장음표시 사용
101쪽
ait tandem Rubrica nostri hujus i. nulla facto reverentis, portat Librum apertum infula , tibi est principium L angelii eantati , ct Illum osseneulandum Epycopo, tu ei facta reperemia, nisi 'flea, Libino e ino , quia scilicet ante non his tur eonfideratio Ministri Euangelium deserentis, sed ipsius Euangelii, quod Christum repraesentat, ideoque post datum ei ab Episcopo osculuin, eonvenit Subdiaeonum clauso jam Libro reverentiam Episeopo tacere. Desert autem Subdiaconus aper tum Euangelii Librum religiosis oscilla salutandunt, quem alias ad Introitum Misse portaverat clausum, quia, ut ait Rupertus Abbas Tuitientia Lib. M. De disinis O iis, Cap. I. postpridieati,im Gisii expit Iax eredemibus quais anseansobat elaus , Uertam Ulander sdem ει--tesii. Deserebatur olim innuibus ad osculandum , sed hodie eirea sacri Euangelii Codicis deoseulationem post eantatum a Diacono Euangelium , te. nenda omnino Regula a nostro Caeremon Iali prinscripta Lib. i. Cap. x ix. I. I x. ubi nos plura as
XIII. Ceterum cur Subdiaconus, finitactione Euangelii , Librum ad Episeopum deferre
deosculandum, Diaeono vacuo redeunte, varias mymeas significationes affert Durandus Lib. I v. sui Rationalis , Cap. xxx I. Fuisse enim morem,
ut Subdiaeonus Euangelium ipsum ad osculandum deserret , primum Episer, deinde omnibus per ordiram graduum , qui fleterim , ct uriverso CD-ro , necnon inpulo, deinde reeondi in loco suo , quia scilicet amplius Missae non erat usui ,
eent nos Romani antiqui ordines, praesertim vero ordo tr. Pag. o. nam, ut alibi notavimus, totius Misis ordo non erat in uno Libro descriptus, sed in variis Codicibus, erantque idcirco peculiares Libri, in quibus erant sila Euangelia descripta.
DIaconus,& alii cum debitis reverentiis eodem ordine revertuntur, & Presbyter assistens, accepto thuribulo de manu Caeremoniarii, vel Thuriferarii, stans thurificat
I. Uangelio ipsis cantato, Diaeonus & alii saetis debitis reverentiis eodem ordine Lia quo venerant, revertuntur, ex pto Greniomario, vel Thuriferario, qui accedit ad Presbyterum assistentem, qui e Solici descendens, sumto thuribulo, Episcopum incenat ritu sui e-rius non semel explicato Lib. ubi nos etiam varia notavimus, sacra que Rituum Congregationis Decreta doseripsimus , quae eum ritum spee ant. Porro Ceroserarii finito Euangelio genui lectunt Epis ira,& recedunt etiam Altari genusteistentes. Incensito autem Episcopo, Hesbyter assistens reddit thuribulum Caeremoniario , sive Thuriferario, quod eongruo loco reponitur, usui enim essed bet pro incensatione oblatorum , uti infra ex veteri, & novo Ecclesiae ritu dicemus. II. Perlecto etiam Euangelio, consuevisse
populum iterum se sigra fanta Crucis munire,
docet Romanus ordo ii. Ρag. o. quem ritum nos jam explicuimus in opere nostro, De Codice sini Guelit . Lila it. Cap. xxv I. ut quod scilicet audiens populus ex divinis eloquiis ad salutem l ercepit, tignatuni sigillo Crucis, atque
munitum permaneat, ne a mentibus eorum eva
euari valeat. Similia docet Durandus Lib. iv. sui Rationalis Cap. xxiv. Num xxv I II. sc inquiens: Suno Crucis se in pectore muriunt eontra diis tam , remo verbi Dei fuincetur in eis , One formonem Damini rapiat de pectoribus e uri squasi Aeant: Deus nos Detu in doctrina Christi
perseverare, di ut ficent, se habere in miae,
Si erit hinendus sermo, quem, Episcopo celebrante, ab eo fieri convenit, vel ab ali. quo Canonico Presbytero , siquidem Episcopus erit concionaturus, id faciet in propria sua Sede, quando est versa ad populum; vel quando Altare adhaeret parieti,
apud ipsum Altare, sedens ibi super Faldistorio in suppedaneo ipsius Altaris, versis
Sed inunt ad ejus dexteram Presbyter assistens, & modicum post eum Diaconus Euan gelii, di primus Diaconus assistens : a sinistris vero sedebunt Subdiaconus, di alter Diaconus pariter assistens
L a Bunde iam primo Libro hujus Cinem nialis, multari Capite, quod est xxii. α do Con odi a dii tuin suit, seu Sermonibus intra Mistam solemnem habendis. Ea itaque in ipso Capite euriosus Lector inveniet, quae in duobus hisce Paragraphis diei possent.
102쪽
Utinam aliquando Epis pi intelligant , quod post
divinas Scriptura sanctos Patres, ac varias Syn- nodos , novissine edixit ineumenica Synodus Tridentina , praecipuum esse Episcoporum iaminnus praedicationem Verbi Dei , qua tamen neglecta non pauci Antistites augendae rei familiari totam suam operam navant , ut alios omitam, qui
grege neglino, huc illucque discurrunt gratiam
Captantes , ut majores Dignitates adipiscantur. Qui ritus in Concione Episcopi servandi, mi opus est hie explicare , quia scilicet eos sese jam alias explicuimus. Videri tamen de ea re possunt Durandus in Rationali divinorum officiorum Li
bro iv. Cap. xxv I. Ferrarius, De
e Contionum , ptae aliis tandem sanetus Cis lus in aureis Aetis inelitae Ecclesiae Mediolanensis.
Expleto sermone , Diaconus, qui cantavit Evangelium, tans ad sinistram Episeopi ali. quantulum inclinatus, faciet Consessionem ante Episcopum, ut in Cap. IX. LIII. Lib. t. De ossicio Diaeoni in Μissa solemni explicatur e qua finita , Presbyter assistens , pronunciat Indulgentias . & Episcopus stans sine Μitra , in eodem loco legit Absolutionem , videlieet, Precibar o meritis or. & inde , accepta Μitra , dat benedictionem de si est Archiepiscopus, vel alias utens Cruce, portatur amre eum Crux per Capellanum, qui eam tenet genuflexus spatio congruenti, Imagine Crucifixi ad Archiepiscopum versa, cui ilite caput inclinat, & detecto capite benedicit; statimque , si Epilcopus ante Altare Sermonem habuit, revertitur ad Sedem suam, ubi dicit, Credo, vel Domi κωυobsum , prout comenit.
