinanda, coecis ducti cupiditatibus permulti collocant, nihil quidem opus esset,lanta nunc contentione,de peccatorum ratione,naturaque disputare,sed omnes tota animi contentione illa declinaremus:&uelut funestum quoddam contagium deuitaremus , detestaremur , ac deprecarinmur: atque ita neque Κemnicius tam intemperan
ii calumniandi pios,optimosq; uiros libidine defi graret,neque nobis hic in tuenda ueritate labor subeundus foret. Sed quando ipse, ut de peccato impie dissereret magis est falsa quadam nominis interpretatione illectus, quam uera peccati ipsius atrocitate, & deserninate deterritus, atque auocatus, non minus hic,quam in superioribus peccare eum & falli,iam ostendamus necesse est. Hoc aute primum esti Axioma
162쪽
. 3 I LIBER II I. l s toma, quod in Coloniensi censura reprehendit.
cuicquid legi Dei repugnat, se peccatum. Atqui hane definitionem m* esse Spiritus suincti O quidem totidem uerbis tradit I. Io. 3 . peccatum eὴ ἀνοι u. O hoc uocatulo in multis aliis scripturae locis peccatum deis scribitur. cumq; multa congessisset scripturae sacrae loca,quaedam uere, quaedam autem false, tandem con , cludit, Iesuuitas non iurasse quid sed coniurasse cotrasententiam, O contra ipsa uerba Spiritus sancti.
LvTHER Vs eius , discipuli, ut apud imperitos possint obtinere,peccandi illa incitamenta & illecebras siue concupiscentiam,quae in ipsis membris inest,ex natiuo & originali peccato post sacrum lauacrum relicta,uere peccatum esse, hanc peccati definitionem populo plausibilem excogitarunt Quicquid legi Dei repugnat, peccatum est. Nam concupiicentiam legi Dei repugnare, uel ex Pauli testimonio si iis est omnibus exploratum. quam tamen definitionem non esse soli peccato accommodatam, aperte admodum demonstrant Colonienses ; quia non modo peccata ipsa sed homines etiam sceleribus coni minati,daemonesq; ipsi cum lege Dei non minus pugnant quam concupiscentiae Quae uero definitio sese cxtra rem definita fundit, inepta est,& inutilis prom in . sus. Neque tamen inficiantur, omne peccatum diuinae legi repugnare, cum id non minus peccato insit, quam homini sentiendi uis & facultas. Clim enim omnis bonitatis summa in Deo posita sit,& colloc
ta,ut qui bonitatis nullam particulam aliunde mu- d. 'ri 2 tuatur,sed naturam habet non modo omni perfectio . t ,
nis genere cumulatam, sed quae periectio ipsa est, &ex qua
163쪽
exqua bona omnia oriuntur, fit certe perspicuum, bonitatis omnem rationem in diuina similitudine positam esse. Et quemadmodum res omnes, a Deo productae,& quae natura constant, eo magis persectar sunt,& absolutae, quo diuinam ilIam incomprehensi, bilem , natura expressius prae se gerunt , & reserunt, . ita diuina uoluntas, norma est, ad quam dirigenda& formanda est uita nostra, et ad quam quo magis
nostrae actiones accedunt, meliores, quo uero desectunt magis deteriores habendae sunt . Veteres enim
Philosophi quia nullam aliam probitatis regula praeter rectam hominis rationem agnouerunt, uirtutem diffinierunt esse animi habitum naturae modo rationi consentaneum, hoc est, certissimam normam, rationis scilicet,descriptum. Nos uero, quibus clarior diuinae cognitionis affulsit lux, praeclare intellis,mus,rectam hominis rationem, minimam esse in exhaustae illius diuinaeq; persectionis & bonitatis scintillam.atque ideo non iam rectam rationem solum nobis boni, & aequi regulam praefigimus, ad quam nostras actiones sormemus, sed diuinam ipsam uoluntatem,& in recta ratione impressam,& diuina lege luculentius compraehensam . Quo alludit illud Dauidis Confitebor tibi in directione cordis. quod Hebraeum uocabulum id est, rectitudo, magis explicat. Quam tamen inquit Dauit, sibi comparasse eo quod didicit iudicia iusticiar Dei, unde omnis rectitudo ac bonitas dimanat. Quo etiam spectant uerba illa Solomonis,In omnibus vijs tuis cogita illum Deum scilicet &ipse diriget, siue id est rectos faciet gressus tuos . Tunc enim quisque recta incedit,
