장음표시 사용
161쪽
sorum indiuiduo* holum ee forma unam. forma aut ius diois est ala intellectiva. impossibile est igis olurii holum init unum M. intellectu Si aut in il in ala sen fitiua huius nota sit alia ab ala sensitiva illi'. lato no est unus licet sit unus irellect Impro V Moc stare no potest. propria .ri. OPatiobatio cuiustibet rei psequis et dena ostrat specie ipsius, sicut aut aialis propria opatio est Grire. it a hois propria opacio est intelligπει
cut hoc indiuiduu est aiat propter sensum. ieraeo. sin Aristo. in .r. de alc. ita sit bo . trerm id quo inteligit.id aut quo intelligit ala riter. .s . ho P aiam est intellectus possi lis. vi Mim3. de alao .est igis hoc indiuiduli ho p in. tellectu pollibilc. si is fi ho malida iam sensitina cu alio hole.M aut altu intellectu possibilC.sed unu et eunde sequit et, sint duo aialia sed no duo holes. Φ p3 impossibilere .no igit est viam intellectus possibil:s ot α.auem um holum . V Dis aut ronibus. riidetroia C6me.pdic tu. I. de ala). ditas in intelleia .e ctus possibilis continuas nobiscu o sortitas δ' sui.sp spem intelligibile cuius mu subic/ctu in fantasma in nobis eriis q6 est in dioersio diuersum. et sic intellectus possibilis numerat in diuosis.no rone sue subsidite. sed rone sire sorme.r aut hec resposio Filio nulla sit apparer P ea q supra dicia sui. dii ea ,ri sum est enim supra). in no est possibile bo mine intelligere si fic solu intellectus possi ' μψ' bilis edtinuares nobiscu: dato aut . pdi cta cotinuatio sussicreet ad hoc . bo esset itelligis. adbiic misio dicta rones supradi. cias no soluit .m .n dicta pone nihil ad intellectu Ptinea remanebit num Gatu scfm multitudine holu3 nisi Diu fantasma et hoc ip um santasma no erit numeratii m qis vitellectu est in actu m sic est in intellectu possibili et est abstractu a malibus p ditioihus p itellectu agete .satasma aut ρ3 Φe intellectu i podio ercedit gradu aie stative. a C Adbue n5 remanebit alius dic ab illo nisi st aiam sensitiva. et legε pdictu incouenias in is fini plures holes hic et ille.
in poteria. 6 2 id qs est actu. Sacasina aut
-- ira inest nutrictatu est inli in potentia adesse intelligibile.πgo 2 famasma sin i nu
nieratur no sortitur hoc individuum siperiem Malis itellcctiui qs cst ratio bomnieret sic remanerit illud quod speciem huma
nam dat tio esse num reatum in diva sis.
tantasma aut no est psectio prima. sed per sectio sesa .est enini fantasia motus facti a sensu secundum actum. s ut dies in lib. de anima .non est i Fur ipsum santasma quod numeratur a quo G speciem habet. s EBmplius fantasmata q sunt intellecta in potentia diuersa sunt: illud aut quo ali quid spem sortis o I re unum s s una est unius .non igitur per lantasmata prout ponuntur num rei in diuosio ut sunt intelle cta in potentia homo speciem sortitur.
esse manes m eode individuo dum duraualias indiuiduu no semp eet unius et rius dem spei.sed qfim hinus qnm lilius latas mala aut n5 semper eade manem in uno tersed queda de nouo adueniunt et que
da petisteria abolent: indiuiduu igis bolarnem per tam sina sortis 1 ni: nem p ipii continuatur principio sue speciei:qs est intelle a postibilis. aut dicat qs in Modo no forni specie ab ipsis iantasmatibus: sed a virtutibus in quibus sum fantasma/
que in propria bomini. quis . Q in m mprotertio de aia passivus intellectum vocato. adhuc sequiit eade inconvcnientia: m cusvirtus cogitativa habeat operatione solus circa particularia quop itent iones diuidit et componit.t habeat organum corporale per q6 agit:n5 transcendit gen' aie sensiti nemonio aut re ala sensi tua tib hue qo sit mo sedil, fit animal .adhuc igii relinquitur quod nunioetur in nobis lolum id qs competu homini uiquantuni est animal. a Glpreterea virtus cogitativa cu omel per organu no est id quo intelligimus: cus intelligσe n5 fit omatio alicuius organi: id aut quo intelligimus est id quo G e bo: cu intelligσe sit propria oratio bois cose quens eius spcmaro cit igis hoc indiuiduura pσ virtuae cogitauia. nim hec virtus
162쪽
fio ut Commen. predictus tingit. 3 CAdhuc virtus cogitativa no m ordi nciri ad intellectu polubiles quo intelligit .nisi per suu actu quo preparans tantas
mat ut per intellectu agmte fiant intelli
sibilia actu et perficientia itellectu possibiὸ iciri .operatio aut ista no semper eade manet in nobis impossibile est igitur et, domopcr eam vel continuel principio speciei humane: per eam habeat speciem sic is tur p*ψpdicta resposio cino laiada est.
Este id uim aliquid operat aut agit citprincipiu3 ad qf sequis operatio no solum quantu ad G ipsius sed etia quatit ad mul
ivit via v calefacere sive una calefactio actilia: qua uisiossit re multipla caleficti siue multe calefactoes passive fini diuersitate3 calefacto* simul per unu calore: intcilec
autem postibilis est quo intelligit ilia. ut
U' ' dicit Aristo. in. 3.de aia). si igil intellectus postibilis huius et illius bois sit unus et idenumero: necesse erit ct uatelligere virtuso ec mu et ide. qs m ee ipossibile).na o iuresorum individuorum impossibile vir ee operationem una3urn Isbile est igitur intel
iectum possibilem ec unum huius et illius.
