Tractatus de Papa ubi et de Concilio Oecumenico

341쪽

TR1GATLS DE PAΡΑ. nationis sententiam in eum pronuntiaverit sexta Synodus, persuasumque suerit orbi unixerso illum insanam unius voluntatis opinionem fovisse, quam inhi pientem extinguere debuerat. n Ibi recenset Baturius Varia documenta quae Petrus

de Marea in probationem collegerat; ac dein ita subdit :α Unde colligebat ipse Petrus de Mareat, potuisse Honorium

a Sexta synodo damnari, non quod docuisset haeresim, aut quod monothelitis consensisset, sed ob negligentiam in damnando eorum errore. . . Nam quod ad Honorii doctrinam altinet, jam alii probaverunt, eum prorSus aversum suisse ab errore monothelitarum, neque illis unquam consensisse: ut inutilis omnino sutura Sit mea opera, si velim hanc partem Suscipere

probandam. n Item huic primae defensioni tanquam praecipua ac optimae adhaeret Petrus Ballerinius ide ri ac Rusione primu tus Romanorum Pontilicum, capite xv, ἶ 9i; et pater Perrone tractatu de Locis theologicis, sub sinem partis primae . Pro cujus primae desensionis coronide, adnotabimus quam

ubsona sit adversariorum argumentatio. Cum nempe nullam ostendere valeant in epistolis nonorii erroneam fidei desinitionem, eam c0ncludunt ex pronuntiata contra illum Pontificem a Sexta generali sInodo condemnatione. Pronuntiavit synodu3, aiunt, Honorium haereticum fuisse; ergo ipsius epistolae haeresim continent. Nos merito argumentationem invertendo dicimus : Certum est nullam tu dietis Honorii epistolis haeresim contineri; ergo synodus eum non damnarit ut proprie uereticum, sed dumtuaeat ut haereseos fautorem. Enimvero procedi debeta noto et certo ad id quod minus liquet. Quod autem Honorii epistolae nullam haeresim contineant, omnino certum eSt, et cuilibet legenti directe manifestum sit. Id ergo nos merito tanquam principium ponimus. Et hinc jure concludimus in . terpretandam necessario osse diciam synodum ita ut, vel Honorium damnaverit dumtaxat tanquam haereseos fautorem, ut in hac prima defensione dicitur; vel eam damnalionem non sui SSe oeciιmenice latam, utpote a Sede apOS- lolica non receptam, ut dicetur in defensione quartu, vel

342쪽

355 alio tandem ex capite illum vi carere, cum impossibile sit cecuriaenice damnatum fuisse Honorium tanquam proprie haereticum, ob ipsius epistolas, si nullam haeresim epistolae istic contineant. Disti cultris nempe, Si qua foret, non est in probando nullam in epistolis Honorii haeresim contineri, sed inexplicando quomodo tanquam haereticus a generali concilio Pontifex ille damnari potuerit. Id porro explicare nobis non magis incumbit quam adversariis. Nos peremptorie probamus nullam in epistolis Honorii haeresim contineri, atque id salis est. Quod subjungimus de interpretanda Sexta generali sInodo, ad juris abundantiam adnectitur.

g ,. - Secunda defensio. In binis suis epistolis non docuit Honorius ex cathedra, sed tanquam persona priVata.

Ludovico Thomassino arrisit hic defensionis modus. Ipsius nempe sententia est, a confossum fuisse nomen Honorii in hac Synodo, quod, non ut Pontifex primae sedis, sed ut privatus quilibet malo sensisset de fide, et has epistolaS, non excalhedrae Petri oraculo publicandas per omnem Ecclesiam et fidei magistras futuras dictasset, sed clam ex privato lum SenSu Suo ad eum a quo interrogabatur Scriptitasset v dissertatio xx, in Synodum Sextam oecumenicam, numero 8, ad calcem operis Sui Dogmatum theologieorum . 0uam Opinionem Suam, antequam argumentis firmel, ita praenotat : a Posse

enim baereseos labe inquinari, et ita accusari damnarique eum qui in cathedra Petri sedet, quod ita privatim sentiat, etsi non ita publice doceat, catholici prorsus omnes sentiunt, si unum et alterum demas s loco citato . In hac porro secunda defensionis methodo, non negatur documentorum quae ab adversariis objiciuntur Sinceritas. Imo asserentibus adversariis Honorium in epistolis suis haeresim docuisse, et ob id tanquam proprie luerelicum a sexta generali synodo damnatum fuisse, responderi posset, transeat. Propugnatur dumtaxat ad Scribendas eas epistolas, non

343쪽

eae cathedra loquenti, sed pei Sonam privatam agenti Pontifici. 0uod si vel probabile sit, ita ut contrarium demonstrari nequeat, plane utique sussicit ad vindicandam Romani Pontificis, si dem ex cathedra desinientis, insallibilitatem.

