Tractatus de Papa ubi et de Concilio Oecumenico

131쪽

demiere assem bide dii clerre de France: d'autant que laplupari semble mi elix aimor d'abandonner nos si oles, voire Inome de renoncer a talios les promolions et digni t es, que dose foumetire u des opinions repugnantes h leur conscience

Et l'experienee nous sali voir, que depuis que l'on a enregistrol'edit de Votre M ostsi, personne n 'a pris aucun degre dans laFaculte de thsiologie, et que ceux qui uinient venus a ce desSein se soni reti eras. En outre les sondations des ssiminat res doniles revenus soni du district des Espagnois seront sans esset, parce qu iis relireroni leurs seminariStes: ce que nous croSonSd 'aulant plus qu' iis nous insultent dein squoique temstra ire inent, d'apoir perdu la libet id des eousci enees. Et ainsi votro Universite de Bouai, si assectionitis a votre service . si utile iivos Lials et au public, se verra en bres dans une grande dh- cadence. Nous csphrons, Sire, que Volre Majestsi, arant uia sa- vorabie sigard a lovies ces raisons, aura la bonisi de nous dispenser d'enseigner et de fou lenir tesdites propositions, et qu'elle se eontentera d 'un silenee respeetueuae. C est, Sire, l'eSpurance de celix qui soni gloire d sit re les plus reles de volpo service, et de vine et mouri r - de Votre Majeste les tres-humhles et trὐs-obsiissanis et sidsiles friels - le recteur et leconseil de l'Universite de DouaΤ. a Igitur Duacensis Facullas habuit tunc, prout et Semper antea, pro erroneis ac schismaticis opiniones declarationis cleri Gallicani anni 1682, quae omnimodo Romani pontificis primatui riusve infallibilitati adversantur : censuitque ac proseSSn QSi quatuor celebres articulos non posse satra eonscientia doceri aut propugnari. Cumque ad ita testandum, non OhSlante quae certo inde sibi imminebat persecutione, obligatam sese exi Stimaverit, colligat lector quam cortum ac firmum apud ipsam

fuerit de Romani Pontificis insallibilitate atque ipsius pri-

malus plenitudine dogma. DOCUMENTLv II. - Iesultae Platelli, in universitate Duae si professoris, doctrinet hoc ipso anno 1685 edita. - a Pontifex est ollam insallibili; oxtra concilium. Est jam communiR et

132쪽

pARS MLΓNDA. 25 adeo indubitata ea tholicorum fere omnium sententia, ut Bellar-ininus, Banneg et alii censeant esse fidei proximam. Hanc Bellai mini sententiam non parum firmat maxima authoritas 85

illustrissimorum Galliae Episcoporum, litteris quae incipiunt Majores e fas, datis ad Innocentium X, ut insallibilem in rebus fidei judicem, quibus Pontificis Romani primatum, eiusque etiam extra concilium insallibilitatem agnoscunt et praedicani, ab eoque petunt insallibilem de quinque propositionibus Jan- sonii definitionem. His litteris subscripserunt 85 genere, doctrina et virtute illustres Galliae Episcopi. Quibus cum in ulla eorum geli laude humanissime reSpondit Innocentius X, anno 1655, 51 mali: iisque orthodoxae fidei sententiam de quinque Jansenti propositionibus tanquam haereticiS misit. Quam, lan- quam insallibilem et indubitalum fidei articulum cum magna

erga Sanctaui Sedem Romanam observantia acceptarunt dicti

85 Episcopi, litteris anno 1655, 15 julii, datis : advertentes

quod, sicut olim, ad Episcoporum Africae relationem, Iunoeentius I pelagianam haeresim extra concilium, damnavit, sie ad Gallieanorum Episeoporum coimultationem, haeresim pelagianae oppositam auctoritate sua proscripserit; Secutus Damasum, qui Apollinarium et Macedonium, necdum ab ulla STnodo cecumenica damnatos, anathematizavit v fCompendium perutile universi cursus theologiei, R. P. I. Platelli, e S. I. , sacrae theologiae in universi late Duacensi professoris. Duaci, 1685, pagina 180 . Vide ibidem, pag. 182, testatam professorum Dua-

censis universitati S doctrinam. DocvκENrdv III. - Breve Clementis X ad Faeultatem theologicam maeensem. - Ηrius FacultatiS doctores et prosessores laudat Pontifex quod erimium orthodorae doctrinae tuendae studium omni tempore ostenderint. Inlegrum Breve datum

15 sebruarii 17 21 reperies in collectione Repue des scienceseeeldsi liques, lomo III, avrit 186l, pagina 565.

