장음표시 사용
241쪽
te detur re riuaec ronis cu quidditate ge. neris vel spei isto scnsibiliti no poterit disci in sit eiusde ronis sui spem. nisi dicant'. spes bou sensibiliu sint ipse substantie separate sicut platonici posuerui. Remanet igitur ae G erunt ciniae ronis iii si quantuad Gnem quidditatio inquantii est quidvitas.Mec aute est ro comunis generis scis licet et speciei et substitie. Ino igitur se nasquid dita tes de substat ijs separatis aliud intestis poterat nisi remotu genus ipsaru . cognitio aute genere no propter hoc coagnoscitur species nifi in potentia. Mo poterit igitur intelligi substati a separata per intellectum barum quidditatum. r. CAmplius maior est distantia substan. e separare a sensibilibus ni unius sensibilis ab alio. Sed intelligere qdditate unius sensibilia n5 sufficit ad intelligenda quidditate alterius sensibilis.Cecus. 1.natus per hoc in itelligit quidditate soni nullo modo potest peruenire ad intelligenda quiddita. te colori s .multo igis minus per hoc *itelligat quis quidditate sensibilis sude pote. ruintelligere quidditate suri separate.
x EIte si etia ponamus in substantie sepa
rate orbes moueant er quop motibus causantur forme sensibiliv. dic modus cogni
nonia substanue separate ex sensi blibus n5 sufficit ad scienda quidditate ipsa*: na per effectu scis ca.vel r5ne similitudinis que es
inter effectum et causam. Des m quantum effectus demonstrat virtute cause . ratione
aute similitudinis er effectu G poterit sciri de caula quid est nisi sit agens unius species. sic aute ita se lint substane separate adsensibilia .rone aute virtutis .hoc ei n5 po test ee nisi qn effectuo adequat virtute cause.lunc enim per effectu tota virtus causeeognoscis. virtus aut rei demonstrat substantia ipsius. RIoc aut in xposito dici itapEt na virtutes substantia* separata* erecedunt effectus sensibiles oes quos intellectu coprehendimus .ficut virtus uniuersa
lis effectu particulare. n5 est igis possibilest per senstruitu itellectu deuenire possim' ad intelligendum substantias separatas. 6 EZdhuc oia intelligibilia in quo* cognitione deuinimus per ut quisitione et studia
ad aliqua scientia* speculatiua pertinet. Si igis p hoc q6 intelligimus nas et quid
ditates isto* sensibiliu pumimus ad intemligendas subitatias leparatas.os ς' intestifcre substatias separatas c5tingat v alsus
cientia γ speculati uap. IIoc aut no vide musaio est enim aliq speculatiua scientiaque docet de aliq substitia* separat ω
est. sed solii qr sunt. n5 est igit possibile Φ phoc P llitelliginius nas sensibiliu perveni Sinus ad intelli Adas substatias separatas. Si aut dicas et, est possibile ee aliquam O . . tale scimna speculativa inuis adhuc no stimum a. Moc nihil est.qr G est possibi le P alid principia nobis nota ad intestiget, das subsiditas p dictas deumire.oia enim xpria principia cuiuscum scie depcdet expuncipiis puniis idem distrabilibi is p se notis quo* cognitione a sensibilibus accipi nino. ut ps in fine posterio . se sibilia aute no insucimter ducut in cognitione reruimaliv. ut Placiores tones est Fbatu .n5 est ergo possibile alio sciam ec P quas ad itelligedas subas sepatas pucire possit. Qi no possumus in diac vita intelligere subas separatas sic posuit Alcrader. gr.
suit qs intellectus possibilia si generabilis et corruptibiliari te qda preparatio buane narure plequeo pnalatione elcmeto ut in. r.habitu O. iid est aut possibile us ratis bosita virtus supra milia eleues posuit iu intelle ateram eius possibilis noster nuqua possit Puenire dri duaad intelligcras substantias separatas posv rein t . it in q, nos fini statu piatis vite possiimus e3mi substatias separatas intelligere. cis ste iobede ondere nitebas hoc mo. vi q6q3qn pumerit ad copi ctu in sua Maloe et σad ultima sectione sue subflaue. taplebis δοPatio .ppria sua siue actio sue pastio se enim otatio substana sequi s. ita omn5ia Psectio sectione subsidite. vii aial cu fueriter toto Psectu poterit P se ambulare. Rn tellectas aut habitualis u nihil est aliud Gino intciligibiles facte se intellectu agente eris cies in il llecis possibili oratio est duler. I na vi faciat intellecta in potetia iatria actu. qua H er parte intellectus
242쪽
agentia secunda est Maeli re intellecta in actu. Doc.R. duo M AEt facere p habitu3 intellectualciqnira c3plebis generatio ui trilectus in babitu cὁpichil in ipso utrampniissau operationu .sem P aut accedit adc5 sue generatis du nouas spes intrileetas acgrit: et sic necesse est in qnm generatio copleas nisi sit ipedimetii: qr nulla generatio est ad infinitu tedens. Tople biturigis qiam utram operare u intelle eius in habitu 2 cinoia intellecta in potentia faciet in actu qd est coplemetu prie operaidis.et 2 boc intestiget oia intelligibilia separata et n5 separata. Tu aut intellectus possibilis no possit intestigere substantias smaratas id um eius opinione. ut dictu es J intendit q= intestigemus p intelle em in habitu subflauas separatas inquanta intellectus ages ς ab ipso poni subase parata fiet forma intellectus in habim et mnobis ipsis .ita . P eu intelligem iis sicut nunc intestigimus P intellectu possibiles et eu de virtute intellectus agentis fit sacereola intellecta in actu q sunt intelligibilia .mpotentia et intelligere substantias separaotas in stam illo intestigemus res substantias separatas.et oia intelligibilia n5 separa.
