장음표시 사용
221쪽
xerunt quas Hrimu finem deo assimilari. - reterea oes create sunt qda mi agines primi agentis. dei ages enim agit n. hi sintile:persectio enim imagulis est ut representet suu eremplar per similitud: ne ad ipsum ad hoc. ii .im ago constitititur: snt igitur res oco propter diuina similit ille cosequendani: sicut propter ritimum sitiem. ς EAdhuc ois res per seu motu vel actionem tendit in aliqd bonu .sicut in fine. cui supra ostensu; est). in rin aut aliquid de bono participat inquantum assui itas pcnnae
honitati que deus est: omnia igitur P mo tus suos et actiones tendunt in diuinani si militudinem: limi in fine3 vltimum. Casio res imitens diuina b nitate. ro.
icta lunt ui assimilari ad deii est xl unius olum finis Id aut ad proprie b3 ronem finio est vii iamdunt igit reo in hoc in assinuicturdeo poe i quantii e bon' bonitate aut creatur no assequutur eo mo scut in deo est: licet in diuina bonarata v laqueo reo imitetur scfm suu modu. Diuina .ri. ni oras simplet est quasi tota in uno consistas:
ipsum. n. diuinu ec Oem plenitudine perse
monis obtinet. γ in primo libro probatuest . vii cu vi q6m in m fit bonu inquantum est persectu ipsum diuinu re est eius recta bonitas .ide. n. est deo ecivi uere sapieme ee beatu ee et quicqvid aliud ad perfectione et bonitate riptinere quasi tota di uina bonitas sit ipsum diuinum esse. et C Rursum qr ipsum diuinure est ipsius dei milenus suba. In aliis aut rebus h accidere n5 pol. ostensum est.n .in. I.libd. v nulla substacia creata est ipsum suu esse. unde si scrina et, res qlibet bona est n5e earum aliqua suu Garulla ea* est sua bottas: sed ea* qlibet bonitatis participaroe bona est siciit et ipsius ee participatione est ens. etsi Rursus s creature hi uno gradu bonitatis costituuns. xia quor uda substantia forma et actus est .s. cui scfm id qd est
coperit re actu et bonu G. Quoruda vero
substantia ex materia et forma coposita estE cui copetit actu re et bonu3 eruta secundu
stantia sua b 'nitas est: substantia vero simpler bonitate participat scdm id q6 e substantia aut cδposita fim aliquid sui. T 3n
hoc aut tertio gradu substantia* ireru3 di versitas inuenit quantu ad ipsum ee. Iniquor uda re materia et serma copositorum tora matcrie potentia forma adimpletata in no remanet in m a potentia ad alia se ma3:et per coseques nec in alisua alia mapotcntia ad ba .ic forma et hinoi sunt corpora celestiatque et tota ma ua c5ssit. Quo rudi vcro forma no replet tota mae potentiam unde adhuc in uia remanet potentia
ad alia serna in in aliqua mae parte remanci potentia ad hanc fornia: ficut patet in elementis et clementatis.or vero priuareo est negario in substantia eius: qri substatiepol inesse mani estu est cu bac forma qno implet tota materie potentia adiungit priuatio forme: que quide adiligi no m est substantie cuius forma implet tota male
rie mictiaininem illi que est sorma P suas
egentianiri multo minus illi cuius essen ita est ipsum suu ee: cu aut manifestum estu' motus no p5t ee. ubi no est potentia ad aliud.qr motus est actus instenus in poteria. item manifestu3 fit Φ malu in ip a priuatio bonis planu est et, in hoc ultimo sub μstantiarum ordine est bonu mutabide cum
permirtione mali oppositi habens qs in mperioribus substan au ordinibus accidereno ponpossidet igiε hcc iuba ultimo modo dicta sicut ultimu gradu in esse ita ultimugradu in bonitate. Canter partes et bustiiube er ma et forma cόposte bonitatis ordo inuenis. Tu enim ma sit ens in porctiam se cosiderata fibrina vero sit actus ei': sub a vero c5posita sit actu eristens per sorma forma quide erit sti m se bona substi ita vero coposita prout actu habet forma: mi vero sim gi est in potentia ad formam. Et l3 muq fm sit bonu inquantu est ens: n5 in o3 Φ ma que est ens solum in potentia si bona solum in potentia ens enim absolute dicis: nuauit in ordine conssiit: no enim solum aliquid bonu dicitur qr est finis:vel qr est obtinens fine sed eui si ii du ad Ane pumerit: dumo sit ordinatu in fine et hoc ipso di bonu. ma ergo non mempla dici ens α hoc in est poterea ens in
222쪽
suo importat ordo ad in t autem re hoe
simpliciter dici bona propter ordine ipsu3: in quo apparet in bonu quodam odo am
dicit Φ.ca. de diui. no . . bonu se ertendit ad eriina et no enitia . . ni et ipsa no antia
scilicet mῆ scfin q, intelligis priuatoi subiecia appetit bonii. .ec: er quo ps: q, et sunthona: nihil .ri. appetit bonum nisi bonum. aut et alio mo creature bditas a bonitate diuina deficiens. Via sicut dum est: deus in ipso suo ee suma perfectione obuisnet bonitatis res aut creata sua3 persectionem n5 pols det in mio: sed in multis: so enim est in supremo mitu multipler in infimis inuenis .mde deus struem ita dicis esse
virtuosus sapiens et operas: creatura vero