DocvuκητοM IV. - istola doctoris Callens ad Flandriae praepositum. - α A M. l'intendant de Flandre. - Bouai 7 novembro1764. Monsleur. - permetter que j'implore l'honneur devoli e

133쪽

Epistolam illam, quae in aeternum auctoriS probrum manebit, postquam edidit dominus Haulcaeur Beme des sesenees ec-elasi liques, aurit 1861, tomo III, pag. 564 , ita subjunxit :

que t 'acie du 7 juin 1766 n 'a potnt apportu do modificalion melle dans Ι'enseignement de la Faculisi de theologie. MIgitur Duacensis FacultaS, Saltem usque ad annum 1766, quatuor articulorum doctrinam perpetuo ae conStanter rejecit, ac potissimum pro certo dogmate habuit ac propugnavit Romani Pontificis in decernenda lide insallibili lalem.

134쪽

1 1. - Condemnatio quatuor articulorum Gallicorum aluit 1682. a Primate et aliis Episcopis IIungariae pronuntiata, anno 1636.

u Quae quidem propositiones auribus christianis absurdae, et plane detestabiles, cum per IIungarici quoque regni provincias a Satanae mini Stris disseminatae sint, eo fortaSse consilio ut perduellioni et caeteris malis intestinis pabulum et mentum suppeditent, et incautis fidelium animis blanda pietatis specie schismaticum virus instillent : Nos, omissa in priPSenS cura ea S consulandi, cum perpetua Sanctorum Pa trum traditione, incumenicorum conciliorum decretis, et apertis ipsius divini verbi testimoniis satis explosae consutataeque sint, quamviS nonnulla Scripturae loca auctores propositionum in suam sententiam callida et salsa interpretatione detorqueant; neque desint insignes theologi qui has partes Strenue exequantur; praedeceSSorum nostrorum vestigiis inhaerentes, qui in hujusmodi casibus unanimi consilio et spiritu noxias doctrinas et in fide periculosas proscripserunt ... ; Dei nomine invocato, et pruiliabito ea meliori forma qua per temporis et loci dissicultatem licuit diligenti examine et deliberatione matura, cum venerabilibus Coepiscopis nostris, abbatibus, praepositis, capitulis, aliisque compluribus theologiae professoribus et Sacrorum canonum Scientia praestantibus viris, praelatas quatuor propositiones consigimus et proscribimus, et universis ipsius regni Christi si delibus interdicimus ac prohibemus, ne eas legere Vel tenere, multo minus docere audeant, donec Super eis prodierit insallibile Apostolicae Sedis oraculum, ad quam Solam divino immutabili privilegio spectat de controversiis sidet judicare n tomo II Conciliorum mimariae, pagina 440 . Quando a Facultate Parisiensi expostulatum est ut censura perstringeret doctrinam Strigoniensis Archiepiscopi ac praelatae IIungaricae Srnodi, qua aSSerebatur ad solum Romanum Pontificem pertinere articulos sidei delinire, quantumvis rem

135쪽

TR1CT1ΠS DE PD1. urgeret regia auctoritas, plures illius Facultatis doctores damnationi subscribere recusarunt. Quod sic refert Petit

Didior de guetorita se et Insallibilitate Summorum Pontisticum, capite xv, ἶ 5, sub finem .u Neque denique id memoria excidit quod sub sinem printerili saeculi et a tempore samosorum cleri Gallicani articu lorum anni 1682, cum Archiepiscopus Strigoniensis in nungaria asseruisset, quod ad solum Papam pertineret articulos fidei definire, ejus propoSitio ad Facultatem theologicam Parisiensem ad cenSuram delata, quamvis cenSurae factio regia auctoritate sulcita esset, summas tamen passa sit contradictiones, pluresque hujus Facultatis doctores maluerint exilium pati quam hujus propositionis damnationi subscribere. n

g l. - Condemnatio quatuor articulorum Gallicanorum 3682, ab universitatibus et inquisitoribus nispaniae .

