장음표시 사용
111쪽
palmum super Corporale , deponendam vero Hostiani in medio ipsius Corporalis in parte anteri
ri, itavi ab ora Altaris, quasi per palmum distet, ut ita commodius Sacerdos os lari possit Altare, quando opus erit; & insiper, ut II stla vieinior sit Cruci, quae est in medio Arae
consecratae, supcr quam etiam convenientissime deponitur.
Interim Diaconus parum vim, & aquae ex ampullis, quas ibidem Acolythus tenet , in aliquem Gaium infundit, ex quo Sacrista illud bibit, mox Calicem tergit Poerificatorio, & accepto de manu Subdiaconi urceolo vini, quem illi Acolythus mi, ni strat, imponit vinum in Calicem, quantum lassiciat, Episcopo inspiciente, Su
diaconus vero urceolum aquae parumper versus Episcopum elevans, dicit, Benedicite Pater Derenaessime. Episcopus autem, ficto versus eum signo Crucis, dum
infundit pauculum aquae in Calicem, dicit orationem, Deus qui humanae sublum iis c c.
I. π Nterim se Episcopus oblationem Hostiae saest, Diaunus parum vini, O aqua ex A ampultri , quas uidis Aces has tenet, in aliquem Oathum infuiau, ex quo Sacrisia i Iad bibis . Est ritus, iluem nos jam explicuimus
supra Lib. I. p. in in Commentario adq. P.
ubi pomisiam Diaconus praegustanduin dedit Sa-erillae unam ex duabus Hoiliis a Subdiacono super Patena allatis, idem similiter serere iubetur de vim , ct aqua, moLm- de HIII emundem inpoteram ad id paratam, ut ita sicilicet evitaretur veneni periculum, quod se in Sacristae caput recidissct, uti jam notatum fuit supra Ub. I. Cap. v I. in a Commentario ad i. III. ubi plura de ea re seri-ptimus Ritus processisse videtur a Pontificia Capella , in qua ideo sorte constitutus fuit, quod ut quidam Auctores scribunt in sitis Romanorum Pontificium, inter alias Uietor Papa III. qui floruit post medium Seculum xl. veneno in sacrum Catieem, dum celebraret, injecto, extinctus es, II. Sunt qui docent, Subdiaconum quendam ad necandum Victorem II. Papam, toxiconmisisse in eius Calicem cacrunt, sed miraculo se vatum fuisse a morte. Non est cane dubium, quin& Pontifex ipse, & plures eius praedecetares, ac
necessores modico admodum tempore vixerint. diae res tunc adeo multos turbavit, ut hujus divinae providentiae causas a variis Doctoribus per quisierit Alexander Papa II. 3c varias adduxerit S. Petrus Damiani Lib. I. Epistola xvi I. Hi nel'rfidus, ac nialedicus Cardinalis Benno ansam sumsit blaterandi, quod a degradato Pseud pana Theophylacto, seu Benedicto IX. R Gerardo Braetuto adiutus Hildebrandus, qui fuit postea
Papa Gregorius VII. intra tredecim annos vene no suffocasset sta Romanos Pontifices, atque ita sibi viam ad Papatum aperitisset. Verum lauae ad G aperta mendacia sunt, ut nee Henricus IV. Imperator, nec Venerieus Vercellensis, nee quis alius Henricianus Episcopus, aut A lcgus ausius suerit uti ipsis mendaeiis, ut stite observat Lupus Tomo v. Operum editionis Venetae in Victoris II. Concilium Florentinum. III. Hisce notatis, ut nune ritum l. nostri
enarremus, facta priegustatione vini & aquae a Sacrista, Diaeotius mox Calicem ieetit Purifieatorio, qui ritus peculiaris est selemnis Mistae Pontificalis, nam alias in selemni eeterorum Sacerdotum Missa, ex Rubrica Missalis, Parte ri. Tit. v I. Num. ix. Subia nur extergit Calicem Pinisi Ptoris, dum scilicet Diaconus dat Patenam cuin Hostia Celebranti. Sed iam quo pie obiter no x to, ex praescripto ejusdem nostri j. Dicaremus ipse, qui Catieem tersit Purificatorio, accepis de manu Subdia vi urceois vini, quem HII Arelythus mi nistrat, i Mit vinum in Calicem, quamu nos ciat: hoc est, ut sicite notavit Gauratus in irsam Missalis Rubricam, Diaconus maiiu sinistra Callem per nodum tenens , accipit ampullam vini de ininu Subdiaeoni, qui eandem de manu Acolythi sumit uterilue vero capit ipsam am pullam sine oseum , nee ainpulsae scilicet, nec manuum & infundit vinum in Cilitam. Di coni enim est componere Calicem in Altari, ut docent Codices antiqui Missirum, & varii rerum Liturgiearum Scriptores, inter quos videri potest Innocentius Papa III. Lib. it. Maseriora et M ae, GD Lix. & Durandus Lib. iv. sui Rationalis, Cap. xxx. l ,rro ex nostro hoc ζ. Di conus imponit vinum is Calicem, Dantum se
elat, Episcopo ins iente ; quae postrema verba, nempe, Tristam inspiciente, addita primum
ipsit tuere in novo Caeremoniali, & quidem recte, ne scilicet Diaconus in quantitate excedat, de clatve, sicut enim non decet Calicem vino implere , ita quintue paucas guttulas in illum imp nere. Puto equidem, tantum vini debere immitti, quantum uno haustu sine interruptione sumi pos-tit a Celebrante. IV. Posto a Diacono in Calicem vino,
cmul urceolum aquae rumper versus Episcopum elevans, dicit , Benedicite Pater Reverendissime: Ois par aurem acto versus eum Am G eis, dum infodit poeulum aquae in Calvem , dicis Orationem, Deus m humanae sotiae m. iniritus reperitur etiam in Rubrsea Missalis Parte ii Τit. vII. Num. I x. & desumtus est ex antiquis Misi sanam
112쪽
sarum Codicibus relatis a Martenio Lib. r. De riguis Aetas rutam, Cip. Iv. Articulo XO. iit Aue ores plerosicque omittana, qui eundem ritum sve potius multos in eo contentos explicant. T
ste Gauanto in ipsam Missalis Rubricam, ubi etiam citat Innocentium III. aquam olim Subdiae usquidem tradebat Celebranti , infundendam ab ipse Celebrante. Idem constat ex Ordine RO-m1no xiv. exarato labente Seculo xiit. Pag. 3 3 I. Uerum variabant in eo ritu Ecelesiae, etenim ex
antiqua Missa Mathiae Illyrici exarata circa v I l. Seculuni, Diaeonus accipiebat a Subdiacono vinum, & miscetiit cum aqua in Calicem, dieens,
Deus qui h anc substantiam juxta formulant,
qua hodieque utimur. Iuxta pervetustam S.Ioan nis Chrysostomi Liturgiam i e quoque Diamnus Deit commixtimam in Cabeem, mittens visu , di aquam , diduit: Unus militum lancea latus ejus aperuit, &continuo exivit sanguis, S aqua; ροῶ ieendo quidem, exivit sanguis, vinum;
in dicendo, aqua, emundis grua . Porro Pu tat Lebrun Parto Iis. Articulo v I. q. Ial. Iambente Seculo x Iv. coepisse eum ritum , ut Sub diaconus Romano more aquam imponeret. U. Cur aqua benedicatur, non vero vinum , exponit In Hao Rationali Durandus Lib. I v. Cap. xxx. Num. XX l. quia scilicet vinum Cliristum
significat, qui nulla benedictione eget, aqua pinpulum, qui ex eo quod nequit esse absique pMeam, ideo indiget benedictione, ut reddatur dignus ad vinionem cum Christo. Neque vero parvi pendenda est haec interpretatio; multis enim ante seeulis idem mysterium eo ritu exprimi docuit in Epistola sua Lx III. S.Cyprianus ad Caecilium, quae est de Sacramento Dominici Calleis, ubi inter alia sie inquit: Aquat namgue populos signis rara in Apocal si p. xvi ι.) Seri ura δε- vina declarat dicens: Aquae, quas vidisti, super quas sedet meretrix illa, populi , & turbae, &gentes Ethnteorum sunt, & linguae. G, filiore perspicimur ct in Sacramento Callias emet viri. Garatione autem id fiat, sie idem S. Pater exponit: Nam quis nos omnes portabat GH-
sui, μή ct peccata nostra portabat , ridemus In aquaisulum intelligi, in viso vero Osredi Sanguinem oripi . Arando autem in Calice vino
a uia miscetur, G possωι Munnar er dentium plebs es, tu puem eredidit, costulatur,
eo Hun Iur. Umae copularis , O eonjunctis a quae, di pini ine miscetur In Calice inmini, utrammixtis illa nonpossit ab invicem separari.