Si vero sermo habendus sit per Canonieum , qui eo casti debet esse in habitu ordi
nis, seu Dignitatis suae, suo tempore ibit ad osculum manus Episcopi, & ab eo prosendo inclinatus petet benedictionem, & Indulgentias in forma, prout suo linco explicatur; & sic paratus ascendit Pulpitum . sive Ambonem . & hici et Sem nem ; ac deinde finita per Diaeonum Consessione, in eodem loco publicabit Indulgentias in forma, prout in suo loco dicitur, Episcopus vero legit Absolutionem , δε dat benedictionem, ut supra.
I. inmadmcdum septa Lib. r. explietati ritu suere de Sermone , celebrante
Epismpo , & ab ipsis post Euangelium habendo, ita quoque & ii, qui
expleto Sermone peragi solent. Tunc enim Diaconus, qui eaentavit Euangelium, stina ad sinistram Episcopi aliquantulum inclinatus saetet Consessi nein ante illum , eaque finita Presbyter assistens pronuntiat Indulgentias, .la Episcopus stans sine Mitra, in eodem loco, ubi scilicet Concionem
habuit, legit Absolutionem, Precibus di memtis die. 3e dat ianedictioneni, scilicet , inde σιω-pta Mura, juxta novam additionem huie q. a Benedicto XIII. explieandae rubri gratia;& si est Arehiepiscopus , vel alias utens Cruce, desertur ante eum Crux per aliquem Capellanum, qui eam tenet genuflexus, & nudo capite dat benedictionem ob reverentiam Crucis, cui iceires Caput etiam prius inclinat ; & stitim si Episcopus ante Altare habuit Sermonem, redit ad Sedem suani, ubi dieit, Credos dicendum erit, vel Dominus mi isum, prout e venit. Atque hic est ritus, qui ex praescripto nostri ta servari debet, ubi sciliret Sermonem habet Epistopus; nam si ha bendus sit Sermo per Canonicum, servari alius debet ritus in L U. notatus. Multa autem, quae hic notari possent, praetereo, quod ritus circa Sermonein sive per Epismpum, sive per Canonicum post selemnem Euangelii te onem habendum, sicut etiam & eirca Indulgentiam, benedictionem Episcopalem post Sermonem expletum impertiendam , suse jam Libro i. suis locis enarraverimus. Sunt plane antiqui Ritus, quorum &prisci labri Rituales, & varii Auctores meminere.
Quod si sermo habendus non sit . ipse Episcopus statim Ineensatus post Euangelium
conversiis ad Altare. ineipit cantando ex Libro per Presbyterum assistentem, aliis eoadjuvantibus, ut supra, sestentato , Credo in unum Deum, quod eum suis
103쪽
stris summissa voce prosequitur: pariter & Diaconus, de Subdiaconus apud Alta. te, & Canon iei illud inter se dicunt, & ad Versiculum , Ex in matur est i c. Episeopus genuflectit, de pariter omnes de Choro genuflectunt.
I. Amato Euangelio, peractisque ritibus,n ciui ex antiquo Ecelesiae instituto post a tinem illius tervari solent, si Sermo haberius non β , ipse Dis pus satim incens tui
post Euangevum conversus ad Mare , inrisit eam tando ex tabro per Pressterum a sentem, aliis
coadjuvantibus, Me si ra, stentora, Credo in unum D um , quis eum μι Misi ii summissu
voce prosequYtur. Prima ritus origo , cantandi scilieet Symboli in Missa recte a Martenio Lib. I. De antiquis Belesiae ritibus, Cap. 1 v. Articulo m m. ix. Ti inin lino Constantinopolitano Episcopo refertur. Ipse enim ut scribit Theodorus L
ehor in suis Collectaneis Lib. ii. Symbrium Fidei trecenturum di ostidecim Patrum in Angulis GI-lemi recitari praecepit in odium Macedonii , quasi tile mus ciperet id Sambolum quod antea δε-
mes recitabatur guditannis die magnae Parasceves , IRe Dominicae numius , dum Pisopus ba Handos catectigaret. Scribit tamen postea idem The dorus , Petrum Fullonem instituisse, ut in omni precatione nomen De arae proferretur , denique ut in singulis Cisectis Symbolum recitaretur. Sed subjieit citato loco Marten ius , haec invicem non pugnare, cum Petrus Antiochiae , cuius erat Patriarcha, id instituere potuerit , quod Timotheus Contantinopoli instituit.
brun in sua Liturgiae explicatione Tomo t. Parte L. Artieulo vi I. ζ. l. ubi postquam dixit, primis quinque seculis non fuisse Symbolum recitatum in Miri , sibdit mox, memoratum Timotheuniici puin Contantinopolitanum anno DX. jussiste, ut in singulis Collectis Nicaenum Symbolum dict-retur , pri,iuitque es recitato superius testimonio Theodori moris , ex quo etiam varia addiseimus, pr sertim vero ha e duo. Primum scilicet, in odium Maeedonii , qui Nabat Divinitatem Spiritus S. incti , inititutum suille a Timotheo eum ritum. Alterum vero, orientales olim Episcopos semel tantum in anno , in magna Parasceve Compotentibus exposuisse Symbolum prius ibi niter recitatum. Sed hoc Obiter notato , illud plana luiu et ex testimonio Theodori Lectori S.IDeobi, S. Basilii, S. Ioannis Chrysostomi , & aliorum Grecorvin Patrum antiquas Liturgias, in quibus hodie iubetur Symboli decantatio in Musa , auctas suisse, & alteratas, tametsi a doctis Viris legitimae censeantur, ut scite notat doctissimus Lupus Tomo I. Operum, in Dissertatione, De SHMA A stolico, e Meam, Cap. v I.
Ior nnes Fevardentius , ubi ait , Symbolum recitari in Misis, Apostolitum esse institutum, eo quod S.Ia bi Amtali Ut urgia ita jubeat. Quis enim ignorat , ipsi Lituigiae , sicut 8c aliis antiquis plura alia praeter Symbolum ingesta fuisse additamentat
Errat praetcrea Honorius Augustodunensis in sua Gemma ammae, Lib. i. p. L xv I I. ubi ait, Damassina ripam cantari ad Missam Constant in
politanum Symbolum instituisse, tametsi Husdem senteniue sint Stephanus Augustia unensis Epiis pus, Hugo de sancto Victore in opere , De Geramentit, Innocentius III. De Maseeriis Mysiae , & alii , inter quos Radulphus Tongrens staclesiae
Decanus , De Canonum observantia, Propositione xx I II. vult, Nicaenum a S. Marco Pontifice, tistantim politanum veru Symbolum cantari . iussum a S. Damaso. Id quod etiam complures alii tensunt, relati a Stes o Duranio , Lib. it. De risibus Ecelesiae Cara ex , Cap. xx I v. Numero xlv. quibus adde Iosephum Vicecomitem in
Libro , De ritibus M P, di Iacobum Goar in suis ad Gnreorum Eucliologium Scholiis , qui pariter sentiunt. S. Mareum Papam , S. Silvestri sue- cesserem jussisse, ut in universa Ecclesia Symb
enim inter Latinas Melesias Hispana ritum ipsum admisit, uti constat ex Concilio Toletano III. anni DLXXXIX. Can. H. his verbis: Pro reΣ rentia Dinissimae Fides , o pro re corroboram das hominum insalidas mentes confisus fimi ,
vi constituit Θmdui , ut per omnes Belisi IIispaniae , vel Galliae , se dum formam Orientauum Delesiarum , tametui Constantino Mari hoe es, centum quinquaginta uisio rum, Symbolum Hrii recitetur , ut pri quam Dominica dicatur oratis , voce clara id ponis duoratur, Fides tera manifessum res ovium habeat,
dum Hora popularum Fide purificata accedant. Quod meretum ab aliis etiam Synodis in Hispania habitis eonfirmatum deinde suit , nen peia Tesetana vi II. ab Emeritens, a Bracarensiui.