Quod declaratio conventus Gallicani anni 1682 horrorem in Hispania excitaverit testatur d'Αguirru : a Paucis mensibus postquam declaratio cleri Gallicani edita suerat 19 mariti

1682, aliquot ejus exemplaria ad hanc Salmanti censem academiam pervenerunt, beati SSi me Paler. Ouanto horrori illa suerit tot eximiis professoribu S..., non facile explicare queam. Cum enim nihil antiquius fuerit huic celeberrimae omnium disciplinarum scholae, quam veneralio cathedrae Petri, ejusque successoris Romani Pontilici S, non potuit sine ingenti doloro et commulione animorum Videre ejus auctoritalem palam

impelliam, et ab iis quidem ipsis, quorum ossicii et partium

erat illam tueri usque ad sanguinem o d'figit irre, Defensio cathedrae Petii, dedicatoria epistola ad Innocentium XI . Ibidem asserit d figuirre dictam declarationem cleri Gallicani indignatum eSSe Innocentium XI, eum horrore reliqui eatholici orbis. Postquam retulit d 'Aguirre, quomodo Specialis Cardinalium Congregalio, usi Innocentio XI depulata ut sententiam suam de quatuor gallicanis prop0 Sili 0nibu S panderet, proscriben-

136쪽

p1Rs ΝΚα A. 129 das eas esse unanimiter censuerit, ita subjungit de Hispanis Γniversitatibus. . Sed et in hac florentissima fleademia Salmanticensi, ea terisque Hispaniae, omnes uno animo illas diris et raeerationi de-rorent ; idque palam testabuntur, si Pontificium de serendo judicio mandatum accesserit n s Defensio cathedrae S. Petri, dispulatione xL, sectione IIIJ. Quod inquisitio hispanica tres ex istis gallicanis articulis proscripserit cum notis theologicis, et quod sp8ciali in opinionem de saltibilitato Papae confixerit, ut minimum tanquam erroneam et haeresi prorimam, testatur idem d'Aguirre in hune modum : u Accedit recens decretum sanctae inquisitionis Hispaniae. Quae licet, in expurgatorio indice anni 1640, in totum prohibuisset omnia opera neningi, sive IIennini Arnesaei aut lieningi Germani, eaque notaSset in prima classi auctorum

damnatae memoriae, adhuc nunc nota erroris et gehismatis

inussit thesi in illam ipsius, in defensionem Guillelmi Barctati : Nee Papam, nee Eeelesiam habere ullam potestatem di-reetam aut indirectam in jura temporalia regum: ut proinde abdicare eos possit, aut subditos eaei mere ab obsequio pro

u Similiter nunc proscripsit Francisci Pinsonii, Biturici jurisconsultae, Parisiensis advocali, commentarium in Pragma malicain sanctionem, Lutetiae editum anno 1665, quod in eo extent propositiones erroneae, ut minimum, schismaticae et piarum aurium ossensivae; ac Speciali iii : Concilium habere potestatem supra Papam certum et indubitatum : et praeterea :Papam in dirimendis eae eathedra fidei quaestionibus non esse in- fallibilem. Quarum prior inuritur veluti erronea et schismattea: posterior ut minimum tanquam erronea et haeresi proaima v loco citato, numero 18 .