VI. Multus est in eo exponendo argum ni ae Mysterio Cyprianus, sed satis est nobis ea verba attuli e contra tum nonnullos Catholicos, qui eruditos se putant & doctos, ubi mystieas os in nos Liturgicoruni Scriptorum , quos etiam per peram visionarios vocant, interpretationes giliant, tum potissimum e tra Lutheruin ineptiis-
me asserentem , quam in scripturis smistram, imo pe mam semper habere significationem. Sed quidquid sit de hujusmodi ingeniis, Patruna omnium temporum, omniumque L iurgiarum consensu vinum consectai uum ivit semper aqua tem-
peratum , juxta Apostolorum , & ipsius Christi
traditionem, uti fuse ostendimiis nostro it. Τι mo Coneiliorum , in Commentario ad Canonem xxx G I. Trulianum, Pa. Ios. &seqq. ubi sorte plura scitu digna curiosus Lonor inveniet; ibidem enim inter alia haereticos quosdam perstrinximus, qui vel stulum vinum, vel solam aquar non siue impio errore in Sacrifieio eonsecrabant.
Ceterum cur aqua cum vino miseratur,praeter alias
mysticis significationes, quas Patres docent, Rrerum Liturgicarum Scriptores, alludit proiecto ritus ad illum Euangelii locum a S. Joanne Chrysostonii, in sta Liturgia allatum, nempe, quod u ι multum tinera latur ejus aperuit , scilicet
Christi Domini, di continuo exist anguis, di
II. Quantum ad quantitatem aquae vino con secratido permistendam, nil diei Isima quidem esto debet; unde jure ae merito nonnullos, qui jus aquae, quam vini Callei immittebant, Honorius Papa III. in Cap. xui. De celebratisne Misybrum, verbis hisce proscriptit: mole ut Insuevit abu- far, vides eri, majori Dantitate aqua vi
tur in Sacris eis, quam de vino, cumsecundum ramus bilem consuetudinem Delesiae generalis, plusis ira P de piis, quam de aquas mendo. Idem lx. Seeuto Concilium Triburiense habitum scilicet anno DCCCXCV. Can. xix. definierat, prae pipicns, ut duasint partes vini, quia major es
majestas Sanguinis Cur si, quam fragilum p puli , tertia aquae, per quam In uigitur fria
Luat humanae naturae. Quae verba, uti jam no lavimus in laudato Cominentario ad Canonem XXXIII. Trullaniun, Num. xv. non ita intelligenda sunt , ut Patres ipsius Concilii Triburientis
velint, tertiam Calicis eonsecrandi partem ne cessario debere aqua constare, sed hoc unum sis tuere, ut aqua tertiam ejusdem Calicis partem minime excedat. Porro Concilium Coloniense anno MCCLXXX. Can. v 11. mandat, ut de aqua duaegu tuo, vel tres apponantu . Ad quem ritum allulisse videtur pugenius Papa IV. ubi in m. Instructione ad Arnienos dixit a Vino an e consecrationem aqua med is a admiscerisset. VIII. Uarias rationes, cur plus de vino, quam de aqua in Calice ponendum sit, pereen-lent Magister sentςnuarum Lib. 1 v. Distinctionex m. Alberius Magnus in Libro, De Misa, ni ctus Thosnas i ii. Parte, inaestione Oxlv. Aseticulo vi II. Alaxander de iv. Parte, inaestione xxx II. Membro v. Articulo tri. & alii. Videtur autem plus de vino misceri, quam de aqua, duabus ex causis, quarum prior ex Physica petitur, posteriorvpro ex mysterio, quod ea permixtione repraesentatur. Volum nonnulli Philosophi, vinum magna aquae quantitate delibutum propriam vini speciem minime retinere, proin detque aptam non esse Calleis eonsecrandi mat riem . Quantum vero ad mysterium praeter signi-MMioneni ex Canone Concilii Triburiens; sup rius allatam, aqua, uti superius etiam ex S. Cypriano observatum est, populum fidelem exbibet,
vinum autem ipsemimet Christum; Meet vero, O ut
113쪽
ut expressus ipsemet Cliristus in C1lire reptae- semetur, quam pop*lus, qui illi adunatur. Sancti Cypriani ad Qee ilium scribentis ea ratio est, eui etiam haec alia addi potest, quia ri mpe sin Calice , quem Christus in ultima ecena consteravit, m1lor erat vini, quam aquae quantitas,
alioquin non vini, sed aquae Calix denominari debuiiset; eum denominatio, ut Logici docent, ex maiori subjecti parte sumi debeat. IX. Obstruat lixe inter alios Iueninus in opere, De Sacra iis, Disertatione iv. De Gebarasia, Quaestione Π. Cap. I i. Articulo Ii.& II l. ubi sese ac ogregie agit de Variis, quae ad Eucharistiae materiam spectant, itemque alii com plures Theologi. qui de eadem re ditiarunt juxta antiquam & probatam disciplinam a sani lis Patribus, & a priscis Ritualibus Libris traditam, ii itaque consulendi, non autem quidam alii Scriptores , qui res pro suo ingenio enarrant, ignorantes penitus, vel temere contemnentes, quid
antiquae Liturgiae, aliique prisci Sacramentorum Codices, Summi vero praesertim Romani Pontifices, ae sacrae Synodi, S: Patres de saeris Riti. bus, Caeremoniisve servandis praescripserint .
Diaconus deinde porrigit Episcopo celebranti Calicem cum o o Calicis, & manus,' quem Episcopus ambabus manibus capiens, dextera scilicet nodum, sinistra pedem, illum oneri simul eum Diacono tangente pedem Calleis, seu brachium dexterum Episcopi sustentante, simulque eum illo dicit orationem , Oferimus idi Domine Calis em c e. Qua dieia, eundem Calie , facto cum eo signo Crucis, ponit Epi scopus super Corporali in medio retro Hostiam, itaui Hostia si inter ipium Celebrantem, & Calicem, quam Diaconus Palla cooperit. Tum idem Diaconus capiens Patenam, ponit illam in manu dextera S diaconi, ac extremitate veli ab
ea parte pendentis contNit , quam Subdiaconus stans post Episcopum, & Diacoenum spatio congruenti, sustinet elevatam, usque ad Pater viser, ut infra dicetur.
