장음표시 사용
381쪽
374TR1CT TUS DE PAPA.eharissimi, legimus litteras vestras quas ad nos fecistis de iis qui apud haereticos et schismalleos baptizati videntur, an ad Leelesiam catholicam, quae una et vera rat, venientes, baptizari debeant. De qua re, quanquam et ipsi illic veritatem et firmitatem catholicae regulae teneatis, tamen quoniam consulendos nos pro communi dilectione eristimastis, 'Sententiam nostram, non novam promimus, sed jampridem ab antecessoribus nostris statutam et a nobis obserratam vobiscum pari conSensione .conjungimus; censentes scilicet et pro certo tenentes, neminem foris baptizari rati a Delesiam posse. Minime dubitabant Episcopi Numidiae quid sentiendum esset et peragendum, Si quidem haereticos rebaptirandi praxim servabant tanquam veritatem et firmitatem catholicae regulae, atque in hoc consentiebant Cypriano et antecessoribus. Neque supponi potest eos ignorasse, ita flatu lum jampridem fuisse in con lio plurimorum Episcoporum, testante Cypriani ad Iubaianum epistola, quod multi jam anni sint et longa aetas, ea quo sub Agrippino bona memoriae Piro, condenientes in unum Discopi plurimi hoe statuerint. Et in specie apud Numidicas dioeceses custoditam rebaptizandi doctrinam et praxim, sic testatur epistola Cypriani ad Quintum : u duod quidem et Agrippinus bonae inc-m0riae vir, cum caeleris coepiscopis suis qui illo in tempore in provincia Africa et Numidia Ecclesiam B0mini gubernabant
statuit et librato consilii communis examine firmavit. n Iam Vero, cum eX una parte supponantur Episcopi Numidiae haec apprime scire et unanimiter lenere, non ni Si absone ex altera parte inducuntur hac ipsa de re Cyprianum consulentes. Cur enim solvendum dubium proposuerint, si nullatenus dubilaverint Nec opponatur aliquem orsan in provincia Numidiae ad oppositam sententiam et praxim transisse; ac voluisse Numidas praesules Cypriani et concilii tunc coadunali auctoritate novitatem cohibere. Nam responderi potest cum Sancto
Augustino, loquente de Iubaiano, qui similia dubia Cypriano
proposuisse Supponitur : Cur enim Iubaianus de novitate tur-
382쪽
575p1RS SECUNDA.baretur, ut eum per auctoritatem Agrii pini sanari oporteret, si
ab Agrippino usque ad Cyprianum hoe tenebat Leelesia' libro III
contra Bonali Stas, capite xii, col. 114, tot ni IX, editionis Benedictinorum . Haec si bene perpendantur, non Cypriano tribuenda videbitur epistola ista, sed alicui Donatist te. Qui ut occasionem verisimilem haberet illam Cypriano adscribendi, finxit de quaestione consultum eum fuisse ab Episeopis Numidiae. Simul autem, quia propugnabant Donalistae unanimem extitisse in Africa rebaptizandi praxim, debuit impostoreos Episcopos inducere tanquam qui consulerent, quamvis de
quo consulebant nullatenus dubium haberent. 2' Habe nunc aliud imposturae signum. Docuisset Cyprianus ad validitatem baptismi necessariam esse in ministro, non solum fidem, sed etiam flatum gratiae seu sanctitatem. En epistolae verba : ouomodo autem mundare et sanctisticare aquam poteει qui ipse immundus est et apud quem Spiritus sanctus
non est l. . . Aut quomodo baptizans dare alteri remissam peccatorum potest, qui ipse sua peccata deponere rati a Delesiam non potest3. . . Sci,'e autem et meminisse debemus εcriptum rase, 0leum peccatoris non ungat caput meum. Quod ante in psalmi3 praemonuit Spiritus sanctus, ne quis sorbilaus es a via re-ritatis Merrans apud haeretieos et Christi adversarios ungeretur. Sed et pro baptiaulo quam precem sacere potest sacerdos Sacri lassus et peceator' cum scriptum sit : Deus peccatorem non
audit: Sed qui cum coluerit et voluntatem ejus secerit, illum
audit. Quis autem potest dare quod ipse non habet, aut quomodo potest spiritualia agere qui ipse amiserit Spiritum sanetum f. . . Si baptizare potuit, potuit et Spiritum sanesum dare. Si autem Spiritum sanesum dare non potest, quia foris constitulus eum Spiritu sancto non est, nee baptizare venientes poteSι, quando et baptisma unum sit, et Spiritus sanctus unus, et una Ecclesia a Christo Domino super Petrum origine unitatis et ratione sun- data. Ibi palam exprimitur error de necessitate sanctitatis seu status gratiae in baptizante. Porro error iste fuit quidem Donatistarum qui ante Constantinum imperatorem non exS
383쪽
576 TRACTATUS DE PAPA.tilere); sed f3priano tribuendus non est. Equidem Tertullianus in libro de Baptismo, capite xv, loquitur de baptismo haereticorum et de baptismo catholicorum; at dictum errorem explicile non docuit. Sacram Scripturam apprime callebat
S. CFprianus; nec supponi potest ab ipso ignoratum misso quod dicil S, Paulus ad Romanos, viii,35, et in prima ad Corinthios, i, 12, et ni, 4ὶ; necnon S. Joannes evangelisia si, 553.5' Imposluram insuper innuit argumentum deductum exlextu oleum rero peceatoris, etc. Hunc' lex tum adhibebat Parmenianus Donatista, quem sic consulat sanctus Augustinus : Oleum vero peccatoris apertissime psalmus indieat quemadmodum intelligendum sit. Ait enim: emundabit me justus in misericordia et arguet me, oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. Unde manifestum est, oleo peceatoris blanditias adulatoris esse signifieatas, quibus repudiatis et detestatis elissit a justo emendari et argui contra Parmenianum,
libro II, capite x, tomo IX editionis Benedictinorum, col. 40 .