Si aut dicat q, ipsum intelligere multi imo plicas m diualitate fantasma u. Moeio irare no mi sicut enim dictu est. aguris una est actio q multiplicat solu fim di uersa subiecta in q transi illa actio. Intriolime aut et velle et bin5i no sunt actiones transcuntes in eneriore mani. ita mancris
unu intelligere intellectus possibilis multi plicari per diuositatem santasmatum. t CPreterea fantasmata se lint ad intellectu postibile ut actim quodamo ad passi num. sin q, S risio. dicit in . 3. dea ia). Pintelligere qωd pati est pati aut ipsum paticiis diuersificas Ps diuersas sormas activo* sue spes no scfm diuersitate eoru innutricrotata viro .n. passivo seus simul a duobus acitur s. s. calcfaciente et desiccate calefieri et desiccari .no aut a duobus calcfacietibus: sesi in uno calefactibili dupler cale fieri sed diu im nisi forte sint diuerse spes caloris cum .calor duplex unius speci ci no
pol si ee in uno subierece motus aut numeratur sim terminu ad quc. s si unius temporis et eiusde subiecti .no pomit ee dupla calcfiret in xno subiecto et hoc dico nisi sit alia spes caloris: sicut ponis in semine caselor ignis ccii et a te et diuersitate igis fatas matu intelligere intellectus possibilis non
multiplices nisi scfm diuersa; specie* itelligentia ut dicamus Q .aliud est eius inis ligere prout intelligit holem :et prout intellisit equum: scd borum unum intelligere si in mul pumit oibus botb' ergo ad 5.seque ς ide i ligere numero sit bu Mus et illi 3 CBdbuc intellectus possibilis intelligit tem aio scdin q, est D . sed inquantus est ho simpla m rdiae speciei. hec aut ratio una est quam cum fantasmata hominis multiplicent vel m vno Giezves in diuei sis in diuersa indiuidua bois quop proprie sunt fantasmata. multiplicareo igii fantas matum non potest esse causa Φ multiplicetur ipsum intestigere intellectus possibilis
respectu unius specier. et sic adhuc remanebit una actio numero diuersorum holum.
4 EIte propriu subiectu habitus scie e mtellectus pollibilis qr eius acius est cons derare sim sciam.ῖccidcns aut si sit musno multiplicatur nisi fim subiectu . si igitur intellectus possibilis si unus cium holus: necesse erit q, scie habitus sit idem: secueus ciem .puta habitus gramatice sit idem numero in omitibus hominibus quod est inopinabilemoti est igitur intillectus possi/bilis mus in Oibus f Sed ad hoc dicunt νος, subiectu in habitus scientie non est intellectus possibilis sed intrilectus passivus: et virtus cogitativa. Quod quidem G n6 τ-
potest. viam sicut probat Aristo. in Deo ethico. .er similibus actibus fiunt sitiites I .
habitus et similes etiam actus reddunt. et V ea cribus a uicin intrilectus possibilis fit habitus scientie in nobis et ad eos de actus potentes sumus strues habitu stic habitus igitscientie est in intellectu possibili lio passivo. a C Edbuc sciet uia est de ccii clusionibus
d onstrationum: nam dcmonstratio est
syllogismus facians scire. ut Aristo. dicit in primo posteriorvi . conclusiones autedemonstrationum sunt uniuei sales: sicut et puncipia. est igitur in illa via cute que cit
163쪽
cognitiua uniuersaliuin intellectus autem passuus n5 est cognoscitiuus uniuersaliu3 sed particularium intentionum .non est igitur subiectum babitus scientie. 3 si 'preterea contra hoc sunt plures raotiones adducte supra cum de unione in - tellemis possibilis ad homi ncm ageretur.
ro dcce videtur aut et hoc fuisse deceptio inminuo ponendo habitum scientie in intellectu pas
suo esse: qr homines uiueniuntur promoptiores vel minus prompti ad scientiam; confideratioties secundum diuersam di spositione; virtutis cogitatiue et imagina ς' tive. Sed ista proptitudo de det ab iselis virtutibus sicut et dispositionibus re motis prout etiam dependet a bonitate tapenu. crus et cor ptas completione. secundum in dicit Aristote.in secudo de anima'. homines boni tactus et mollis carnis esse bene aptos mente: er habitu autem scientie inest facultas psiderandi sicut et protimo p incipio acius: oportet enim Φ babitus scientie perficiat potentiam qua intelligi mus ut agat cum voluerit faciliter sicut et alii habitus potentias in quibus sunt: et Estem dispositions predictarum vim tum sunt ex parte obiecti scilicet fantasmatis quod propter bonitatem harum virtutum preparas ad hoc in faciliter fiat inte,
ligibile actu per intellectum agente. dispositiones autem que sunt er parte obiecto rum non sunt habitus sed que sunt ex parte potentiarnm : non enim dispositiones quibus terribilia funt magis tolleranda
sunt habit' fortitudinis: sed dispositio qua pars anime scilicet irascibilis disponitur ad terribilia sustinenda ergo manifestii inest in habitus scientie non est in intellectu passivo. Cui T5men .predictus dicit. . sed magis in intellectu possibili. 3 Estem si unus est intellecina possi bilis
inranim boni inu oportet ponere intellectu
possibile sciri u fuisse si boenineo senap Horunt sicut ponui: et multo magis intellecta 3 pq agente. vi agens est honorabilis pati te aiater, in Aristote. dicit .sed si ages est eternum coo' et recipieno eteritum oportet recepta esse et arergo species tutelligiles ab elemosuerunt in intellectu possibilinion igitur de
nono erit*recipiat aliquas species itelligibiles ad nihil aut sensus et sentina sunt necessaria ad intelligendumisi ut ab eis acci piant species intelligibiles. Sensus ira n5
erit necessarius ad intelligendia nem fantasia. et redhibit opinio linatonis Φ scias n5 acquirimus P sensus. sed ab eis ercitamur ad rememoradu puus scita. ad hoc respondet predictus Coinc. qs spes intelli Autrigibiles biit dupler subiectu: er uno quoru3habent eternitate: scilicet ab intellectu possibili. ab alio aut habent nouitate scilicet a fantasmate sicut etia species visibilis istectum est dupler scilicet reo crtra animas et potentia visiva. 'Dec aut responsio sta misi,
re non ritest. impossibile enim ei Macris i ii
et persectio et i dependeat ab aliquo α-porali. fantasmata aut teporalia sunt et de nouo quottidie i nobis facta er sensuupossibile est igitur et, species intestigibilco qui
bus intillectus possibilis fit actu et opera de deat a fantasmatibus sicut species visibilis de det a reb': q sunt erua aianua EAmplius nihil recipit q6 iam b3:qr recipiens o3 esse denudatu a recipiente scriRr isto. sed speclas intelligibiles ante meo sentire vel tuu fuerunt in intellectu possibi.