. Ametsi de hoe eodem ritu loquuti su rimus sirpra Lib. t. Cap. I x. in C
a mentario ad k. v. ut ordinem nostri Gren anialis sequamur, nonnulla hic etiam adnotabiimis. Diaconus itaque, postquain Episeopus, iniundente Subdia no aquam in Calicem,
dixit Oruionem, Deus qui humanae subsantia quae in multis antiquis Missarum GH eibus reperitur, porrigit viscopo celebranti tarmem eo incuti Culicis, Hest, pedis ipsius Calleis, Ometnus, quem Episcopias ambabus manibus capiem,
dextera se licet vidum, Imisi pedem, i um offert simul eum Diaura, tangente 'dem Castris , in inu scilicet dextera, sinistra in ira pectus ad naota , fra kraebitiis dexterum Discopi fustentase , utque eum IIIo vicit orationem, offerimus tibi, Domine, Calicem M.
u. Legitur similis Rubriea in Missi Romano P rteri. Tit. v I l. Num. I x. videturque ritus esse antiquissi naus , ut Diaconus Celebranti
Calicem tradat ; nam ut ait S. Isidorus Episcopus Hispalens s Lib. ii.-O eias Eec si is, Cap.
m. In antiqua Missa Illyrici Diamnus Calicem offerebat super Altari , ditabatque Episeopo, Immola Domin acri tum laudis, O redde invise
opsta. Sit Dominus a utor tuus , inun rite faciat, σ dare orareris ad exis , exaudiat te.
Sacerdos vero inlitam offerens, dieebit orationem, qua hodieque in ipso offerendo Calice utimur, nemI': Verimus tibi D mine Catium epe. Extant ea in re in Cudicibus antiqui Migaruinvariae formula, quae Oli in in variis Ecclesiis ad offerendam tum Hostiam , tum Calirem in usueram. Ex Mi Tali vetusto Ambrosiano justu S.Caroli anno MD . impressio cautum est, ut osser tur paris azymus eum Patena, elevando oculos ad
Cclum moderate , est dicendo , Suscipe clementissime Pater hune panem sanctum, ut fiat Uni geniti tui Corpus. In nomine Patris in & Filii . de Spiritus Sancti U Amen. Ad erendum
pinum arua mixtum dicatur: Suscipe clementissime Pater hune Calicem vinum aqua mixtum, ut
fiat Unigeniti tui Sanguis. In nomine Patris Φ& Filii & Spiritus Sancti Amen.
III. Forte autem quispiam qitaerat, cur Episcopo offerente Callem, & in nostro hoc g. & in Rubrica Millatis, jubetur Diaeonus Caliceat irsum una cum illo offerre, tangens pedem Cali eis , seu brachium dexterum Episeopi sustentans, itemque limul cum Episcopo dicere Orationem, erimus tibi Domino Calicem-Dieam primo, ritum hunc inde exortum, quod Calices olim magni ponderis essent, uti ex Libro Pontificilieonstat, ideoque opus crat, ut in elevando in lita Diaconus Celebrantem juvaret, Calicis pedem tenendo , vel brachium Sacerdotis sustentaret. Ad secundum respondeo, ideo una cum Episcopo Diaconum offerre Calicem, quia scilicet mun olim fuit Diaeoni saeratissimum Christi Sanguinem
populo ministrare, ut non uno in loco nostrorum, operum, & novissime mo it. Conciliorum ad
Canonem Lu III. Trullanum Ostendimus. Nota
etenim est illa S. Laurentii Diaeoni & Martyris ineliti querimonia ad S. Sixtuna Romanum Pon
114쪽
tificem, quin cum ad mirtyrium properantem videret, ipse ejusdem inartyrii cupidus, sic illum alloquutus est: Sacerrissona sine Diacono properai t nu uia degenerem me probasti experire , utrum idoneta mmiserum elegeris, cui
IV Itaque merito Diaeouus Calicem offert una cum Celebrante, simulque eum illo dicit oracionem , ostremur tibi Domine Calicem die. Qua tamen dicta, ut hic j. noster inquit, eundem Ca-Pcem , facto eum eo Amno Crucis , ponit Episcopus super Corporaia In medio retro Hostiam die. Idemptae tibii Rubriea Missalis Parte ii. Th. vi I. Numero v. his verbis: Ora me duri, seu rum Cruci; cum Calice super Corporale, di i m in meo ps Hostam e locat. Putat eruditus Le-brun in sua Lituroiae explicatione Tomo I. Partex II. Articulo v I. g. in ritum sectendi Crucem eum Catiee super Corporali, inde originem suam trahere, quod juxta antiquos Missarum dicci; in Hispaniis oratu, illa, o erimus tibi Domine calicem salutaris die. in s iubat ab iis verbis, In nomine Patris die. In Missali antiquo Ambrosiano a S. Carolo anno MDin. impresso formula Orationis , qua Calicem offert Sacerdos, finitur eum ipsis verbis, In nomine Patris & in fine eu-jusque divina Persisnae signum Crucis cernitur.
lix post Hostiam, ejusque meminit, ac rationem aissign1t Durandus in suo Rationali Lib. iv. Cap. xx. Nun . xx II l. postquam tamen dixit, Calicem Romae ad dextermin latus Hostiae collocari consuevisse. Haec eius verba: Calix autem n im Romae ad dexterum lusus oblatc. Tum paulo inserius addit: Ginmuniter tamen alibi Huytis Nostis inser Sacerdotem, e Gurem . Ritur Milianum ponendi scilicet Calicem a latere de tero Hostiae, mutatum tandem sui e Semlo xv. ex
eo conjicimus, quod in Roniano Pontificili edito primum Romae amio MCDLXXXV. ritus ille praescribitur, qui communiter in Ecclesiis serva-hatur, in quibus scilicet poni solebat Calix retro post Hostiam. Quod quidum recte institutum est, tum quia prius consecratur Hollia, quam Calix; tum vero potissimum, ne, si propinquior esset Sacerdoti Calis, inotu manus illius deeideret.
VI. Nutandum praterea hie illud est, δε- eiendam esse Crucem cum Calice super Corporali
ambabus manibus, non autem una tantum, ut
male quidam faciunt ό itemque non debere Crucem inain excedere altitudinem Desini, in utra- qtie lineta, neqne illam fieri per pom ta, sed perlincas aequat , ut supra de iacienda Cruce cum Patena dictum est. Glieis quoque pes, cuin facienda est Crux, detineri elevatus debet a Corporali ad altitudinem trium pirciter digitorum, uti post alios notat Meratus in Additionibus ad G1-vantum Parte tr. Titi vir. ad Rubricam v. ubi etiam minutissimas alias caeremonias dilucidat, quae tamen servari a Celebrante debent. Cet
rum tum ex Rubricis Missalis, tum ex prascripto nostri hujus q. posito a cHebrante Calice super Corporali retro post Hostiam, Calicem ipsum
Diaconus Palla cooperit. Cooperitur autem CHlix non tam causa Mysterii, quam cautelae, uti docti Micrologus, O' LVII. Quod taladein eum ritum spectat, ut scilicet Diaeonus capiens Patenam ponat illam innianu dextera Subdiaconi, ae extremitate veli ab ea Pirte pendentis contegat, quam Subdiaconus ipse stans post Episeopum, & Diaconum spatio congruenti, sustinet elevatam usque ad Patre noster. ut insta dicetur, stipervacane in est do ritu ipso in hoe Commentario disserere, eum iam illum abunde explicuerimus Lib. I. Cap. x. in Commnientario ad β. vi. Eo etiam sunt reserenda, quae de Patena scripsimus T O v. nostri Romani Pontificalis ad Titulum Ix. qui inseribitur, De Pate me, ct Caiacis consecratione , ubi, & ejus antiquitatem, & alia stitu digna, quae ad eam rem pertinent, notavimus cx antiquis Ecclesiarum monumentis, & Ritualibus Libris, in quibus varia Patenarum genera occurrunt, aliae enim erant P.itenae quotidianae, aliae ministeriales. Constat sane , plures olim adhibitas suisse in Sacrificio Misse Patenas, quia scilicet ingens olim erat fidelium numerus, qui in Mitti communicabant, cum enim Ranis Patenae impositus consecraretur ἐuti jam alibi ostensum est, necesse iccirco fuit, ut plures ad impertiendam fideli populo Euehari-lliae communionem Patenae adhibcrentur. Sed de
Prosequitur interim Episcopus eum cieremoniis prout in Missali Orationes, videlicet, is spiritu Himilisviis c e. Et, Veni sanctificator fac. Et cum dixerit, Benedι Sacri tam tuo sancto vimini praeparatum, ministrante Diacono naviculam , & dicente , Benedicite Pater Reis dissime, Acolytho vero thuribulum sustinente, dicit, Per intercessionem se. & alia, prout in Missali; & accipiens thuribulum de manu Diaconi, thurificat oblata , & Altare juxta formam in suo particulari Cap. xx III. F. I x. Lib. a. traditam , dicens interim Versiculos, Dirigat in Oratis meae c. Quo thurificato , reddit thuribulum Diacono in cornu Epistolae, dicens, P cendat in mbis Dominus oe. Et aecepta Μitra pretiosa ab Assistentibus , vel ipsis deficientibus , de manu Caeremoniarii, vel alterius , thurificatur in eodem loco stans a Diacono triplici ductu , & statim Iavat manus more solito , dicens Psalmum, Lavabo f c. ministrante mappulam pro illis tergendis Presbytero assistente. D. II. - a q. LXV.