L observandat nunc sunt tres eximiae rati nes, quibus permota laudata Synodus I l . T letana Decretum illud edidit de eantando Symbolo in Missa. Prima fuit , quod novella Goth rum Fides ita esset firmanda , usque tunc enim. Ariani othi, & Ni num , & Constantinopolitalium Symbolum pessime oderant , ideoque statuit Synodus consultu etiam piissimi ae prudentissimi Principis, silemni eantu ab ipsis illud profitenduna. Ratio altera fuit mos orientalis Gelelia; Gothi enim a Constantinopolitana Melesia Christi anam Religionem acoeperant, ex Oriente V nerant in Hispanias, plures orientalis Melesiae
mores semper dilexerant, constanterque serva brat. Τcrtia ratio erat necessaria sumendae Euchari
104쪽
eharistiae pietas, Eucharistia enim digne sumi non potest, nisi per fide in imm , & eliaritatem: fides
autem in Symbolo, spes autem & esuritas in Oratione Dominica exercetur , ideoque non Dominicam solum orationem , sed & Symbolum itatuit memorata Synodus tir. Toletana comm nicaturo populo decantandum .m De tempore , qtio Roniana ricles Symbolum intra Missarum solemnia recitandum acimiserit, varia est Scriptorum sententia. Be no Abbas Augiensis in tuo Libro, De rebus ad MIssumpertinentibus, ii. scribit, Romanos usque ad tempora Henriet Imperutoris Symbolum post Euangelium non decantasse, sed ab eo inrerrogat mox idem Berno, cur Ita et rem , me coram assisente , audiri, eos hujusmodi res Uum reddere, videlicet, Dis Romana Belassa non fui t aliquando ina haereseos faece infe-m, sed securidum S. Petri doctrinam infinditate Cat a Fidei permaneret intoneu , ct ideo magis Hs mersarium esst Hlud SHis se uicamando frequentore, gia aliquando ulla haeres
tuemu maculari: at Dominus Imperator nonanus desit, quam omnium e sensu id Domno B
nedicto Apostolus per σμ , tit ad publicam MFffam iEud decantarent. Imad Bernonis testis O rati testimonium eruditos Viros Cardinales Bar trium, & Bonam, itemque Hugonem Menardum,ae alios veterum rituum serutatores sagacissimos adduxit, ut crederent, ante Seculum x I. cujus
initio Benedictus Papa VIII. & Henrieus Impexa tor floruerunt, nullum suisse in Missa apua Romanos Symboli usum.
VII. Verum antiquiorem elia in Romana Ecclesia eum ritum , quam memorati Auctores opinentur , constat plane ex antiquis Ronianis ordinibus it. v. & v I. a Mabillonio editis Tomo it.
in quibus ritus ipse praescribitur, dicendi scilictat Symbolum post Euangelium & quis in iis interpolationem irrepsisse suspiretur, suspicionem
omnem removet Anialarii Abbatis Egicca in Ordinem Romanum edita a Balugio in Appendice ad Capitularia Regum Francorum, & a Mabillonio Tomo M. Musti Italiel in sine , Pag. sI3.
Plura in ejus rei confimiationem veterum testimonia omni exceptione majora affert loco citato Matienius, qui etiam scite observat , non ne gare absolute Bernonem, Uud Ronianos Sym
tum fuisse dictum in Milla, sed decantatum, quia revera solemni modulatione, ut in aliis Ecaesiis, non cantabatur, sed solum recitabatur, ad eum iere modum , quo in Ecclesia Lugdunenti Epistola, quae alibi praecinitur a Subdiacono, alta, elara, & distincla voce, absque cantus inflexione legitur. VIII. Hujus rest alionis testem mox pro seri Martentus Monem IIL Pontificem uiximum, qui in Collatione eum Le*vis Concilii AquisgranenIis a Carolo Magno ad ipsum missis hune in modum loquutus est: auia vero asseritis,
ideo sys ita eamare Srmbolum, quoniam alior insis partibus vobis ister audistis eoiasse. sui
omus ,'legendo docere, nee ramen legendo, ausiseenis addere quidpiam eidem Symbolo inferendo praesumimus. Urgebant in ea Collatione Legati innem Pontificem, ut Gallinis Eceleliis permitteret Symbolum decantare cum ea additione, quae mentionein facit processionis Spiritus Sanctia Filio perinde ae a Patre. Qui us tamen respondit Pontifex, satis eis esse illud decantare, quomodo in hujusmodi Deantando, di celebrando δε- erasinis Usterias sancta Romana tenet Ecclesia, idest, sine additione vocis ilIius Filioque. Porro Leo ipse, teste in ejus Vita Ailatasio, duas itabulas argenteas pensa lues libras xei v. & uncias vi.