Adeo aperie salsus est sensus huic textui tribulus in dicta epistola. ut supponi nequeat a CSpriano usurpatus. 0b hunc ridiculum sensum Parmeniani ignorantiam deridet S. Augustinus. 4' Idem dicendum de altero textu, Deus pecutorem nouaudit. Non is erat Cyprianus qui ignoraret verba haec, utpote a caeco nato prolata, auctoritate carere, et praeterea nullatenus ad quaeStionem perlinere. Eum etiam lextum adhibebant Donatistae, ut imperilis sucum sacerent. Eosque sic consulat S. Augustinus : In Evangelio inquit i Parmenianus seriptum esse Deus peccatorem non audit . . . Et haec absoluta responsio est. Si enim duo simul orent, unus peecator et alter qui Deum colit eι voluntatem ejus satis, nimirum hune audit et illum non audit. . . uuid ergo εibi vult hoe testimonium rei quomodo pro se arbitrantur i Donatissaeὶ esse proferendum, eum his verbismaaeime se ri fiant inter malos boni. . . Verrιmtamen quod seriptum est in Evangelio, Deus peccatores non audit . . . non a
Domino die uni est, sed ab illo qui oeulos eorporis jampridemrratitulos habebat. .. loco cit., col. 54 et 55 . Quod ea fuerit
384쪽
p1Rs SΕCΓIBk.57 haerelicorum Donatistarum astutia et malitia, ut eos Scripturae lexius ad apertissime salsum Sensum contorquerent, haud mirum est. Nullum enim alium textum sibi laventem habebant; et ne viderentur omni prorsus Scripturae auctori- tale destitui, ad hos sic contortos confugiebant, ut imperitam multitudinem deciperent. Sed hanc malilium sancto
v In hac ad Numidiae Episcopos epistola, nihil reperio finquit Tiretanil quod Cypriano tribuendum sit : non ductrina
ibi deducta, non sacrae Scripturae citationes, non ipS a Controversiae historia. Exhibet consultationem absque ullo consulendi motivo, argumenta aut crassam ignorantiam aut malitiam Summam de nolatilia. Pro spuria igitur haberi debet n opere citato, p. 95 . II. Epistola S. Cypriani ad duintum fratrem. Habetur in Patrologia Migne, tomo IV, col. 408, et est 71' in editionibus Panielii et Balvetii. Conficiam eam esse a Bonalistis
multa persuadent.1' Supponit consultum a Quinto Cyprianum, cum tamen nullum hujusce consultationis rationabile motivum extiterit. Sic nempe exorditur epistola: Retulit ud me, frater esiarissime, Lucianus comprebyster noster te desiderasse ut siquisicuremus
tibi quid sentiamus de his qui apud haereti eos et schismaticos baptiauti videntur. De qua re, quid nuper tu eoncilio plurimi
eoepiscopi, cum compresbyteris qui aderant, censuerimuS, titεeires, ejusdem epistolae eaemplum tibi misi. Fuisse Quintum
in Mauritania Episcopum testatur Cypriani ad. Stephanum epistola. Jam vero quid sentiret Cyprianus de proposita quaestione, non magis ignorabant Episcopi Mauritaniae, quam Episcopi Numidiae, quos supra diximus non habuisSe consulendi molivum. Praeterea, si Lucianus ille cujus ministerio delata consultatio est ad Cyprianum, Carthaginensis Ecclesiae presbSter fuerit, prout olivio sensu indicant verba haec eompreἷbyter noster, Cypriani sententiam plane notam habebat, et de ea Episcopum Quintum certiorem sacere p0terat. Sed
385쪽
IMCT1TΓs DE PAPA. et ad ipsum Quintum jam a se missam dicit CFprianus, non tantum suam, sed et concilii hac de re epistolam. Cur ergo adhuc consulit Quintus Τ duod si reponas, sorte deperditam fuisse anteriorem illam sinodicam epistolam ad Quintum missam, dico ego: In hac hypothesi aliud ejusdem epistolae