115쪽
io2 CAEREMONIALE EPISCOPORUM 9. LXV.
Diaconus vero interis thuriscat Praelatos , Dignitates, Canonicos, Magistratus , &alios de Choro, ordine, prout late suo loco explicatur.
Arare. Hactenus Rubri ea Missalis Parte ii. 1itivit. Num. V. in quam jam plura adnotarunt GD uintus, diarius, Meratus, Ralli, qui Missalis
II. Quantum ad orationes ipsas, quas m fgubur merim Frisi pus cum Geremoniis, praemseris tum nitul reperiri in antiquioribus Romanis ordinibus , sed neque in Gelasi, & Gregorii igni Sacramentariis, testitur Marten ius Lib. l. De II uir Deos rictus, Cap. iv. Articulo uti Num. xvi. Meminit nihilominus seeundae Oratio nis, idest, Heri Moseatre die Romanus ordo vi. Pag ψ. aliique prisei Missarum dices,
ambarum vero orationum Rouranus ordi, xiv.
A ictore Iac ho Gaetano Pag. 3oa ubi etiam de ieeunda ν'uens, ritum ipsum in Missalis Rubricis miscriptum rvari mandat: Deinde, inquit, farios Mum Crucis unum super Caluem, di H Ilium , Alter dies orari nem illam: Hevi Sav
es ea orta c. Signum Crueis ex recitata a nobis
superitis Missalis Rubrica fieri debet a Sacerdote, elim ad ipsam orat tonem, Veni Sa I evior oeci dixerit,inlex die die. III. Tradit Micrologus Cap. x I. recitari bane Orationem juria GaIueanum Orrinem, quam eii ini ita describit: Heri Sancti Hor omni Iem aeterne Drus, benedie Me Sacri tam itio nomini praeparatum. Per cirisium Dominum m-srum. Paulo diversiis eandem assert orationem ordo vi. Mimnus; haec enim illius verba: Veni Sanes mur amui levia terae Drus, Mnerie hae refleta AE tUI aeparatiam: regnus v ferulastruoru n. Totidem verbis habetur timipsi oratio in pervetusta Missa a Mathia Fluco Illyrico edita, & in aliis Codicibus antiquis Mis- sirum. Q md autem ait Mierologus, diei ipsam Orationem juvia GEDanum ordium, idem criae si dideret, iuxta ordinem Ri immitia, nam ut fatetur eruditus Lebriin, Gallieam Eeelesin jam longe ante annum Christi millesinum iuxta Ro-ilianae Ecclesiae Ritus divina ostieia peragebat.
m. in qua nulla ad silem extat conclusio, Per risum m. vel , visis ΘΔ mox ex prae seripto nostri q. mihi ante Diacono, dum- te, Bene cite Pater Reverendissiime, Acot honerottari lum fusinense, Heu, Per intercestionem &e. His prout in Missis, ubi selliret agitur de thuri atione oblatorum , quae antiquissima est in Ecclesia, uti supra ostendimus Libro I. Cap. xxii I. in Commentario ad q. M ubi etiam sese explieuimus antiquam illam Urati nem, Per intere mem m. in qua licet iuxta varios recentiores Mis alium Librias, mentio fiat, Rari fluebaesis Arabanneu , in antiquis tamen Missirum Codicibus, & in memorata Mitti ab Illyrico edita legitur nomen , Som Gabrielis Araba ureli, & quidem rectius, ut ibidem not vimus. Non enim dubium est , quin Angelus, qui Zaeliariis apparuit, stim a dexteris Altaris incensi, Gerit Angelus Gibriel, uti habetur in angelio Lucae p. i. Erasum Gabriel I c. ad quem loeum ea oratio alludit.
et usque ritu hie dici possunt, licui &de aliorum
thurificatione, q- ex antiquo Ecclesiae more fieri assolet, iam sese explicuimus in Commentariis ad ipsum Caput xx III. Lib. I. Ad manuum qu que lotionem quod attinet, quas nempe Celebrans Episcopus post suam thurificationem lavat, enarratum et lina superius fuit Lib. i. Ex Rubrici Missalis Parte ii. 'siti vi I. Num. v I. Sacerdos
Mi stam privatam celebrans, ubi dixit, Heni Samn eatre aecedens ad cornu Epistolae, ibique stans, ministro aquam sundente, Iarat manus , Ues, extremitates digitorum , pia ess, ct indicis, dicens Psalmum die. Verum in Missa si lemni ex eadem Missalis Rubrica , loco eitato Num. x. Celebransfusiquam in matu uerit, la
tat manus, totas scilicet manus, non vero, ex
tremitates igitorum pudias, ct indicis , ut in Missa privata dicitur. Quocirca contra Rubricam Dei unt Sacerdotes Missam solemniter Celebrantes, qui ' st thurificationem non totas quidem manus, sed selum extremitates digitorum polli eis, & indicis luant. VI. inintum ad recitationem Psalmi, L visa inter Iunoeentel cte. dum Celebrans manus lavat, est is utriusque Ecclesiae Ritus, Graecae, aetatinae, uti praesertim videre est in antiquis Liturgiis sanctorum Basilii, & Ioanni Chrys flumi, in quibus totus ille Psalmus, Larus inter inmeentes dici ad eam manuum lotionem, quaest pust offertorium, legitur. Rus etiam Palini meminit S. Germanus in Theoria rerum Ecclesiasticarum, cum agit de ea manuum ablutione. Iaegitur etiam in multis Liturgiis Latinis, quam vis
116쪽
vis in quibusdam non totus Psidmus, sed aliquis De anriguis Disae ritibuι , Cip. iv. Atii culo
ejus versiculus recitaretur, uti notat inter alios xii. Quidquid sit de cavarietate, ex nostro I. is v. Petrus Lebrun in sua Explicatione Liturgiae, Par- dum Episcopus manus suas lavat, Garenui Inute D i. Artieulo v I ii. q. I. omissum sutile in ris thuri u 'clator, Dignustra , tam laus,
ne, Bona Cardinalis, Lib. it. Rerum Lirurgica- fus Deo ea uatur, idest, Cip. xx Mi. Lib. i. rum, Cap. ix. Num. v I. Sc constat ex variis Mis' ubi nos susceum ritum explicuimus, allatis etianisarum ordinibus, quos affert Martonius Lib. I. variis Sacrae Rituum Congregationis Decretis.