in Basili ea S. Petri prope ipsus Consessionem a figi mandavit, in quarum altera Latine, in altera Grate Symbolum legebatur absque illo addit
mento, Filioque , tum ob venerationem antiquitatis, cujus tenacissimus suit; tum quia minime necessarium putabat, ut Omnia Fidei dogmata Symbolo insererentur. IX. Testis est autem Baronius ad annum DCCCIII. Romanorum Pontificum Decreto re
reptum postex suisse ipsum additamentum, ad retundendam Sehisinaticorum pervicaciam, qui Calliolicum dogma de processione Spiritus Sancti a Patre, & Filiis impugnabant. Quemadmodum vero sine ulla additione olim Romae Symbolum legebatur, ita postea non modo legi, sed & decantari eum additione Filioque ecepit, de qua vince vide quae diximus Tomo I. Conciliorum post Histori1m Coneilii l. Constantinopolitani Oecumenici, OR H. & III. itemque Cap. Iv. ubi imiis de tempore, suo Symbolum Constanti nopolitanum eant in Missa coeptum est, & de ritibus , quibus in quibusdam Ecclesiis decantaretur. Neapoli olim in Paseliate derantatum illud Gmee suilia, testin turnisis. Constitutiones ejusdem Ecelesiae Neapolitanae, citato Cap. I v. a n
his allatae, In die Resurrectioris , inquiunt, di-m Euangelio , Dominus Archiepiscopus incipit, Credo, in Graeco sermone , Irplacet supradictus Archiepiscopus , Preister S. Georgii ad mereatum eum suis suis , O Arebi ei ter Sanctae Mariae RGundae deeantant in Grceo fermone
in edinois Ddmiri Arabiepiscopi atra voce , Od inse M 2 finitur, ut consuraum est. X. .antum ad k nostri Rubritam, quando in Missa eantandum est Symbolum, Episcopus in
sua Sede stans conversus ad Altare, ex Libro per Presbyterum assistentein sustentato, incipit can . tando, ordo in unum Deum, quod eum luis Mi nistris summissa voce prosequitur , id est, cumis duobus Diaconis assistentibus , iuxta ritum O- pellis Pontificiae, de quo Patricius Lib. ii. Sectione I. Cap. xi i . sic inquit: Papa disit, Credo in unum Deum, plane cum insensitur tantum Cardinalibus pressest Smbolum di eum camtatur, Et incarnatus est, eum Mitra capus ver-
fui ad Altare is liter inclinat, Cardinales Mintem, di alii omnes 3enusiectum , quo que di sumAt, Et homo iactus est; quo dicto, omnes furgunt, edent. Ex pra scripto nostri q. non m o Episcopus cum suis Ministris, sed Diae
105쪽
nus quoque, & Subdiaconus apud Altaro, in nusinit , & pariter omnes de Cho ro genuflei hinti non i illud in loeis suis inter se dicunt , ita ta- Videsis Rubricas Roniani Missalis, & quae de eomen, ut non praetre, sed subsequi debeant Episco' Ritu mox explieato in easdem scripsere Gavan-pum, ut dicitur supra Lib. r. CIq. I x. q. 1 l. Et tus, inartus, Lebruit , & novissiline Meratus in ad Versculum , Et incarnasus es , Episcopus ge- suis ad imum Gavantuin Additionibus.
Quo finito, seset Episcopus cum mira simplici, & omnes etiam sedent; & cum prae. dictus versieulus tantatur a Choro, pariter Canonici sedentes capite detecto, &' piscopus cum Mitra profunde inclinant caput versus Altare; alii genuflectunt, donec perseiatur dictus Versiculus. In nocte vero, & die Nativitatis Domini nostri Iesu Christi, ae die Annunciationis Beatae inriae Virginis, Episcopus cum Μitra apud suam Sedem, & Canonici, ae omnes alii in suis locis genuflectunt, quando cantatur dictus Versiculus a Choro, & eo sinito omnes sedent.
cuin suis Ministris suinmissa voce legit,
omnes etiam sedem. Verbum synplici additum
est hule q. in novo nostro Caeremoniali , nam in aliis antiquioribus deest. Sedet autem Episcopus non modo eum Murea si lici, ut ait q. noster, verum etiam cum Gremuit , ut notat Bauldryus. Cum vero praes ictus Uerliculus, Et incarnatus es, cantatur a Choro , pariter Canonici sedentes , capite detecto, & Episcopus cum Mitra in-elinant caput versus Altare, quia scilicet iam genuflexerunt, quando suminissa voce Episcopus Symbolum recitavit. Quantum ad alios , qui non sunt Canonici, genuflectere iterum omnes de
bent , donee perficiatur dictus Uersiculus, quam quam alias & ipsi ad privatam Symboli recitati neni ab Episeopo factam jam antea una cum ipso
sti, ac die Annuneiationis Dei parie Episcopus cum Mitra apud mani Sedem, & Canonici, ac omne alii in suis locis genusehunt, quando cantatur dinus Uersi ius a Choro, & eo finito omnes s dent , ut in hoe eodena k. edicitur, cui concinit Rubriea Missalis Romani, Parte I. Tit. XVII. Num. III. ubi notat Gavamus, ante Radulphum Tongrensem Romanos nunquam ad ea verba, incarnatus est , genuflexisse , ritumque tam n hujus genullexionis tradi ab Honorio Augustodun si in Gemma animae Lib. I. Cap. cxvi II. Cur autem in memoratis diebus iacienda sit genus exto iuxta ritum Rubricae Mill,lis, eam laudatus Ga- vanitas rationem affert , ut nimisum his diebus majori cum veneratione adoretur Mdisterium Arm
turgiae explicatione, Tomo 1. Parieti. Articulo v III. q. v I r. in Notis, servatur hie in multis Dioecesibus ritus, ut genuflectant omnzs, dum
dicitur in Missa, Defendit de Caelis , usque ad sepultui s, ut stitieet eo ritu significent adorare se summam Christi Domini humiliatimnem in descensu e Caelis ad terram, itemque ejus incarnationem, nativitatem , mortem inueis, &sepulturam; aitque hune ritum qui hodieque in multis Ecclesiit, viget, in variis 1ntiquis Missalibus Libris reperiri. Sed peculiarium Ecclesiarum sunt ritus, qui in ipsis ubi vident, rei te servantur, non tamen ad alias trahendi, in quibus ii tenendi sunt ritus, quos Rubritat Mistalis Romani, & nostri Caeremonialis praescribunt.
Diaconus , finito Uersiculo, surgit, surgente etiam Subdiacono, & ad abacum capit bursis cum Corporali, quam ambabus manibus elevatis usque ad Oculos cum decenti mora , & gressa, ac cum debitis reverentiis portat ad Altare, ubi extra hii Corporale, idque explicatum ponit super Altare in medio , bursam vero seorsim in eodem Altari colloeat, it aut non praebeat impedimentum ; & statim redit ad locum suum, & sedet ι tune sedet Subdiaecinus , si sorte expetivit stans ex
Circa finem symboli, se ni omnes Μinistri; eo vero prorsus a Choro cantam, surgit Episcopus , depositis Gremiali, & Μitra ; & stans in sua Sede cantat ver
106쪽
sus populum, Dominus vissum , dc Oremur, manibus prius parumper extensas, di niux statim juncus, ut iupra de Oratione die tum est.