ta. Et secundu hoc per hanc cognitionemque est er lantasmatis peruenimus in coosnitione substat te separate. no q6 ipsa fan/tasmata intellecta po ea sint mediu aliqs ad cognoscedas subsiditas separatas..put
ccidit in scientiis speculatiuis scut posuit opinio superior.sed inquantu spes intestigibiles sunt queda dispositides in nobis ad tale sortiad que est interremo egens. Et hoc est pninu in quo differnnt he due opilaniones. Unde qn intellectus tu habitu fuerit persectus per lim Et species intelligibi leo in nobis factas ab intellectu agente fiet ipse intellectus agens nobis forma. ut dictum esto. et uominat ipsum intellectu adeptu. de quo dicunt Zristo. dicere in fit ab
ertrinseco.et se licet in inclijs speculatius n5 si Nemo ultima humana sicut superi or ponebat opinio. per eas in ho dispem ad ultima persectione pudam. T Et hoe est secundum in quo differt secunda opinio a prima. Tertio aut differt p hoe m mptima opinione tructistre intellectu am
secunda opinione est ec5uerso. na pst hocet, nobiscu cotinuas ut forma intelligimus ipsu et aliao substatias separatas. Mee aut irr5nabiliter dicitii .yntellectus .n. in satis habitu sicut intcllectus possibilis ponit ab ori. Alerandro re generabilis et corruptibilis. tacta et u aut n5 ωt fieri serma generabilis et corruptibilis siue eu:pphoe.n.ponit inteste em possibile u mis nobis ut larma re generabile et corruptibile testem vero agenteil est incorruptibilis re substatia separataneu igis intellectus agens sim Alexand*ponatur esse queda 3 substantia separata eternaumpossibile erit quod mirilectus agens fiat isma intellectus in habitu.r reterea sorma mirilectus triquanta est intellectus cir ituriligibile sicut lamia asus est sensibile.G.n .recipit in teste crus aliquid o se loquedo nisi intestigibiliter ficut nec sensus nsi sensibiliter. si igiε n5 ωt imtellectus ages re itelligibile p intellectu mhabitu.impossibile erit et, fit forma eius. 3-it iligere alies tripliciter dicimuri I, o modo sicut intelligimus in testecm3n est virtus a qua egredis talis opino. et ipse intcllectus intestigere dicit et ipso intelligere intrilectus fit it iligere nost*- alio modo sicut spe intelligibili qua Gem dicimur intestigere no quasi ipsa intelligat.sed quia vis intellectiva dficit per ea in actu sicut vis visua per spcm coloris. Tertio modo sic medio p cuius cognitione deuenim' in cognitione alterius. Si igis h5 qno stintellectu agente intestigat substatias lipa. ratas o aliquo modo* dicro* dici n5 aut dicit hoc na 6 tertio qr n5 co cedit Z learandre in intestigat intellectu agctem rimtellectus possibilis es intellectus in habitu.
nee et secudo modo: quia intclligere P spe cie intriligibile attribuitur virtuti intellectivi cuius illa species it iligibilio est lanna.
Inec aut cocedit Sleranda Φ mirilectua
possibilis vel intellectus in habitu it iligat substantias separatas. vii G t ee qs Mintestigamus substantias separatas d mmiectum agente sicut intelligimus aliqua nspem intelligibile. Si aut sicut per virtute in lectiva :o3 qs ipsum intelligere intelle crus agentis sit intelligere bois .hoc aut ec
243쪽
Q misi et substantia miniectus agetis nois:seqisit et essemetu actionis. M et in et substantia hominis fiat rivi se dum ec. operatio copleta cosequas ea que generan possibile est enim si fini due substantie tur vel semper vel in maiore parte. ynulli secudum ee diuerse quod ozatio mus sit sere aut substantias separatas nὁ cosequuopacio alterius. Erit ira intellectus agens tur qui ad Mi rationem intellectus in bamu secudum G nune: M aut secuda ritu student nem in pluribus nem semper: ce accidetate. qr iam no ect Milectus ages quinimo nullus professus est se ad hanc γ : subsidua. sed accides. sic.n.er colore et cor sectionem peruenissemo est igitur comple pore fit unum fim ee accidctale. Relmquil mentum operationis mellectus inhabitu igitur Φ intellectus agens fit cum homine intelliaere substantias separatas. Hu secundum e e substatiale.erit igit ut aia Ead no potamus itelligere in hac vita naana vel pars eius et n5 aliqua suda se subas separatas sic posuit Ruerrois. 43. parata ficut Alerdder ponit.no igitur opinionem Ricradri potest poni g, homo intelligat substantias separatas. 4 etiam pluis si intellectus ages quad fiet torina istius Mis. ita sti 2 ipsum intelli
ficultas est in opinione Ale randri ex hoc quod ponit in tellectum possibilem in habi
sere possit eadein rone poterit fieri sorma tu totaliter corruptibileue Averrois facilis de