Subjungit d'Αguirre prodiisse hujusmodi cenSuram, Supremum uispaniae inquisitorem agente principe Didaco Sarmiento Valladares, Placentino Episcopo. a Sub tanto itaquo, ait, et tam insigni inquisitore generali Hispaniarum prodiit

137쪽

130 TRACTkTUS DR ΡΑΡΑ. nuper censura praedi clarum propositionum, et Severa prohibilio ne quis illas ullo modo editas aut scriptas apud se retineat s ibidem, numero 19ὶ .g b. - Censores Romani. in Connegatione Cardinalium, ab Innocentio II sp cialiter deputata, judicarunt quatuor Gallicanos articulos anni l682 non posse mitius proscri hi quam abstinendo ad summum a nota haerraeos ἰ omnino scilicet eis inurendas esse caeteras inferiores notas.

Id testatum reliquit sardinalis de Aguirre in opere suo Defensio eathedrae S. Petri, Sectione quarta disputationis xL. Quam sectionem ita inscripsit : Praesules Gallicanos non potuisse sine gravissimo reatu proferre eam declarationem ς tenerique illam abolere palam, utpote damnatam a reliquis eatholi- eis, et nuper ab inquisitione Hispaviae . Ibi meminit de praesala Cardinalium congregatione in hunc modum :α Quare nullo iure licuit illustrissimis Praesulibus Galliae declarationem edere, minus aulem constringere aui hortari ad illam in Ecclesiis ejus nobilissimi regni sequendam ; cum singulae ejus theses gravissimis cenauris notatae inveniantur ab omnibus fere catholicis scriptoribus doctoribusque; et nuperrime a censoribus Romanis : inter quos illustrissimus dominus Angelus a Nuce, Archiepiscopus Rosanensis, olim abbas cas- sinensis Archi monasterii, ejusque Chroniel eruditissimus auctor. Rogatus sententiam in speciali congregatione eminentissimorum Cardinalium et theologorum, instituta a sanctissimo domino nostro Innocentio XI, eam protulit, ut, etiam mitis-8ime pronuntianε, singulas earum propositionum tantum noutraducat veluti HAERETicΑs. Quod etiam ut minimum judieasse caeleros sero censores Romanos, ex Variis quorumdam eorum epistolis didicimus. ng6. - In Galliis, etsi ab anno 1682 quam plurimi perpetuo extiterint Pontiliciae insallibilitatis propugnatores, paulatim lamen praevaluit contrarius error, quem seminariorum alumnis constanter insudit, ac etiam nunc infundit co gregatio Sancti Fulpitii.

Quod in Galliae clero pontificia insallibilitas propugnatores

138쪽

PARS SECΓ D4. 15l quamplurimos Semper habuerit, est factum nolorietatis publicae ; pauciores ulique laicos, praesertim aulicos, advocatoSet partamentorum magistratus. At salendum in clero etiam praevaluisse tandem errorem de Papa fallibili, necnon heterodoxam doctrinam tribus aliis articulis conleniam. Id testantur libri theologici, a viris ecclesiasticis in ea regione a tempore

Ludovici XIV usque nunc editi; ac ii praesertim qui tanquam

manuales seminariorum alumnis traditi sunt. In quo rea potissimum videtur Sulpiliana congregatio, prout colligere licet ex factis sequentibus: I. Nondum soluto lanesio illo conventu anni 1682, cum lyrannice ageretur apud Facultatem Parisiensem ut quatuor articulos tabulis suis inscriberet, regis nomine commonili sunt

doctores Sulpiliani ne interessent, die 15 junii 1682, Facultatis comitiis, in quibus agendum erat de acceptanda vel rejicienda quatuor articulorum inscriptione squ'iis feralent

plaisir a Sa Majestg de ne pas s', irou Per. Vide Supra Cap. VIII, ἶ 6, documento VIJ. Resciverant nempe viri aulici doctorum Sulpilianorum suffragium quatuor articulis contrarium re, et ideo tentarunt dicto modo impedire ne comitiis adessent. Regiae commonitioni obsecuti sunt doctores Sulpitiani, assentiente procul dubio eorum superiore generali Tronson. Id est, ne regi displicerent, in re gravissima osticio suo desuerunt. Enimvero, Si caeteri doctores recte sentientes, qui similiter abesse rogati fuerant, hiSce precibus, ineu potius minis, cessissent, non reiecti suissent a Facultate quatuor articuli, sed econtra unanimiter admi Ssi. Hinc quamvis apprime scirent exilium imminere, haud fas sibi pularunt ah- Sentia sua testimonium veritali denegare. At Sulpiliana sa- milia maluit pacem habere cum Caesare. Hoc nempe in ilium deviationis ad nostra usqne tempora protractae. II. Post solutum conventum anni 1682, supradiclus Sulpitianae familiae superior generalis Tronson suos hortabatur theologiae professores ad d0eendam quatuor articulorum doctrinam. Atque idem generalis Superior sententiam rogatus,