synodicae exemplum misisset CSprianus, utpote quae majorem haberet auctoritatem, et hoc ipsum adnotasset in adjuncto Suo responso, hac scilicet aut simili formula : sitsi ad te jam miserimus synodicam hac de re epistolam, quia tamen, ut eae tua consultatione conjicimus, ad te non perdenis, aliud ejusdem epistolae exemplum subjicimus. At nihil tale. Supponitur econtra Quintus synodicam epistolam accepisse, et nihilominus Cypriani sententiam adhuc sciscitari. Unde hujus epistolae auctor in ipso jam exordio fraudem Suam prodit. 2' Suspecta etiam redditur epistola ex eo quod Supponat, jam tum aliquos CFprianum habuisse sibi adversantes Asricanos Epi Scopos : uuidam, ait, de collegis noxtris malunt Me- relicis honorem dare quam nobis condentire. CSpriano unanimiter consenserat plurimorum Discoporum eι presbyterorum concilium, si fides habeatur epist0lde ad Numidiae Episcopos. Summa erat CFpriani fama, Summa auctoritas apud Africanas Ecclesias et Romanum etiam clerum; neque adhuc intervenerat Stephani Papae oppositio. Sane veri Simile non est,
cum ita se res haberent in Africa, posthabitam fuisse ab aliquibus Episcopis Cypriani, concilii et universalis in ea regione consuetudinis auctoritatem. Et notetur nullum ex istis quibusdam exilegis proprio nomine designari. Nec dicatur ulludere Cyprianum ad Sententiam Stephani Papae contra ro- baptizanios orientales Episcopus; ita ut isti quidam de eoti Uis intelligendi sint Stephanus et qui cum ipso sentiebant. Nam si hos intellexisset Cyprianus, non ausus suisset dicere:
a Mulunt hosti elicis honorem dare quam nobis conSentire, B cum verba haec nobis eoi sentire Suprematiam eXprimant.
5' Cypriano tribui nequit argumentum deductum eX textu, qui bapti tur a mortuo, quid prolicit lapatio ejus. Etenim non
386쪽
p1RS SECUNDI.379 nisi ex crassa ignorantia, vel ex malilia summa lexius ille adduci potuit. Textus integer sic habet : oui baptizatur a mortuo et iterum tangit eum, quid proficit lavatio ejus 3 Ecele- Siastico, cap. xx xlv, V. 50 . Et sensus est: Quando quis ex conlactu mortui contractam immundi liam deponit sese la-Vando, si revertatur ad cadaveris conlacium, lavatio nihil illipmd est, quia immunditiam iterum contrahit. uuae sententia ait Rigauit in sua Cypriani oruin operum editionein nihil omnino facit ad mentem Cypriani. Certum est CFprianum in
Scripturis sacris versatissimum fuisse. Non ergo Supponi potest tanta ignoraulia laborasse, ut nescierit truncatum esSe, prout citatur, hunc lexium, et non perspexerit genuinum eumdem textum perridicule in thesis de rebapti ratione probationem allegari. Aliunde non minus certum est suisse Cyprianum, non mendacem ac fraudulentum virum, Sed sanctum, et fui ait sanctus Augustinusin eundidissimi pectoris. Non ergo supponi potest fraudulenter ab eo truncatum textum, quem sciret, nisi truncaretur, ad quaestionem nullatenus
objicies. - Poluit Cyprianus non attendere, citatum a Setextum non esse integrum, si quidem sanctus etiam Augustinus ad hoc non attendit. Nam cum Donalisltu hunc ipsum lexium sic truncatum objicerent, non eos confutavit truncationem ostendendo et genuinum Sensum aperiendo, Sed sic
interpretando : u Et illud quod Scriptum est, qui baptizatur a mortuo'quid prostitit iuratio ejus, ut interim disseram diligentiorem istorum verborum inqui Silionem, tulissime accipio, paganorum baptismala esse denotata, quia hominos et abjuslilia et ab ista vita mortuos colunt, in quorum nomine baptizantur u 0perum tomo IX, col. 59, editionis Benedicti-
Respondeo : Εquidem videtur Augustinus, dum lunc scriberet non noxisse textum integrum, nec ad Scripturarum codicem recurrisse. Proponit lamen inquisiti0nem illam facere. Quam secisse jam videtur quando postmodum scripsit
387쪽
180 TRACTATΓS DE P pa. libro II, capite xxxii ad Cresconium : a Sic et in alio testimonio, ubi dictum eSl, qui baptizatur a mortuo quid protieit lavatio ejus, aut inspice diligenter codices antiquos et maxime