altcrius Bois per ipsum fili mi ligetis. sequitur ergo Φ duo hoico simul st uellectu agetem intelliget .sicut per sormam suam. hoc aut est ita qd ipsum intelligere inrellein eius agctis sit itelligae intestigctis P ipsu. cutia dictu est . erit stide itelligere duo* . in M. io intestiscitu q6 est ipossibile.ro et sua friuo nere Φ intellectus agens se habeat ad pru C h la est oino. Ibrio me qr qn vficit gliae eipia naturaliter cognita a nobis vel fici co alicusignis. M q6 pficies sua ozatio .s3 ex ' in Hiin F et 'rit seis forma aipi . in fini modu sui gius.no aut sc fm modus is altioris. Eu .n. recis gnatio acris: m. Matione et motu conetu sui sum. no in vi moueat ad locu ignis .sila aut cu coples generatio itellect' in habitu. o plebis ei' ope ratio q est intelligere ' suu modumo aute moda quo itelligi it labe separate. vi. i. gis proprie notificat intellectum in habitu intelligat sudas separatas. er gnatione G intelligere. quia prius est sacere intelle
in nobis facta intellecta in aciu naturaliterno et studio aut et nostra voluntate sic prUma intelligibilia .hoc autim sacere intelle cla actu non contingit per intellectu in ha/bitu per quem fiunt intellecta in actu ea qscimus et studio.sed magis sui in tuu limiecius in habitu.m et habit no* itelligibi liv. ab Aristo. in .6.etbicop itellect' dici Q. fiunt autem intellecta in actu per solam uitellecium agentem. per hoc aut finritet leocia in actu alia que er studio scini'. facere igitur hec colaquetia itellecta in actu. Est rem viam te estimauit adiuuenisse ad oste aia G. dendum or quandom intelligamus substa Isi. tias separatas er boc θ ponit intellectum possibilem incorruptibilem et a nobis sinesse separatum sicut et intellectum agente. C stendit enim punio et, necesse est
agens ad instruinctum:vel sicut forma ad materia3. 3ntellectus enim in habitu quo intelligimus non solum babet hanc actio nem que est huelligere. sed etiam banc dest facere intesima in actu. utrunm enim operimur in nossra potestate eristere. eautem quod est facere itellecta in actu maintellectus in habitu ti5 por c5cludi in no Q itelligat subas separatas C Secudo qr riusde uu tutis in c5plcmctu Iano is cuius est oratio ipsa:s igit intelligere su statias separatas fit coplemetu orato is intcilectus in habitu sequel in itellectrin dia . tu itelligat qum snbas separatas. q6 B levader no poniti sequeres.n.q6 itelligere sub statias separatas coligeret e scientias specula uuas Q sub itillectu in habitu c5prchedunt T Tertio qr eoy q generari icipiuntespletur generatio ut in pluries. cu ocs generationcsr sint a causis determinatis u es .equites effectus suos vel senix vel in actio et intellectus in habitu quantu ad primatos parte.Si Uil ad coplatione gentra uia rancipia et ipsas cluctus agentis:
244쪽
-lam in communicant in actione eius intellecta speculativa. Mec autem como municant in actione eius que est intellige re substantias separatas cum sint species rerum sensibiliu3.nisi redeamus ad opinionem Buem pace qui quidditates substan tiarum separataruin posuit cognosci P eaque intelligimus de istis sensibilibus .nullo igitur modo per via 3 predictam poterim' intelligere substantias separatas. 'reterea intellectus agens secundu 3 alium ordinem comparatur ad intellecta Dculativa quorum est factivus, et substantias separatas quarum non est factivus.sscognosciuum tantum secundum eius positionem .non igitur oportet fi copuletur no
his per hoc . est factivus intellectom3 speculari uorum in copuletur nobis secundum ς est cosmoscitis subilatia μ sepatap. 6 in tali Vcessu e deceptio manifeste ri acclis. 6 CAdbuc si per intellectum agentem cognoscimus substantias separatas. c non est inquantum intellectus agens est forma huius vel illius intellecti specula uui .sed inquantum sit forma nobis. sic emin y ipla3ramus intelligere. fit autem forma. etiam per prima intellecta speculanua secundum in ipse dicit.ergo statim a principio homo potest per intellectum agentem intelliaere substantias separatas. Si au e tem dica tiirΦn5 fit nobis persecte forma per quedam inrellecta speculativa intellein crus ageris ut per ipsum poslamus intelli sere substantias separatas. R oc n6 est nisi quia ipsa intellecta speculativa no adequant periectionem intellectus agentis in intelligendo subitantias separatas sed nec omnia intellecta speculativa simul accepta adequant illam persectionem intellect'agetis secundum in intelligit substantias separatas. cum omnia hec non sint intelligibi lia nisi inquantum sunt facia intellecta. illa vero sunt intelligibilia secundum suas na inram .non igitur per hoc in omnia specu lamia itelligibilia sitemus. oportebit inita persecte intellectus agens fiat nobis forma. per ipsum intelligamus substitias separatas. vel si hoc non requiritur oportebit
dicere Φ intelligendo quodlibet mi iligibila Utelligimus substantias stritatas.
cata vi ima Micitas hominis no cosinit in cognitde substantia* separatap qualem
predicte opiniones fingunt. qq.