Postquam Episcopus laverit, & absterserit manus, aufertur ei Mitra a praefatis Assistentibus, vel illis absentibus, a Caeremoniario, vel altero, qui eam illi proxime imposuit, quam Minister de ea serviens reportat ad Abacum; Episcopus vero rediens ad medium Altaris, inclinatus, & junctis manibus, dicit orationem. Sinim Iuncta Trinitas cm. qua dicta, osculatur Altare; deinde e re has convertit se, junctis manibus , ad populum per latus suum dexterum, dicens voce intelligibili, ac manibus
parumper extensis, Orate Fratres; & statim eas jungens perficit circulum, prosequendo, ut meum, ac vestrum c . Tum manibus ante pectus extensis, ut fit ad Orationem , stans in medio Altaris versus Librum, dicit abiblute, sine , Oremus,& sine alia interpositione Orationem, vel Orationes secretas. Cum dicit, Per D
minum, jungit manus; & cum dicit, Pesum Christum, caput inclinat, quod licitin prima oratione, & in ultima, si plures sint dicendae.
I. Otis, & abstersis ab Episcopo inanibus juxta ritum jam alias explicatum, Gu a fertur ei Mura a praefatis avium ibus,
Mi ilus absentibus, a Caeremoniam , vel altero ,
I eam illi proxime imposuit postqi iam scili et ipse a Diacono thurificaretur, ut in l. superiori edieitur quam Mysiser de effera res, factis scise Iieet debitis Episeopo, & Aliari genuflexionibus,
remnat ad Abacu , 8c ibi stat, ut notat B1ul-dryus. Episcopus tora rediens ad medium Altaris Delinatus, di junciis manibus , dicis Oranionem, Sufeipe cincta Trinitas M. qua iacta, osculatur Altare. Ita Rubriea huius nostri l. quain lubet explieare Rubrica Missalis Parte ii. Titi v II. NMmero vir. ubi Ritus ipse sile enarratur: Munibus antepvim junctis, revertitur ad mediam Auaris, ubi fans, missae ad Deum et ans , Oflarim demittens, manibus junct i super Altare , amquamulum ineluatur dicit , Sufeipe fanista Trinitas M. qua dicta, maribus hine inde extensis ,
super Altare risi is, Ucutitur illud in medio.
H. Ergo post lotionem inanuum recitat Sa-eerdos hane orationem , Sine e sanctu Trinitar . qua rursum dona saeranda osseri Deo in memoriam Passionis oristi, & in honorem beatae Virginis, S. Joannis Baptistae, sandionimque Apostolorum Petri, & Dauli, cti rum, quo rum stilicet Reliquiae in eo Altari eonditae sunt. Franeiscus Archiepiscopus Rcithoimgensis in Collationibus, De Musa , Parte ii. Articulo I I. ait, quosdani pro istorum, legere justorum, eam que lectionem vulgatae praeteri λ sed perperam ,
inquit lauditus Boni loco ei talo, nam Illa vox
iustorum mis bene euaeret , di I perflua foret,
eum satis sequatur: ct omnium Sannorum s. Quam antiqua lit haec oratio, non liquet, extat tamen, ut ident Bona Cardinesis obscrvat, pa eis mutuis in Codice Titiano apud Menardum, & in Missa Illyriei, quotidiana ctgeneratri nuncupatur, siquo in ea expressa mentio Sane orum, quorum Festivitas ea die celubr.batur, & qu rum Reliquiae ibi habebantur. III. Meminit quoque ejus orationis alterolores Cap. xl. qui floruit Seculo x i. aitque, illam diei a Sacerdote inclinato ad Altare, non ex ali
tum ad illius sensem, legitur quoque in Liturgias Graecis, ut videre est apud S. Maximum , & sanctum Germanum in suis Theoriis. Sed iis ciuisis,l gitur paucis immutatis in Missali Ambrosiano,
uti observat Lebrun Tomo r. Parte III. Articulo ix. ubi etiam in Nota ait, tribui a quibusdani ipsam orationem S. Ambrotio, quia scilicet in quodam antiquo Missali Antisiodore iis legitur: Levando Cabeem, dicat Orattinem S. Avibrasi:
S ci sancta Trivitas cte. Sed quid alios Codices memorem, videri possunt varii ordines Minarum a lxidato Martento allati, in quibus passim ea oratio occurrit, una cum aliis ritibus in eisdem ordinibus notatis. De ritu inclinationis Sacerdotis ad eam Grationem, & osculandi Altaris post dictam ipsam Orcivionem, mentionem facit Durandus Lib. I v. Cap. xxx I I. Num. I. ubi
addit , Sacerdotis inclinationem significare humilitatem Christi, qui exinanivit semetipsum usque ad mortem, & inclinavit se ad pedes dissei lorum; deosculationem vero Altaris fieri, adnotandum , quod per Passionem Christi, popillus
117쪽
liberatus est, & Deo Patri reconciliatus. Sunt quidem mystior interpretationes , minime tamen
ginensi ii l. anni CCCXCVII. Cin. xxl l I. cau
tum iit, ut in Mari sempere ad Patrem dirigat roratu, dirigitur nihilominus nostra ima oratio, scipe die. ad totam Trinitatean, quia scilicet, nullum est hodie perieulum, quod ea oratione
quis credat, plures esse Deos, ut olim putabant Gentiles, quorum errorem ut Ecelesia destrueret, ideo abstinebit sanctissi Min Trinitatem invoca
re , ut observant Vigilius Tapsensis, R I ritus Lugdimensis, De inlatae Misse. Ceterum in ipsum Carthaginensem Canonem notat A stor Delectus Adlarum Melesiae universe, ita ordina das elia ad Deum preces in Altari, seu Missae OG scio, ut ad Patrem dirietantur, quia scilieet eum Filius in Saerifieio conliderandus sit ut Deus ii mo, vel ut factus victima, vel ut Sacerdos, subiis tantum, quae tunc obit, olsciis debet spectari, non autem ut finis, ad quem Sacrificium
reseratur, nisi quatenus cum Deo unus est. C:rte
si antiquos Codices Milsarum spectemus, Ora tiones, quae in iplis reperiuntur, c nes ad Patrem directae sunt, estque recentior lieelesiae di- stiplina, ut quaedam orationes ad Iesum Christum, vel ad Spiritum Smistum dirieamur.
sat e. 8c osculato Altari, Episcopus, dein in .erectus, cinertisse, Disit manibus , ad ρο δε per latus Duin dexterum, dicem voce instat hili , ae manibur pom per extensis, orate Fratres , satim eos DNempestat circulum ,
sequendo'. ut meum M vestrum M. In Rubrica
Allifalis Ritus hic ita exprimitur: minis mani-Bus ante pectus, demissi ur oculis ad terram , a smyrra manu ad dexteram venit se a populum ,e' versi eum extendem, di jungens manus, dies voce a uomulum elaeta , Orate Fratres, , δε-
ereto Profeyums, ut meum, ac vestrum Sacrificium occ. sens Deirculum, revertens iunctis manibus ante Ius a manu dexura ad medium A
raris. Multa plane in hae Rubrica Missalis sunt, quibus Rubrica nostri I. egregie explicatur, idemque a uobis hoc loco, sicut & alibi passim eandem obeausam descripta.