Argumenta autem quibus Sententiam Suam propugnat Thomassinus haec sere sunt:

I. Honorii tempore, constans oblinebat praxis, ut nihil a Romano Pontifice circa fidem desiniretur, nisi Srnodice, ideSi, congregato ST nodo aut presbSterio. Unde non censebatur Summus Pontifex loqui ex cathedra et fidem delinire lanquam Pontifex, nisi per litteras synodicas, quae scilicet s3nodi simul et Pontificis nomine publicabantur ac per orbem mitte-hantur. Binae autem Honorii epistolae exaraiae ac missae sunt absque ulla celebrata synodo, ac solius Honorii nomine inscribuntur. Γtrumque assertum probat Thomassinus locupleti documentorum serie, quam hic praetermillimus; et concludit priuatas fuisse donorii ad Sergium epistolas. II. Si dictas epistolas edidisset Honorius quatenus desiniens

ex cathedra, majorem nolorietatem habuissent, tum in Uccidente, tum ci apud 0rientales, ante Sextam generalem SInmdum

IlI. Accedit quod in ipsa sextae srnodi Aelione XII, epistula Honorii non aliunde quam scrinio patriarchali Ecclesiae ConStantinopoli lanae promitur. Et promitus ipsa epistola Latina

autogropho, cum Graeca interpretatione. Ad unum ergo Sergium missa suerat, et eam Sergius in archivo Ecclesiae Suae reposuerat. Quae prorsus indicani privatam tantummodo epistulam.

IV. a Praeterea nihilo segniores fuere aut tepidiores Romani praesules, in praedicanda Sed is Suae non errandi praerogativa, post Honorium atque ante. Evolve epistolas Theodori Papae, Martini qui synodum Lateranensem collegit, Agathonis, Leonis II, et caeterorum deinceps. Γbique Romana Sedes nil quam a ii dei amussi declinasse, incorruptam orbi christiano Semper propinasse doctrinam fidentissime praedicatur. Idque

344쪽

PARS SE Ilia. 537 non post Honorium tantum, Sed et post damnatum in hac sex las3nodo Honorium, et post ipsam ejus damnationis et mentionem et confirmationem. Non inanis est haec autem, nec discors sibi et conflictabunda jactantia. Apage has Suspicionum contumelias a sanctissimis ecclesiasticorum monumentorum paginis, omni catholico orbi venerandis. Rixa nimirum illa nequicquam formidata facile componitur. Inustus Si Synodico cauterio nonorius privato nomine ob peculiare scriptum ;non persona Pontilicis, non obpontificale Seu prosectum ex cathedra vel ecclesiastica consultatione responsum. Privilegium autem non errandi additum est, non priratae pontificis per-Sonae, Sed cathedrae Petri, sed Sedi Romanae, sed Pontifici publieam Pontificis agenii personam, obeunti provinciam n Thomassinus, loco citato, n. i5ὶ. V. Istae porro Thomassini rationes, si probent, imo etiam si probabile dumtaxat sactant, dictas Honorii epistolas, non a

Pontilico loquenle ex cathedra, sed priratum perSonam agente Scriptus suisse, causa cadunt adversarii. Hoc ipso enim jam certum non erit erraSse Honorium fidem desiniendo ex cathedra; ac consequenter objici nequibit praetensus illius Ponti . sicis lapSUS. VI. Cinerum nullatenus concedit Thomassinus in dictis Honorii epistolis. ullam contineri haeresim . Sed Petrum de Marca et alios eruditos hac in parte secutus, Honorii erra-lum in eo reponit, quod prudens ac utile duxerit, nihil adhuc definiri do novo unius aut duplicis operationis vocabulo:

Sicque monolhclismi enascentem haeresim comprimere neglexeri l. a Istud vero, ait Thomassinus, n0n ad aliquid statuendum de fide vel desiniendum pertinet, Sed ad suspendendum potius desinitionem : Istud non fidei, sed paci Ecclesiarum temperatur : istud denique non fidei decretum, sed decreti suspendium : donique dispensatio iSla est. Quoniam vero harc dispensatio Sergii et monothclitarum consilia pus lenique sidui aluit, etsi p ter aut horis mentem, ea proditio habita est s i loco citato, n. 20 .