sc63 diuersa: tatam Psecta boni: as alicui' creature maiorc multiplicitate remit quato magis a prima bonitate distans inuenitur. Si vero persecta bonitate n5 possit attingere imperfecta retinebit in paucis et inde N:qs licet primu et su mu bonu sit cino simplet substantiem ei in bonitate Vpinqsint pariter et quantu ad simplicitare vici ne infime ni substantie inuens ur simpliciores quibusda serioribus eis sicut elemeta at alibias et Gibus q3 no possunt pertin sere ad persectione cognitiois et intellect' qua costquutur at alia et holes: manifestu3 est ergo er dictis: st licet de' lasni suu simpler te secta et tota sua benitate habeat: creature in ad Psectione sue bonitatio nopertingunt per solum suu ec:scd per plura. unde licet quelibet ea fit bona inquantura: non tame pol simpla bona dici si aliis
careat que ad ipsius bonitate requirutur: sciit ho qui virtute spoliatus vitiis est subiectus dicit qui de bonus scom quid .s in quantu cit ens et inquantu est no tamebonus simplr: sed in is malus: no igitur cuilibet creatura* ide est re et bonu ee timpliciter:lue quelibet ea* bona sit inquantu3 est deo vero simpla ide e re et re bonu simvliciter. Si aut res quelibct tedit in diuine bonitatis similitudine sicut in fine: divineant bonitati as Iimilat aliquid quantu3 adola que ad propiti pertinent bonitate bonitas aut rci no solii in ce suo consistituta inoibas aliis que ed sta persectione requi runtur. ut ostensum est). m anifesta est Φres ordinans in deo sicut in fine n5 selu Psesse substitiale sed a m ea que vii accidui pertineti a ad Psectione ipsi'.et ri ρ3 xpuas
oratione: q et peri; net ad memoriem rei. res intendunt naturaliter assimilari deo in hoc in est causa. s.
apparet in res intendiit diui na similitudine erid in hoc in . um cause aliou. Telidit.tr. in diiuna limilitudinc res creata per suam operationc: per suam aute operatione mares fit causa alterius: ergo in hoc emi reo intcdut diuina fisitudine. ut sint alus caci I EAd e res tendunt in diuina smilitis duae inquantu est bonus. ut supra dicum estJ er bonitate aut dei est aliis ee laro tur: miiq5M.n. agit inquatu est actu aelccti defiderant ig)ε generaliter res in Medeo assinulari. ut sint aliorum caula.
3 EAmplius ordo ad bonu boni rone hy ut ex dictis est manifestu unuq6m auteper hoc st in ca alterius ordinas ad bonil: nu aut solu per se cognoscitur et causas: malu aut per accidens tm. ut ostctu esto. esse igitur alio; causa est bonu: scdm auteqslibet honu ad qs tendit aliquid: intcdit diuina similitudi e: cii qdlibet bonu crea tum sit et participatione divine bonitares: intendunt igitur res diuinam similitudinnem in hoc in sint aliorum cause. 4 Cyte eius de ronis est Φ effect tedat infimilitudine agetitis: et lagens assimilet
sibi effectu: tendit igit effeci' in fine in que dirigit ab apete:ages aut intcssit sibi alii in milare paties n5 solii Giu ad re ipsussede id quantu ad causalitate. Sicut enim ab agente coseruntur effectui naturali princi/pia per que subsistat: ita principia per que
alio* sit causa. ficut enim animal dum generatur accipit a generante virtute nutritiuam ira et virtute generativa. effectus igitur tendit in similitudine agentis. ut in sum est sio solu quantu ad spem ipsi': sed etia quantu ad hoc in fit alioF ca. sc aut tendut res in similitudine dei scut effecta in stitudine agetis. utrediit igit res niliter assim iuri deo in hoc st sunt cause alioru
223쪽
ς reterea tunc niarime persectum est uuia stitudine quem ad hq q, sint in seipsismii quodM.quando potest alterum sibi sie secta utpote tra xpriam Drma e .pprimile sacere. illud enim persecte lucet quod uin ubi. Torpora vero celestia i ret ni alia illuminare potest: mu quod. aute in ta: unde finis motus eo* est cosequi diui tendens in sua perfectione tendit in diuina nam militudine quaru ad rinim: aerumstitudine. p hoc igiε vnuqsm tedit in di/- quide ad propria placitone miniu3 corruina hiituarie.. intcssit alio* causa esse. celeste fit in aliquo ubi in actu in quo misso Eritia vero causa inquatum huiusmo erat in petentiamce .ppter hoc minus suadi superior est eausato .in anifestu3 est in te inctione consequitur inuis ad ubi in quo dere in diuina similitudine P huc modu. ut prius erat actu remaneret m po . Si π.ri. sit alio* causa est lapior sectio in entibus. et materia psa in suam perlectionem teri
γ Qtem prius est mu quodq3 in se perfectum in possit alterum causare. ut dim3 esto. c igitur perfectio ultimo accidit rei. m aliorum causa eristaticum igitur P multa tendat res creata in diuinam similitudinem hoc ultimum ei restat.m diuinam fi nistitudinem querat per hoc . si aliorum dii er hoc q, acquirit in actu larma quas prius babebat in potetia licet et alia habere desinat qua prius actu habebat: sic eni3 successive materia omnes sormas inscipit ad quas est inpotentia: ri tota eius poteritia reducatur in actum successive: quod nmul fieri n5 poterat: de cum corpus re
causa. Via talo. dicit.3 ca .cele. rerar. Ieste si potetia ad v, sicut materia prima omnium diuinius est dei cooperatore ad formam:perfectionem suam conlequi
ri . secundu . apostoluo dicit. i. Eor.3 cmei adiutores sumus . Quomodo diuersinode res ordinaturri suos fines.