164쪽
incedit neque quidquam mali admittit,cum omnes suas actiones diuina uoluntate metitur.Eam ob rem uirtutum omniti actiones peculiari scripturae phrasi rectae coram Domino appellantur,hoc est,ad rectissimam regulam diuinae uoluntatis formatae: malum uero contra,cum sit a bono,hoc est, a coelestis Patris
uoluntate desectio quicquid diuinae legis quasi lineas transilit,malum esse dubitare nemo potest.non tamen illud omne peccatum est. nam si ad naturas clim sceleratorum & perditorum hominum, tum daemonum respicias, minime quidem illos malos dicere poteris,immo non dubito quin aliqui sint daemones natura permultis beatissimis spiritibus praestantiores. neque enim in illis praeclara natura mutata est etiam si deprauata atque sceleribus deturpata sit. mali nihilo secius & daemones & homines dicuntur, quia mentem habent,&uoluntatem a diuina uolun a . tiate ualde alienatam,& cum diuina lege maxime pu ignantem.quos. tamen peccata appellare nullo ino- ' - ,
do poteris. Quod si iniquas leges spectes, quales billaesut antiquoru,quas Christus apud Matth.impro Mattribat,& quales hodie inter homines magna uim & au .ctoritatsi, diuina lege spreta& conculcata, obtinet, dubitare minime poteris,diuinae atq; scpiternae legi . , et illas non repugnare modo, sed eo uehementius Dei legem oppugnare, quo & legis nomine, & obligan- 'di ratione, quam hominum scelere sibi compararunt, cum illa magis conueniunt. Quas tamen non ita insanies, ut peccata appelles. Sed quid externa N. sommemoro ξι non meministin quoties nobis Ecclesiae scita exprobras, quaecu uerbo Dei puSnare iniu-
165쪽
riose iactas Θ at decreta ipsa chartis aut tabulis com- praehensa, peccata appellare audebisΘ Et si enim iniquam legem ferre, aut seruare, in peccatis sit enumerandum , lex tamen ipsa non peccatum quide', sed scelerata institutio est, quae peccandi impunitatem adfert, atque ad peccandum incitat & ali ctat. Quare non quidquid repugnat diuinae legi, peccatum est; etiam si libenter, & necessario conti-teamur, peccatum esse non posse, quod diuinae le- si non aduersatur . est enim diuinae legi repugnare,
peccati ueluti genus, quod ad plures differetias pertinet.plurescive amplectitur; ut animal, cui equus ac homo, plurimaeque aliae animalium differentiae subsunt. neque enim peccatum dici potest, niti nominis actio diuinae legi repugnans, quod D. Augu- fugaib. stinus, aperte significauit, cum peccatum diXIt, el-
- ζέρη se legis transgressionem. neque enim omne cum
s 'μ ina lege pugnans, in peccatis numerat, sed actio . I si ' ' nem solam , qua diuina lex uiolatur . Sub nomin Q uero actionis, etiam necessariae actionis intermIsuOnem Philosophorum more includo, qui assirmationem, et negationem, ad idem genus recurrere Augusti tradunt,quare D. August. ingeniti uocem,quae Deo ημ ob- patri attribuitur,luculetissime demonstrat, in eorum 3 T i cateuori quae cum alio conseruntur, collocandam' ' 'si' esse quia geniti mera negatio est. Quocirca nisi e , quae diuinae legi repugnant, humanae sint actiones, aut necessariarum functionum praetermissiones, pec- ου- ρη cata dici non possunt. Quod idem August. non ob- με ' scure docet cum ita peccatum definit, . Est factum, dictum uel concupitum aliquid contra aeternam
166쪽