te Fratres, &ritum, quo Sacerdos conversus ad adstantes, tum Ministros, tum ceteros Fideles ea profert, testein inter alios antiquum habemus
Joannem Belethum Scriptorem Seeuli xι 1. qui in sua Explieatione divinorum Gisiorum, Capite
xLI v. eum ritum ita enarrat: tam amem ait Sa
cerdos , orate Fratres, satim recipit strare , σκαι sis liter hae austeuer secreto orare debemus, ae duos Psalmos canere , nempe , Exaudiat te Dominus, ct sequentem. Sed quanto interim dicit , Orate Fratres, perinde es, ae si disci et, Dominus vobiscum, tacite, cu sese vertat ad palum. Plura in eum ritum tr dit Durandus Lib. iv. Cap. xxxi l. Num. t M. ubi etiam docet, monito Papulo a Sacerdote ad orandum, Per ea verba ,
Orate Fratres, statim revolvi ad Altare per sinistram partem. Ex sententia Crassi Lib. it. Capa v. debet Celebrans , ubi conversus ad populum dicit, orare Fratres, morulam facere , idest, si re aliquantulum, nunusque aliquantulum ex tendens ante metus, atque easdem jungem, illico circulum perficere versus ad cornu Euangelium, ante Altare autem Prosequi, ut meum , ac
VI s. Olim in multis Ecclesiis juxta praeseriptum Romani ordinis v r. Pag. 7 . Episcopux conversus ad populum sola illa verba dicebat,
Orate prome , sive etiam, Orate pro me peccato re , ut in Sacramentario Trevirensi, & in aliis antiquis Missarum Codicibus alnid Petrum Lebrin Tomo I. Parte Iil. Articulo I x. q. t. Non desunt vero Liturgia etiam antiquae, in quibus ea quae hodie sequuntur verba, us meum , ac vestrum Sacrificium G e. leguntur, & quidem totident sera verbis. Putat men Oratus Lebrun, Remigium Αω tiliodorensem primum fuisse, qui circa annuntia CCLXXx. ea verba exhibuit: Orate Fratres,
idest, uet meum, ac latro pariter Sacri ei aeremum e Domino. Similem formulam legere est in aliis priscis Missarum ordinitiis, ae praesertim in pervetusta MilIa ab Illyri eo isita, ubi ita legitur: Sacerdos humalime se umeriat adrirem ames, dicens: Orate pro me peccatore fratres, & Sorores, ut meum, & vestrum Sacrificium aeceptum fiat Domino Deo omnipotcntiante conspo tum suum.
III. Legitur eadem formula in antiquo Missali Ultrajectili circa Seculum IX. exarato, in quo scilicet Sacerdos dicit, orare pro me peceat re Fratres, O Sorores M. Ea formula uiam isse Ecelesiam Pariliensem usque ad annum MDCX . & Metensem ad annum MDCXL testis est laudatus Lebrun loco citato, ubi etiam mox subdit, ubique locorum servari hodie antiquum morem , dicendi scilicet , Orate Fratres, sine illo additamento, O Serores , quia scilicet satis est, ut Sacerdos verba sua dirigat ad principalem sexum, qui alium minime excludit; nam, ut ait Apostolus in Epistola ad Galatas, GP i II. Non es masculus, neque femina, omnes erim vos unum sis in C isto Vesu. Porro vocat Sacerdos admirates, Fratres , more ejusdem Apostoli, qui eo nomine appellitabat Fideles, ut in ejus Epistolis videre est, & in Actis Apostolorum; quem mo rem inter alios Patres sequutus sanctus Cyprianus, ita in Libro, De oratione Daminica scribit: Sa
IX. Christianos quoque se invicem olim Fratres mutuae charitatis causa vocasse, scitissime notat Ioinnes Bona Cirdinalis Lib. H. Cap. IX. Num. vi. sed quia Gentiles sacris nominibus Fratris, & Saroris ad libidines tegendas abuteban tur, ut ex Petronio, & Martiali, aliisque constat, ideo Cacilius apud Minuti uin Felicem hane Fratris , & Sororis nomenclaturam Christianis exprobrat, inde arguens mi pra, & libidines ab illis perpetrari. Cui tamen respondens octavius ait: Sic mi, quod inuidetis, Fratre; τασα I ,
118쪽
ut unius mi rentis is es , ut em et Fidei, ut spei eohaeredes. Rei te qtu ue Arnobius in Psilmum exxxi i l. inquit: Unde esis omnes Fra- reeit De uno patre Chrso , de ι- mctre Eeὐ- sis. Refert haec loca dolitissimus Bona, ex quibus etiam addisicimus, quam ob causiani invitans ad orationem Fideles adstantes in Missa, ditat Sacerdos , orate Fratres. X. Dieet autem fortasse quispiam , si offerre Saerificium, ad Sacerdotes solum pertineat, Cur
dieit Sacerdos, Orara Fratres ut meum ac D
s in Saeri tam σα Respondeo cum Iniamen tio III. Lib. Ol. M iserio um M ae, Cap. v I. se Alberto Magno in Libro de celebratione Missi, quod adimpletur proprie miniseris Sacerdotum, generaliter aris , o devotione eunthrum. Or do quoque Cameraeensis, & Stephanus Eduentis in Libro , De Sacramento Altaris, Cap. XLII. ita ad rem inquiunt: Non stam Sacerdotes , ct Clarus qui fecundum diversi gradus iatinis oe cupantur O iis, offerunt, sed etiam audientes , qui vaeis, fi orarionibus assisunt resperames . Aliaue za re veteruili Scriptorum testimonia videri posunt apud Durantum Lib. 1I. De ritibus Rcle si cithosicae, Cap. xxx i v. Num. vi i. & seq. &noviiii ine apud Lebrua in Explicitione Liturgiae Tom. I. Parte Iv. Articulo it i. ubi explicant
verba illa Cinonis, vel qui tibi ofrunt θος Saeris Alam laudis. XI. Sed tempus est, ut cetera nostri β. ver ba explicemus, in quo edicitur, ut dicto ab Episcopi , Orate 'rures dici & persecto cireulo juxta ritum jam seperius explicatum, sum mundissante perur extensi , mst ad orationem, sani iumedio Altaris dicat absolutesne Oremus, ct sue alia interpositiora orationem , vel Oratimes e . Eidem pl.ine verbi leguntur in Rubri a Misalis
nem ideo nominari, quia secreto dicitur, docet Avit1riu; Lib. iii. De Eetas ustuis Melis , Capite xx. ubi etiam antiquum illum ritum explicat. Certe cum paratur consueratio, Sacerdotem iam primis seculis precari tacite consuevis, testatur pervetustus Atactor Apostolitarum Constituti num Lib. v I I. Cap. a it. const itque ex Conci lio Laodiceno anni CC IV. Can. xix. ubiliabetur, precos qua dam in Milia cum silentio fieri. Quocirca recte ait Concilium Tridentinum Suisone xx I . Can. piam matrem Eces etiam ritus quosdam instituisse, ut sellicet quedam summissa voce, alia vero elata, in Milli pronunei arentur. Rideant itaque quantum volunt haeretici, qui tamen egregie a blajoribus nostris consutantur, qui& seerere orationis meminere, rationem quo que ejus ritus explicuere . XII. Quod hujusmodi ritus non vacet my sterio, docet nos Innocentius III. Libro ii. Ihre seriarum MVinc, C1R L i v. Silensium Saeerdotis,
inquiens, latibulum Chrisi de nat ; vel, ut ait
S. Tholms II i. Parte, Quaestione Lxxx GI. Ar ticulo I v. ad vI. Mereto aliqua Socerdos dicit,
quia circa Christi m nem, discipuia nonn Occuseu calfitebantur cirisum. Ante Innocentium III.