I. Uod in praesenti q. Q v. Caeremoniale nostrum edieit, repetitio illius est , quod iam praeseripsit Lib. I. Cap. I x. l. III. in quem sane videri possunt, quae nos ididem notavimus; nihil enim in ipse l. praesenti occurrit, quod ibi minime explicitum fuerit. Unum est, ae quo Lector admoneri debet , verba sellieet illa, quae in fine nostri hujus q. leguntur, nempe: tune ferit Subdiaconus , si forte rae ratissam, ex eo uetariue must m adjuncta primum fuisse in hoe novo Caeremoniali edito, atque probato auctoritate Benedicti XIII. Pontificis Maximi. Quantum vero ad q. LV. man dat catae, ut ei rea Symboli finem omnes Ministri surgiat, eo vero prorsus a Choro eantato, surgat Episcopus, depolitis Grenitali & Mitra, εc stans in sua S de eantet versus populum, Dominias vo biscum, ὁκουο , manibus prius parumper ex
tensis, & mox sititim junctis. Id quod etiam tra dit in suo Caeremoniali Crassus Lib. in Cap. I. his verbis: In sine ΘωMIIIurrunt omnes 312nses, nilo totaliter Symbus, oblatirique Gremial e ' Mura Celebranti, ia urgit, ct vers a
eis ad populum, eantat , Dominus vobiscum, ct Orem .
renisnulis, tum Romani Mis alis, dum eant setur Symbolum sedeat Celebrivis, ejusque Mini-sri, sorte olitia stabat, uti moris erat, dum Hym nus Angelieus, idest, Gloria in excessii Dro Oe. a Choro deexntaretur, de quo ritu ita quidem in quit Romanus ordo i II. Num. I x. Sedere catem non oponet Pontificem, antequam dicant, Amen, si primo Orationem. Quantum ad Symbolumis eu ritus in Libra Usuu i Cistercientium praeieriptus Cap. LI ii. ut scilicet, Sacerdos dum, Credo in unum Deum, dicitur a conventu, flet in eodem Deo, donee nis cantato, dicat: Dominus vobiscum.
Episcopus populum, deprecando, ut Dominus sit cum illo, Chorus e eontra orat pro Sacerdote, ut simul eum suo spiritu sit Dominus cum eis, juxta explicationem Anularii Lib. Ol. De Eeclesiasteii ORIA, Cap. x x. ubi etiam mox addit , eam Celebrantis salutationem demonstrare introitum ad aliud officium. Dicit itaque ex antiquo ritu Sicerdos post Symbolun , Dominus vobiscum , S. , occurritque in antiquis Ordinibus Mimnis, & apud prissem Seriptores Li- turgicos, inter quos Innocentius IIL Libro u. Mysteriorum Missae, Cap. Li ii. ita ritum ipsum explicat: Sacerris dicturus, Oremus , strσmixtis, Dominus vobiseum, qala ns uobisum sit Dominus, ad salutem nostram orare non possumus. Stepilanus Eduensis , De Sacramento Altaris, Cap. xI I. ait, Sacerdotem, salutatione praemiila, Fideles monere ad orandum, ut stabiles sint in fide, quam professi sunt in sermone ἱ quibus verbis alludere videtur ad ritum quariindam Ecelesiarum, in quibus post derantatum Symbolum seri praedieatio selebat , tametsi e muniter post Euangelium perageretur, uti iam supra adnutavi inus, & in opere nostro, De Codice
Quod si sederet in Faldistorio, ut quia Legatus, vel Cardinalis adesset, ob cujus praesentiam abstineret a sua Sede Episcopali, tunc servabit regulam vertendo te ad populum, vel ad Altare, prout suo loco explicatur. Legit mox Osseitorium sum missa, sia intelligibili voce ex Libro, quem tenet Capellanus de eo Ierviem.
I. Raecente Legato, vel Cardinali S. R. E. Missarum solemniis, ob cininent lana x ip rum gradus debere Episcopum a sua Ponti fissi Sede abstinere, & Faldistorio uti, non uno in loco Caerei noniale hoe nostrum edixit. Ubi itaque ob eam Ousani in Faldistorio sederet Episcopus, tunc ex prescripto hujus l. servabit regulam vertendo te ad populum, vel ad Altare, supra Lib. I. Cap. xl x. traditam. Notandum autem , quod docet Bauldryus in suo Manuali, Parte v. ubi enarrat Librum ii. nostri inremonialisCap. v II. Articulo II i. Num. xi. quod nempe
quando dicitur, ut Episcopus sive in Sede, sive
in Faldistorio sedens dicat aliquid versus Altare , ii non est intellige idum , ut sit omnino e regio ne Crucis Altaris, i a medio ejus politae, sed mutrespiciat directe parietem, qui est collateralis Altari. Quando enim est in sua sede, & ibi eantat aliquid, este regione partis Epitritae; &quando dicit , Dominus vobis , vel Pax Rupis, ali quantulum eonvertit se ad Impulum. II. Quod offertorium spectat , poliquai Episcopu xit, Dominui rabistim, & Oremuo, de quo ritu in superiori Commentario jam dictum suit, ex praescripto hujus q. legit in , stans linis
licet, Uertorium summi , sed intelligitai voce
107쪽
ex tabro , quem tenet Capellam de eos viem. ertorium Uerseulus ille, quein Celebrans summist x voce reeitat ante oblationem, postquam stillaei dixit, ore . Appellatur autem offertorium ab offerendo, quia scilicet, ut notum est, Omnes olim, qui communicaturi erant , offerebant ad
Altare panem pro se ipsis consecrandum, & alia, de quibus videri inter alios potest eruditissimus Franeisiciis Betiendi Clericus Regularis in suo doctissimo , 3c numeris omnibus ab luto opere, De oblationibus , quod a se Italice scriptuna, atque ea lingua bis impressum, nuper ab is et
Latinitate donatum, auetiamque iterum typis man
eantari praecepisse S. Gregorium Magnum, tradunt Hugo a S. Victore, Lib. it. Cap. X I. HOn norius Augustodunentis Lib. I. Cap. Utxxv III.& alii. Putant nonnulli , primum ejus Auctoren suisse Celestinum Papam, quidam vero Eutychthnum itidem Papam, alii alium, tametti Durandus in suo Rationali Lib. I v. Cap. xxv l . ignorari in quiat, quis offertorium instituerit. Qu idquid sit, meminit offeriorii Romanus ordo li. P. g. 6. sic inquieus: Tum eavitur Nertorium cum Hersibus; scilicet , postquam Epit copiis dixit , Domum
BGIsum,&Oremus. offertorium, idest, Anti- p, nam cum versibus canebat Chorus , dum p pulus siua dona ad Altare serebat. Hi ne apud sanctii in Gregorium singula offertoria plures habent versus adjuni hos ς & quandoque integer psalmus, repetita post finguIos versus Antiphona, cantari solebat, ut toto illo tempore , quo im pulus of rebat , Psallentium Clericorum voces audiretitur seut olim in veteri Testantemo cum populus osserret Holocausta , in voce, At tubis, & cymbalis
laudes eanebant Deo, ut ea nimirum inodulati ne se hilari mente munera Deo offerre indicarent.