nem selicitatem humana in tali cognitione substantinus separatarum ponere sicut predicti phi posueratW Danu enim in q, est ad finem quem no pol cosequi. cuni igitur finis hominis sit felicitas in quam tendit naturale ipsius desiderium no pol poni felicitas bominis in eo ad q6 ho perueniren5 t. alioquin sequeres . Meet in nuet nate eius desideri u eet inane. q6 est Uossibile. Quod aut intestigere substantias separatas hol sit ipossibile fim predictas postiones. re dictis est manifestum).no est igitur in tali cognitione iubstutiarum separatarum felicitas hominis constitvia. a E' reterea ad hoc in intelleaus agens uniatur nobis ut forma .ita Φ per ipH3 in testigamus substantias separatas. requiritur . generatio intellectus in habitu sit cδpleta. fim Alcrandrum . vel in omnia intellecta speculanua sint sta in nobis i actu. in averresin). q duo in idem redc unt. nam fm Q intellectus in habitu genera in nobis secundum et intellecia speculati ua fiunt in nobis in actu.S mnes aut e species rerum sensibilium sunt intellecte in potentia. Ad hoc igitur . intellectus agens
copuletur alicua:oportet initelligat in actu per intellectum speculati uiam omnes naturas rerum sensbilium et omnes virtutes et operationes et motus eorum. quod non est possibile aliquem hominem scire per prin cipia scientiarum speculatiuarum P quas mouentur ad continuationem intellectus agentis. vi ipsi dicunt. cum ci his que no stris sensibus subsunt.er quibus sumuntur puncipia scientiarum speculatiuarum non
possit perumiri ad omnia predicta cognoslcenda. Est igitur impossibile Φ aliquis homo ad illam continuationem perueniat Pmodii ab eis assignatu .no est igitur possibile*in tali continuatione sit holo fclicitas. 3 CAdhuc dato Φ talis conuiuiatio hominis ad inrcllectum agentem sit possibilis
qualem ipsi describunt. planum in quod
245쪽
tatis persectio macissimis hominum ad uenit in tantum gi nec ipsi nec aliqui quatucino in scientiis speculatiuis studiosi et periti ausi sunt tale perfectione de se Vfiterequinimo omines plurima a se asse rem ignorata sicut Aristote.quadratura
circulio. et rationes ordinis corporum celestium in quibus. ut ipsemet dicit in.I. celo .non nisi topicas randes reddere potest. Et quid ni in eis necessarium et eo e F. rum motoribus alijs. restruat ut undeciuulgo non per viam scientiarum specula riuarum sed quodam Mnerationis orta ne naturali est confictus ab erpositoribuaqvibusdam .
sim: uon possumus in hac vita itelligere substantias separatas. qs.
3 et in mo met misice felicitas aute est quod
dam commune bonum ad quod plures stnenire possunt nisi sint orbati. ut Aristo. dicit in primo ridicorum).et hoc etiam verum est de omni fine naturali alicuius spectra quia ipsum consequentur ea que sunt
illius speciei ut in pluribus: non est ergo possibile quod vitiina bominia felicitas in
continuatione p'edicta consistat.
si inaret autem quod nec Aristo.cuius sententiam sequi conantur predicti philo sophi in tali continuatione Dominis viti mam Micitates opinatus est esse. V probat enim in primo emicorum . quod teli citas bominis est operatio ipsius secunduvirtutem perfectam. .unde necesse fuit qode virtutibus determinaret quas diuisiti virtutea morales et itellectuales. Θ stedit autem in decimo eiusdem libri. quod ultima felicitas Dominis est in speculatio . ne .unde patet quod non est in actu aliculus virtutis moralis nec prudentieme artis que tam enaum intellectuales. Relin
quitur igitur quod fit operatio secundam sapientiam que est precipua inter tres residuas intellectuales:que sunt sapientia scietia et intellectus. Di ostendit in serto emi corum . a deam in .io'. ethicorum . sap:emem indicat esse felicem sapientia autem secundum ipsum est una de sciennia speculatiuis caput aliarum. ut dicitur in. vi.emicorunQ. et in principio mer ψ9. scientiam quam in illo libro tradere intendit sapientiam nominat. Ibatet ergo et opinio Aristote.fuit . vltima felicitas quam bonio in bac vita acquirere potest
si cognitio de res diuinis qualis per in entias speculatinas diaberi potest. Slle autian Posurior Modiis cogi rustinet rcs in
cundum modos predictes tubstantie separate non pes sunt cognosci a nobis in vita
uista Inquirendum restat utrualiquo modo in vita ista substantias ipsas separatas intelligere possum us. Quod o .me autem hoc sit possibile nititur ostendere mimi.