& S. Thomam Ivo Carnotensis primum Canonicus Regia aris, tum Episcopus, in Libro, De remenientia peteris , O MN Sacrificii , ritum ipsumesiarrat his verbis: Sceretae Orationei , quas post retorium faxit Sacerdor, in quibus panis, in vinum , quae in orisu Corpur, σ- Sanguinem Do-1Unitas verbis commurandasunt, Hostiae, via Oblationes , vel Sacrificia nominantur, quod eum Ganget Unile hiseant videamui se angelis quippe legimur, quod Dominus fucta cama in horistum eum discipulti rectust,inibi, auequam ad eum stervenireM, rehensuri eum erant, remaut a disii ias, eandem Orationem in Aen
XIIL His adde, quod de eodeni ritu scriptitIIildebertus Cenomaeensis in silo Carmine, De
His iram mysis secreto Presbner orat: SecreIat memaram, a miti que fraces, Nurs erit arsus, eum te jam ruda remoto, Absessit modicum , terques ecatur au. Similia qui'ue docent Ruperius Abbas Titilleniis Lib. it. De dioisis O iis , Cap. 1 v. Belet luci , Du randus, aliique celebres, ac pristi Auctores, quiritus acros expositere . Qui circa non inodo hae
retiei, sed & quidam p rtim Catholici, qui
intemperanter Critiei, mysteria ipsa parvipendunt, quae ruris ritibus continentur, rejieiendi sint, ac penitus contemnendi: non enim tanti eos saeimus quanti veteres, ae religiosos Scriptores rerum liturgicarum.
XIV. Ne demum quid omittamus, quod in hoc nostro q. expressum est, nempe secretam Orationem dicendam esse tute Ace, oremus, ct sine aua interrisitione, est & is antiquus ritus ab antiquis Scriptoribus jam explicatus, tametsi vox ipsa, Oremus , in compluribus etiam Miffatibus legeretur, teste Petro Lebruti in sua Liturgiae ex plicatione Tomo I. Parte Ili. Articulo xl. Ut ut sit ea variatio, ex nostro β. & Rubrici Missalia
Parte II. Tit. v II. Num. v M. Celebrans maniburant: pectus exuosi, flans in medio Altaris, versus Librum, hoc est, versa saeie ad Librum, qui i eirco aptandus est prope Corporale, ut comm
dius legatur, dieit abs te sine, Oremus, disine
ulla inurpositione, orationem, vel Orationes se errear: eum dicit, Per Dominum, jungis manus ἔJesum Cristum'; eaput Meianas , quia
fuit in prima ora Ioue, , in ultima, Astires
Aut dicendae , quo casu etiam ubi duae, vel ptines recitentur orationes secretae , debet Celebrans primam orationem terminare secrete per illa ver ba, Per omniafruisse lora , & debet ipse re spondere sibi, Amen. Ipsa quo iue veria, Ilar omnias cui reuorum, quae ad postremam Orationem secretan dieuntur, quamvis, si proprie loquamur, non sint initium Prietationis, sed s-nis orationum , vult tamen Innocentius III. mbro ii. Cap. Lx I. esse simul finem orationum, &principium Praefationis, ut ostendatur scilicet, Christum lapidem esse angularem, qui fecit utraque unum. Similia plane legere est apud alios an
liquos Mysteriorum Mist. Expositores.
119쪽
Cum autem pervenerit in fine ultimae Secretae, ad Per omnia secati, exclusive, Ilans in medio Altaris, positis hinc inde super Altari manibus, clara voce cantando, illa profert; deinde, Dominus vobiseum, cum Praefatione competenti a di dicens, Ium corda , manus aliquantulum elevat; ac dicens, Gratias agamus or. manus elevatas jagit in verbo, Deo nostro, oculos elevans , & statim caput aliquantulam, inclinans , mox disjungit manus, easque expansas tenet usque q4 finem Praestationis; di iterum, cum dicit, Sanctus, Sanctur θα illas jungit, capite aliquantulum in clinato, prosequens cetera cum Ministris, summissa voce , videlicet, assistente Presbytero, di Diacono, qui tune ad eum accedit. Et cum dicit , Benedictus,
erigens se , facit sibi signum Crucis a fronte ad pesius, sinistra insta pectus posita:
tum manibus junctis, 3e super Altari positis, devote inclinatus , extollit ad Crucem oculos, eos lutim demittit, di incipit, ac prosequitur secrete totum Can nem, illumque adjuvat Diaconus, elevando Dalmaticam ad brachium. & disco periendo, & cooperiendo Calicem, dum signat, di alios actus facit, prout in Μissali, attente, & devote usque ad elevationem. Presbyter vero assistens adver tat ad illa verba, tina etim famulo tuo cae. & Antistis nostro cy. ut eas proserat,
secundum regulas in Rubricis Μissalis positas; videlicet, me indigno fervo tuo c.
plures sint, Celebrans ad ea conclinio-a nis verba, Per o masculasciviorum , exclusive, ut ait etiam Rubrica Missalas, stans iii medio Altaris, poli in hinc inde super eo manibus , & quidem ex ritu antiquo, quem explieat
Durandus Lib. tr. Cap. XXXI . Num. xl I. clara
voee eantando, verba illa profert, Per o da δε- ιiasseeu rum, deinde, Dominus volscum, em Praefatione competenti. Nomine Praefationis hie intelligitur Proloquium, quo Fideles, qui tremendis adsunt Mysteriis, excitantur, ae disponuntur ad Canonem , Consterationem , & Gm- inunionen , quae prieci uin in Surificio loeum teneat. Appellatur autem Pinsatio variis nominibus , Inlatis, ut in Missali M arabico, quia, ut put ii Jωnnes Bona Cardinalis Lib. II. Cap. x. Num. i. ex verbis Fidelium inseri Sacetans, vere
dignum, & justuin esse, Deo omnipotenti gratias agere, ipsiumque laudare, & praedicar In cicsonenIi ordinario, antiquisque Liturgiis Gallicanis,
uti & apud S. Gregoriunt Turonen sena Lib. ii. De miraeum S. Martini, Cap. x I v. Cou satio, rur
susque in aliis Missarum antiquis Codicibus , -- invitis, dicitur, qida scilicet in ea fuerdos, audita voce populi, vel Cleri, live Ministri aseserentis, dignum, & justuin esse, Deo grati M
agere, contestatur, veram esse liane populi assertionem , tum uolemni gratiarum altione se, &
Fideles disiponit ad tremenda Mysteria, quibus
rebus Delesiasten, Cip. xx I. Praesitiones usprimus ori veris , nisis ignotum es. Sunt qui earum institutionem S. Gelalia Papae I. tribuunt,
ea ducti ratione, quod in Libro Pontifrali, ubi
de ejusdem , ita agitur, Sacramentorum Praela times, & Orationes cauto sermone composuistudieatur. Sed quamvis concedamus, plures a Ge Ialio, plures item a S. Ambrosio, Ma S. Grego rio Magno, aliisque Patribus edita suisse, ceditum nihilominus est , quod ait ninnioratus B
na, in ipsis Ecelesiae primordiis jam usuin Praefationum in Milia extitisse, earumque institationem, vel Apostolis, vel Apostolicis Viris tribuendam; quod facile probari potest, nam integra, nostiaque Praefationi simillima Iogitur inis
pervetusta S. Iacobi Apollati Liturgia, ejusquo
mentio reperitur apud sanctos Patres Gregorio, Gelasio, & Ambrosio ipso vetustiores, praeserti in vero apud S. Cyprianum, qui in Libro, De oratione , sic loquitur: Auando flamus ad Or itonem Fratres iurissimi, id iure , θ' inemn-bere ad preces isto crede debemus. Cogi atu omnis ea alii, di foliaris abs G, nec quidquam tune animat, quam id solum cogitet, quod precatur . Ideo in Sacerdos aue Orationem , 'πυιione praemima, parat Fratrum morer , dicendo , Sursum corda, ut dum respondet flebi, Hab inius ad Dominum admoneatur, nihil aliudRO, quam Dominum eogitare disere.