Vide S. Didorum Episeopuna Hispalensem Lib. I. Dro iis Lodi a Neri, p. xlv. quod est, De errariis, inseriptum, item Ainalarium,& alios, quos laudat Duranius Lib. it. De ritibus Eze P
verba sepius repetere, ne citius finiat camus, quam sacra fiunctio abscuratur, ideoque non recte quidam recentiores critici, & Zelantes, set non secundum selemiam, inter musicae hodiernae abusus enumerant lianc repetitionem, eum prinsertim quaedam ejus exempla habeamus in ipse S. Gregorii Magni Antiphonario, ut in offertorio Quinquagesimae bis cicitur, Benedi Ius es D mine , doce me issificationes tuas. Et in offert rio hebdomadae xxi. post Oelavam Pentecostes, in Uersu primo bis dicuntur haec verba : Utinam
Usenderentur peccata mea, quibus Iram merui , verbum autem, di ealamitas, ter repetitur. Cre brae etiam repetitiones fiunt in sequentibus Uersiculis, in iv. αι iam non reinutur oculus mem,
ut videam bona, ter dicitur, tauriam, & n vim, α ωdeam bona. Rationem hujus repetitionis , sed niysticia ira, ut solet affert laudatus Ainat artus Lib. III. Cap. xxx lx. O eii Auctor , inquiens, tit Uectanter nuti ad memoriam re duceret aegrotantem Iob, repetist sepius verbo
lis Lib. ii. Rerum Litur earum, Cap. v II. Nu mero I l. ubi etiam scite notat, sublatos esse hodie ab offertorio versus, sed his reseratis irsum Ossertorium morosus decantari debere, ut notavit Radulplius Tongrensis Propositione x xii . Addit etiam mox memoratus Bona, retineri ho
dieque ossertorii versius a Lugdunensibus in alis quot Missis; a Romanis autem, & ab aliis sitisse sublatos, tinn quia sopuia taliationes res,unt, quae longam auendi moram exigebant; metu quia Or na immissu fiunt, quae eum fantur, Wς ipse quidem Offertorium decantatur. Id quod etiam a nomo inremoniali addi selinus, in quo nihil edicitur de offertorio cantando a Choro, imo potius, ut pulsetur organum, uti habetur in
Legendum esse ab Episcolla celebrante offertorium si indo, patet ex ι superiori, & ex q. inox sequenti. Quid autem, si non ipse Episse pus celebret, sed solemni Misse assislat Pluviali,& Mitra, seu tantummodo Pontificili Cappa indutus Docet ad Gavantum Meratus Parte ii. da Missa cantata coram Episcopo agens, Tit. XI v. q. xxx. debere ipsum stare eum Mitra ad Dominus ubi uus, & deinde sedere, euin legit Osiri rium. At huic seluentiae non adhaereo, teneoque euin B.lut dryo, de Pontificali inajoris he,ioinadae Urbini impresso anno Mo xxvii. ubi ajunt, ctiam
a sistentem Episeopum, ut supra, debere Οὐα riusia tando legere, seut legit si indo, cum ipso
Quo te sto, sedet, & accipit Mitram pretiosam, deponitque Annulum, & Chirothe
cas , quae omnia extrahun mr ab assistentibus Diaconis; & accedente Seutifero, ves alio nobili, lavat manus, & praebente mantile Presytero assistente, tergit, uedictum est in principio hujus Capitis. Assistens vero, vel statim postquam Episcin pus legit offertorium, praemittit Ministrum de Libro sui vientem, qui eum serat ad Altare, 'el ipse, ubi primum mappam porrexit, recipit, portat illum cum pulvin
cum debitis reverentiis , comitante eum Caeremoniario , illumque supposito pulvi no , reponit in cornu Euangelii apertum eo loco , in quo continentur ea, quae Cele Drans est lecturus, ibique extra dictum cornu, expellat Celebrantem. f. IA III.
108쪽
Interim, dum haec omnia fiunt, pulsatur Organum, si illle habeatur , prout in Cap.
v III. F. I x. Lib. I. de organo, & organista praescribitur.
aeeipit Mitram pretiosam, deponitque
Ri-.4 Annia luin, &Clii rotheras, quae omnia extrahuntur ab assistentibus Diaconis , ut ait no ster Lur i. cujus ritus de auus est ex Caerenio-
nisi Capellae Pontiliciae Auctore Patricio 'Lib. it. Sectione l. Cap. xi ii. ubi ita inquit: Lecto Offcrare ferit , reponitu Ui Mura, per Dia- πει asentes extrabuntur ei Annuli , , Chir thecae , , Papa alluit manus ordine em No. Da bere tune Episcopum sedere eum Mura enos, Urisiis Annulo ,-Chirothecis , lavare insenus, edicit in suo Caereimoniali Crassus Lib. it. Cap. I. Qui ritus in ca nianuum lotione servandus sit, explicatum iam fuit Lib. I. Cap. xi. & supra in principio hujus Capitis q. x I.
in v II. ut Presbyter assistens, vel statim post
quam Episcopus offertorium legit , praemittat Ministrum de Libro servientem, qui eum serat ad Altare cum pulvino scilicet ei cupposito, &factis debitis genuflexionibus tam Episcopo, quam Altari , vel ipsemet sistens Presbyter, ubi primum in memorata lotione manuum Episcopi porrexit mappam, & recepit, servatis ritibus alias explieatis, mastquam sei licet imposuit eius digito Annulum, Librum acceptum de manu ministri, eum debitis reverentiis eidem Episeopoexhibitis, imitem habens remoniariuin, una eum pulvino ad Altare deserat elausum, saeta prius profunda inclinatione Altari, reponatque in eornu Euangelii, in eo solio apertum, in quo
ea continetntur, quae Celebrans te. Hrus est, ibique extra dictum Cornu expediet Celebrantem .
Eadem plane sunt, quae docet Crassius sie inquienti O eitato: AURem acceptum Librum, ,
remiis ad Auine, O super cornu Gangelia opem tum ponis , ct deindae δε extra cornu Lat exponam Ibi Glebrantem. Interim dum haec fiunt, ex Praescripto g. Lur ri. pulsandum est organum, si in illa Ecclesia extet, prout supra Libro I. Cap.
xXvIII. q. praescriptum est. Si autem nullum
illic organum liabeatur, poterit aliquid deeratari, ut in Ponti fieta Capella servatur.
nostri q. Luri. verba, quibus dieitur, supposito sustina, Missalis librum deserri debere ad Altare, in eoque super pulvino redini. Est ritus prosellio antiquus, ut sacer Mi Italis Codra , in quo scripta sunt Euangelia, non super ligneo legiti, ut
hodie passim in Eeclesii; fit, sed seper pulvinyicollocaretur, ejusque antiqui usus mentionem saeit in suo Caeremoniali Patricius, ubi ait, quod dum Papae totis nianibus reponuntur Annuli per Diaconos assistentes, interim dum isopi assissemita praevenientes Pontifem ponunt M ale raperAliare in eornu manu III super sustinum. Me minit jam ante Patricium pulvini, seu pulvinaris,
Durandus Lib. iv. sui Rationalis Cap. xx v. N mero xl. ubi etiam mystieam affert rationem, cur
sacro Euangelii Codiei pulvinar supponatur, adnuandum, inquiens, quod flave est jugum D mini illud portare tuentibus. Quoeirea laudandi
sunt inter alios Canoni et Regulares Lateranenses, qui acrorum antiquorum Rituum tenacissimi Ro
mae in Melesia sua S. Mariae de Pace, non legitia in Altaribus, sed pulvinaria adhibent.