r Ter hoc et, eius potentia tota ad ubi reducitur in actum successive: qnod simul non poterat fieri. In quantum vero mouedo mouent est finis motus eorum conte qui diuinam smilitudinem in hoc et sint cause alio; sum aut alioru cause P nec in causant gcncratione et corruptione et alios
motus in istis inserioribuonnotus igit coria est ei'opatio.diuersimode pora celestiu inquantu3 mouent ordinant e opa ois. Ista uda ope ad generatione et corruptionem que est mi. ut alimousis. sicut ales in istis inserioris. mo est aut incouenies
P corpora celestia moueant ad generatio ne horum inferioru: quavis Ne inseriora corpora sint celestibus corporib indignio ra:cum tame finem oue esse potiorem eo inest ad fines generans aut agit ad larnia ge
manifestu ee pol Φ vltimu P aqq3 rcs ordina ad fi est ei patio.diuersimodem Fin diuerti ratio est res. in cere et secare. Queda io est opano rei ut ab alio mole.sc calcfieri et secari. Queda 3vo oratio e sectio orantis actu erutis malis tra mutadu tib aedes. quop prie disseruia passi& et motu. scde ab actionetrasmutarina exterioris machinoi Et opatio est. N itelligere set ire et velle. Dii maisestu c:ω ea q mouetur clopans tm sine hoc
m moucat ut faciat tedui in diuina sititin generati q est Mnerandis finis n5qsi fu
tur ut mota tin no aut vi mo tia nisi per et lamias generaten uni in actum educe
II deo.accidit si lapidi et, descedes aliq6 re r suos motus quas vi iri Vsinei n. obuiis i pellat. et fila e in alteranFe et aliis sed per boc ad diuinam si litudinem minoab . finia inci ove ut pscquans di tendentes quasi ad viumum finem in doc
224쪽
. cause aliorum eristant. pracdsideranduis . unu quodq3 inquantum participat si
militudui e divine bouatis que est obiectu voluntatis cius intatu participat de similitudine divine voluntatis per quam res P ducuntur in esse et conseruantur: superiora autem divine bonitatis similitudinem participant simplicius et uniuersalius: iseriora
vero particularius et magis diuisim: unde et inter corpora cesestia et inferiora no attenditur similitudo secundum equi parantias: sicut in bis que sunt unius speciei: sed ficut uniuersalis agentis ad particularem esse crum sicut igis particularis agentia in istis inferioribus intentio contrabitur ad bonuhuius speciei vel illius: ita mententio coroporis celestia fertur ad bonus comune sub stantie corporaliszque per gencratione coestruatur et multiplicatur et augetur. cu ve
ro. ut dictum est . quelibet res mota in quantam mouetur tendit in diu ma simili tudinem: ut sit in se perfecta: persectu autefit unu quod Q in qualitum fit actu oportet in intentio cuiustibet in potentia existentis sit ut per motum tendat in actum quanto igitur aliquis actus est posterior: et magis perscctus tanto principalius in id ipsu ap.
petitus ina .erie satiar. unde oportet q6 in ulteriorem et perfectissimum acrum .quem materia c5sequi pol. tendat appetitus materie:quo appetit sornia scut in ultimu fi nem genera libis. In actibus aut Iormatu gradus quida inueitiuntur.na materia pri
ma est in potentia pumani ad formam clementi. Sub forma vero elementi cristens est in poterea ad formam nitrii propter qdelcmenta sunt materia nitrii. Sub sorma autem mitti considerata est in potentia ad
animam vegetabilem : nam talis corporis anima actus est. Stenim anima vegetabi
sis est in potentia ad sensitiua .sensu tua vero ad intellectivam. od processus sciae attonis ostendit. Drimo enim in generatione est fetus uiuens vita plate. 'Posinio dum vero vita alii in uis. imum vero vita hominis. Post hanc aut eiu sorina3 n5 inuenitur in generabilibus et corruptibili hus postreior sorma et dignior. imum igitur generationis totiuo gradus est antra
dia bustiana: et in banc tendit ina: sicut in ultimam forul 1sunt ergo elementa τροπcorpora mitta hec vero propter vinclina: in quibus plante sum . ter animalia .aialia , ter hominem homo enim est finis totius generationis. T Quia vero eadesrcs generatur et c5seruatur in esse secun dum ordinem premissum in gencrationi bus reru: est etia ordo in conseruatidibus earudem unde videmus in corpora miris sustmtans per estoru3 cδgi uas qualitates: plante vero et mittis corporibus nutriun tu animalia er plantis nutrimentum ha bent: et queda etiam perfectiora et vir tuo.
s35 vero utitur omnium rerum generis ad sui utilitatem quibusda quide ad esum quibusdam vero ad vestitum: de et a natura nudus est institutus utpote potens et aliis sibi vestitum prestare licut etiam nullum sibi congruum nutrimentum natura
Oreparauit nisi laci ut re diuersis rebus si
i cibum conquaecret. Quibusdam vi. o
ad ridiculum ma in motus celeritate et in sortitudine ad sustinendos labores mutuo animalibus ifirmior inuenitur quasi alijs animalibus ad auxilium sibi preparatis.