li .no. 3. qui suerunt ante nos intesterissent.
nisi itellectus possibilis suisset reductus in actu; per species intelligibiles.s T ecpotest dici in species ille pilus recepte in itellectu postibili te cessauerunt:m intre crus possibilis nolatu recipit sed conseruatque recipit. unde in.3. de ait ima ). dicitur esse locus specierum : igitur er fantasmatibus nostris non recipiutur species in intellectu possibili: frustra igitur st nitellectu3 aSentefiunt intelligibilia actu lata fantasmata. 3 Estem receptu est in recipiente per modum recipientis. sed intellectus secundum se est supra motum ergo quod recipitur in eo recipitur fire et immobiliter. Preterea cu intellectus fit superior viri' in sensus oportet q, fit magis unitaret er hoc videmus in unus in trilectus h stadisium de diuersis generibus senstulium: que ad diuersas potentias senstiuas pertinent. de accipere possumus q6 operationeo pertinentes ad diuersas potentias sensitivas in uno in trilectu adunatur. Ibo
164쪽
imi tantum ut sensus. r cruedam auteretinent Nimaginatio et memoria. unde et thesauri dimith oportet igis qd intellectus post bilis .et rccipiat.et retineat id recepta.s EAmplius in rebus naturalibus vanu Iest dicere quod id ad quod ruenitur permotum non permaneat: sed statim esse desinat. 'propter quod repudiatur positio
dicentium omnia semper moueri: oportet enim motum ad quietem terminari ut
is igitur minus dici potest quod receptu3 in intellectu possibili non constructur. 6 CAdbiic si ex fantasmatibus que sunt in nobis intellectus possibilis non recipit ali. quas species intclligibiles: quia iam rece pit a fantasinatibus eorum qui fuerunt ante nos pari ratione a nullorum fantasinati s recipit:quas alii receperunt:sed quonibet aliqui alii precesserunt si mundus etertius est ponunt. Nunqua3 igitur intellectus possib iis recipit aliquas species a fantasmatibus. rustra igitur ponitur inreti tectus agens ab Tristote. ut faciat fantas enata esse intelligi dilia actu.
V si breterea ex hoc videtur sequi qs in.
inlectus possibilis non indigeat fantasma ribus ad intestigendum .nos aut cm per in
tellectum possibilem intelligimus nem igitur nos sensu et fantasmate id igebimus ad . intelligendum: quod est manifeste salsus et Instari corum sententiam Aristo. Si autem ditia pro catur quod pari ratione non indigeremusnes Ni. fantasmate ad considerandum ea quorum
species intelligibiles sunt in intellectu ostruate etiam si intellectus possibiles sint plures in diuersio. quod est contra Aristo. . aia ter. qui dicit quod nequassi sine fantasmate in
.3o. terim anima. 'patet caenon est conue Ampis niciis obuiatio antellectus enim possibilis: vatio sicut et quelibet substantia operatur secudu
modam sue nature. Secundum au cm na
turam suam est forma corporis. Unde intelligit quidem immaterialia. sed inspicit ea m aliquo materiali. cuius signum est et, in doctrinis minersalibus crempla parthcularia ponuntur in quibus quod dicitur inspiciaturi alio ergo modo se habet intcilectus possibilis ad fantasin a quo indiget ante speciem intelligibilena. et alio modo postquam recepit speciem uitelligi cm. ante enim indiget eo ut ab eo accipiat speci intelligibilem. unde se habet ad intellectu3 possibilem vi ad obiectum movcnsss post speciem in eo receptam indiget eo quasi instrumento siue iundamento lue speciei. vii de se babet ad fantasmata. sicut causa etsi ciens: secundum enim imperium intelleci'
formatur in mi aginarione fantasima conue
ni cris teli speciei intclligibili in quo respondet species iiit iligibilis. sicut eremplar in eremptato sue in imagine si ergo uitelle/etus possibilis semper habuillet species.
nunquam compararetur ad fantasmata sicut recipi res ad obiectu in in olivum.