legem. Quae omnia humanas esse actiones quis non uidet Θ Legem uero aeternam, mox ita definit, Est ratio diuina,vel uolutas Dei, ordine naturale cose uari iubens, perturbari uetans. Vnde fit, ut Theolo- D.TMmgi nostri omne peccatum contra hominis naturam. H Iresse affirment. quae cum non illa dicatur, qua cum brutis animantibus homo c uenit, sed qua ab omnibus rebus alijs seiungitur & secernitur, in ratione quidem potissim sim sita est, & collocata, qua quid bonum, & quid malum sit, uidet; quid fugiendum aut amplectendum sit, non ignorat,diuinainq; legem menti ipsi habet tenacissime infixam. Quocirca quidquid sceleris admittit,quo rationis legem uiolet, ac prodat, contra ipsam naturam agit. Nam queadmodum solida ac poderosa terra, leuis ignis, a qua,aer,& reliqua demum omnia,quae natura constant, tunc a natura quodam modo deficere dicuntur, cum ab ijs actionibus retardantur, ad quas naturae ipsius ut, &impulsione ducuntur, ita & homines naturam ipsam deserunt, quoties rationis rectae, hoc est, naturae ipsius leges uiolant. Quare qui mentis&rationis, diuinique numinis i legibus spretis, sensui, carnis ue cupiditatibus obtemperant, magis quidem belluarum, quam hominum officio perfunguntur, quia ratione, hoc est hominis natura spreta, illius sequuntur naturae impulsim, quam cum brutis habent communem. Cum quibus mir
biliter consensit D. Cyrillus Hierosolymitanus Archiepiscopus, qui opera diaboli, in quibus omnia peccatorum genera comprehendi asserit, definiens, in prima catechesi mystagogica ait, esse actiones &V cogit,
167쪽
ORTHODOX. EXpLIC. cogitationes quas cunque, quae cum recta ration eno conueniunt. Non sum nescius, non pau ca esse diuinae legis praecepta,quae neq; rationis luce perspici, neque naturae ui cognosci possunt, qualia illa sunt,
quae ad sacramenta, resque alias, quae naturam eX- cellunt, attinent. Cum tamen ratione dictante,Deo
esse parendum discimus,postquam illa praecepta diuina esse fide percepimus, contra naturam agit, qui ea aliqua ex parte uiolat. Cum igitur omne pecca tum adeo sit in diuinae legis transgressione positum,
ut ea ratione contra naturam esse dicatum, recte quidem in diuinis literis saepius ανομυα, quasi legis uiolatio dicitur. Nam queadmodum ille dicitur, qui sanctas leges proculcat, & contemnit, effrenis uiuit,ac exlegem se esse putat, ita ἀνομ ια illa actio appellatur, qua legem quis transgreditur. minime uero omnia,quae legi repugnant sue actiones illa sint, sue ab actionibus multum longeque, absint ἀνομωα. g. lib. sue peccata dici possunt. Quapropter D. Augusti-3.delibe- nus, illud proprie, ait peccatum dici, quod liberaro arbit. uoluntate,&a sciente committitur. Et alibi, pecca-ς δ'' te,nihil esse aliud affirmat, quam in ueritatis praece ptis uel in ipsa ueritate errare. D. uero Ambrosius ira Maia peccatum inquit, esse diuinae legis praeuaricatione, nich.c.8. & coelestium inobedientiam praeceptorum. Quae omnia non nisi in humanis actionibus cerni, satis quidem per se patet. Infinitum esset, omnia sanctorum patrum testimonia inculcare, quibus peccata humai nos esse actus docent. fuit enim illa, perpetua constansque persuasio,quod & Christus ipse non obscure docet, cum uirtutum ossicia in diuinae uoluntatis
168쪽
obtemperatione collocat.apud Matthaeum,Non om Matth. nis, inquit, qui dicit mihi Domine Domine,intrabit in regnum coelorum, sed qui facit uolutatem patris mei. Virtuti uero cum uitium atque peccatum sit contrarium, illudque solum regnum coelorum occludat, nihil certe aliud uitium seu peccatum csse potest, quam non facere uoluntatem patriS coel stis . facere autem &non facere, quis actiones esse dubitare poteri seQuae tamen externis interdum corporis motibus, non nunquam uero sola interna uoluntatis operatione perficiuntur. Originale autem atque natiuum peccatum,nunquam uere peccatum
dici potuisset, nisi in ipsa origine unde deductum est,&promanauit, humana fuisset actione admis. sum. Quare uere admodum dici solitum est, idem in nobis esse peccatum originale, quod in origine, hoc est, in Adamo fuit olim actuale. Quocirca D. Augustinus, multis apertissimc demonstrat, paruulos,qui peccato sunt originali obstricti, legis illius, quae Adamo in Paradiso data fuit, pneuaricatores csse,atque ita uere in omnes quadrare, quod Dauid