Et super hoc omitibus scia sibilibus utitur ad intellectitatio cognitionis perfectio on .r IInde et de homine in ps. dicitur: toad deum directo sermone. Omina sub, iecisti sub pedib' eius . Et Aristo. dicit in primo politicorunt. q, berno haesi natu rate dominium supcr omnia animalia).si igitur motio ipsius celi ordinatur ad ge
lacra loriem Scneratio auic in rota ordinatur ad honi inciri sicut in vitinium finem huius gcneris inanisestum est q, finis motionis celi ordinatur ad hominem sicut in vitinium finem in genere senerabilium et mobilium. V Minc est in cutero. 4.dicitur. in deus corpora cclcitia fecit in mi nisterium cunctis Sciatibus in. Coa cclus mouetur er aliqua intellectuali mi, antia. V.
di potest primum motivum motus celi esse aliquid itillectivum. Mihil enim secis eum propriam specicin asciis latendit sor
225쪽
, fitescorpus aut celeste sciuem l agit per c tu morus erit sit isma celassis cor namota suu intendit vltima larma st est intel scut et in estis larme fimplices no finilectus humanus:q tae est altior Oi larina. mouentel sunt in principia motuurad eas
perioris agentis intellectualis: ad qd se b corpus celeste ficut instrumentu ad agens Oncipale agit aut cesu ad generatione se cundu Φ mouetur: moues igitur corpus celeste ab aliqua intellectuali substantia. 1 EAdhuc M-moues necesse est ab aliq- mouer ut lapius probata esto .corpus igitur celi as aliquo moves.Sut ergo vis albud est oino separata ab eo. Aut e ei unitu:
ita in coposta ex eclo et mouente dica mouere seipsum unquanta una pars est e mo uens et alia mota. Si aut sc est oe aut mouens teipsum est riuii et alassi: seqtur ur colum sit alatuue M aut alia ala G itcllectuali. n5. n. nutritiua cu in eo n5 fit generatio et corruptio nem sensuva tano habeat organo diuersiain seqtur ergo Φ moueat ab ala intellectiva. Si aut moues a moto re carinseco aut illud erit corporeu aut ii corporta: et sitae corpores no mouet nisi mora. ex sumoribus p3 .oportebit er. go et illud ab alio moueri:cu aut no sit procedere in infinitu in corporibus: oportebit uenire adprimu mouens incorporeu.q aut est peniΠ a corpe separata o3ec iteste ctuale. ut ex lapioribus N.mo ly mas e primu corporta e ab itellectuali iuva. 3 CIte corpora grauia et leuia mouentur a generante et remouente probibens. H P
is fit mouens et mi mota. nidit.t .moues nisi corpus.ficut aut estorum corpora sunt fimplicia et n5 est in is copoficio lusi maeet inme: ita et corpora celestia sunt simpli. ciari igiε mouetur .sicut grauia et leuia: osci' moueatur a generante 2 se et a remouerite xbibens y accidmsrhoc aut est impossi ema illa corpora igenerabilia sunCvro te n5 hntia c5trarietate: et motus eo* ipe
pia motus localis inquanta alicui corporifim sua larma debes aliquis locus insus
moves er in sue serme redentis in locu illu: que qr dat generas , ee motor: sicut igni secundum suam larinam competit esse sursum corpori autem celesti lacundum suam larinam non magis congruit Wrum: i Gali moti igitur motus cclesiis principius est sola natura:oportet ira in principiu motus esus sit per apprehensione moueritis.c CAdbuc natura semper ad murn redita unde que sunt a natura semper sinit eode3 modo nisi impediantur quod est in paucioribus:quod igitur re sui ratione habet dis semitatenmpossibile est in fit finis in quetendit natura motus autem secundum suam ronem est huiusmodi: quod enim timouetur inquantu3 huiusmodi di inmiliter se babet et nunc et prius: impossibile est istisci natura intendat motum propter scipsu: intendit igitur quietem per motum que se habet ad motum ficut unum ad multarilescit enim quod similiter se habet nunc et prius. si enim motus celi fit a natura tantum einet ordinarus in aliquam quietem: cuius contrarium apparet cum si continuusmoest igitur motus celi a natura. scut a prin cipio activos3 magis a suba intelligente. 6 EItem omni motui qui est a natura. si cui a principio activo.oportet in si accestus ad aliquid est naturalis .in recessus ab eo
dem sit innaturalis et contra natura. sicut graue accedit deorsum naturaliter recedit autem inde cotra naturam: si igitur nio mi esset naturalis cum tendat ad occiden tem naturaliter contra natura ab occidente reces s in oriente rediret hoc autem est
impossibile: in motu mi cestilli nihil est mo
diri n5 prinoue igiε Φ moueatur illa corpora lentum et contra naturam. impossibile esta moumtibus papprehesonemo aut sensi igiως principium activum motus celectuam. ut ostmisit rio ergo itellectiva. stis fit natura est igil mplum aminini Camplius si principia motus cestili est ciua aliqua vis apprehensua et P arilema.