Themillius per locum a minori. Sube ex comstanne enim separate sunt magis in metato telligibiles quam materialia. Mec enim re comium intelligibilia uiquantum sunt facta in mento tellecta in actu per uitellectum agmtem: c. . illa vero sunt secundum seipsa intelligibilia de ati . si ergo itellectus noster comprehendia dcc materialiamulto ningio natus in intellitigere illas substantias separatas. i Mee autem ratio secundus diuersas opiniones de intellectu possibili diuersimode iudi canda est. Si enim intellectus p. 1 Iibilis non si mrtus a materia dependens et sit iterum secundum se a corpore separatus. ut Averrors ponit .sequetur nullum necessarium ordinem ad res materiales habeat: unde que sunt magis vitelligibi lia in seipsis aerunt ei magis intclligibilia: sed tunc sequi videtur cum nos a prin cipio per intellectum misibilem intelliga mus qis principio intclligam iis subiram tias separatas: quod patet esse salsum. Sed boe inconuenicus euitare Suer rors niti ur secundum ea que de eius opinione dicia sunt que patet esse salsa et premissis. Si autem intellectus possibilis n5 est a corpore separatus secundum ess e ex Boc ipso in est tali corpori unitus secum dum esse habet qt edam necessarium or emem ad materialia vi non nisi per illa ad alioru cognitione peruenire possinxndeno sequis si substatie separate in seipsis sint magis nitelligibiles q, Pp hoc sim magia
itelligibiles uellectui nro. Et boc demo
suam verba: caristotcla vi fecissido me
246쪽
d. mi intelligendi res illas accidit et nobis noner illis. In am itellectus noster se habet ad
manifestissiina rerum sicut se bari o lusvesmulionis ad lucem solis . Unde per materialia intellecta non possimi intelligi substantie separate: ut supra ostensu3 est . Seqnetur quod itellectus possibilis no iter nullo modo possit intelligere substan. tras separatas. T Moc etiam apparet ex ordine intellectus possibilis ad agentem. Dotentia. mpassiua ad illa solu3 est in m. tentia in queritin promum eius activus omni.ri.potcnne passive res det poteri. ca activa inni alias potetia passiua esset frustra cu non possit reduci in actam nisi pactivam unde videmus . visus n5 est suis sceptiuus nisi colorum qui illuminantur vlucem inleslectua autem possibilis cum litvirtus quoddammodo passiua babet proprium agens sibi respondens. l. mici lectus agentem qui ita se h3 ad intellectu possibi. leni ficut se hue tur ad risum: no est igis in tellectus possibilis in potetia nisi ad illa ini triligibilia que sunt facta P intellectu3 agemm tem. unde et Ari.in.iii .de anima).descri/coaL hens virum intellectu3 dic. . intellectus possibilis e quo e oia firet ages vero quo eoia facere .ut ad eade utriusq3 potcria referri intelligatur huius activacillius passi tia. Tu3 ergo subflatie separate no sint ta/ete intellecte in actu per intellectum agmetem 8 solu materialia. ad hec sola se retendit possibilis intellectusmon igitur per ipspossumus intelligere substantias separa ias. I ropter quod Aristoteles con gruo erempto usus est: na 3 Multis vesperis is c. tilionis num t videre luce solis: Obuis Averrois): hoc ereptu deprauare nitatur palo dices: in simile no est de intellectu nostro ad substatias seratas et oculo vespertiliola ad lucem solis quantu ad ipossibilitate sed sola quantu ad difficultate. qis tali rtae rhat ibide: quia si illa d sunt intellecia ' se a me separate rent nobis ipossibiles ad inlis est. ut Ari .eremptum prosequamur et quia non pytest ipsum videre vespretilio: cum possit ipsum videre homo et alia ani malia sic rego intellectus possibis si pensetur corpori unitus secundum re non potest intestime substantias separatas. Intrees tamen qualitre de substantia ipsius sentiatur. Si enim ponatur esse quedant virtuo materialis generabilis et corruptibis: vi quida possiaut .sequitur . er sua substastia detπminatur ad intelligedum materialia unde necesse est . nullo modo possit intelligere substantias separatas quia impossibile erit ipsum esse,separatu . Si aut uellectus possibilis quavis sit corpori uni tuo:est tamen incorruptibilis et a materia non deperidens secundum suu3 esse. sicut supra ostendimus9. sequitur si obligatio ad intelligedas res materiales accidat ier unione ad corpus: unde cu3 anima a corpore tali Merit separata: intellectus possibilia intellime misit ea que secundu se sui intelligibilia scilica substantia a separatas in lumen intesterius agenus quod est si militudo in anima intellectualis lumis q6 est in substati js separis.' Etheces c tia nostre fidei de it iligcdo ludas separas a nobis post mortem et non in bac vita. Eoa anima in hac vita non intelligit se ipsam per seipsam. Αύ-
t difficultas quedam contra si dicta astari α ςbusta Aug. vrebis que diligentre pretraciada sui. Vinicit em in.viiii .de tritu. . - mens sicut corporear m rerum noticias in sensus corporis collisi sic incorporearum ron3 m eseipsa nouitim his enim vobis videtur . per seipsam intelligat et intelligendo se ii Utelligat substantias separatas:quod est G tra pdicia. Inquirere ergo op rtet quos xisi modo anima nostra per scipsam intestigat o
eam . intelligamtur a seipsis. de ne stustra ire ea id quo cognosces. Et si Oe siti ea i pota
247쪽
na cognoscit in potentia. si assi hi actu cognostit in actu.s aut medio m 5 cognoscit habitu. Ipsa aut aia semp adest sibi actu et nundi in potetra vel in babitu in . si igitur
p seipsam ala scipsa cognoscit quid est seu actu intelliget de se qd est.qs p3 esse falsu. et C Adhuc si ala p seipsa 3 cognoscit de se
cognoscit de ala qd est q6 p3 ee talium. 3 si Amplius cognitio q fit P aliquid nurnobis inditu est nilis sicut principia inde monstra vilia q cognoscut 2 lumen intelle crus a genas. Si igit nos de ala scimus