graecos, ne sorte ipsa verba aliter conscripta, ex praecedentiet consequenti contextione Sermonis alium sensum inliment, aut certe mortuos intelligamus, sicut dixi, in quorum nomine baptigantur idolorum cultores. n Unde Augustinus truncatum textum suspicans de eo diligentius inquirendum proposuit; et interea eum in sano sensu interpretabatur. At CSprianus omnino deceptus suisset, aut decipere voluisset:
4' Impos turam produnt insuper sequentia verba : Non est autem de eonsuetudine praescribendum, sed ratioue vincendum. Nam nec Petrus, quem primum Dominus elegit, et super quem aedificavit Ecclesiam suam, eum secum Paulus de eircum- eisione po5tmodum diseeptaret, riudiearit sibi aliquid insolenter aut arroganter assumpsit, ut diceret se primatum tenere et obtemperari a novellis et posteris sibi oportere. Nec despeaeit
Paulum quod Ecclesiae prius perseeutor suisset, sed consilium veritatis admisit, et rationi legitimae quam Paulus vindieabat
Primo, ibi deseritur argumentum eae consuetudine, quod tamen potissimum urgetur in epistola ad Episcopos Numidiae otad Jubaianum Iam non ex auctoritate Africanae consuetudiniS, prout in illis epistolis Cypriano altribulis, sed eae ratione vincendum pronuntiatur. Ad milli vix potest sanctum si prianum ita sibi contradixisse. Sed esto viderit sibi non lavere argumentum ex consuetudine, ac ideo ad argumentum ex ratione confugerii.
Secundo, in citatis verbis apertissime alluditur ad oppositum sancti Stephani Papae de non rebaptizandis haereticis judicium; et primatus Sedis apostolicae, quem allegabat Pontifex ut contradicentes ad Romanam doctrinam reduceret, non sacerdotali, sed ignobili ac furibundo stilo impetitur. sum enim opponitur Petrum non disisse insolenter et arro-
388쪽
porro loquendi modus supponit CSpriano jam apprime nolum Stephani Papetu reSponsum seu decretum ab Eusebio relatum libro VII, capite iiij, quo prohibebatur ne ab haereticis haptizati iterum baptizarentur. Non enim conqueretur CSprianus, quod Stephanus insolenter et aiToganter duerit se primatum tenere et obtemperari sibi oportere, nisi jam certior factus esset Suam Sententiam a Stephano fuisse condemnatam. Unde tenor epistolae ad Quintum omnino supponit eam epistolam decreto Stephani Papae posteriorem. Aliunde autem anteriorem fuisse testatur epistola sTnodica
CSpriani ad Stephanum, qua notam ipsi facit Carthaginensis
concilii decisionem. In ea quid e Synodica sic habetur : Baptismum autem non esse quo haeretici utuntur, diligenter nuper pressum est in epistola quae ad uuin ιum eollegam nostrum in Maurilania eonstitulum super ea re scripta est: item in litteris quas eollegae nostri ad Episcopos in Numidia praesidentes ante
secerunt, cujus utriusque epistolae eaeempla subdidi sapud Labbe, tomo I, col. 764, Parisiis, 1671 . Absonum prorsus foret dicero jam a Stephano. Papa editum fuisse et ab Africanis cognitum decretum quo prohibet iterari baptisma, quando ad ipsum transmisit Crprianus cita lam STnodicam, cum actis Carthaginensis concilii. Nam tunc si res ita Se haberet, potissimum ageretur in liac sInodica de Pontificio illo decreto et de rationibus ob quas illi decreto non obtemperandum esse existimasset synodus. Porro ne SFllaba quidem indicatur aliquod Stephani decretum ad Africanos praesules a Stephonoprius directum. Loquitur Synodica haec, quasi prima vice dicti praesules apostolicam Sedem adirent et consulerent de quaestione baptismalis: Sed de eo, inquiunt, vel maxime tibi seribendum et eum tua gravitate ae sapientia eonferendum fuiι, etc. Ergo revera deerelum Stephani praecessit s3nodica, et synodicam praecessit epistola ad Quintum, siquidem in ipsamel synodica dicitur simul transmilli. Proinde epistola
389쪽