139쪽

132 TRACTATΓS DE PAPA. num a rege nominati, quibus Sedes Apostolica institutionem et bullas denegabat, possent nihilominus, vicariorum capitularium nomine, dioeceses ad quas nominati suerant legitime administrare, respondit allirmative. Fuit nempe certissimarum ejusmodi intrusionum fautor. III. Quotquot postea de Romani Pontificis auctoritale scripserunt Sulpitiani domino Emery anteriores, quatuor articulorum doctrinam pariter amplexati sunt. Ego saltem nullum novi qui doctrinam illam impugnaverit. Equidem non Sulpitianorum dumtaxat ea vox. Consonabant alii generatim, tumo clero saeculari, tum etiam e religiosis familiis scriptores galliei. Sulpilianis imo ea laus debita, quod dum mulli alii e gallicanismo in Iansenismi haeresim misere ruerent, ipsi sempera peste illa sese immunes Servaverint. At pro majore qua potiebantur auctoritate, et educandi cleri ossicio, ipsis potissi- . mum adscribenda Gallicani Sini propagatio et radicatio. IV. Λlle jam animis defixum errorem, Suo tempore non parum confirmavit, pro ea quam Sibi comparaverat gravitalis ac

pietatis fama, dominus Emen, Sulpitianae familiae generalis superior . Cumque hodierni Sulpitiani virum illum, haud

satis considerate, laudibus extollant imitandumque proponant, in recens edita ipsius vita, Visum est de ipso paucallic cursim adnotare. - Is scilicet in prima editione operis sui, quod inscripsit ι'Εsprit de Leiunita, sic praefando profitebatur, anno 1772 : si Nous ri0utons, p0ur ecarier jusqu'auxplus legers foupς0ns d'ultra montaniSme, que nou S Sommeslrδs-allachsi aux maximes du clerge de France, consign&s dans la declaration de 1682. NouS la regardons, . cette d6-

140쪽

si I' gli se gallicane 3 indique d'une ina in la partie de l'edifice

vation precedente. BIla seriptorum suorum Seriem auspicabatur dominus Emeri, annos natus quadraginta. Hanc quidem effraenis Gal. licanismi professionem expunxit in ejusdem operis subsecuta editione anno 1805, quam inscripsit Pensias de Dibnitet; at pertinaciter retenta plena sua quatuor articulis adhaesione, quam pluries Scripto exaratam et suo nomine subscriptam

gubernio tradidit. Lugendos domini Emery lapsus longum foret pertexere.

1. Iusserat Lugdunensis Archiepiscopus de Montaget in seminario edoceri theologiam, a Ianseri ista Patre Valla oratoriano conscriptam, erroribus et haereticali veneno resertam. Periculum erat ne Sulpilianos, si sorte obsequi renui SSent, a suo seminario Praesul amoveret. Quid sibi agendum Lugdunensis seminarii directores a suo generali superiore EmerypOStularunt. Respondit is acquiescendum, id est haereticale opus discipulis praelegendum; Simul autem cavendum ne helerodoxas ejusdem operis propositiones ullomodo quali sicarent. Quam agendi rationem Sulpitiani, qui nuper ejus vitam ediderunt, vocant consorme a Pespris de modisation que M. Emery arai ι coutume de porter dans la eonduite des ut baires

2. Praestitit juramentum, ab Asseinblea nationali, die 5 septembris l792, praescriptum, videlicet, de maintenti' de tout son pouuoir la Ilibertή, ι'Daliis, Ia sui eid des personnes et des proprietis, eι de mourir, s'il le sullait, pour ι' deution de la lol.