345쪽

1 5. - Desensio tertia. - Conlicta aut interpolata Sunt quae contra Honorium proseruntur documenta, praeter pronuntiatam a sexta Synodo condemnationem Sed damnatio haec vim oecumenici decreti non habet, utpote a Romanis Pontilicibus nunquam recepta. Bonorius scilicet, nec ilioni illelisinum docuit . nec omittendum dixit sive uniua sive duplicis operationis vocabulum, nec ullum negligentiae aut pravae oeconomiae culpam contraxit.

Ita tenent ac propugnant, inter ullos, praestantissimi Rirce- burgenses theologi tractatu de Inearnatione, dissertatione II, sectione III: recentis editionis anni 1855, lomo II, pugilia 171 ei Seq. . Potest aule in haec tertia defensio institui ac exponi sequenti propositi0num Serie.

PROPOSITio I'. - In ea parte litterarum honorii, quam eon3lal esse authenticam, falsum omnino est contineri monothelismi haeresim.

I. Authenticam esse partem illam epistolae Honorii, in qua dicit, unam voluntatem fatemur Domini nostri Iesu Christi, constat documentis certis, testimonio videlicet tum sancti Maximi, tum Ioannis Symponi, qui epistolam scripserat, tum

Joannis i V Summi Pontificis, qui tertio post Honorii obitum

anno Sedem Romanam tenuit. Xam tres illi viri contemporanei phrasim illam memorant lari quam in nonorii epistola revera contentam, Hot 0riumque defendunt Ostendendo ibi loculum Pontificem de sola humana Christi voluntate. II. 0uod autem ea pars epistolis Honorii monothelismi labe

1' Eae eonteaelu. - Nimirum expendit ibi Honorius utrum in Christo sini, sicut in nobis, duae illae contrari se voluntates humanae quae dicuntur menti S et carnis, et de quibus agit apostolus, memorando legem membrorum repugnantem legimentis. Respondet autem ex Piliata natura provenire in nobis ulteram illam membrorum et Larnis voluntatem, volunt alimentis repugnantem; nec eam fuisse in Adalias ante lapsum ;proinde in Chri Slo, qui naturam nostram asSum pSit, non riti alam, sed integram, prout erat in Adamo ante lapsum, nunti desse duas illas contrarias et invicem pugnantes voluntates

346쪽

pARS SECUNDA.339 humanas. Nud unicam. Id luce meridianu clarius patefaciunt haec ipsius verba : Unam rotuntatem satemur Domini nostri Iesu Christi, quia profecto a dirinitate assumpta est nostra natura, non culpa: illu profecto quae uille peccatum ereata est, non qua post praeparicationem ritiata. Sine peccato conceptus ... Non est assumpta a Satratore villula natura, qua repugnaret legi mentis ejus ... Leae alia in membris aut voluntas dirersa non fuit releontraria Sutratori vidc lex luna integrum Supra, ἔ 2, documento 2 . 2' M saucio Mazimo. Luculenter demonstrat saucius martyr, Honorium ibi luculum esse dumtaxat de sola humanu

Christi voluntate. Vide ipsius verba superius φ 2, documentis V et II. 5' D Ioauue Sympono, is qui ssonorii epistolam scripserat. lla ipse testatur : Unum voluiis item Domini diaeimus, noudirinitatis ejus et humanitatis, sed humanitatis solius. Cum enim Sergius scripsisset, quod quidum duus roIuutules in Christo contrurias dicerent, diaeimus Christum, non duas Poluntates contrarias habuisse, earnis, inquam, et spiritus, sicut nos habemus post peceatum ; sed unam tantum, quae naturaliter humanitatem

ejus denotat vide supra, g 2, documentum VI .

' M Ioanne Papa IV. - In suis ad Constantinum imperalorem litteris: Secundum hune igitur modum jam dictus deera-xor noster Honorius praenominato Sergio Patriarchae pereontanti seripsisse dignoscitur : quia in Salilatore nostro duae volunt ales contrariae, id est, in membris ipsius, penitus non consistunt; quoniam nihil vitii trarit eae pro ruricatione primi hominisi vide illud documentum magis in extenso, Supra ' 2, dogumento IV . Igitur concedimus Sincerum esse illam epistolae Honorii partem, in qua docet non esse in Christo duas contrarias humanas voluntates, Sed unicam. Certum autem prorsus est, ineu partu nullum occurrere mon0lhelismi vestigium, prout agnoscunt eruditi, et satelitur necesse est quisquis non omnino stipes sit aut nialde fidei.