Episcopus statim Iotis manibus reassumit Annulum a Presbytero assistente porrectum,& surgit, accipiens manu sinistra Baculum pastoralem, & medius inter duos Di cono assistentes, ac subsequente Ministro de Μitra serviente, procedit ante infimum gradum Altaris in medio , ubi depositis Baculo, & Mitra , facta prolanda reverentia Cruci, ascendit ad Altare, auxiliantibus ipsi astendenti gradus Presbytero assistente a sinistris, si per alium praemiserat Librum , Diacono vero Euan iii a dexteris, & eum fuerit ante Altare, omnibus tunc in Choro sedentibus, illa in medio osculatur, positis hinc inde manibus.
I. V ois Episcopus manibus reassumit An- nulum a Presbytero assistente porre istum , antequam scilieet is Codieem Missalis eum pulvino supposito deserat ad Altare, ut in superiori di stum est. Surgit deinde Episcopus accipiens manusia a Metam pastoralem, ct medius inter duos a ventes Diaconos, se sub Heuente Mivisis de M tra serviense , itemquet I aliis,
109쪽
.lii, , nempe de Baculo, de Libro, & de Can--eum Baculo inmans , IID-dela ut notat Bauldryus, procedit ante infimum cono a fini δε eo nitore, marit ad Atara, ct non odum Altaris in medio, ubi depositis Bacula, aue medium Amris, sed in angulari e u F Mur factaque profunus reveremia tamet, ascen- suae asendit 'tinum gradum, ubi facta Legatodis ad Asture, PresbFero osmente a sim is, si folita reverentia, super Elam gradum praeerit ad pre ollaru praemiserat Libram, Diaco vero Euam medium Astaris, is ibi deposita MDra , ct Ba-aelia a dexteris, ct cu- fuerit ante Altare, omni- euis, ascendu ad Altare , quod osculatur . Ex ui ibne in Chres feddntutis, illud in medio oscu-- inremoniali Patricii, ubi Papae per Dia nos assi Dor , possit hinc inde manibus. Haec nostri q. stentes poli lotionem impositi suere Annuli, mox Rubrica, quam tamen aliter enarrat Crassus, quia ille incendit ad Auare, duobus Audisoribus f stilicti supponit, Presbyterum assistentem ge- ster fimbrias elevantibus , Mi Diaunus Euangeliis isse Librum Missalis ad Altare, &adesse Ponti- Latinus extrahit ri Muram. Ubi nota quod alias stelli Missae Lesatum: Lotui , inquit, di tersus dixi,ritus pene omnes a Capella Papali procedere.
subdiaconus postquam Episcopus lavit, & tersit manus, accedit ad Abacum, ubi velum illud seri ceum , quo Calix , Patena, & alia super ipsa mensa cooperiebantur, circumcirca humeros accipit, adjuvantibus Acolythis, itaui longius pendeat a parte dextera a deinde capit manu sinistra Calicem cum Patena , super qua duae sint ΗΟ-siae mundae palla coopertae , ac dictam partem longiorem veli super ea extendit; dexteramque supra ipsum velum , & Calicem leviter apponit, ne aliquid decidat, di sie ad Altare procedit, quem sequitur Acolythus urceolos vini & aquae portans sumtos ex eodem Abaco, & praegustatos a Credentiariis, it aut eodem tempore cum Episeopo ad Altare perveniant, ubi Subdiaconus Calicem cum Patena ponit ii
I. Epent hic l. quod jam die iun fuit supra Lib. I. Cap. x. q. v. Suidiaconus,
su , O tersit manus, auerit ad APaeum, ubi telum iEud feriaeum , quo Calix, Parena , ct alia super i u mensi cooperiebamur , riuumcirca humeros aeeipit , adjuvantibus Aces bis, Daus longius pendeat a parte dextera , quia scilitat ab ea parte, ut mox subdit, cooperire Calicem debet: deinde evit man Upra , & quidem nuda, non tecta velo, per nodum Calvem eum Patena, s 'per qua duae fini Hostiae mundae Ea respertae, relicto scilieri parvo Calicis velo seper iis Abaeo, ut expeditius portetur Calix cum Patena, quam velo cooperit, demeramque supra 'fum velum, o Calicem lemure apponit, ne es quid decidat, sic ad Altare procedit, nempe ad cornu Epistolae Altaris, uti edicitur citato g. v. Libro I. Cap. x. eumque seruitur Aeolytbur urceolos vini, ct aquae nam sumtor ex eodem Mato , Osriniustor a Credentiariis, juxta ritum a nobis jam
.ib. t. suo loco explicatum. Advertere autem
Subdiaconus, S ipse Acolythus debent, ut eodem tempore cuU Episcopo ad Altare perveniant , ubi Subdiaconus citarem cum Patera 'nit in cornu Epistin, remoto velo , nempe omnia illa remoto velo dat in manibus Diaconi, uti loco eitato Li-hri I. edicitur. Ceterum Rubricam nostri hujus φ. ita enarrat Crassus Lib. I. Cap. I. Subdis nutilato O terse Celebrante, subito aeripit velum ad humeros, se Caiatem eum Praena, O Durequisitis , O habemps se Capella in eum am
dit per gradus laterales ad eornu Epipolae Alioris, ubi ossietinis suum Deit. Vide Rubrieam Missalis
Parte Ii. I it. v I l. Num. I x. ubi ritus ipse desieribitur, quo Subdiaconus Calicem, & Aeolythuς ampullas vini,& aquae de Abaco ad Altare deferre debent, itemque Gavantum, Meratum, ae alio plerosque Rubricam ipsam explicantes. II. Selendum vero hic illud est, aliter olim vel in Pontificia Capella servatum suisse hune ri
tum , ctenim juxta Romanum Ordinem x v. aD- cobo Gaetano enarratum labente Seculo xii I. Sub iurenus Mespiens dextera manu inedianto .
manula Calicem eum Patera, ct H DRFr sitis, ct eum flui ra manu vaseulum cum aqua, quae admiscenda es eum vino, sans in dextera parte Aliaris , prasentabat Calvem ct Patenam Diacono . Ubi nota I. Subdiaconum non sinistra, sed denera manu detulisse Catieem cum Ilatena 8c Hostia ad Altare. II. non manu nuda, sed mediante mappula Calicem ipsum gestasse. III. Subdiaconum ipsium manu sinistra attulisse vasculum
cum aqua, non vero Aeolythum. Sed hae varietates sunt levis montenti.