226쪽
i vi ex predictus p3J.moues igit cor s cest' ad teste a substantia intellectualis Hiante
tacitam est negandii mora celeste ee naturale:dicis obiectio enim ec aliquis motus naturalis no latu3nem propicr actiuu priticipiu sed etia .ppta passuu3sicut ri in genera toe simpliciu corporurque quide no pol dici naturalis rati principii sicliui. mouein. id naliter a puncipio activo cuius principiu acti uu est intra. natura .n. est pncipiti motus in eo in quo est . principiti aut actiuu generatione simplicis corporis est eruamo est igit natis ratione principii activi sed solii rone principii passivi qd est materia cui inest natio appe
litus ad lar mi natur alafic ergo motus celestis corporis uirum ad activa principiu3no est nSlis sed magis voluntarius et intel/lectualis: Grum vero ad principia passivuest natis: ni corpus celeste b3 naturale
titudines ad tale motu . Moc aut manue
ste apparet si habitudo confideres celestis
corporis ad suu ini: patis enim et mouetur Huqsm scom qi est in potentia :agit vero et moues sc6m . est actu: corpus aut cete
ite sim sua substantia iasideratu mu f. ut celestis motus ex hoe et, voluntas ad nitata se habeti et no est determiata ad Uu. msicut natura determinas ad Wiu per suam virtutem .ita voluntas determinas ad muper sui sapientiam qua voluntas dirigitur insallibiliter ad unum fine. Datet etia3 Adalia ex premissis Q, in motu celesti no est contra obiectionaturam: nem accessus ad aliqd Gimem ne recessus ab eo. e civi accidit in metu grauium et leuium xpter duo. i ' primo quidem qr intentio nature est determinata et in grauibus et leuibus ad unum locum vnde sicut naturaliter tendit in ispum ita contra naturam recedit ab eo. Secundo qrduo motus quop uno accedit ad mediu et altero recedit sui cotrarii. Si di accipia eum n5vltimusto tur in motu grauiu et leuiucus sed medius ficut ad ipsum accedis ita turaliter: ita ab ipso naturaliter recedis miore stat sub una intentoe nature.et no sunt motus contrarii. sed unus et cottianus: ita aut est in motu celestiu corporu. qr nature
intenno no est ad aliqd ubi determinatu3. vi ia dictu est .mot' etia quo recedit eorpus circularite motu ab aliquo signo non est cotrarius motui quo illuc accedit.s3 est mus motus et columias: H quodlibet ubi
re gravi et leui q6 in sua na c5sideratu non mus in motu recto. Mo dissert aut qua μd auaest indifferens ad oem locu sed re rene sue tum ad dii te intentione:vtru corpus celeste odicina lar me determinatur sibi locus: na igit cor. moueat a substana intellectuali coluncta q n fit ala eius.vel a substana separata: et utruvnuq6m corpo* celestiu moveas adeo vinultu imediate: sed mediatibus substauis
intellectualibus creatis. aut primu lm inrediate adeo. alia vero media talibus substantiis creatis. duni do habeatur P motus
celestis est a substantia intellectuali. Em omnia appetunt bonum etiam que
in potentia indifferenter se biis ad quodli bet ubi sicut mi prima ad qualibet sorma.
sicut predictu esto .aliter aut est de corpo porto grauia et leuis est I ncipi v acnuu motus eius ma vero corporis celestis est mos ipsius passivum principiu3. unde no debet alicui videri cu violenter moueas. sicut corpora grauia et leuia q a nobis mouetur perinici lectum corporibus .n .arauibus et leui
bus inest nilis aptitudo ad c5trariu motu ei quo mouciit a nobis .et io a nobis monetur 2 violentianVlicet motus corporis ala lis quo mouct ab ala no sit es violentus in qualitu est a laturat et si sit ei violentius in quantu est graue quodd&corpora aut celenia no lint aptitudine ad inotum contrarium:sed ad illum in quo monentur a substa... tia intelligeri e . unde simul est voluntarius
ad alia quJtuasorincipiu acriuu et naturalis qua obiectio tum ad proici piu passivum. Osi aut momul ra tua celi est voluntarius sim actium prino Q m pium no repugnat unitati et conformitati
ia mirilectuali mouetur. Hi, stelam est ). motus aut coroq. oris celestis ordinas ad genestriaribus . necesse in q, Mne ratioc set motus istox inferioF xcedui ex
intentione sube intelligetis. 3n ide.nsertur finis et intentio principalis agmus et instruincti. cclv aut est ca inscrtop motuum
227쪽
m suu in om3 quo moue a substaritia in Glectuali.sequis ergo Φ sit sicut instrum e tu intellectualis su sunt igis forme et mo tuo inferio* corpo* a suba itellectuali causate et intcte. siciat a principali agae. a coropore vero cclesii. sicut ab instrumao.o3 aute in spes eoc que causan et intendunt ab intellectuali age te peristat in intellectu ipsius. sicut sorme artificiato: peristunt in itellectu artificis. t re eis derivent in essectus.