2 si item intellectus pessibilis est auo anima et homo intriligit. secundum Trist te.). s aute3 intellcctus possibilis cst ratus
omnium ac eternus oportct quod in ipso. iam si it recepte omncs species intelligibi tes eorum que a quibusi t hcni imbus sunt scita velfherunt. quilibet igitur nostruqui per intellectu possibile intelligit immo
cuius intelligere est ipm itelligere: itelleci' possibilis itelliget oia q sunt ri Heriit a quibuscunq3 intellecta. Pater cile falsimo. - . Rd hoc autem Commen.prcdii. Ius re spondet dicens qi: od nos no intelligimus per intellectunt possibilcm: nisi secundum
quod continuatur nobis per nostra lantasmata. et quia non sunt eadem santasmata apud omnes: ncc eodem modo disposta: nec quicquid intelligit unus intestigit ali us. Et videtur dic responsio colanare premissis. Inam etiam intellectus possibilis non est mus: non intelligimus ea quorum
species sunt in intellectu possibili nisi ad nnt fantasin ala ad hoc disposita. r Sed si'pro quod dicta responsio non possit totalitir in uo
conueniens euitare sic patet: cum uitelle/
ctus possibilis factus est actu per speciem intelligibilem recepta3 rotin agere per se ipsi . ut dicit Aristote. in tertio de ani se termmc. unde videmus Φ ilhid cuius scienti co. 3.am stinet accepini' est in potestate ne strairerum considerare cum volum uernec impcdimur propter fantasmata quia in Potestate nostra est formare santasmata acco
moda co fiderat5i qua volum uo: nisi forte esset ipedimentii re parte organi cuius est:
sicut accidit in freneticis et litargicis si non
165쪽
possunt habere libe* actuin santa sie et mee get huiusmodi virtutibus Q co. ruant lar. inorative. Et ppter hoc Aristo. dicit in. 8. mas tib apprehelas actu inquatu diabent Phasicorum ).st, ille qui iam h3 babitum isti queda organa eorporea in quib' recipiunt ciuie licet sit potentia considcrans no indi forine receptione .Ppinqua adprehensioniget motore qui reducat eum de potentia in et .ppter Me virtus appr siua couertas actum nisi rei totiens probibens: sed potest se ad huiusmodi thesauros apprehendit in ipse et ire in actum cosidei attonis ut vult. actu costat aut in intellectus possibilis est Pi autes in intellectu possibili sunt species virtus appresΜnsua et w no lis organu cor intellulabiles omnium scientiaru3 qs opor poreii. vii cocludit q, i possibile est v, s s
tct dicere si est vii' et et critus mecessitas fantasmatum ad intellectum possbilem erit: sicut est illius qui iam babet scientiam ad considerandum secundum scientiam illaue: qa, etiam sine saluasmatibus no posset cus
uelligibiles coseruentur in itellectu posti ii nisi mdiu itelligit actu. O eortet ergo in ves ipse species itelligibiles colarumi in
aliquo organo corporeo siue in aliqua vir tute ruite organu corpor . Os Q in
igitur quilibet bonio intelligat per intelle' me itelligibiles sint Pylas' cie silvctum possibilem secundum inest reductus copares intellectus poli bilis noster ii uasicut
speculu ad res que vident in speculo: Deso3 in spes itelligibiles stuant in intcllectus possibile de nouo ab aliquo agete separatoqiuum actu itclligit I rimu aut borutriu est i possibile qr forme eristetes intotiis mentib' organis corporalibus sui liciligibiles in potetia tantu. Secura auscit opinio I atois qui reprobat Aristo. Tq. in ni et p50 . pcludit icritu . qincum riti intelligini' actu fluunt spes itelligibiles m
tem rationibus obviare vide te que ponit ipse quanda substana sepatJ.: Si vero aliqs obiiciat cotra tunc ebi no est differetia inter dotem cu prio addi osci et cu postmodu vult co fiderare in 'ctuq pus didicit. V Riidet et, addiscere nibu
isi actum per species intestigibiles:qui limbonio poterit considerare cum voluerit scita omnium scicnnaruue quod est manifeste falsu3:sic enim nullus indigeret doctore ad acquirendum scientiam: non igitur est vis et eternus intellectus possibilis. si tae opinione Biricenne qui posuit sor mas intelligibiles non conseruari in intes
tur q Avicenna ponit. Qit mr mi3 in suo libro de anima in in intellectu possibili non r emanent spe. cies intelligibiles nisi quadiu actu intelli, guntur. Quod quide ex hoc probare niorumqr quadiu forme apprehense matientiri potentia apprehensiva actu apprehcduntur:ex hoc enim fit sensus in actu: et simila intellectus in actu est intcilectum m actu. unde vides et, quandocum sensus uri intellectus est factus Uu cu sensato ves intelleis aliud e in acquirere secta habitudine coli se intςlligeritie agetui ad recipimdu ab eo forma intelligibile et ideo ante ad discere est nuda porctia ui bole ad tale re ceptionc Paddiscere vero est sicut potentia adaptata. vides etia lauic opinioni coiectus in factus Uu cu lentato vel Luscue - latrare. qs Bristo. i lib. de memoria .inem secundum hoc quod babet forma ipsi dit memoria ta esse in parte intellectiva:us fit apprebensio in actu per limsum . Hi sed in parte ale sensitiva re quo videtur in per intellectum. Thres autem que conser coseruario specim intelligibiliu no ne uant larinas no apprebensas in actu dicit at ad parte it illectiva. Sed si diligetcr - non esse vires apprehcsuas. sed tbesauros cosideres hec positio nitu ad origuae paruvirtutum apprehensivarum sicut imagina aut nita differt a positi e I tarmis Irosa es tio que est melaurus formarum appremn it.n. Iblato Drmas itelligibiles re qualdasarum per sensum: et memoriam secundu3 substatias sepatas a qbus scia nuebat ut ipsum que est secundus thesaurus intentio alas nostras. bic aut eue ponit ab una suo num apprehensarum ab m sensu sicut cub separata que est intellcctus agens secunduouis appbedit inimicitia lupi: e aus pun ipsa sciam in alas nostras nucre .no aute
166쪽
differt quantum ad modum acquiredi scimnam utra ab una vel pluribus substanotiis separatis nostra causetur scietia:viro bim eni seques Φ metia nostra no caust a sensibilibus curus cotrariu apparet per hoc* qui carci aliquo sensu caret incita sensibilium que cognos tur per sciasu Illu.