est y ipiam aiam .fi erit naliter notu . in his aut q nalita nota sunt nullus pol errare. in cognitide. n.principi indem 5strabiliunullus errat.nullus Igil erraret circa alamo est si hoc aia p scipis cognosceret. q6
patet ee falsum cum multi opinati sint an mam esse hoc τel illud corpus. et aliqui numerum is arinonia. no igitur anima per
seipsam cognoscit de se quid est. 6 EAmplius ui quodlibet ordineqsease.est pus eo q6 est y aliud et piicipiu eius. q6 ergo est y se notu est pus notu oibus qu aliud cognoscunt.et Dcipiu cognoscendi ea sicut prime proposit 5es coclimbi M. Si igit ala a seipsa de se cognoscit O est. boeerit P se notu .i P coseques ilino notu et sincipiu cognoscedi alia. boc aut p3 re salsum
sed .pponis et alus inqredu .no igit anima
Becla de scipsa cognoscir ud est y seipsa 3. Ida
ratio tet in nec ipse Aug. c voluit. scita . Tu. in .io.lib. de trini. ad ala cu sui noncia M. qrit. no velit absente se drit cernere.6 psen '9' te se curat discernere.n5 ut cognoscat se clasi no norit. se ut dinoscat ab eo . alterum
nouit Er quo dat intelligere . aia o se cognoscit seipsa qsi plante qsi ab aliis disticia. vii et in hoc dicit alios errare Φ aiam
n5 distulti rur ab illis que sunt ab ipsa di . uersa. per hoc in scis de rem est.scis reo Oest prout est ab aliis distincta. vii et diffini tio que signat O est res. distinguit diffini tum ab gibus aliis .no igitur voluit Aug.qs anima de se cognoscat qd est pseipsas. textu. aec Aristo. c voluit. Qicit emi; in M.t6. tertio de anima vintellectus possibilis in
ulligit se scut alia intelligit enim se aspe
ciem intelligibilem qua fit actu la genere
intelligibilium . in se enim confideratus caseiuni in potentia ad cire intelligibile. Isti hil autem cognoscitur sim in est in poterea. sed sm q, est in actu. unde substantie sepa rate quaru substantie sunt vi aliquid actuens in genere miciligibilium de se intelli gunt quid sunt per suas substantias. Intellectus vero possibillo noster per speciem intelligibilem per quam fit actu intelligens. unde et Aristo. in tertio de anima er ipso tetri , intritigere demonstrat naturam intellcct' possibilis .scilicet et, sir immicius et incor
ruptibilis. ut re premissis patet . Si igiatur secundum tutentionem Augu .m cs nostra per seipsam nouit seipsam. iquaru de se cognoscit quod est. er hoc enim ipso qs percipit se agere dcipit se esse: agit autemz seipsam. unde per seipsam de se coirio
quod est. Sic ergo et de substantiis se paratis anima cognoscendo seipsa, cognoicit quia sunt. non autem quid sunt. quod est earum substantias in ligere. Tu enim de substantiis separatis hoc et, sint intelle ctuales quedam substantie cognoscamus. Det per demonstrationem vel per fidem. neutro modo hane cognitionem accipere possumus .msi hoc ipsum quod est intellectuale anima nostra et seipsa cognosceret. Unde et scientia de intellectu anime opor
rei uti ut principio ad omnia que de substati j a separatis cognoscimusai 5 aut o3 q, si per scientias speculatiuas possimus me nire ad sciendum de aia ra est. quod possimus ad sciendum quid est de substantiis separatis per huiusmodi scientias deueni revia intelligere nostrum per quod peruonimus ad sciendum de ala nostra quid est multum est remotu ab intelligcntia substatie separate. pol in P hoc quod scis de ala
nostra O est.pueniri ad sci edit aliquod senus remotu substantiaF scparatav. quodno est ea* tubas intelligere. Sicut autede aia scimus qr est y scipsa inquanta eoactus pcipimus. aut sit instrim' et ambus et obiectis p pncipia metia* speculatiuap. Sta etia de his q sunt in ala nostra cpoterus et habitibus Icimus me qr sunt in quantu actus 2cipimus. Quid Hro snter ipsorian atauum qualitate inuenit s.
248쪽
a n5 petamus in hac vita videre deu
paratas in bacrata intellige reno possumus ta emalitate lintellecius nostri ad fata smara .multo ruinus in hac vita diuina ecima
videre possumus Q tra cedit oco sinas se paratas. IIuius aut fignu hinc et . cci in pol. Quia quanto magis meo nostra adc5teplanda spiritualia eleuat attonia sis abstrabit a sensibilibus. vltimus aut terminus quo c5tedatio vi gere pol est vicina substantia.xnde os mente q diuina substantia videt totaliter a corporibus sensibus ee absolut1 vel P morte λοῦ alique zne. s. raptu. r Mice qs di re perga dei. Ero. scripta. videbit me et vitio . autem sacra scriptura aliqui deu vidisse dicunt:
misellis hoc isse per aliqua imaginariam visione sev eria corporale prout .f. P ali quas corporea a s vel crurius apparent .vel interius formatas imaginato eiu-uine virintio presentia demonstrabas. uret m s alique spirituales substantie aliquas cognitione de deo intelligibile preperunt. missicultate aut alseruiit queda verba meta. Rugu er quibus ris, in hac vita possim' auto. intelligere ipsum deu. diciti.m.'. lib. planis trini.). π in eterna veritate et qua omnia
ves in nobis Q in corpormas vera et rectarone quid oramur visu mctis c5spicimus M. inde Ocepta reru verace tioticia apud nos babemus. Quodecimo ci cMess. dicit. Si ambovidemus vcru ec dicis et ambo videmus veru ec st dico ubi uso id vi demus race ego mim me nec tu inine: Uambo in ipsa q supra metes nostras est im mutabili veritate. V Sn de vera religi de dicit et, fini veritate druina de emnibus iudicamus. T yn lib. aut soli loquio muri dicit. n, mus est veritas cogninccnda per qua piit alia cognoscit .q6 de veritate diuina intestisere vide . a dei ergo er verbis eius Φ ipsu3 deu qui sua veritas est videam voret P ipiu3 alia cognoscamus. L ad ide et tunere vidcies verba eiusde3.