oeo sis forme d sunt in istis istrioribus et oes mot' determinant a formis itellectualibus q sunt in intellectu alicuius sube vel . o aliqua. Et re e dicit Boeti' in lib. c 's' de trini. Q sortiae 4 sut i mii venersit a Drmio d sui fine mi . Et GH ad hoe v fi
catur dictu platonis forme separate sunt cipia forni au diui in ma.l; posuerit easn se substates et eausantes immediate formas sens biliv.nos vero ponim' eas in m. tellectu rentes et causantes formas i feri res o motu celi. or vero oc qd moue ab aliquo p se et sis accideo: dirigis ab eo in fine sui motus.corpus aut celeste moves a suba itellectuali et causat p sui motu orn rara motus in istis istriorib'. nectu3 est qr, corpus celeste dirigat in fine sui motus platam itellectuale .et p oris Oia istriora corna in xprios fineo. Sic igis no est dise videre q& nostia corpora cognito e in retia moueatur et agat re fine. Tedunt enim in fine. sic directa in fine a suba intel
lucte d moda q sagitta tedit ad signu directa a sagittate. cc. n. sagitta seqs icii nat5e3 ad sigitur siue ad fine determiatu er ipulsiorie sagit tutis .ita corda nalia psequutur iclinatione in fines nates er moucti nati Mersibus sortiunt suas formas et aetutes et morus. et p3 Φ qflibet opus nature e opus sube intelligctis. na essectus principalius attribuitur primo moueti dirigeti in fineque instruinctis ab eo directis .et Pp hoc operati5es nature inuenturis ordinate procedere ad fine.ficut opaloes sapietis. Nanu is fit m ea ct que cognitoe caret piit Ozari pytae et appetere bonu naturali appetitu et appetere diuina fimilitudine et . ria puctione. 2115 e aut dria sue hoc siue ills dicat. p b tediit i sua Psectione. Φ tedui ad bo
sectum. iii No in tendit ad hoc et, sit bo. nu tedit in diuina similitudine deo. n. assimilat altra indym bonii est bonu aut evri illud pticulare h3 et sit appetibilericluest simili nido prie bonitatis .ppter hoc igitur redit in . riu3 bonu:qr tedit in diuinas militudine et no econcris. Dia p3 Φ oia
appetat diuina similitudine qsi vinnisi fine Bonu aut seu cuiuilibet rei pol accipi multipliciLV amo qde mo ρ3 q, est rastra
priu rone indiuidi et sic appetit aiat suu bonsi cu appetit cibu quo in esse eostruatur. Alio mo sin q, est ei' rδne spei et sc aoperet .pprium bonum alat inquantum ap/pelit generatione xlis et ei' nutritione: vel si aliquid aliud oretur ad coseruationem vel destnfione indiuiduex sue spei T Ter fio vero mo rone generis: et sic appetit Mispriu bonu in cando ages equivocu sicut celu. Quarto aut m5 rone similitudinis analogie pricipiatou ad suu pricipiu3 et sie deus qui est ertra gelans .ppter suum num Oibus reb' dat ec. Er quo ri q) quato aliquid est Necnoris virtutis et c in men tius in gradu bonitatis tanto appetitu boni ctiorent h3 et magis in distatib' a se bonu queriet topatur manalpersccta ad solubonum .pprii indiuidui tendunt: perfecta vero ad bona spci Psectiora vero ad bonugeneris: deus aut qui est persectissimus in bonitate ad bonu totius entis: vii no inacrito dicis a quihusda q, bonu inctum hmoi est diffusuum qr Gro aliqd inuenitur me lius . tanto ad remotiora bonitate sui diti fundit et qr in quolibet genere quod est inctissimu est ereptar et inclara otum d sunt illius generis o3 q, deus q est in bonitaterfectissim' et sua bonitate coissime diffundes in sua diffusoe sit excplar otia 3 bonitate disti deiiurissitu n. uqfm bonitate distundit in alia fit altior ca. T inc et m vnuq6M tcdco ad hoc in sit alio* cd lc dit in diuina filitudine3:et nihilomin' icdit in suu bonu . no est ergo ic5uemes.si motus corpox celestiu et acti s moto* eopdicani re aliqlitars hec corra q generant et corruputas. q sui cis idigniora no . n. sunt Pp hec sicut pst xliiinu fine: sed intcdeleoboru generatione intendilt suu bonu et di
Gaeu diuqet O indis bona ut quctu est . uinam simitudinem tendi ultimum fine
228쪽
C intestigere deum est finio omnis inse inrclligcdo dev. Cuiussibet v sideritastelle. tualis iubstanne. 2ς. suri intellectualis inicitas intelli in x e oes creae aliqs inseri' itrili bile quod est in altis uisi . . rure et in mu e q ab ipsa intesti gues. Et precipue
lad hunc autem finem pertu tatem. h3aiae ad cognoscendu illud quod
gant omnia inquantu3 de similitudine est est maxime coram e: fiet utra
aliquid participant intellccmales creature ciue ad stlan Sed manifeste apparet aliquo speciali ori modo ad ipsum pertigui Φ finis cuiuslibet substantie intrilectualis scilicet ore sua .Piniam onationem intelli elidime est it iligere deu.tonsum euar. Mndo ipsum. unde M in hoc fit finis miclo supra in . . olum emu ritimus finis inque lectualis creature. intelligere dcu3. dut est dλitellect' timus enim finis cuiussi bet rei est de'. H ifimus in ordie itellectualm substutiat essostensum est . intendit igitur muquodp. in sudor ossius itemctu carcies. ergo sicut ultimo fini deo coniungi quanto ma- nobilioris substane no sit .cis sibi possibile est.vicinius autem coim erit et itellectus buani finis ipse deus: mugitur aliquid deo per hoc . ad ipsam su, quod. aut itelligens coseum uene intiam eius aliquo modo pertingit qs fit M timum P hoc et, ipsum intell&t. rio aliquid quia cognoscit de diuina substana sum est) .int iligendo igitur pertingit itet m dum consequitur cius aliquam similitu lectus humanus ad deum licui ad nnem. dinem .substantia igitur intellectualis im/ 3 EAdbuc. sicut res uestemadit in diuum cognitione. sic in vitiinu fine. dut in deu scut ui fine o via animi latiois: a Ei te; propria opatio cuiuslibet rei est fi ita substarie itellectuales o via cognitioianis eius.est enim secunda sectio ipsius .m vi ex Mictis pue) res di itellectu in us de q6 ad .ppriam opationem bene se bab3 et si tendat in similitudio .pruiu'F agatu. dicitur virtuosum et bonum. intelligere au n5 tame ibi gestit nae inretiones milinet est xpnaopatio substantie intes lectua assimilatione adsumsi bonis. Herdiciis lis .ipsa igitur est finis eius. quod igitur est H). et fi i perfeciissime ad hae s militudine tissimu3 in hac opatione hoc est viii possint pingere. sntellec igit quatucum