347쪽

540 TR a1ns DL pχΡΑ. PRoposiTio II . - Prior epistola Honorii, quoad eos partes quibus, sive de unius sire de duplicis operationis vocabulo silentium indicitur a monothelitis interpolata est; posterior vero epistola omnino fuit ab ipsis eonsileta. - Probatur conclusio Sequenti

argumentorum Serie :MGGENTvu I. - Εae essest Sergii, et eae eo quod haeretieus ille, nee Honorii epistolas, imo nec eclesim suam edulgare austra Sit,

utile ejusdem Honorii obitum. -ΕclcSim suam, id est, formulam iidei in qua tum unius tum duplicis operationis vocabulum omitti praecipitur, et nihilominus in s ne unius operationis Christum fuisse asseritur, composuerat Sergius duobus ante Honorii obilum annis ; quod sic prohatur: dicit Heraclius imperator in suis ad Joannem IV Papam litteris : re Eclesis non est mea ; sed cum hanc Sergius composui SSet ante quinque

annos, deprecatuS est me, ut nomine meo proponeretur. nHaec scripsit Heraclius ineunte anno 641 : non ante, quia Joannes IV nondum erat Summus Pontifex, siquidem Severino successit die 4 decembris 640 : non postea, Si quidem obiit Heraclius die H februarii 641. Cum aulem defunctus sit Honorius diu 12 octobris 658 palam sit compositam fuisse a Sergio ectesim duobus annis ante Honorii obitum, id est anno 656. Illam ectesim non evulgavit Sergius nisi anno 638, ita utunto Honorii obitum ignota remanserit. 0biit vero Sergius mense decembri ejusdem anni 658, id est, duobus circiter mensibus post Ilonorii mortem. Epistolas aulem Hon0rii

nunquam exulgavit SergiuS ; nec eaS citat, aut earum auctoritatem invocat in eclosi sua ; et landem nulli bi in scriptis suis de istis Honorii epistolis mentionem facii. duo pramotalo

Sic argumentamur :Si geminae sororet, Sicut nunc extant, hinae Honorii epistola' id est, si v vera in eis edixisset Honorius supprimendum esse sive unius Sive duplicis operationis voca hulum, sestinasset pr0cul dubio Sergius cas evulgare, ut polo in lento Suo c0ns0nas; nec umiSisset hac lunta auctoritale cclesin suam consit

348쪽

usque ad cognitum Honorii obitum, sed eo Ponti si e vivente ac aperte patrocinante, eam publicasset. Atqui econtra Sergius de Honorii epistolis perpetuo siluit, nec eclesin Suam vulgare ausus est nisi post dicti Pontificis obitum. Ergobinae Honorii epistolae interpolatae sunt quoad eas paries quihus de unius et duplicis operationis vocabulo silentium indicitur, Seu quoad eas paries quibus consonant cum Sergii

objietes 1'. - Noluit Sergius vivente nonorio eius epistolas e uigare, nec ecleSim suam publicare, ne Pontificem illum irrilaxet. Respondeo : Non erat cur hoc Sergius timeret. Nam econtra celesina publicando se Honorio consorinem et obedientem praeStilisset. In hSpothesi enim quod genuintae sini Honorii epistola , is ad Sergium scripserat : Me nobiseum fraternitas

vestra praedicet, sicut vos ea vobiscum unanimiser praedicamus.

Quomodo Honorium irritasset ea praedicando, quiae praedicari volebat Honorius Ufietes 2'. - Sergius, et PSrrhus ejus suce eSSor, neci ou Macarius, lolo nisu persuadere satagebant, unicam ab Honorio doceri Christi voluntatem. Si evulgassent Honorii epiStolus in quibus tum de una lum de duplici operatione Silentium indicitur, intento suo nocuissent. Ergo mirum non 'leos abstinuisse ab evulgandis iis Honorii epistolis. Respondeo primo : Nunquam jactavii Sergius, secum sentire Honorium de unica fluisti voluntate. Nullibi enim inscriptis suis ubi de una voluntate vel operatione disserit. Honorium nominat. Prieterea quod primus hoc de nonorio jac laverit PTrrhus, certo scimus ex testimonio Joannis papae is, qui sic habdi : D diuersis suggestionibus didicimus, omnes occidentales partes turbari, fra Ire nostro Pyrrho Putriarchuliora quaedam et praeter regulam 'lei praedieuute, et ad proprium sensum quasi sanctae memoriae liouorium Pupum . . . ultrahere sessinunte, quod a mente culliolici putris erus penitus uti.