582TR1LT1TΓS ΡΕ ΡΑΡΑ. ista ad Quintum decreto Stepliani anterior fuit. Aliunde tamen, allento ipsius lenore posterior foret; ergo Spuria censenda est . a Vel CSprianuS ait Tigetani, pagina 615 Stepliani decretum noverat quando ad 0uintum scribebal, et tunc inutilis erat ipsius epistola ad Stephanum pro approbatione Se- eundi Cartilaginensis concilii; vel decretum illud ignorabat, et lunc non poterat irasci contra Pontificem ei et exprobrare quod insolenter et arroganter sese geSSisset. Cum rigorOSum sit dilemma, nec ullo responso eludi queat, sequitur apochrrpham esse praetensam illam Cypriani ad Quintum epis
Notet praeterea lector quam contradictoria ac indecora fuisset Cypriani agendi ratio, qui in sua ad Stephanum epistola ejus gravitatem et sapientiam laudasset, et simul ei transmisisset epistolam ad Quintum, in qua eum furibunde lac rat, insolentiae illum et arrogantiae insimulans. 06ietes. - Non desunt qui existimaverint verba haec supra citata se primatum tenere, dicta suisse a CFpriano de seipso, non autem de Stephana Papa. Respondeo : Ita quidem verba haec explicant qui ea Cypriano tribuunt et simul ipsum excia are conantur : Sed hunc sensum cxcludit contextus, excludunt lolius controversiae, qualis ex iis documeniis colligitur, circumstantiae. Si genuina demonstrarentur documenta haec, utique ad hunc Sensum recurrendum foret, ut a Cypriano tanti errati probrum amoveretur. Sed nedum genuina, Spuria nos ea documenta
III. Epistola S. Cypriani ad Stephanum Papam. Habetur apud Coustant i istolae Romanorum Pontisicum,t. I, pagina 216, Parisiis, l72lὶ, estque 72' in editionibus
1' In ea mentio sit de duabus epistolis quas Spurias esse probavimus, videlicet ad duintum, et ad Numidas Episcopos. Si hae spuriae sint, consequens eSi ut et ista conscia fuerit.
390쪽
2' Non cohaerent, sed prorsus invicem pugnant quae in illa
epistola reperiuntur. Enimvero ex una parie Romanum Pontificem reverenter alloquitur epistolae auctor verbis pacificis, charitatem unionemque animorum plane spirantibus. Sed de eo, inquit, vel mazime tibi scribendum, et eum tua graritate aesapientia eonferendum fuit. Atque in fine ita subjungit: Credentes etiam tibi pro religionis tuae et β dei veritate plaeere quae
et religiosa pariter et vera sunt. Is Sane loquendi modus reverentiam et concordiam denotat; nec oppositum Stephanum
Papam supponit, Sed potius fiduciam exprimit, quod statuta in Carthaginensi concilio Romanus Pontifex libenter probaturus sit et confirmaturus. Ex altera autem parte dicitur simul transmilli epistolam ad Quintum; in qua scilicet apertissimo accusatur Stephanus insolentiae et arrogantiae Sunimae, eique crimini vertitur quod se primatum tenere dixerit, οι ibi obtemperari oportere. 5' Alia incohaerentia in eo est, quod ex una parte propugnetur, irritum prorsus cSSe baptismum ab haeretieis collatum, et ex altera parte concludatur liberum unicuique Episcopo relinquendum esse ut suam hac de re Sententiam Sequatur,
id est, baptiret vel non baptizet eos qui fuerunt ab histreticis baptizali. Ita nempe habet epistola illa : Baptismum autem non esse quo haeretici utuntur, nec quemquam apud eos qui Christo adrersantur, per gratiam Chri3si posse prosicere, diligenter ni
per expressum est in epistola, quae ad uuintum collegam nostrum in Mauritania constitutum super ea re seripta est, item in litteris quas eollegae nostri ad Episcopos in Numidia praesidentes ante fererunt: eujus utriusque epistolae eae inplum subdidi. Salio
cum id persuasum haberent CSprianus et Africani Episcopi, concludere debuissent, omnino teneri quemlibet Episcopum ad conferendum baptisma iis qui fuerunt ab haereticis hapli
rati, quando ad catholicam EccleSiam convertuntur. Non enim licitum esse potest absque baptismo relinquere eos qui nulli ter bapti rati sunt. Porro contrarium concludunt, videlicet : Qua in re nee nos vim cuiquam facimus aut legem damus,