Diaconus vero capit de manu SubdiaconI Patenam cum Hostiis , ex quibus unam a cipiens, di cum ea tangens alteram, ac Patenam, & Calicem intus, & extra, eamdem
110쪽
dem Saeristae ibi praesenti praegustandam pia it mox Patenam cum altera Hostia ad manus Episcopi cum osculo porrigit, qui illam ambabus manibus ante Mus et vatam tenens, & oculos sursum dirigens, ae inde demittens, dicit, suseipe sancte Pater Oe. & in fine faciens eum ea signum Crueis , collocat Hostiam super Cor. porali versus se, Patenam vero ponit ad dexteram sub Corporali.
x π m Bi Subdueonus eum Calice, & Patena eum Hostiis juxta ritum in q. superiori
enarratum ad Altare, idest, in cornu Epistolae pervenit, eapit statim Diaconus de manu illius Patenam cum Hsiis, ex gibus unam aeripiens, ct eum ea tangem Ueram, ae miseram, di Caiaeem inrua, di extra, eandem Memflue ibim emi m Mandam praebet. Unde is
ritus originem Ginserit, jam nos explicuimus supra Lib. I. OR ix. q. Iri in cujus Conamenta rium curiosiain Lectorem remittimus. Facta, mandante Diamno, unius Hostiae pr ustatione a SDerista, idem Di onus mox Patenam eum altera
Ηοsua ad manus Pisapi eum solo porrigit, os culando scilicet prius Patenae oram, dcc inde mouin Episcopi , ut jam notavimus supra Li-hro I. GR I x. in Commentario ad ipsi q. Iv. ubi expresse praescribitur Diacono ritus osculandi Patenam ipsam, & manum Episcopi: Tune ρα rigit Piso Parenam eum altera H a pro Sameri o osserendo eum Vulo Prienae, O maum. II. Accem a Diaeono Patena, Episeopus ex praescripto bujus nostri L Elam ambabus maribui,
idest, tribus digitis ambarum manuum, gue pectus elevatam tmens,inoculos fuso dirigem, ae inde demittens: verba, ae inde demittens adjuncta sunt huieq. in novo Caeremoniali dicit Suscipe sancte Pater 8ce. ct in e faciem eum ea rum Crucis,curuas Hostiam Uer Gorporali verestisse. Cui ritui eo init sane Rubri ea Missalis
egregie suffragatur inter alios antiquus ordo R nian X v. Auctore Iacobo Gaetano apud Mabiblonium Tota ori. Mucei Italiet, Pag. ioi. ubi ita a Pontifice ritus ipse servandus est: Pateram et vel cum Hsiis, duens Orationem illam, Suscipe sinista Pater M. Capellano omideme, quod Pomifex orationem Illam, O sequorem Here ρομin Libro M M., ct tarea Anem praediis orati vis mutifex taliaeet u iam super Cor rate nori directe contra fariem ruam, sed eaululum ad ρnsram partem, Uariat nonnihil in ritu etiam depimendae Patenae, nam inquit: ct Patenam de ponas In dextera 'ne extra Corpreale, cum alias ex praetcripto nostri l. Patenam ponat Episcopus
ad dexteram quidem, sed sub Corporali. III. Uerum quidquid sit de parvis hisce va riationibus, constat ex laudato Romano ordine elevandam esse Patenam eum Hostia, & dicendam orationem, Sussipe Νine Pater qua Joannes Hoismeister ordinis S. Augustini intipolitione Missae sibi eum Viro docto in an fuisse diseeptationem seribit, objieiente illo, mirari se, quomodo auderemus pandin, & vinum vocare Hostiam inania latam, quam Deus sustipiat pro salute vivorum , & defianctorum, mi ille resipondit: Non panem , ct vinum voca IImmolatam Iustiam , sed Corpus, ct sanguinem minia, quae ex illa conficiuntur. Igitur non
sunt, tali digna aesimotuae a rigatione, lacu tDvis quodam modo a Deris I Ieris non asiem. G- est Iudas ab initis suae vocationis voratus es 'dugr, quia tam ueturus erat . Didimus ergo immaculatam Hostiam per relationem ad terminum substantiae panis & vini mox subrogandum: n que enim aliter pertinent panis , & vinum ad rem immolatam, nisi quia ex Christi institutione in his conficitur Saerineium, & sub eorum is ciebus per verba eons rationis Christi Corpus& Sanguis vera, & reali transsibilantiatione eollocamur ; ut scite observat Ioannes Bona Cardinalis Lib. ii. Rerum iam earum, Capite IX.
IV. Tandem postquam Episeopus Celebrans dixit, Siscipe siancte Pater M. tum ex praescripto hujus l. tum Rubricae Missalis Parte ii. Tit.
v I. Num. II . iacit eum Patena signum Crueis,& eolloeat Hostiam super Corporali versus se , Patenam vero ponit ad dexteram sub Corporali . Meminit ejus ritus Innocentius Papa IIL Lib. ii. eriremm M ue, Cap. LvIII. R Durandus
Lib. iv. sui Rationalis Cap. xxx. Num. xv I I. ub1
ita ait: Disponis autem, oe esistat H iam eum Agra Crucii, quia fleur Chri' oblatio in Crura facta fuit, A di oblatis Saeerdotis, tuae in i iam memoriam Α, eum Agno Coeli fleri debet.
Et mox: Cocoeat etiam tuum direm super γυ-eem In conferation Ataris eum ciri malefactam, quia O Grissus earem fuam Cruci a xv. Tum Num. xx II. ait, consuevi se aevo Romae poni Hostiam ad sinistram Cilicis, conam niter tamen sibi inter Sacerdotem, & Calicem. Quod demum Patena sub Corporali ponatur, ristus item antiquus est, quem etiam ipse Dur1ndus , Mierologus, & alii passim ScriptGes Li-
turgici varie exponunt. V. Neque vero hie omittendum , quod ex
variis Auctoribus tradit Meratus in Additionibus ad Gavantum, ubi explicat ipsam Missalis Rubricam, nempe, Celebrantem utraque nu te nentem Patenam cum Hostia, facere debere eum ea Crueem mediocrem , distinetam, & extensam super Corporale, non per quatuor puncta et sed per lineas se aequales, itemque Uvertere Ita saetenda hujusmodi Cruce, ne excedat longIt dinem unius palmi, & ne Patena Corporale in gat: tenendam enim Prienam inquit quali per