pominaa.de trinio.fic ditas. Rationis est iudicare de istis eorporalibus urones incorporales et sempite mas que nia supra mete humana esstnt incomutabiles profecto nFrent. mea aut inesmutabiles et sempiterne alibi G in deo esse non put cum solus deus fim fidei doctrina sit sempiternus. Didctigis seil in deu in ista vita videre possimus: et 2 hoc eu et in eo reril renes videmus de aliis iudicamus. xta est aut credendu. Φzugu. in ver. me larbis prem issis senserit . in hae vita deum per sua emtia intelligere possimus γ. trariu dicat. Cin lib. videndo deum ad Daulin C. Qualiter igit illa incomutabilem veritate is istas rones eternas in Mevita videamus et secudu ea de aliis iudicemus inquirenda estr veritate quide in
ala ed. ipse Rugu .in lib. soli loquioru 'fitetur .unde ab eternitate veritatis imortalitate ale probat. In 5 sotu aut sc veritas en in ala scut deus p rentiam in rebus omnibus dici meq3 scit in rebus Oibus est per sua similitudiue prout unaquem res intindies vera inquantu ad des smilitudine aecedit .n5 enim in hoc aia retas aliis fisers. Est ergo spirituali m 5 in ala inquantu ve ritate cognoscit sicut igiis anime et res alievere quide dicunt in suis naturis secunda in similitudinem illius summe nature hiat quod est ipsa veritas eu si suum intellecta essedita id quod per alam cognitum est: veru est inquanta illius diuine veritatis qua deus cognoscit similitudo quedam eristit in ipsa. unde et glosa super illud psalmiste. Diminute sui utates a filiis holuc. dicit. Θ, ficut ab una facie resultant multe facies in speculo::ta ab una prima veritate
resultant multe veritates in mentibus h minum . Qua uis autem diuersa a diuerass cognoscantur et credantur vera: in que
dam sunt vera in quibus ocs hominea c5 cordant: sicut sunt prima principia intelle ctus tam speculatiui in practici secundum iuersaliter in mentibus hominum di uine verita us quas quidam imago resulotat. Rnquantum ergo quilibet mens quicquid per certitudinem cognoscit ni his incipiis intuetur secundum que de emnibus lucitatur facta resolutione in ipsa dicitur
omina in diuina veritate vel in rationi, i
249쪽
nu u. solitoquiis).qua Picit. r os scien- nantias separatas que sunt marte intelli tiaru spectamina ridens In diuina veritate inbilia cognoscere non possvnans. ut ostesciit visibilia in lumine solis que costat n5 sunt es d. non est initur possibile ultimam videri ut ipso corpore solis. sed per lumen hominis felicitatem in hac vita esse q6 est sinullitudo solaris claritatis in aere et similibus corporibus relicta. CErbis ergo verbis Rugu .no babes st deus videatur Iconi sua subItantia in bac inta.sed is lum sicut in speculo. Vos et apsus de cosnitione huius vite confites dicens .i. Cor.
13. videmus nuc po speculu).qs e mes humana de propinquiori dei similitudine
representet vi interiores creature: tame cosnicio dei que er mete. mana accipi min5 recedit illud gen' cognitois q6 et sensibilibus sumis.cu et ipsa de seipsa cognoscat ud est y hq st, nas sensibiliu itelligit. ut dictum es J.mide nec per banc viam cognosci deus altiori modo potest G sicut cognoscatur causa per effecium.
Em vitima seli. itas bominis non sit in
no consistat in co48. . humana felicitas ultima
l qua coiter ab Oibus vel pluriiabus cognoscitur scfm quddaestimatione conlatam. nem it m cogni tione dei qua cognoscitur per via demonstrat5is in scientiis speculatiuis. nem in co itoe des qua cognoscit per fide. ut in superioribus est ostensum) .no aut est possibile in hac rita ad altiore dei cognitione peruenire ut per essentia cognolcas vel saltem ita Φ alie substantie separate intelligant:vter his possit deus quali de propinquiori cognosci. ut ostensum est).oportet aut in aliqua dei cognitoe felicitate ultimu pol. ut supra probatum est). impossibile eli in in hae rata sit ultima hominio felicitas. a C Ite vltimus finis bois terminat eius naturale appetitu iraineo habito nihil aliud queris. Si n.adhuc mones ad aliud n5 3 EAdbuc G Φ mouet i fine desiderat naliter stabiliri et uescere in illo. a loco quo corpus traliter moves no recedit nisi o motu molentii u cotrarias appetitui. selicitas
aut est ultimi finis que Mnala desiderat. Et igis bois desideruinale ad hoc . in se licitate stabiliat.msi ui cu felicitate pariter imobilam stabilitate coseques: n5dri est stlir eius desiderio nati nodu quiescete. Cusigitur aliquis felicitate cosequis pariter stabilitate et uete psequi . de et oium hec est de felicitate cδceptio in de sui rone stabili
late regrat. q6 ptas dicit m. i. et bico G.i4. I. in non estimamus selice camale taqucda. Invita aut ista no est aliqua certa stabilitas. cuilibet enim quatucum sella dieatur possibile est infirmitates et infortunia
accidere qb'ipedis ab opa Ge. um sit illa in q pomi felicitas.G is est missibile i me
vita esse ultimam hominis felicitatem. 4 si Amplius in conueniens videt et irr&nabile in tepus generan&s alicuius res sum agrium .i us aut durationis ipsius sit paruum. sequeretur mi Q natura urinatori tempore suo fine priuarenar. de inde mus . aialia que paruo tepore riuun paruum etia tempus ad hoc qi perficiant biit. Si aut felicitas consistat in perfecta operatione secundum inrtutem inciam vel ut tellectualem vel moralem .i possibile est ea; aduenire homini nisi post tempus diutur nunt. et hoc marinae in speculati uis appa ret in quibus vltima felicitas Domnus ponitur. Her pedictis patet . nam vir vivi tima etate homo ad perfectam speculationem scientia ruin peruenire potest. tunc autem riplurimum modicum restat humaene rite .no est igitur possibile in hac rita vi
tia Rurim. m. n.amuc mouet aa aliud no rimam hominis felicitatem ee perfectam.