macere aut in per hoc et, intellectus possibilis inspicit sui gularia que sunt in imaginatione illustratur luce intellectus a Sciis ad cognosccdu rie et in actiones virili inferiopae imaginatiotus et memoratiue et cogitatiue sunt aptates miniani ad recipiendant emanationes itelligerie agetis est nouum. Videmus mi in anima nostra rato
magis disponit ad recipicdu a substantiis separatis quato magis a cor palibus et sensbilibus remouerer per recenta 3 eni ab eo quod is a est acceditur ad id qs supra est: no igit est verisimile q6 per hoc q6 anima respicit ad fantasmata corpalia Φ disponatur ad recipicdam influentiam intestigemite separate V a lato aure radice3 sue positiois melius est psecutus posulta . quod
sensibilia no sunt dispoiamtia animam ad recipiedum iussu iam formaru3 leparataru3 sed solii ermescerea intellectu ad cosi deradum ea quo* scicci a 3 habebat ab exteriori causatam Ponebat mi in a princieno a somno separatis causabatur scientiam animabus nostris omnium scibilium. unde addiscere dirit esse queddami remi nisci. et hoc necessarium est secundum eius
positionem .nam cum substantie separate sint immobiles.et semper eodem n. odo sthabentes semper ab eis res cndet inertitia rerum in anima nostra que est eius capar. amplius quod recipitur in aliquo
est in eo per modum recipientis. Et se averem intellectus possibilis est magis firmuma esse materie corporalis. Cum igiture fluentes in materiam cor, orat
ab intelligentia agmte secundum ipsam
conseruentu in ea: multo magis conis
uetur in itellectu possibili. V Adhuc cognitio stellectiva est placitor sensitiva si igit in sitiua cognit de e aliud costruas apphesa: multo sutilararit i cognito e itellectua. S :cin videmus quod diuersa que in istriori ordure polentiarum pertinent ad dio
ucrias potentiasan superiori ordine perti nent ad unum sicut seri suo communis areprehendit sensata omniu3 scnsuuin propriorum apprchendere igitur et coleruare que in parte anime sensitive pertinent ad di uersas potentias :oportet quod in supre/ma potentia: scilicet intcllectu Traiantur.
reterea intelligentia agens secunduipsum influit omnes scimtias si igitur ad discere nihil in aliud i aptari ut uniatur intelligentie agenti qui addiscit unam scieriam non magis addiscit illam quam alia quod patet esse falsum .patet etiam quod hec opinio est contra sententiam Aristote. qui dicit in tertio de anima Φ intellectus
possibilis est locus specierunt: quod nihil aliud est dicere G ipsus esse thesaurum intelligibilium specierum ut verbis Suic. utamur. T in an postea sub: ungit quod quando intellectus possibilis acquirit in entiam est potens operari per seipsum ii cet non actu intestigat: non igitur indiget influentia alicinus superious a Sctis. Qi ter.es.cit etiam in.8 mificorus. π ante addisce 3 r. re est homo in potentia essentiali ad scien
riam: et ideo indiget motore per qucm re ducatur in actum Ii5 autem postmia 3 addidicit indiget per se motore:ergo non in diget influentia intellectus agentis. Die texaeS.cit etiam m. 3. de anima'. lantasmata se
habent ad intcllectum possibilem sicut sen 'sibilia ad sensum:vnde patet q, qaecies in telligibiles sunt intellect 3 possibili a fantasmatibus .et no a substati a separata. Na ad intiones autem que videntur in contrariu3 'o esse non est difficile solucre intellectus emp trariuF. possibilis est in actu sectio secundum species intelligibiles mina considerat actu cuvero nen considerat acturnon es in aciu 2
sectio secundum illas species: sed se habet medio modo inter potentiam et actu. Et ahoc est quod Aristo. dicit in tertio de an ' maJ.w cum hcc pars. . o. intrilectus possibilis .maqueq3 sci at sciens dicitur secudum actum . hoc aut accidit clim possit operari per seipsiam rest quidem et tunc potentia simile quodanmic domen tamen si militer est ante addiscere aut inuenue . Noemoria No in parte sensitiva ponitur: quia est actus alicui' aut cadu sub detere
167쪽
minato tempore: n3 est nisi pleritin ideo
eum no abstrabatur a singularibus conditionibus non pertinet ad partem intellectivam que est viiuersalium: sed per boc noercluditur quin intellectus possibilio sit c5struatimis intelligibiliuin que abstrabun tur ob oibus conditionibus particulari .ESolutio rationii quibus videtur , arimitas: ii trilectus possibilis. 7s.
viaitatem intellectus possibi squeda rationes adducuniar quas op3 os edere effica a . ces noec. 'Didam.q, ois formaque est
P . Q F una fini spem et multiplicas m numeru inopi talis diuidus p materia que.n .sunt viiii spe et ηπ. multa fis numeru coueniunt in sernia et distinguutur sim materia si igitur itellectus
possibilis in diuersis homin sit multiplicatus si, numeru cu sit vii' sim spem:M insit indiuiduat' in hoc et in illo per ma3. noaut p mam q sit ps sit:qr sic esset receptio
ius de genere receptiois prie et receperet formas indiuiduales quod est c5tra namitellectus. Illelinquis ergo et, indiuiduci pnatura que est corpus bois:cuius ponitur forma. Oio di fornaa idiuiduata P ma haner5 teriam cuius est actus est forma materianc innue lis oportet.n .cr esse cuiuslibet rei dependeit aver. at ab eo a quo dependet idiuiduatio ci': si tm princi cui. n.pricipia coia sunt de Menua spei ita
pio. s. s. pricipia indiuiduana sunt deessentia hui' tertii de indiuidui.seqκis ergo-itellectus possibi ela: ubi lio sit larma milis:t p c5sequesint i5 re indiuiduales que no priuiit in serme in telligibiles quia intelligibilia sunt Uiure salia non particularia: lin possbile est mistur intellectum impossibile3 esse multipli catum in diuersiis indiuiduis hominum: necesse est igitur in sit unus in omnibus.