diuino Spiritu asilatus dixit,Praevaricatores reputaui omnes peccatores terrae. Idque inquit,non secun-
d uin suae uitae proprietatem, sed secundum communem generis humani originem esse intelligendum . LOCA uero Epistolae Pauli ad Romanos, ubi Q scilicet non est lex, peccatum non imputatur.&Pec 'ς 7'catum non agnouissem nisi per legem, nam concupiscentiam nesciebam nisi lex diceret, Non concupi- i' sces. quibus Kemnicius potissimum fidit, quam sint extra causam,qui orationis Pauli seriem,& quas co-d V a sequen-
169쪽
sequentiam considerauerit, satis intelliget. Princia pio enim cum de peccato originis, quod per unum hominem in mundum intrauit, Paulus loqueretur, inquit,Vsq, ad legem peccatum erat in mundo, peccatum autem non imputabatur, cum lex non eruen Qu.de hoc est, ut praeclare interpretatur DiuusAugustinus, peccψιο - peccatum quidem natiuum & originale, neque ut le os gis Mosaicae ablatum fuit neque deletum. nam si daa.c. io. ta leX esse quae posset uiuificare, omnino ex lege es.set iusticia, quare non solum ante legem peccatum
in omnes peruasit, sed etiam usque ad legem, id est,
uigente lege.at ante legem peccatum non imputabatur, quia natiuam illam uiciositatem peccatum esse, homines minime arbitrabantur. Quod tamen per legis sacrificia & peccatorum expiationes cognitum est,& propalatum.Nam cum hostiae etiam pro paruulorum peccatis offeri solitar cssent, satis quidem euadebat exploratum, peccatis illos esse contaminatos; a Deo tamen non minus ante, quam post legem puniebantur.Nam quicunque sine lege peccauerunt, sine lege peribunt. Hunc autem esse uerum &germanum Pauli sensum,quae mox sequuntur uerba decla
' rant,Sed regnauit induit mors ab Adam usque ad Mosem etiam in eos, qui non peccauerunt in similia tu dinem praeuaricationis Adar. hoc est, ij vero, qui originali culpae nullam addiderunt, a Deo tam antea,quam post legem morte mulctati sunt, neque natiuae illius uiciositatis ignoratio, illos potuit a debis me. ta peccati poena morte inquam liberare. At cum Paulus ait, peccatum se non cognouisse nisi per i
sem , nillil aliud studet, quam infirmitatem Mosaia
170쪽
cae legis explicare, quae cum ad euitandum peccata uires non suppeditaret, illorum uero atrocitatem luculenter demostraret, nihil aliud quidem egi ciebat, quam peccati foeditatem augere.eo enim uehementius peccatur, quo peccati pernicies, & labes magis
est perspecta & explorata.Quod ipsum significant illa eiusdem Pauli uerba,Lex autem subintrauit ut abundaret deliinim. Quare priori epistola ad Corin- Prior ad thios Paulus legem appellat uirtutem, siue διναμων, corint. c. id est,uim atque potentiam peccati ; quia scilicet, ut in 'D. Augustinus ait, legem accepimus, non ut emendatione finiremus peccatum, sed ut transgressione augeremus.Quis enim dubitare poterit,illos impenisus peccare, quibus peccatorum indignitas,&into Ierabilis foeditas magis est coperta & cognita Θ Cum igitur legis lumine accedente, quanta insit sceleribus peruersitas, illustrius multo quam antea omnes conspexissemus, quantumq; diuinae uoluntati, δtq; ibonitati aduersetur, diuinis uocibus accepissemus, peccatorum profecto prauitas & deformitas longe multumq; aucta, & amplificata est. multo enim iniquior & petulantior ille est existimandus,qui,cognita peccatorum infinita obscoenitate & turpitudine, sese illis contaminat, quam si tali cognitione illustratus nunqua fuisset.Ex ijs uero, & quae paulo post sequuntur Pauli uerbis,quibus peccatum legi mentis suae repugnare ait,& si sequi fateamur,omne peccatum legi Dei repugnare ; minime tamen colligi omne legi Dei repugnans,peccatum esse,abunde satis demonstrauimus.Cum uero nullis alijs praesidijs