cos, qui ejusmodi Praefationis meminere, longo agmine affert Duranius Lib.H. De ritibus Bele
Gihodies, Calx xxx. Itemque post eum memora tus D na, ae alii eruditi recentiores rerum Li turgicarum Scriptores. Si veterem Ecelestiae di-
seiplinam spectemus, mos olim apud Latinos omnium Ecclesiarum fuit, ut propria in singulis Mis sis P Vatio. diceretur; id enim aperte constat ex ordine Gelasiano, Sacramentario S. Grego rii, atque ex multis antiquis Missilibus, quibus etiam
120쪽
etiam addi possent Mis ales Codiere, Ambrosia-mis, & Mogarabie . Sed tandem Coneilium Wissimonai lariense antio MCLXXV. statuit , ut Praetationes nonnisi decem postii dum canerentur, cujus uaeret uin eo limiavit Coneiliuin priniacense Can. xx ii. Apud Burchardum Uorma ciensem I .ib. III. Decretorum, Cap. Lx I x.
Pelagius Papa in Epistola ad Episcopos Galliae, &Germaniae, novem Praelationes enumerat, idest,
Domini, tertiam de PenIecoste, quartam de Na tali mwDI, quintam de anoritione Dowini,
te , octavam de Gruce, nonam de I umio in ages a tantu diis dicendam. Concludit deinde Epistolam Peligius sie in luiens: IDIPraefationes tenes, ct cautidusiata Romana fecissa.
IV. Fallana esse hane Epitritam, vel ex eius
postremis verbis constat, nor enim Romana Ecelesia novem illas Praelationes solas custodiebat, tenebatque, sed longe plures, uti jam superius notatum est ex ordine Gelaliano, in quo tot sunt Praefationes, Quot Mitre. Quando Praefationum multiplieitas clesierit , conjici p biost ex laudato superius Nestmonasteriemi Concilio, quod sei- licet anno MCLXXV. celebratum fuit, ubi it se
tuit, ut Praelationes dumtaxat decem canerentur. Porro prael er novem enumeratas a Pelagio ceteras
delendas vise suadet Hostientis in Cap. Consilium, De ee bratione M urum, sed additae novem il- Iis fuere aliae duae, una communis antiquissima, quae S. Gelatii Papae, sive S. Gregorii creditur
esse, altera de Bena Virgine ab Urbano II. institutL; & liae undecim sui , quibus Omnes etesiae ritui Ronum3 adhaerentes hodie utuntur, tametsi Datres Eremitae Aligustiniani, &Fratres Minores peculiares hallaniat Praefationes, quas di-
eunt in Festo S. Augustini, & S. Francisci. U. Hisce ad habendam notitima Praefati
mina notatis, ut nostrum q. enarremus, cum per
venerit Celebrans Episcopus in fine ultimae sectetae orationis, ad illa videlicet veriba, Per Oinnia fecula secuti in , exelusive, stans in medio Altaris, facie sellieet ad Librum conversa, ut Prae fationem legat, politis hinc inde super Altari manibus, id est prope Corporale extensis, clara voce eantando, illa profert, nempe, Per omnia se lasciare , sive ipsa verba sint finis ultimae orationis secretae, sive principium Picefationis ', deinde , eum eiacm voce , Dominus vis eum , &Praetationem. Advertere tanaen illud debet, ut, eum dicit, Sursum corda , manus aliquantulum elevet, scilicet usque ad peistoris terminos , &non ultra, itaut palma unius minus, digitis iunctis in suis extremitatibus, respiciat palmam alterius manus, uti post alios notat Meratus in Additionibus ad Gavantum, ubi explicat Rubricita superius citatam Missalis. Cum vero Celes,rans dicit , Gratias aramus ere. imnus elevata, iungit in verbo, Deo nostro, ocul ri elevans, ad Cruci
xum scilicet, qui est in Altari, S: statim eaput aliquantulum inclinans, mox disjungit manus, To. IL
easque expansas tenet usque ad finem prae alionis; nullo modo scilicet se ad aliud divertens, nec ceput inelinans, niti in Praefatione Occuirat nomen Jesus, vel Mariae juxta regulam generalein Rubricae jam alibi traditam.
Sanctus, Sannus iterum Celebrans manus jungit ante pectus, capite aliquantulum inclinato, prosequens eetera cum Ministris, summi in v e, alsille lite Presbytero, & Diacono, qui tunc ad eum accedit, nimirum ad latus dexterum, cum
debitis stilitat reverentiis, & paulo ante, quam dicat, Sanctus . Et cum dicii , Benedictus gulserit M. facit sibi signum Crucis a fronte ad pectus, sinistra infra pectus posita , quem ritum servabunt Presbyter ipse a stetis, & Diaconus,
qui etiam, uti habetur supra Lib. I. Cap. IX. V.
postquam dixit cum Episcopo, Sanctus, Sanctus . statim redit ad locum suum, post ipsum Episcopum celebrantem, Presbytero assistente ad sinistram Episcopi stante, eique ad Librum inserviente, vertendo solia, uti alias diximus. VII. QEantum ad Hymnum, mi Me. oecurrit in omnibus Liturgiis vetustioribus tum Latii Ecclesiae, tum Graecae, uti videre
est in Liturgiis SS. Iacobi , Baiilii , & Ioannis
Chrysostomi, item lue apud antiquum Auctorem Apostoliearum Constitutionum, & apud S. Cyrillum Hieros,lymitatiuin , quorum primus Libro v III Cip. xvi. ita Hymnum ipsum describit: Te odorant inmmerabiles Angelorum costae, Archangelorum , 1 Bronorum, Dominarionum, P tesarum , Virimum, mernorum exercituum, cie-
dem tegentes steris, binis tero capita, binis hem
num puncto temporis Intermisse, Osine interca pedine Nesi ela GD u, omnis salus dicat, Sanctus , Saurias SanHur, Dominus Deus S Moth . Plenum es tarium gloria ejus, Benedictus insecula OV. Eodem sere irvado, ac ordina meminit hujus Hymni memoratus Cyrillus in Cat ebesi xx II. Mystigogica v. Nunti vi. Quibus addi etiam potest S. Dionyiius, vel alius antiquus Auctor Libri, De Delesiastica in Orebia, Cap. II. VIII. Additum primo apud Latinos ibi IsoHymnum, Sanctus, Surificio Missae a S. Sixto I. plerique set imitu, sed Liber Pontificalis in eius Vita lioe solum a Sixto constitutum
ait, ut Meiardote ili sum incipiente etiam meu lus eundem e intaretὴ qui ritus etiam in usu fuit εpud Graecos, uti liquet ex laud.ito Auctore Apostolicarum Constitutionum, cujus locum jam supra descripsimus. Porro quia progressu temporis quidam abusus irrepserat, ut non itis in selemnibus Missis dieeretur, eidem occurrens Misensis Synodus celebrata ann DXXIX. Can. i II. statuit, ut in Oinnibus Missi, sive Matutinis, didragesimalibus, tet quae in Defoctorum cam- memorationibus fiunt, semper, Sanctus, Sanctus, Sanctus, eo ordine quoad is bipublitui disi δε- beat, quia tam duleis, di desiderabilia vox etiamsi