du h; fine ui quo quiescat. R oc aut in bac x Cureterea felicitatem persecta; quod
vita accidere ito pol. quato enim plus ali dant bonum omnes confitentur. alias apequis intelligit.tanto magis in eo desideriuintelligendi auget q6 est oibus naturalemisi forte alius sit qui ola intcuigatiqo ui racpetitu in no quietaret.persectum aut bona est quod Oino caret admirtione mali: sicut
pascam album est quod est orio uiuera
250쪽
homo in statu istius vite tino sit immunis a malis non solum corporalibus siue car natibus que sunt fames sitis stipus et alia ditiusmodi sed etiam a malis anime. nul lus enim in umitur qui no aliquando inor einatis passionibus inquieretur. qui n5 aliquando pretereat medium in quo viri' c5sssit vel in plus vel in minus. qui non etiam aliquibus decipiatur vel saltem ignoretque scire desidera aut euam debili opinione cocipiat ea de qbus certitudine hre vellet.non est igitur aliquis in hae vita selir. 6 CAdhuc homo naturaliter refugit mortem et tristatur de ipsa non solum ut nunc cum eam sentit et eam refugit sed etiam curam recogitat.T M autem et, non moria homo non potest assequi in hac vita .n5 est igitur possibile Φ M in hae vita si fella.ῖCAmplius felicitas ultima non cofistit habitu .sed in ollato e. habitus. n.PPacl' sunt.sed impossibile est in hac vita cotinue agere quacum actione. Elm possibile est igitur in hac vita homine totaliter re felices. 2 Cyrriqnamo aliquid est magis desideratum et dilectu tanto eius amissio maiore dolorem et tristitiam asseri. felicitas autem arime desideratnr et amatur .niarie igiteius amissio tristitiam habet. Sed si sit in hac vita ultima selicitas. certa est Φ amiteretur saltem per morte. et n5 est cressi utrudiuturna sit vfm ad morte. 3 cuilibet homini possibile sit in hac vita accidere morbos quibus totaliter ab operatione virtu tio impeditur ficut stenes3 et alia huiusmodi in quibus impeditur rarionis usus. semper Uimr talis selicitas habebit tristitiam Naturaliter anneram .non erit igitur perse cta selicitas. Dotest autem aliquis di cereincum felicitas fit bonum intellectualis naturetpersecta et vera felicitas est ille rum in quibus natura intellectualis perse cra in uertitur. i.iri hinan iis separatis. In hominibus autem inuenitur imperfecta P modum participationis cuiusdam . Ad veritatem enim intelligendam plene non nisi per quendam inquisitionis motum pertinsere possunt.et ad ea que sunt secundu3 na turam malime intelligibilia omnino defi-M I. sicut a dictis patet . unde nec seli
citas secundum sham perhetam rationet potest omnibus hominibus adesse. sed ali quid ipsius participant etiam in hae vita. Et Ne vides tasse sentena Sristo. de felicitate. unde in primo et bico relinqv rit castia viruis infortunia tollant selicitatem osten so in selicitas fit in operationibus virtutisque marinae permanentes in hac vita esse vident ur. concludit illos quibus ratis persectio in hac vita quidem adest esse beatos. ut homines quasi no i simpliciter ad felicitate Ptingetes: sed mo nuatio. aut pdicia responso rationes premissas no euacuet ostedendu est.T Momo enim et si nature ordine substantsis separatis sit insertior. creaturis tamen irrationalibus superi or est persectiori igitur modo suum fincn ultimum consequitur ni illantia vero sic Psecte suum finem ultimum consequuntur quod nihil aliud querunt. graue enim cusfuerit in suo ubi quiescit: animalia etia3 custuuntur delectationibus secundum sesum eorum naturale desideri u quietatur.opor tet igitur multo sortius et, cum homo per uenerit ad suum finem ultimum: naturale eius desdcrtuna quietetur. Sed hoc no potest fieri in vita ista ergo homo non conte quitur felicitatem prout est finis propriustiue ui me vita. ut ostelum est). oportet ergo in consequatur post hanc vitam. r Adhuc impossibile est naturale defiderium esse inane natura enim nihil facit stustra. Esset autem inane nature desidcrium si nunquam posset impleri.est igitur implebile desidi rium naturale hominis. non autem in hae rara. ut ostensum est .ore1
tet igitur in impleatur post hanc rata. Est igitur felicitas ultima Mis post hanc vita. i amplius quddiu aliqdmouis ad per sectione nodia est in vicinio fine.sed oco homines cognoscido Ditate in se hiat ut moti et tedctes ad placitone .qr illi u sequunturae inueniunt alia ab illis que a prioribus inuenta sui. sc Ps i. r naetasi: n5 is tesin tognitoe Diratio sic se lint uti in vi inro co. pila fine ensicles cu in in pecula de d quam rqueris cognitio vitalis macie videa ultia is felicitas i hac vita Osistere. se ct ire Srist. Obat in .io.ethi. i possibile c dicere