349쪽

3ι2 TRACTATUS DE PAPA. num s istola ad imperatorem, apud Labbe, t. V, col. 1759 . Unde calumnia haec monothelitarum, quod ipse etiam Honorius Papa unicam in Christo voluntatem tenerit, non a Sergio aut ab ullo alio quandiu vixil uonorius, sed dumtaxat post ejus obitum, a Pyrrho exordium Sumpsit. Respondeo secundo : Si iniunctum ah Honorio silentium de una et duplici operatione deterrere Sergium poluisset ab evulgandis ejusdem Honorii epistolis, a sortiori deterreri Sergius debuisset ab injungendo in ectesi sua eodem silentio.

Porro expresse omnibus prohibet ectesis unam rei duas direre sive doeere operationes in divina Domini inearnatione. Unde nequaquam intento suo nocuisset Sergius epistolas Honorii publicando, sed econtra per eas optime confirmasset idipsum quod ipse in ectesi sua per longum statuebat, omittendum videlicet sive unius, sive duplicis opstrationis vocabulum.

Objietes 5'. - Plura mendaciter Bonorio retulerat Sergius, praesertim de Sophronio Hierosolymilano Patriarcha: et sal a haec asserta in responsoriis Honorii epistolis commemorantur. Potuit ergo delerreri Sergius a publicandis iis Honorii opistolis, licet eclesi suae valde laventibus, ne mendacia sua nota fierent, et ne Sophronius praesertim mendacia haec ipsi

exprobraret.

Respondeo primo : Ratio haec non explicat cur Sergius o le- sim suam publieare ausus non sit ante cognitum Honorii obilum. Seeundo: Non omisisset sallem Sergius, aliquas dictarum epistolarum phrases sibi laventes, et pra sala mendacia non comm morantes, in eclesi sua citare: et ad minus in ea ecteqiusseruisset se, assontiente oliam Romano Antissile. o millondam praeserit,pro sive unius Sive dupli eis operationis locutionem. Nihil horum Deli Sergius. Unde vera ratio cur Honorii opistulas non ovulgaverit, nec citaverit Sergius, est quia istae opistolio, nodum ipsi consontirent in injungendo quoad utramque locution 'in silentio. et econtra ex prohra bant ol dorelinquondam pro 'et piphani unius operutionis hosti o-

350쪽

licalem dictionem, prout mox ellanda documenta salis in-

Proinde quae nunc ex lani Honorii epistolae, non sincerae sunt, Sed interpolatae. Item vera ratio cur eclesim suam ante cognitum Honorii obitum non evulgaverit Sergius, non alia assignari potest, quam quod, jam ab Honorio increpalus, bene n0sset astulus vir, haud evasurum Sst 'eondemnationem, si huic pontifici nota fieret eclesis. Valet ergo argumentum I, quod sic contrahi potest : si genuinae forent, quales nune ex lant Honorii epistolae, Sergius eas, prout ei eclesim suam publieasset ante nonorii obitum : publicare non ausus est :ergo dictae epistolae genuinae non sunt, sed ab haereticis inter

AncuMENTNε II. - ΕΣ imperatoris Heraelii litteris ad Ioannem Papam IV. - Si genuinae larent proui nunc exlant Honorii epistolae, Heraclitis imperator, quando e oepit, ob cele- sim ipsius nomine publicatam, suspectus esse de haeresi, nequaquam se purgasset eo modo qui habetur In ejus ad Joannem IV epistola. Sic nempe ibi sese excusat dictus imperator : Eetesis non est mea; neque enim ego vel dielavi, rei jussi ut sitaret: sed tum hane Sergius composuisseι ante quinque anno8, deprecatus αι me, ut nomine meo proponeretur. Si Η norii epistolae fuissent sicut nunc exlant, id est eclesi et Sergii in lento faventes, et silentium de utraque locutione, prout ecteSis, iniungentes, Gs sane imperatori nolus secisset Sergius, quando ab eo postulavit, ut ipsius nomine publicaretur ectesis. Eas proinde cognovisset Heraclius; et cognovisset etiam eas eciest consonare; nec minus ab Honorio quam ab eclesi do utroquo unius ac duplieis operationis vocabulo Allonlium indici. Iam vero si haec novisset Heraclius, quid flatim et ante omnia respondisset, quando coepit, ob eclesim, in suspicionem haereseos vocari Τ Sano Joanni IV summo Pontifici reseripsisset, non aliud in ectest praedicari, quam quod praedicandum injunxerat Honorius in suis ad Sergium epistolis: pamdem si hi utrinque visam esse doctrinam, eum