perfectisti itu3 in hac opatione hoc est viri' possint ptingere. 3ntellec Minus finie et pcipue in opationibus que no modicu possit de diuina cognitioe minordinatur ad aliqua ostata. sicut est intelli, re:illud erit sibi pro inimo fine magis cu cre et sentire: cum autem bulas ollatioes periecta cognitio inferiora intelligibilium. er obiectis spem recipiant. per que etia co EAmp. vnuq6m marie deliderat mus noscuntur o3 Φ tanto fit perfectior aliqua vitiinu fine: itcllectus aut human magis istarum opationum.quanto eius obiectu 3 desiderat et amat et delectat in cognitione est persectius. et sc intelligere persectissimu diuin cunis modicu quide de illis P bile .no tu illud q6 est optimum itelligibile nis in. Deo aut assimilat malae creatura huius vi illius iret lectualis sine e optimu3 itellectualis p hoc . itellectualis est mane it iligibile simpla. Sed quanto aliqua iteυ .n.smilitudine b3 pceteris creaturis a me lectualis suda est altior. tanto suu itelligi, icaedit oes alias in genere sit bui' similitiale optimii est altius .et i5 suprema itellectua dinis magis assimilat deo fini Mntelligalia suba creata my itelligibili opinio id q6 ac j sim in itelligit in habitu Np'retia:
est optimu sim'. ratius utilitas ait m . vi dosa ac ruit Iligeo est. ut m Pno ama
229쪽
ia est .et in est, stelligit actu marie ass, piscibilio: unde et concupiscimie n5 obedimitas deo in itelligit ipsus desima ipse mus nisi volutatis i perium adsit. rippeti tu' ites ligedo se itelligit oia alia. ut m pri tus ante sensitiuus adueniete coissu votamoibatu est .itelligere uis desi est viti/ tatis mouet ia3 corpus. finis igitur inici mus finis omnis intellectualis substantie. lectus est finis olum actionu bumana Dc CItem quod est tantu .ppter aliud dili mo aut et breu in lectus est velet y conmiterest.ppter illud quod est tantu . ter seques vltimus finis primu v .est igitur redi limbile .no mi est abire in infinitiis in ultimus finis totius bois et oium operatio appetitu me:* desderiu3 nature frustra num et desideriorurn eius cognoicere priretur: non ni possibile pertrasre infimi mum verum.quod est deus. taroes aut scis et artes et potenue practice 8 EAmplius naturaliter inest oibus do osunt tantu propter aliud diligibiles: nam minibus desideriti cognoscedi caulas eos in eis finis non est scireues operari. Scien que videns. vii deSpter admiratione eo Issile aut speculative sunt propter seipsas di/ que videbant quo* cause latebant Domi ligibiles: na finis earu in ipsu3 scire. Nee nes primo p5ari cepcrunt: uiuenietes aut inuenitur aliqua actio in rebus humanis causa3 quiescebat. Ilec sistit yrillino quo si no ordines ad alui fine a nisi cosideratio usq3 perii eniatur ad prinia cam .et tuc me specillativa. Inder i pe aciloes ludicre que caenos scire actitramurqn prima causa 3 videns absq3 fine fieri: habent alique fines cognoscim'. rederat igis homo naurer debitum .Lm P eas quod odo nacte ro cognoscere prima causas quali Utimu n leuati magis utinus postinodu poteres ad nein puma aut olum ca deus est.m igitur studiosas ollatiora alias esset semo luden ultimus finis dola cognoscere de 3. O3. si ludus xpter se quererestquod re in s si reterea cuiustibet essectas cognit Gueniens. Θ rdinant igitur artes praetice naturaliter ho causam scire desiderat In ad speculativas et sist ois Gana operatio tellecius aut humanus cognoscitens Ner ad speculatione it ilectus sicut ad finem: desiderat igiε naturaliter cognoscere camynoibus aut scietiis et artibus ordinatis eius que solii deus est. Hinsecudo pro ad illa vides minere vltimus finis Q in pre tum ci ai 5 est aute aligo assecurus finem ceptiua et aremitectonica aliaru3: sicut ara vlumu quousq3 naturale desideriu uescat bernatoria ad qua pertinet finis nauis: n5 sufficit igitur ad felicitate dum ana que qui est usas ipsius est architectonica et pre est ritimus finis qualiscum intelligitalisceptiua respectu nauis sacri . Moc aute cognitio nisi diuina cosnitio adsit q natu modo se h3 mia pria ad alias scientias spe rate desder tu quietet sicut ultim finis .cit latiuasma ab ipsa oes alie depcdent: ut igis vltim'finis nomis ipsa dei cognitio. pote ab ipsa accipietes sua pricipia et diro i o EAmplius corpus qs naturali appetiectione iatra negantes pricipia .ipsam pria tu tedit in suu ubi lato vehemetius et velo in tota ordinatur ad dei cognitionem . si cius mouet quanto magis appropinquat cui ad ultimus finc:m et scietia diuina no/ fini. vndexbat Bristo. in ptimo decet minal est ergo eognitio diuina finis viti- Φ motus natis rectus n5 potest re ad m, e5. . mus Ois humane cogniti5is et ollationis. nitum qina non magis moueret postea mν EAdbuc in olbus agereset mouetibus prius. Quod igitur vehemelius in alimordinans oportet in finis primi agentis et mori et ρο αδ
motoris si vitim finis omniu:sicut finis ducis exercitus est finis omnium sub eo
militantiu3. Inter omnes aut hois pariesim luctus inuenitur supcrior motormam mellectus mouet appetitum proponendo ei suum obiectum . tappetitias ainem inetendit postiui prius G mouetur ad infinitu sed ad aliquid determinatu3 intedit. Pocaute inuenimus in desiderio sciendi. quanto mi aliquis plura scit nanto maiori desinderio assectat scire. tedit igitur desderius naturale homis in sciedo ad alique detere minatum fine. Moc aut e G mi esse aliud
tellectruus qui est voluntas mouet appe/ G nobilissimum scibile qd deus est .cst igiturus sensitivos:qui sunt irascibilis et coco cosnitio diuina lava Maasis Dis.