et E Adhuc magi ster scierea qua hab3 traset in discipulus aut igitur eade3 nunte ro aut alia diuersam in spe.secundu3 videtur ipossibile re qr sic magister caret scientiam sua in discipulo sicut causat Ormam suam in aliquo generudo sibi simile ni spe quod videtur riniere ad agma materialia op3 ergo quod eande scientia numero causet in discipulo quod re n5 posset nisi est et
unus intellectus possibilio utriusq3: neces se igitur videtur intellectum possibile3 esse unum ommuni hominum .i Sicut aute inoba predicta positio veritatem non bab . ut mi. ratostesum est .ita rationes posite ad ipsam isonum.
temur enim intellectum possibilem e e muspecie in diuersis hominibus plures autesecundum numerum:m tamen no fiat in in hoc vis . partes bonimis non ponuntur
in genere is spe sin se: sed solum vi sunt
Principia totius mec tame scutur or sit in ma materialis fim esse dependens a corpore sicut eni3 anime humane fim suam speciem competit q) tali corpos secundus . speciem uniatur:ita hec anima differt ab illa numero solo et hoc quod ad aliud nu mero corpus habitudine habet.et sic indis uiduantur anime Dumanea per coseques intellectus possibilis qui est potentia mi me humane secundum corpora non qua appellar cipiat aliqdmem opes sine organo corpali. itellectu es est et cotra naue itellectus possibili sugis si indiuiduallone a corporibus causata.
zssibile iiii llec 'possibilis n5 multiplicas in dius f See a No ratio ipsius deficit et hoc . .llectu sis hoibus sed est unus omniti hom inu3. distinguit inter id quo intelligitur . et id M a .milem: r sistem si intellectuo possibilis esset ali quod intclligitur species enim recepta indi. eu ec us in hoc et in illo Mimne:oporteret et, spe intellectu possibili non bab3 se ut quod in
na3 alte cies itellecta esset alia numero in hoc. et in ri' nae illo: una vero in specie .cum enim specima nam rum intellectarum in actu propuum subera mae lectum sit intellectus possibilis:oportet πprienet a multiplicatio intrilectu possibili multipli na sorme centur species intelligibiles secundum ninet a natu nierum:in divcrsio species autem aut inera gre meque sunt etaetri secundum speciem et
gari. diuerse secundum munerum sunt larmetelligitur .cum enim de his que intelliguli, tur sint omnes artes et scientie:sequeretur quod omnes scientie incnt de speciebus eristentibus in intellectu possibili:quod patet esse salsum. nulla enim scientia de eis aliquid considerat nisi naturalis et mei . misica: sed tamen per eas quecunq3 sunt in omnibus scient is cognoscuntur: habet
se igitur species intelligibilis recepta in in
168쪽
MIectu possibili in intelligedo sicut id quo
in iligit irrisicut et species coloris in oculo non est id q6 videt sed id quo videmus. idaeo quod intestigitur est ipsa ratio restruin instentium extra amni arm.sciat etiat res erira animam eristetes visu corporali rid r. Ad hoc eminuete sunt artes et scientie ut res in suis naturis: cognoscan
turmem tamen om in si scitae sunt de uniuersalibus in uniuersalia sint extra alam
per se subsistema ficut 'plato posuit: quauis mi ad veritate cognitionis necesse sita ut cognitio rei resipodeatai5 tame op3 Φidem fit modus cognitionis et rei: que miconiucia sunt in re interdit divisim cogne scuntur: ut mi una res est et alba et des cis: visus tame cognoscit sola albedinem et gustus sola dulcedine.sic etia et intelle sintelligit lineam materia issibili eristen
tem absq3 mi sensibili is etia3 cu materia sibili intelligere posset hec ante diuersitas accidit sin diuersitate smet intelligibi lium in intellectu recepta queqnm est similitudo qualitatis m. qno Isto substan/tie sensibilis,quate. Similiter aute licet natura meris est spei minui fit nisi in his
iii diuiduis intelligit tame intellectus naturam laci et generis n5 intestigedo principia indiuiduana. et hoc est intelligere vlia et fiehec duo no repugnant et, uniuersalia non subsistant ertra animam. Et q, intellectus nitelligcs uniuersalia intelligat res que sutertra animam: quod autem intelligat hvtellectus natura generis is spei denuda
tam a principiis indiuiduantibus coungit ex iaditione spei intelligibilis in ipsa recein me que est imaterialis efficia per intelle
aut agente. utpote abstracta a materia et
conditionibus materie quibus aliquid indiuiduatur. Et ideo potentie sensitive non possunt cognoscere univcrsalia qr non mirecipere formam imaterialem cu recipi tur senap in organo cordati no ira op3 renumero una Ceni intelligibile huius intelligctis et illius ad hoc.n .sequeres esse viru3
intelligere numero lautus et illius m opa
tio sequatur larma que est principiu speciei sed ori ad hoc q, sit unum intellectu cu fit unius et eiusde silitudo et hoc est possibile sis intelligibiles sint munero diuerse: ni
eni phimet unius rei fieri plures imagines difforentes N er hoc colitigit o mus
a pluribus videtur ii5 igitur repugnat cognitioni uti itellectus ς, sint diuerse species inteli igibiles in diuer sis. nec pro pter op3 q, s spes intelligibiles sint plures numero et eiae specie in no sint intelligibiles actu sed poloelia tni sicut alia indiui duallio ei 3 hoc q6 est esse itidi uiduu repugnat ei quod est esse intelligibile atau: ops enim dicere ipsum intellecium possibile et agente si ponatur queda substaue separa iste corpori ii5 mite st se subsisteres quedas indiuida esse.et tame intelligibilia sunt: sed id qd repugnat intelligibilitare est malitas rcuius signum est. adhoc qi fiant soniae r materialium intelligibiles actu: rior
tet . a materia abstrahantur. et ideo in il
iis in quibus uidi uidua tio fit per hanc in ateriani signatam indiuiduata non sunt intelligilia actu si aures indiuiduatio fiat noper naturam nihil prohibet ea que sunt indiuidua esse actu ii uelligibilia species auistem intellig biles indiuiduantur per suum subiectu qui est intcllectus possibilis sicut et oes alie sorii Cm cu intcllectus possibilno sit malis no tollitur a s bus idiuiduaris p ipsum quin sint intelligibiles actu. a QPreterea in rebus sen fibilibus sicut no sunt it iligibilia actu indiuidua que sui multa in vita spe ut equi vel botes .ita nee indiuidua que sunt unica in sua spe ut si solet bec luna eode at modo indiuiduans species P intellectu possibile:siue sint plures in inlectus possibiles siue unus sed no eodeς modo multiplicatur in eade3 specie: nihil igitur refert quantu3 ad boe Q species re cepte in intellectu possibili sint intelligibi. les actu:virm liniectus possibilis sit unus
3 Este intrilectus pos bilis sm Come.
predictum est ultimus in ordine intelligibialium substantiarum Mue qIidem sim i pinsunt plures. V Mec potest dici quin aliqisperio ar substatia* habeat cognitione e rum que intellectvossibilis cognoscit. in oloribus mi orbiu ut ipse et dicit sui forme eorum que causans per orbis motum: adbuc igitur remanebit l3 in lectus pes
libitio sit reus et forme intelligibiles mul
169쪽
tiplicetnr in diuersis intellecti s.cet aut direrimus ins s nitelligibilis in intellectu possib li re repta no sit qs intelligitur: sed quo intelligis: n5 tame remouesqn per reflerione qtianda uitellectus seipsintclligat et suu intelligere.et mcni qua iuriligit: sua aut intelligere itelligit dupliciter. modo in pticulari: intelligit .n .senuc intelligere. f A lio modo in uri sim inrocinatur de ipsius actus natura. T via
et intellectu et spem intelligibile itelligit eodem m5 dupliciter. et pcipicdo se ec etha. bere specie intelligibile q6 est cognoscere in pticulari. Et co siderando sua, et speciei intelligibilis natura; quod est cognoscere in vii.et sm hoc de intellectu et intelligi bili tractatur in sciesiis. Iber hec ante' que dicta sunt et tertie rationis apparet solutio. q, mi dicit scia; in discipulo et inmasistro esse numero vira ptis ude vere dicitur parti I aute no estn .numero una qua
tuni ad id qs sciturrino tanae quatum ad spes intelligibiles sibus scitur: nem quan tum ad ipsu scientie habitum non tamen eportet in eode modo magister causet scietiam in discipulo sicut ignis generat ignerno mi ide est modus eo* que a natura generatur.et eoia que ab arte:ignis quide generat igne n aliter reducedo materiam de potetia in actum sue sorme.magister voro
causat tinctiaue in discipulo P modu artis:
Ed hoc. H. datur ars dem 5strativa: quan
Rristo. in posteri nibus tradit: dem 5stra
tio mi est syllogismus faciens scire. Sci
phi. docet . artium queda sunt in cui a teria n5 est aliquod principiti ages ad effectum artis. ucendu sicut patet in edificaraiauid enim est in lignis et lapidibus aliqvis activa moves ad domus constitutio
nem sed aptitudo passiua rdiu3. Aliqua vero est ars in cuius materia est aliquod actitru principiti moues ad Nucedu3 effectum artis sicut patet in mcdicatiuamam in corpore infirmo est aliqsaalim pruici pium ad ciuitata te. Et i5 effectu3 artismi generis nultis ducit natura: sed semper fit ab arte: sicut domus cis e ab arte. Effectus aure secundi generis fit et ab arte et a natura nite arteat ulti mi per ope
rationem nature sine arte medicine sana
tur. In his autem que possunt fieri: et ante et natura ars imitatur natura s ςs miser rigida ca infirmetur natura eu calefa ciendo sanat: de e medicus si eu curare debeat calciatico sanat. IIuic aut arti similis est ars docedimi eo.n. qui docet est principiti actiuu ad sciam. s. intellectus et ea que naliter intelligians. spina pncipiat i5 scietia acqris dupliciter:et .sne docti na P inuctione. Et per doctrina. mocens igitur hoc modo incipit docere sicut inuenies incipit inuenire offercdo. confiis derationi discipuli principia ab eo nota qr omnis disciplina et ois scientia re periste ii fit cognitione.et illa principia in coclusones deduccdo etxponodo erempta sensibilia re qbus in ala discipuli: sonaretur sari tasmata necessaria ad intelli Aduret qr errerior opatio doectis inhil opes nisi adesset principium intrinsecuscieti eqs ines no his diuinitus i5 apud theologos dicis m nro docet ministeriis emi dor deus itineri opando sicut et medicus dicis nature minister in sanddo. se igis causat scia indiscipitio p ni agistru n5 mo natis acti5is sed artificialis ut diciti e . I reterea cuEδme .pdictus ponat habitus incita* ee in intellectu passivo scut in subiecto: mutas intellectus possibilis nihil facit ad hoc in sit vita scia nnmero in discipulo et magistro intellectuat. passuu Tonstat n5 ee eundem in diuersis cu sit potetia malis: vii 5 ratio no est adg postv m eius ponem.