230쪽
itellectuar deside reipossibile manifesta os cilitur. Cu ciurat taco ultimu fine. et py se igis Ma beatitudo fit.ppuu bonu intellectualis ratio ais primo et mimas ultra cuiustibet subraue ture: op oe sim id intellectuali nature cove fift 'dr 2Dath . Beati m udo corde qnripsi rem non est proprium intellectualis nam deumdebui.γῖo.rrii. Dece vitaein re sedoibus rebus inhia fit diuersimo lana ricomoscat resolu dm v )V Minc in diuer fis . que tame diuersita Ocedit ex
A. i s misit'F dicit esse specula a Que enicino cognitione caret M t appeea .io. Stu ad 'ecisatione optimi speculabilis. titumnalem rei raueaeo habet cognitio si virv felicitas cosistat in actu volunta no sensitiva et appetitu sensibile dia i sub
, c- . : appetitu cognitioni Pportionatus habet.clis substatia sua operande P voluntate. Voluntas igitur fim in est apeangit ad deu no solu itellige petitus n5t R. p pNu intellectualis nature.
deliderando et amando ipsum et in ipso lectus aut ni sex us est itellectuali na desectatione babedormi alicui videri Q ut ture.Beatitudo igitur vel felicitas in actutina hius et vltuna hois felicitas n5 sit in intellectus cosistit substitialiter et piscinali cognoscedo deurs magis inamado Mali ter magis G in actu voluntatis. quo alio actu voinxisse ba do ad ip3. et Adbucinoibus potessisqmouetur a IV ccipue ' obiectu Flutaris fit suis obiectis:obiecta sunt naturaliter doranu qd due rono finis: v et qs est obiectu actibus illa ν potentia: sicut motor naliter Al cx n' 'U nisi inimi uet ipse prior est ut moueri ipsi mobilis. Talis aut euomurrano urbo cosequi vitiinu fine potetia est volutas. appetibile.n.mouet aplagis P acra volutatiis petitum. obiectu igis volutatis est pilus ii
Vae aria rectio opauoia est delecta liter ni actus ri'. Primu igit ei' obiectu3ti Q pncit opatio e I sicut pulchritudo iuue pcedit oena actu ipsiusm5 potest ergo aci' lutc. min. et fi res dicit .si igitur secta voluntatis primu volitu ee. c aut est vitiopano est ultim'finis. vrq, dit 'finis ma mus finis et est beatitudo.i possibile eici gis it momnone volutatis mimesieci' britudo siue felicitas stipe acclvolutares.
3 Erid c desectatio videt ita re se desie 3 E preterea in ossi leuis ii piit eouerderari P nu qua re aliud. stultu em est querti in suos acopus:o3 Φ acfilli' potetie se rei e ab aliquo quare velit delectari. c diiratur in obiectu aliqicet postmodu ferar inest conditio ultimi finis ut scilicet propter suu actu. Sim. intellectas itelligisse itelli se querat est igis vltim' finis magis in opa gere pus ori ponere ci, intelligat re aliutatione voluntatis in intellectus ut videtur. et cosequeter ς, intelligat se iussistere. nam M. C lite3 in appetitu ultimi finis marime ipm uitriligere in intellectus intelligit ali ocs cocordat cu sit naturalis. plures aut e cuius obiecti est. unde dp3 ω vel a cedatur querut delectatione in cognitione .masio in infinitu. vel fi est deuenire ad prini ut iii igit videt esse finis delectatio G comasio . inlectum. hoc no erit ipsu intelli re si alis CHmplius voluntas videtur esse altior qua res intelligibilis. Siliter ops et, premupotentia in intellecinsma voluntas mouet volitum n5 sit ip3 velle: sed alim aliud b intellectum ad fine .uurilectus enim actu nu:priinu aut volitu iret jectualis nature e considerat que habitu tenet cu aliquis vo. ipsa beatitudo siue felicitas.na3t pter hoeperit actio igitur voluntatis videtur nobi volumus qcum volum ipossibile e ly solior m actio itellect .magis igis vida me licitate mittat, in actu volutatis cos stere.