Eoa intellectus ageno non sit substantia separara sed aliud anime. N.
concludi potest q, nec iii testet sectus agens est unus in omni I, AE' Ibus. ut Alerander etia poniti Auic.qui non potaut intellectu possibiles esse unu oinniu3:cu n. ages et recipies sim xportionata: op Φ unicuim passivo res dearx priu activu: intellectus aut pessi revaratur ad agcta:WΓpriu passivus siue susceptiuum iptius bari mi se ad eii agcs sicut ars ad mam. ut dicis in J.de ain .s terru. igitur intellectuo possibilis est aliquid aie es. O. mane multiplicatum m multitudine;
170쪽
iudiuiduors. ut ostesum est).et intellectus sensi les similiter tentuit sentietes et istiis et ages erit Duiusni odi et no erit mi' otus..t d coseques eade falasmata sut in 'it Eridbuc itelleci' agcs no iacit spes stes similiter igis fiet intelligibilia ab intellectu ligibiles actu ut ipse 2 eas intelligat marae agente: veterm ergo sinuliter uirclliget. licui substisa sepata cu no sit in poteria: f potest aut dici-itellectus ages scin M. Mis ut o eas itelligat intcilea' possib:lism6 per agit quam in se cit sed no sciny fanta se euoradisi facit eas nisi tales qllas copetiit intelle mala fiunt intellἰ gibilia actu sed sciu qua cla ciui possibi i ad intelligenduin . tales aute do sunt ad boc disposita disponulas autem facit eas qualis est ipse: nam omne agens ad hoc per actu cogitatiue rututis: curua agit sibi sinuetest igitur intellectus agena,vsus est in nostra potestate. et io intelli Se proportionatus intellectui possibili .et nc cu re actu est in nostra potcstate.et ob hoc GF intellectus possibilis fit pars anime:intri/ am contingit et, non res homines intelli δlectus agens non erit iubstantia separata. gunt ea quop habet faruamiata:qr no ori 3 Amp.ficut materia pma recit per fore nes habet actu virtutis cogitatiue con emas naturales que sui erua minad: ita in nientem .sed solii qui sui instructa et colaeti.
tellectus possibilis pficis p formas intelle videtur aure in hec resposio no sit omctas in acis. Sed forme nites recipiunt in nino lassiciens hec. n. dispositio que fit per inoboma pria no P actione alicust substat te sera cogitationem ad intelligi don: oportet si te in sed p actione semie eiusde generis sit vel dispositio mi reccius possibilis ad re. Q em massicut hec carogenerat plamid cipiendum sormas intelligibiles tib intelleis in his camitas et in bis ossi M. cvt M au agere fluetes ut aure. dicit. a qabat Aristo .in. 7. mei .). si igis itellectus disponutur uiuasmata ut fiant intelligibi possibilis fit ps ale et no sit substatia sepa/ lia actu sicut Ruerrois et alerander dicilita vir tu es sitellect' ages p cuius acuo rimum aute ho* non videtur re cone fiat spes it iligibiles in ipse no erit alui ueniens qr intellectus possibilis sua fi3 n substitia serata: sed alid rivus activa sic turam est in potalia ad species melligibi 4 EIte a lato posuit scia3 in nobis ccri les actu: Ude comparat ad eas sicut dia ab ideis qs ponebat re quasda substatias phonunt ad luce uti ad species coloris: isse statas. qua quide positione. aristo.ipis aute indiget aliqd in cuius natura est recibat in prio metapbifico .costat aut et, scie pere serinam aliqud dispositioi ulteri' adtia vostra dependet ab intellectu agente si forma illam nisi forte fini illa cotrarie di cur er primo principio .si igitur intellectus spositiones: sicut materia aque disponiturtas est quedam substanna sepata: nulla ad forma aeris p rmiotione frigiditatis evel modica dist retitia inter opinio/ densitarismihil aute contrariu est in intrine istam et platonicam:a p5o improbat1. lectu possibili quod possit ipcdire cuiuscum s C Adbuc fi intelleci' ages est queda sub speciei intelligibilis susceptioneaeas specifstatia sedata o3 Q, in actio fit continua et es in iligibiles ct contrario* in intellectuno intercisa: rei salic os dicere urn5 cδα- non sunt contrarie. vi probat Rr . m. orinuet et iter datur ad nostru arbitriu a cito methaphi.o .cu virusit ratio cosnosccdi auaut cius est sacere fantasmata intelligibilia M. falsitas aut que accidit in iudicio is V - .uama aut igitur hoc spiaci Caut no tempe trilectus componetis et diui Mns Fuenit fin5s p no tame hoc faciet ad arbitriu non re eo Q in il llectu possibili sint aliqua nostrum sed tunc intestigimus actu quan/ intellecia sed er eo Q, i aliqua desunt: non do fantasmata fiunt intelligibilia actit iis igitur quatum in se cil intellectus possibi riar op3 vel seme intelligamus vel et, no lis indiget aliqua preparatione ut suscipiat fit in potestate nostra actu intellime. ecs itelligibiles ab itellectu ascre fucies. 6 C .eterea comparatio substantie seta a Coreinea colores facti visibilao actute ad omnia fantasm ata que sunt in Ose per laccm pro coo Uris ut sta similitu bustulam hominib' est una sicut compara dinem in diaphorio. P consequcs m visu:
no solis est una ad omnes caloresaes aut si igitur ipsi serua mala ullistrari ab inrcl